Quo vadis, Mussolini ? Vandaag beslissing van Italië over de voorstellen van Genève. Naarmate het einde van den regentijd In Abessinië nadert — 27 September moeten de hemelsluizen zich weer sluiten! en daarmede de weersomstandigheden zich zoodanig wijzigen, dat het Italiaansche offensief kan worden ingezet, spitst de spanning rondom de Abessinische kwestie zich meer en meer toe. De beslissing tusschen oorlog of vrede is nabij. Wat zal Mussolini kiezen? Vandaag wordt te Home een ministerraad gehouden over de voorstellen, welke in het rapport deiCommissie van Vijf zijn vervat. Zullen deze worden aanvaard of verworpen? De verwachtingen te dien opzichte zijn algemeen zeer pessimistisch. Mussolini is geen verzamelaar van woestijnen: de voorstellen zijn belachelijk en onaanvaardbaar. Zoo klonk het in het interview, dat de Duce aan Ward Price van de Daily Mail" Donderdag toestond. De eenige, zij het zeer geringe hoop op meer toeschietelijkheid van den Italiaanschen dictator is gebaseerd op het groote Britsche maritiem machtsvertoon in de Middellandsche Zee, dat een kalmeerenden invloed zou kunnen uitoefenen op den Duce. De actie der Engelsehen in heel deze aangelegenheid is typeerend. Groot-Brittannië, dat steeds angstvallig gewaakt heeft tegen het aangaan van eenige öieuwe verplichting jegens het continent, heeft aanvankelijk niets nagelaten om Mussolini tot een vredelievende oplossing van het geschil te bewegen; men herinnert zich nog de reis van Eden naar Italië, waar hij zelfs gebiedsafstand aanbood in Britsch Somaliland. Toen alle gedelibereer — conferentie van Parijs! — de partijen geen stap dichter bij het doel bracht wierp Engeland bij monde van zijn minister van Buitenlandsche Zaken, Sir Hoare in de Volkenbondsassemblée zich op als een krachtig beschermer van de Volfcenbondsbepalingen; in tegenstelling tot Frankrijk, dat zich in het verleden steeds aJs de trouwste kampioen voor het instituut van Genève had doen kennen, drong Londen te Genève aan op een krachtig optreden, terwijl Parijs eerder een afwachtende en gematigde houding ingang trachtte te doen vinden. Het „to wait and see", het typische Engelsche epitethon, ken nu eerder aan Frankrijk worden toegekénd. Intusschen had Mussolini met den dag den mond meer vol over de onoverwinnelijkheid van de Italiaansche troepen en over de onovertrefbare machtsmiddelen van het land, mogelijk om Genève te intimideeren en van 't treffen van junctie-maatregelen bij voorbaat af te «brikken. En terwijl de Middelandsche &fce daverde van het snorkend-bluffend geluld van den Duce, schoven in alle stilte, maar dreigend in hun zwaar gewapende «nverbiddellljkheid, ontzagwekkende Britsche oorlogsbodems door den Atlantiaehen Oceaan en voor Mussolini er erg in had lag de Britsche homefleet, die men "W»r manoeuvres in de buurt van Schotde oervan de land vermoedde, in Gibraltar, sterke Engelsche sleutelpositie Middellandsche Zee. Uit verschillende omstandigheden kan men afleiden, dat dit onverwacht maar doelbewust optreden van Groot-Brittannië een zekere onrust te Rome heeft teweeggebracht. Mussolini kan dan nog zoo opsnijden over de grootheid van het fascistische Italië, hij weet niettemin drommels goed. dat zijn oorlogsbodems alleen maar snel genoeg zijn om voor de gevreesde Engelschen weg te loopen, indien het tot een gevecht zou komen. Nu is het krachtige optreden der Engelschen niet op de eerste plaats bedoeld als een betuiging van trouw aan en liefde voor het handvest en het prestige van den Volkenbond. Sir Samuel Hoare heeft het te Genève vierkant toegegeven, dat ook eigen belang van invloed is op de houding van Engeland. En dat eigen belang kan geen Italiaansche militaire en maritieme basis in Abessinië verdragen. De Italiaansche expansie-zucht kan verder om zich heen grijpen, Egypte zou in gevaar kunnen komen, bekneld als het ligt tusschen Abessinië en Lybië en de mogelijkheid is zeer groot, dat — mocht het tot een oorlog Italië-Engeland komen — de Italianen den Negus van Abessinië vrijwel met rust zullen laten en al hun troepenmacht tegen Egypte in beweging zullen brengen. Doch gelukkig is het zoover nog niet. Het is thans nog wachten op de beslissing van den Italiaanschen ministerraad inzakè de voorstellen uit Genève. Donderdagavond verluidde te Genève, dat de mogelijkheid geenszins uitgesloten moet worden geacht, dat de voorstellen van de Commissie van Vijf aanzienlijk zullen worden besnoeid, wanneer Mussolini niet spoedig besluit ze te aanvaarden. Uit welingelichte kringen verluidde n.1., dat het zeer wel mogelijk is, dat de Volkenbondsraad niet in staat zal zijn het door de Commissie opgestelde plan voor eigen rekening te nemen, aangezien een groep leden van den Raad, die onder leiding zou staan van Litwinof, scherp is gekant tegen deze voorstellen, daar zij van meening is, dat de voorstellen in feite een schending inhouden van het Volkenbondshandvest omdat daarin de souvereiniteit van Abessinië wordt opgeofferd aan het onverhulde imperialisme van Italië. Mocht Mussolini echter spoedig overgaan tot het aanvaarden van het voorstel, dan zou de Volkenbondsraad redenen zien de moeilijkheden niet te compliceeren door een deel der aanbiedingen in te trekken. Inmiddels bestaat er vrijwel geen hoop meer, dat Italië de voorstellen van de Commissie aanvaardbaar zal achten. MUSSOLINI. --- De kwestie der sancties. Wil Engeland den olietoevoer naar Italië afsluiten ? LONDEN, 20 Sept. (A.N.P.): De speciale correspondent van de „Times" in Genève meldt, dat in Fransche en Britsche kringen wordt ontkend, dat Laval Eden een belofte heeft gevraagd, dat Engeland in geen geval verder zal gaan dan economische sancties tegen Italië. De diplomatieke correspondent van de ,.Daily Telegraph" meldt, dat Baron Aloisi bij zijn onderhoud met Laval er op gewezen zou hebben hoe buitengewoon belangrijk het zou zijn Engeland er toe te brengen geen groote sancties toe te passen daar deze een algemeenen oorlog onvermijdelijk zou maken. Baron Aloisi zou daarbij te kennen hebben gegeven, dat economische sancties van betrekkelijk zachtaardig karakter in Rome niet zouden worden beschouwd als een uitdaging, die zou moeten worden geïnterpreteerd als onvriendelijke houding en oorlog zou beteekenen. Er verluidt voorts, dat Laval heeft verklaard in dit verband geen beloften té kunnen dóen. Hij heeft de zaak echter aan Eden voorgelegd. Geruchten volgens welke Laval zou hebben getracht Eden over te halen een desbetreffende toezegging te doen, zijn door de Fransche en Britsche delegaties tegengesproken. In feite heeft Donderdag de indruk geheerscht dat Frankrijk meer dan ooit bereid is tijdens het a.s. onderzoek van de aangelegenheid een volkomen eenheidsfront met Groot-Brittannië in stand te houden. ZAL DE OLIE BESLISSEN? — Engeland zou allen toevoer van petroleum naar Italië willen afsluiten. PARIJS, 20 Sept. (A.N.P.): De correspondent van de „Echo de Paris" in Londen seint aan zijn blad, dat de leiding der Engelsche marine er van overtuigd is, dat in geval van noodzaak Italië door het afsnoeren van de petroleumleveranties schaakmat kan worden gezet. De vlootbewegingen zijn in overeenstemming met bedoelingen in deze richting. Het sluiten van het Suezkanaal zou het onmogelijk maken petroleum uit de Perzische Golf van de petroleumlijn van Abadan naar Italië te verzenden. De bewaking van de kust van Palestina en van Haifa zou de toevoer van petroleum uit Irak afsnijden. Teneinde voor de Italianen de levering van olie uit den Kaukasus onmogelijk te maken zou op het oogenblik worden onderhandeld met de Turksche regeering over het sluiten van de Dardanellen. Door het sluiten van de Straat van Gibraltar tenslotte zou Italië geen petroleum meer uit Amerika kunnen krijgen. Er zou dan nog alleen over het vasteland via Zwitserland, Duitschland en indirect over Roemenië petroleum voor Italië bereikbaar zijn, verondersteld dat de leveranties uit deze landen ondanks eventueele voorschriften van den Volkenbond in staat zouden zijn olie naar Italië te verzenden. Volgens de meening van bevoegde Engelsche kringen zou Italië dus binnenkort geen petroleum meer tot zijn beschikking hebbeii. Grandi heeft Londen verlaten. LONDEN, 20 Sept. (A.N.P.): De Italiaansche ambassadeur Grandi is Donderdag naar Bologna vertrokken. Medegedeeld wordt, dat zijn overhaast vertrek in verbank staat met den slechten gezondheidstoestand van zijn vader. Abessinië accoord met de voorstellen der Commissie van Vijf. GENèVE, 20 Sept. (A.N.P.): Naar verluidt zou 't Abessinische antwoord op de voorstellen van de Commissie van Vijf reeds in Genève zijn ontvangen. Abessinië zou met deze voorstellen accoord gaan. Zoodra het Italiaansche antwoord is ontvangen zal de Volkenbondsraad zich met den toestand bezig houden, eventueel reeds Zaterdag. Inmiddels maakt men zich hier nog geen illusies over het Italiaansche antwoord. Laval is vanmiddag uit Genève vertrokken teneinde morgen aan een belangrijke ministerraadszitting deel te nemen, met welk doel ook Herriot is vertrokken. Het Engelsche Parlement vroegtijdig bijeen? LONDEN, 20 Sept. (A.N.P.). — Naar verluidt acht men het steeds waarschijnlijker, dat het parlement nog vóór 29 October vervroegd bijeen geroepen zal worden in verband met den dreigenden toestand. De Engelsche vloot in de Middellandsche Zee. LONDEN, 20 September. Omtrent de verdeeling van de Britsche oorlogsschepen in de Middellandsche Zee, kan het volgende worden medegedeeld. In Gribraltar liggen de slagkruisers „Ilood" en ,Rinown", voorts vier kruisers, negen destroyers en drie mijnveegers. In Alexandrie liggen thans in totaal 29 Britsche oorlogsschepen, waarvan het slagschip ..Revolution", met admiraal sir William Fisher aan boord eerst op 18 September hier is aangekomen. Tot het escader in Alexandrie behooren o.a. de slagschepen „Revenge" en „Valiant", drie kruisers, de beide moederschepen voor vliegtuigen „Glorious" en „Courageous", benevens een hospitaalschip. Het aantal der in Aden aangekomen oorlogsschepen bedraagt 10, waaronder de kruisers „Norfolk" en „Colombo". In Haifa liggen drie kruisers en twee duikbooten, in Port Said liggen het slagschip „Barham", de kruisers „Dispatch" en een destroyer. Op 18 September is verder in Suez een adviesjacht aangekomen, doch dit is inmiddels weer vertrokken. Uit Singapore wordt gemeld, dat het moederschip voor vliegtuigen ,.Hermes" en drie destroyers daar op 18 September zijn aangekomen. Spanje concentreert troepen in het Zuiden. MADRID. 20 Sept. (A.N.P.): Donderdagavond heeft de Spaansche regeering een aanvang gemaakt met het concentreeren van troepen in het Zuiden des lands, hetgeen in sommige kringen wordt uitgelegd als het verleenen van steun aan de strategische positie van Engeland te Gibraltar. Scherpe taal van Italiaansche bladen. MILAAN, 20 Sept. De Gazetta del Popoio schrijft boven haar hoofdartikel van vandaag: „Engeland wil den oorlog tegen Italië". Deze woorden mogen, aldus het blad, na de recente uitlatingen van den Britschen minister van buitenlandsche zaken verrassend klinken, zij zijn de volstrekt logische consequentie van de Engelsche houding in Genève, de concentratie van oorlogsschepen in de Middellandsche Zee en in de Roode Zee en de uitdagende taal van de Engelsche dagbladen. Er is geen twijfel aan, dat Engeland zich beslist tegenover Italië gesteld heeft om redenen, die niets met den Volkenbond hebben uit te staan. Engeland haast zich tot sancties over te gaan. Het wil den oorlog. Op dezelfde wijze, zij het in niet zoo krassen vorm, schrijft de Stampa uit Turijn. Het blad beweert, dat Engeland Europa met satanische gelatenheid in den afgrond stort. Het zenden van de grootste slagschepen van de Engelsche vloot, „Hood" en „Renown", naar de Middellandsche Zee noemt het blad een poging tot intimidatie en uitdaging. De Ver. Staten vertrouwen op het Kellogg-pact. NEW-YORK, 20 Sept. (A.N.P.): Staatssecretaris Huil heeft in een per radio uitgezonden boodschap wederom uiting gegeven aan het vertrouwen, dat de Ver. Staten in het Kellogg-pact stellen. In zijn boodschap zet Huil o.m. uiteen: „Wij zijn van meening, dat de conflicten tusschen verschillende staten moeten en kunnen worden bijgelegd door die vreedzame middelen, die in het Pact van Parijs zijn bepaald. De regeering der Vereenigde Staten van Amerika zal voortgaan haar politiek eerlijk te baseeren op de in dit verdrag vastgelegde principes en zij geeft wederom uiting aan de hoop, dat de andere regeeringen zich eveneens zullen laten leiden door de door hen als onder* teekenaars van het verdrag aanvaarde verplichtingen." De houding van Griekenland. De Grieksche minister van landbouw, Theodoris die tijdens het verblijf van minister Maximos te Genève optreedt als waarnemend minister van buitenlandsche zaken, heeft tegenover journalisten het volgende verklaard: Griekenland volgt de internationale situatie met de grootste aandacht en hoopt op een vreedzame oplossing. Het onderhoudt de beste betrekkingen met Italië en Abessinië en wenscht derhalve strikt neutraal te blijven. In geval Griekenland tot een bepaalde houding gedwongen wordt, zal het zich vooraf in verbinding stellen met de bevriende staten van het Balkan-pact. Wat de bewegingen van Italiaansche oorlogsschepen in Grieksche wateren, zonder dat daarvoor vergunning verleend was, betreft, deze kwestie heeft geen bijzondere beteekenis, aangezien het hier gaat om een bevriende mogendheid die bovendien nog voldoende beweegredenen voor haar handelwijze heeft opgegeven. Italië heeft behoefte aan goud. De Italiaansche regeering heeft, naar verluidt, de Fransche regeering laten weten, dat zij voornemens is de Fransche staatspapieren, welke zij in haar bezit heeft, in te wisselen tegen goud. De Italiaansche ambassadeur zou er op. gewezen hebben, dat deze stap in zeer nauw overleg met de Fransche bevoegde instanties zal worden genomen, ten einde de Fransche regeering door een plotselingen verkoop ter beurze niet in ongelegenheid te brengen. Het verluidt, dat de Banque de France zich bereid zou hebben verklaard de Fransche staatspapieren, welke zich in Italiaansch bezit bevindèn en een waarde van ongeveer 1 milliard zouden vertegenwoordigen, over te nemen tegen betaling van 400 millioen franken direct, terwijl de rest in termijnen zal worden afgenomen. Verminderende goudreserve. ROME, 20 Sept. (A.N.P.): De goudreserve van de Bank van Italië is gedaald tot 4.563 millioen lire, zoodat de dekking der bankbiljetten thans nog slechts 31 % bedraagt. De goudreserve loopt nog steeds achteruit. Gibraltar prepareert zich met kaarsen. Volgens een bericht uit Gibraltar werd daar Donderdag de volgende officieele proclamatie aangeplakt: Hiermede wordt ter algemeene kennisse gebracht, dat het in geval van zekere omstandigheden noodzakelijk zal zijn in geheel Gibraltar alle lichten te dooven. Dit zal mogelijk geschieden door het stopzetten van de electrische centrale. Derhalve wordt de bevolking aangeraden voorraden kaarsen op te doen. Daarbij wordt er de aandacht op gevestigd, dat dergelijke lichtbronnen zorgvuldig gemaskeerd moeten worden. Overtredingen zullen worden gestraft. Tarweprijzen te Chicago gaan de hoogte in. CHICAGO, 20 Sept. (A.N.P.): De toenemende kansen op een Europeesche oorlogscrisis hebben de tarweprijzen Donderdag alhier omhooggedreven, welke opwaartsche beweging nog werd versterkt door berichten over droogte in Argentinië. --- VAN HIER EN DAAR. Stakingsonlusten te Los Angeles. Te Los Angelos ontstonden botsingen tusschen een vijftigtal stakers van een meubelfabriek en tusschen werkwilligen. De politie greep in en moest gebruik maken van traangas om aan de onlusten een einde te maken. Tien personen werden gewond. Het stoomschip „Dixie" vlotgesleept. Het Amerikaansche stoomschip „Dixie", dat verleden week tijdens den storm op de kust van Florida strandde en waarvan de passagiers dank zij het kranig optreden der bemanning allen gered konden worden, is door sleepbooten vlotgetrokken en wordt thans naar Norfolk in Virginia gesleept. --- FEUILLETON EEN VAN DE ZEVEN Oorspronkelijke Nederlandsche detectiveroman door HUGO KOERTS. — Dat is een echt Hollandsche vraag. Hollandsch in de beteekenis van Bovenmoerdijksch. Als ik in Oosterbeek, in Laren, in Bergen aan Zee was gaan wonen had niemand daar iets bizonders in gevonden, nu ik in Eindhoven woon, verwonderen zich heele volksstammen. Waarom ik in Eindhoven woon? Omdat driekwart van alle Oud-Indischgasten in Den Haag woont. En ik ken de Indische lui nog uit Indië. Niets tegen ze, absoluut niets, maar moet ik mijn heele leven als een dier in een bepaalde kudde meerennen? Amsterdam en Rotterdam ken ik uit den tijd van mijn handelsactiviteit. Brave steden, goeie steden, alles wat u wilt, maar ik kèn ze. Welnu, ik ben nu eens ergens gaan wonen, dat ik nog NIET kende. Vreemd hè? Er komt bij, dat die ontzettende drukte van Holland, die jarenlange overheersching in beteekenis van Noord-Zuid-Holland, Utrecht en Friesland langzamerhand afgeloopen is. Het zwaartepunt van Nederland verplaatst zich langzaam maar zeker naar het Zuiden. In meer dan één beteekenis. Het gesprek begon algemeen en levendig te worden. De eenige, die weinig zei was Weger. Het waren de nieuwe onderwerpen, waarover duizenden en duizenden Nederlanders zich hedentendage warm maken. Crisis, goud, bruggenbouw, werkeloosheid, Indië. Soms schoot er even een heftige zin tusschendoor als de meening van den kolonel opbotste tegen die van den jongen Evinkhuis. Weger had nu ruimschoots gelegenheid de diverse menschen te bestudeeren. Die Kolonel sprak verstandig. Kort en duidelijk waren zijn zinnen en ze kwamen er uit op een manier die duidelijk toonde, dat dat zijn meening was en dat het daarom verder geen zin had een andere meening te uiten omdat hij zich toch niet overtuigen liet. De man stelt in den grond van zijn hart evenveel belang in Holland en Brabant als in Albanië of Kamchatka, maar aangezien hij in de eerste landstreken leeft en niet in de tweede, heeft hij over de eerste een meening en over de tweede niet, dacht Coovaert. Verder viel het hem op, dat de halfbloed Albert Rusting meer luisterde dan zelf sprak. Pas toen het woord techniek viel, zei hij rustig: — Het synoniem gebruiken van woorden als techniek, civilisatie en cultuur, daar hebt u één van de grootste Europeesche fouten. — Je wilt dus met een klewang tegen een mitrailleur optornen, Albert?, klonk het goedmoedig spottend uit den mond van den kolonel. — Ja! Want elk wapen zal tegen den gebruiker gekeerd worden en dan is me een klewang liever dan een mitrailleur. — Weer laaide er even gelach op. — Militaire filosofie, baste de grove stem van Rulofs. — Techniek, techniek, nu was het Daan Boering, die warm liep. — Werd er maar meer geld aan besteed, dan — Groote God, nóg meer geld?, barstte Evinkhuis los. — Jawel, nóg meer geld. Maar dan aan de vernieuwingen, aan de verbeteringen, aan de nieuwe vindingen. — Zooals die van jou, hoonde de kolonel. — Onder anderen. De ingenieur was rood geworden. — De ellende is, dat de handelsman het geld heeft en niet de technicus. Op die manier wordt alleen die uitvinding uitgebuit die vlug, zeker en gemakkelijk groote winsten belooft — Elborn merkte op, dat Boering zich tamelijk agressief en direct tot den kolonel wendde met zijn woorden. Deze haalde met een zucht zijn sigarenkoker voor den dag. — Hetgeen schandelijk is, gezien het feit, dat de technici volkomen kosteloos en alleen voor het geluk der menschheid willen werken, zei de kolonel ironisch. — Ja maar u begon Daan Boering heftig. Maar de kolonel viel hem kort in de rede. — Ik dacht, dat we in het algemeen spraken en niet persoonlijk. Boering perste de lippen samen en zweeg. Het eten was afgeloopen. Zonder dat ze een afspraak gemaakt hadden, begonnen de drie detectives dadelijk het werk te verdeelen. Coovaert treuzelde even met het aansteken van een sigaret om te zien, hoe de groepen zich zouden verdeelen en toen hij zag, dat de twee dames met den dokter alleen de tuin ingingen, liep hij er achteraan en voegde zich bij hen. Elborn slenterde even als doelloos in de eetkamer heen en weer met een half oor naar een discussie tusschen den kolonel en het echtpaar Rulofs luisterende. Daarna ging hij de kamer uit. In de gang botste hij tegen Daan Boering op, die juist de trap afkwam. — Ah, dat treft goed, nu kan ik je het huis eens laten zien, zei de ingenieur, alsof hij de gedachten van den langen detective raadde. Op de gelijkvloersche verdieping lagen drie kamers en een groote keuken. Eetkamer, salon, en woonkamer. Het viel Elborn op, dat ook hier overal geriefelijkheid en gezelligheid de voorhand hadden. Zoowel Spartaansche eenvoud als overdadige luxe waren vermeden. — De kolonel schijnt geen slechte smaak te hebben, merkte Elborn terloops op. Daan Boering knikte even. Ze gingen juist de trap op. — Oh ja. Maar in zulke dingen heeft hij Jo veel de vrije hand gelaten. Op de eerste verdieping waren vijf groote, ruime slaapkamers, en een flinke badkamer. De bouw van het huis bood niets ingewikkelds. In het midden een gang, aan de beide uiteinden door een raam verlicht, links en rechts de kamers. Naar voren die van Jo Okers, daarnaast een kamer nu bewoond door het echtpaar Rulofs, welke kamer precies tegenover die der drie detectives lag, naar de achterzijde de kamer van den kolonel. Tegenover de kamer van den kolonel lag een iets kleinere kamer, die als logeerkamer voor Evinkhuis diende, en die naast de kamer der detectives lag. Zoowel de kamer van Evinkhuis als die van den kolonel had- den een balcon, dat onderbroken werd door het raam van de gang. De tweede verdieping, door het schuine dak kleiner dan de beide andere, bevatte buiten een groote zolderruimte en de twee kamers der dienstmeisjes, nog vier kamertjes, waarvan drie nu bezet waren. Eén door Daan Boering, één door Dokter Twill en één door Albert Rusing, den halfbloed. Meer uit gewoonte, dan dat hij iets van zijn observaties verwachtte, nam Elborn de ligging der kamers en de inrichting goed in zich op. Intusschen zat Weger bij den kolonel en het echtpaar Rulofs. Weger was handig. Hij had zich nu zoo een beetje een beeld van het karakter van kolonel Okers gevormd en kon zoodoende ongeveer berekenen, hoe de kolonel over dit of dat denken moest. Hij zorgde er dus voor, meeningen te verkondigen, die bijna zeker in den smaak van den kolonel vallen moesten, er tegelijkertijd scherp op lettend het niet Altijd met den kolonel eens te zijn om den indruk van kruiperigheid te vermijden. Weger wilde den kolonel wel eens een oogenblik alleen spreken. Veel kon hij nog niet doen, waren ze immers pas een paar uren in het huis, maar goed, een beetje verkennerswerk kon geen kwaad. Het toeval kwam Weger te hulp. Na een half uurtje uitte Rulofs den wensch nog even de stad in te gaan, waarbij zijn vrouw zich aansloot. De kolonel schudde het hoofd. — Eén keer per week loop ik uit plichtsgevoel door de Rechtestraat, de Vrijstraat en den Demer en dat is voldoende, vond hij. Weger bleef met den kolonel alleen. — Het zou mij op den duur hier een beetje te eenzaam worden, begon Weger. — Eenzaam? Moet u op een mooien Zondag den Aalsterweg zien. Zwart van de auto's en de fietsen. — Die gaan er langs, zei Weger kort. — En ik heb mijn huis vol op het oogenblik, zei de kolonel verwonderd. — Maar niet altijd. — Ik verveel me nooit. Heb altijd wat te doen. — U bent niet bang voor inbrekers of zoo? — Inbrekers? Ik en bang? De kolonel grijnsde. — Mijn goeie beste mijnheer, zei Okers met een laatdunkend glimlachje. — Als je je heele leven lang do'br vijanden omringd bent geweest, geef je er op den duur alleen niets meer om maar kun je bijna niet meer zonder ze leven. Het begint ten laatste een soort stimulans te worden als alcohol en weet de drommel wat voor andere giften. Er zijn hier in Holland zoo ruw geschat een dertig menschen, die me niet kunnen zien of luchten en die alle dertig vol haast zouden komen aangeloopen, als het bijvoorbeeld één dag veroorloofd zou zijn iemand van je eigen keus naar de andere wereld te helpen. Van die dertig heb ik er nu eenige in huis. Nee, kijkt u nu niet verontwaardigd en verwonderd, het is zoo. Wat wij hier in Holland met een vreeselijk woord „moord" noemen, noemen ze in Indië „gerechtigheid" of zooiets. De kwestie is, dat ieder van ons minstens één maal in zijn leven den innigen wensch koestert een ander van het leven te berooven. Meer dan 99 van ons Hollanders laat het dan, zij het uit angst voor de straf, zij het uit godsdienstige of algemeen moreele redenen. In ieder geval hebben wij sterke innerlijke remmen. Innerlijke, begrijpt u, die meer waard zijn dan de uiterlijke. Best! Daan vertelde me, dat u iets met rechtspleging te maken hebt, dus dan hoef ik u niets te vertellen. De vraag is nou alleen maar, hoe sterk is de aandrang tot misdaad en hoe sterk zijn de remmen? Dat is bij ieder verschillend. De één zal een flegmatiek, rustig karakter hebben en bijna nooit den wensch voelen een ander te vermoorden. Maar kómt die wensch eens en zijn dan de remmende invloeden zwak, dan krijg je een moord, waarvan de menschen zeggen „dat had ik nou nooit gedacht." Er zijn moorden om een dubbeltje gepleegd en er zijn moorden gepleegd waarbij zelfs een hoogstaand mensch zeggen moest „ja, het kön eigenlijk bijna niet andera." Alles een kwestie van aandrang en rem, gelooft u mij. Ik ken mijn Pappenheimers, zie het in hun blikken, hoor het in hun stem. — En u bent nooit bang?, vroeg Weger, wien het gesprek immens interesseerde. — Bang? Nee, juist omdat ik mijn menschen ken ben ik niet bang. — Maar kan er dan niet eens een aanslag komen uit een hoek, waar u hem niet verwacht? — Natuurlijk. U kunt twintig jaar in een dorp van honderd inwoners en ver van een grooten verkeersweg wonen en bij uw eerste bezoek aan een grootere stad door een auto overreden en gekraakt worden. Als je een lijstje gaat maken van de wijzen waarop je het leven verliezen kunt en dat lijstje dan maar eiken dag aandachtig bestudeert, word je ten laatste gek. Kom, kom, niets wordt zoo heet gegeten als het gekookt is, mijnheer Weger. In ieder geval beteekent het voor mij een aangename prikkel, een gezellig kietelend gevoel, dat ik een paar menschen in mijn omgeving heb, die pertinent huichelen als ze bij mijn begrafenis tranen zullen storten. Over die laatste beeldspraak moest Weger even glimlachen. Het was erg verleidelijk den kolonel nu op den man af te vragen, wie hij precies op het oog had. Maar ze kenden elkaar nog te kort voor zulke vertrouwelijkheden. — Speel schaak met de menschen en discussieer met ze, — zei de kolonel. — En als iemand niet schaak speelt en gewoonlijk zwijgt? — vroeg Weger. — U bent een aangenaam tegenstander in het gesprek, handig, vlug van begrip, beschaafd. Dat mag ik, zei de kolonel goedkeurend en Weger maakte een korte buigng. — Niet schaken en zwijgen? Destebeter, dan dubbel goed in het oog houden, schertste hij verder. Het gesprek werd gestoord door de binnenkomst van Daan Boering en Elborn, die van hun inspectietocht terugkwamen. Daan Boering bracht het gesprek nog even op den anonymen dreigbrief. — Ik heb Weger en Elborn van den brief verteld, kolonel. — Ah ja. Die brief. Heerlijke imbeciliteit iemand voor den tijd te waarschuwen. Valsche romantiek. Boekenonzin. Ja, ja, en Daan houdt zooveel van zijn schoonvader, dat hij er waarachtig de politie bij wilde halen. Met de goedmoedige ironie, die hem bijna geen oogenblik verliet, keek de kolonel naar zijn aanstaanden schoonzoon op. — Nou ja, verdedigde Boering zich, — het zou ook wel eens iets meer dan een kinderachtige streek kunnen zijn. Wat weet ik, een buitengewoon geraffineerde truc, bijvoorbeeld. — In dat geval, de kolonel sloot even beliagelijk de oogen, — In dat geval wordt het nog gezelliger. (Wordt vervolgd.) ---