Advertentie HuztVL&nr^ Liever dadelijk een paar Aspirintjes dan een paar dagen onder de wol. Geeri beter middel tegen verkoudheid dan AS PI RIN HET PRODUCT VAN VERTROUWEN! --- Nederland zal zijn onzijdigheid handhaven. Minister Colijn spreekt tot het Nederlandsche volk. HET ONMIDDELLIJK GEVAAR KLEINER DAN IN 1914. Minister Colijn heeft gisteravond voor de radio de volgende rede uitgesproken: Wat tot voor kort door zeer velen in den lande en daarbuiten in de wereld niet meer denkbaar werd geacht, hangt ons thans dreigend boven het hoofd. Weer pakken de oorlogswolken in Europa zich saam; weer moet de vrees worden gekoesterd, dat de bloem van Europa's jeugd en van mannen van middelbaren leeftijd op groote schaal aan vernietiging zal worden prijs gegeven, om maar niet te gewagen van het gevaar, dar ook vrouwen en kinderen uit de lucht bedreigen kan. Aangezien wij bliiten het geschil staan, dat tot dezen toestand aanleiding heeft gegeven en wij er ook buiten willen 'olijven, ligt het niet op mijn weg u bezig te houden met beschouwingen over de vraag op wien de verantwoordelijkheid rust voor het ontstaan van den gespannen toestand, waarin wij thans verkeeren. Dit standpunt sluit tevens in, dat wij onzerzijds zoo bitter weinig kunnen doen om invloed ten goede uit te oefenen. Wel mag ook onzerzijds dit woeden gezegd, dat het haast ongeloofelijk moet worden geacht, dat de nog bestaande verschillen gedurende de dagen, die ons nog van den fatalen dag van 1 October scheiden, niet te overbruggen zouden zijn. Aan die hoop houd ik dan ook nog vast, tegen allen schijn van het tegendeel in. Immers, de volken begeeren den oorlog niet, zij willen vrede. Dan kan het niet volstrekt onmogelijk zijn, dat de leiders der volken, zij het te elfder ure, den uitweg vinden, die ons den vrede bewaart. Intusschen eischt het Verstand van het Nederlandsche volk en de Nederlandsche regeering beide, dat er rekening worde gehouden met het tegendeel, dat we ons dus indenken in den toestand, dat er in centraal Europa tot wapengeweld zal worden overgegaan en dat de groote mogendheden in het Westen bij het conflict betrokken kunnen worden. De toestand is dan niet dezelfde als in 1914. Toen richtte het aanvallende leger zich naar het Westen en ontstond er dus voor Nederland een direct gevaar in den oorlog betrokken te worden en wel reeds in het begin er van. Thans is dat gevaar naar mijne meening niet aanwezig. De gewapende actie als men er toe overgaat, richt zich thans in Oostelijke richting en dit vermindert voor ons althans 't onmiddellijke gevaar. Dit verschil neemt echter de noodzaak van voorzorgsmaatregelen niet weg, al dragen ze een ietwat ander karakter dan in 1914. We behoeven, naar mijn vaste overtuiging, thans in eerste instantie geen schending van ons grondgebied te duchten, maar wat wij wèl hebben te doen is een practische onderstreeping te geven van het standpunt der Nederlandsche regeering, zooals dit o.a. laatstelijk te Genève door minister Patijn is uiteengezet. Dit komt in het kort hierop neer, dat we het voornemen hebben onder alle omstandigheden onze onzijdigheid te handhaven en dus ook aan geen enkel leger doortocht door ons land zullen verleenen, terwijl, gelijk vanzelf spreekt, elke aanval op ons grondgebied zal worden geweerd. Vanuit dit gezichtspünt moeten de maatregelen, door de Nederlandsche regeering reeds genomen of nog te nemen, worden beoordeeld. Reeds een paar weken geleden werden de eerste maatregelen tot verhoogde waakzaamheid aan de landsgrenzen, zoowel Oost- als Zuidwaarts, getroffen. De verscherping van de politieke verhoudingen heeft er vervolgens toe geleid, de grensbeveiliging te versterken, door in den afgeloopen nacht de dienstplichtigen op te roepen, die ingedeeld zijn bij de 16 afzonderlijke grensbataljons, die een paar jaar geleden in het leven werden geroepen. Verder is hedenmorgen aan de burgemeesters toegezonden het telegram, dat de waarschuwing tot de oproeping van die dienstplichtigen bevat, die bij voormobilisatie in werkelijken dienst moeten komen. Tenzij tusschen nu en morgen een ontspanning in den politieken toestand zou intreden, ligt het in het voornemen, morgen het telegram voor de eigenlijke z.g. voormobilisatie te doen uitgaan. Die voormobilisatie heeft betrekking op enkele tienduizenden dienstplichtigen, die dan onder de wapens komen in de mobilisatiecentra de overige dienstplichtigen — wanneer die opgeroepen zouden moeten worden — te ontvangen, ter uitreiking van de wapens en verdere uitrusting. Of en wanneer die laatste oproeping, d.w.z. de volledige mobilisatie, zal plaats vinden, hangt geheel af van de verdere ontwikkeling van den politieken toestand. De voormobilisatie is evenwel noodig om de volledige mobilisatie, indien zij noodig wordt, ongeveer even snel te kunnen doen verloopen als in 1914 het geval is geweest. In verband met al deze maatregelen is ook een andere voorziening noodig gebleken. Om n.1. in den bijzonderen toestand, waarin wij verkeeren, de noodige wettelijke maatregelen te kunnen toepassen, is bij K. B. „de toestand van oorlogsgevaar" geproclameerd. Dit beteekent dus niet, dat een werkelijk gevaar voor oorlog reeds aanwezig is, maar bewerkt slechts, dat bijv. mogelijk wordt gemaakt de inkwartieringswet toe te passen, zekere vorderingen mogelijk te maken en soortgelijke andere handelingen te verrichten. Dit voor zoo^r betreft de maatregelen van militairen aard door de regeering genomen. Echter zijn ook op ander terrein voorzieningen noodig gebleken. Sommige in 1914 voorgekomen verschijnselen bij de bevolking, doen zich ook nu weer voor. Met name heb ik het oog op 't z.g. „hamsteren" van levensmiddelen en het opvragen van gelden bij spaarbanken. Ik laat nu rusten de bezwaren van zedelijken aard tegen deze handelingen, want ik heb een argument, dat wel is waar van zuiver practischen aard is, maar tevens veel sterker uitwerking kan hebben. Deze handelingen, waarop ik het oog heb, zijn volstrekt onnoodig en bovendien helpen.ze niet. Naast eenige andere ontwerpen zal de regeering morgen bij de Tweede Kamer twee wetsontwerpen indienen, die betrekking hebben op de distributie, van levensmiddelen en de prijsregeling ervan. *4, De voorraad levensmiddelen in het land is ruim voldoende en dus is „hamsteren" onnoodig. Maar het helpt oolc niet, want de regeering zal niet aarzelen de gehamsterde vooraden weer ia beslag te nemen. Bovendien zal de regeering aan de Staten-Generaal bevoegdheden vragen oirf prijsopdrijving tegen te gaan. Laten nu allen, die neiging tot deze afkeurenswaardige, onnoodige en nuttelooze maatregelen mochten hebben, van mi) eens een goeden raad aannemen. Maak u aan dit volstrekt onnoodige hamsteren niet schuldig. Het zal u aan het noodige niets ontbreken en ge spaart u zelf en de regeering vele moeilijkheden, terwijl gij uw geld ook rustig op de spaarbank kunt laten. I De tucht in een volk is van even groots waarde als de voorzorgen, die de regeering neemt. Herinnert u, zoo vraag ik u, koninklijke woord, dat ook een klein volk groot kan zijn, door zijn houding in moeilijke tijden en toont die grootheid door met de regeering mee te werken in stede van haar een stok tusschen de beenen te sw* ken. I Andere mededeelingen heb ik u thans niet te doen. Ik zou u nog hebben Jcunl } e ! 1 aanraden vooral de noodige kalmte niet te verliezen, die juist in spannende dagen zoo noodig is. Maar ik laat dit na uit vrees, uw goeden naam te na te komen. De toestand in de wereld is ongetwijfeld n» zonder ernstige gevaren, maar de P°f5 in ' gen om tot een vreedzame oplossing te ko* men worejen voortgezet en de laatste ui* noodiging van president Roosevelt, 200' mede de laatste stap van Hitier, inhoJJ" dende de uitnoodiging aan Chamberlai , Daladier en Mussolini om te Müncn een onderhoud met hen te hebben, ste lig leiden tot opklaring van den toes-a en behoud van den vrede. Daarom kan j ook zonder aansporing mijnerzijds, M een rustig vertrouwen aanwezig zijn. En laat voorts ons gebed uitgaan ^ den Koning der Koningen, dat Hij harten van de leidslieden der neige tot het behoud van den vrede, ^ verlevendigd, waarvoor gij met mij ^ eersten minister van Groot -Brittan dank zult weten. Hij deed den eeX ^ lt stap, waarvan wij allen hopen, dat morgen zijn bekroning vinden zal. Dit doet mij dit korte woord met dezelfden wensh, waarmede Cham „ lain gisteravond eindigde: „Goeden nac Minister Patijn en Van Dijk Mi ons allen, de regering en u, zoo zeer harte gaat. De hoop daarop is weer de Koninprin. on* H. M. de Koningin is gistermiddag geveer half twee uit Soestdijk vertio' ^ voor een kort verblijf in Den Haag- ^ den loop van r'en r">idd°g beeft H- „ den Ruigenhock ^e minders van Bu landsche Zaken en vnn Dcfsnds 011 gen, waarna de Koningin naar Soes is teruggekeerd. Dr. COLIJN. --- Weerbericht Verwachting: Zwakke tot matige zuid-oostelijke tot zuid-westelfjk e wind, plaatselijk ochtendmist overigens gedeeltelijk bewolkt, weinig of geen regen, koeler des nachts en des ochtends, overdag weinig verandering in temperatuur. Verdere vooruitzichten: Onzeker. --- Voornaamste Nieuws Binnenland. — Radiorede van Minister Colijn tot het Nederlandsche volk. — Er is een economische defensieraad ingesteld, welke maatregelen zal hebben voor te bereiden, die in verband met den nieuwen toestand noodzakelijk zijn. Verschillende wetsontwerpen worden bij ^ Tweede Kamer ingediend ter verzekering van zoo normaal mogelijke functionneerine van het economische leven des lands. — De regeering heeft krachtens de wet van Augustus 1914 uitvoerverboden afgekondigd. voor een groot aantal goederen. — De herhalingsoefeningen voor dienst, plichtigen, die dit jaar op of na 29 September zouden aanvangen, zijn uitgesteld. — Een wetsontwerp ingediend tot regeling van het vervoer van personen met motorrijtuigen. Buitenland. — De Duitsche mobilisatie uitgesteld. Vandaag confereeren Chamberlain, Daladier, Hitier en Mussolini te München. — Chamberlein heeft gisteren in het Lagerhuis een indrukwekkend verslag gedaan van zijn pogingen tot behoud van den vrede. --- DIT NUMMER BESTAAT UIT TWEE BLADEN. TELEFOONNUMMER van de Redactie na sluitingsuur der Kantoren: 583. ---