WAT LANDBOUWER EN TUINLIEFHEBBER INTERESSEERT OVER VEEVOEDING. Samenstelling van rantsoenen voor melkvee. Aan de hand van ons artikel, waarin we tamelijk uitgebreid de eischen van een ece d rantsoen hebben besproken, willen we thans trachten uiteen te zetten, op welke wijze we, zonder ingewikkelde berekeningen tot een goed. samengesteld rantsoen kunnen komen. Doch vooraf nog eens dit: De veehouder zal voor de juiste samenstelling van het rantsoen, van tijd tot tijd eens moeten 2 eegen, dus hij moet niet uitsluitend naar schatting te werk gaan. Ter zake dan. Voor een gemakkelijk samenstellen zouden we een rantsoen bij de berekening willen verdeelen in drie „stukken", drie onderdeden, n.1.: a. droog ruwvoer. b. waterrijk ruwvoer. c . krachtvoer. a. Het droog ruwvoer. Op zijn minst moet dit gedeelte van het rantsoen, mede voor 't benoodigde kwantum droge stof, bestaan uit 8 K.G. hooi en stroo samen. We wijzen er nog eens met nadruk op, dat het alleszins gewenseht is, dat per stuk melkvee minstens per staldag een 5 K.G. hooi ter beschikking moet staan, de rest ton dan stroo zijn. Mocht over geen hooi beschikt kunnen worden, dan geve men de dieren „volop" stroo; bij een gift van enkel kilo's hooi, ver .se haffe men verder zooveel stroo, dat deze twee samen ook minstens 8 a 9 K.G. vormen. b. Waterrijk ruwvoer. Dit kan bestaan uit knolgroen, wortelen, voederbieten en mangels, mergkool, aardappels, kuilvoer. Ofschoon dit niet het onbelangrijkste deel van 't rantsoen is, mag men zich bij dit onderdeel niet aan overdrijving schuldig maken. Het is tevens -zeer gewenseht om enkele van deze artikelen tegelijk in het rantsoen te verwerken. De volgende hoeveelheden moeten hierbij in acht genomen worden: Voor droogstaande drachtige koeien is een hoeveelheid van 20 KG. per dag zeker genoeg. Melkgevende dieren kunnen, al naar de productie, er* meer van ontvangen en wel zoo ten naastebij als volgt: bij een melkgift van 10 liter gaat men tot 25 K.G., vervolgens opklimmend tot maximum, dus hoogstens 35 & 40 K.G. van dit waterrijk groenvoer. Gewenseht is het mede om het mogelijk aangewende kuilvoer in het rantsoen niet hooger te nemen dan 15 a 20 K.G. Voedert men aardappels dan bedenke men, dat 1 K.G. daarvan gelijk gesteld kan worden met zoowat 2/ K.G. voederbieten. c. Krachtvoer. Dit mag niet bestaan, voor de juiste aanvulling van het eiwit uit één enkele koek- of meelsoort. Het moet 'n mengsel zijn, deels bestaande uit eiwitarm meel, deels uit eiwitrijk meel, die te samen een mengsel vormen van ongeveer 22 k 23 % eiwit. Hiervoor kan genomen worden een goed mengvoer, koeiênmeel, dat in den handel verkrijgbaar is. Gewoonlijk zijn de samengestelde koekjes en brokjes van dezelfde samenstelling. Over 't algemeen genomen blijken de brokjes wel het handigst in het gebruik. Men kan ook zelf mengen. Het zelf gemengde krachtvoer zal dan, om het gewenschte eiwitgehalte te verkrijgen, moeten bestaan uit ongeveer 55 a 60 % graanmeel en derhalve 40 è. 45 % eiwitrijk meel. Het graanmeel zal moeten bestaan uit meerdere graansoorten. Naargelang de Prijzen, van de eigenverbouwde granen, zal het kunnen bestaan uit rogge, voertarwe, gerst, aangevuld met maïsmeel. Ook havermeel is natuurlijk buitengewoon geschikt, mits dit niet te duur uitkomt. De hoeveelheid roggemeel mag niet meer dan 1/3 deel van het graanmeel uitmaken. Het eiwitrijk gedeelte van het meelmengsel kan gevoeglijk bestaan uit gelijke deelen s °ya- en grondnotenmeel. Per 100 K.G. van een dergelijk meelmengsel is het noodzakelijk 2 K.G. gemengde zouten er door te mengen. Van een dergelijk krachtvoedermengsel zal noodig zijn, ter aanvulling van hetgeen onder a. en b. is vermeld: voor droogstaande drachtige koeien è, l K.G. bij 10 liter melkgift 2 K.G. bij 15 liter melkgift 3 K.G. bij 20 liter melkgift 4 K.G. enz. Wij kunnen alle veehouders ten zeerste aanbevelen, het reeds in dit blad van 8 Jan. j.1. onder „Nieuwtjes en Wenken" op de Land- en Tuinbouwpagina aanbevolen gratis boekje van de C.H.V., dat aan de pakhuizen dier instelling verkrijgbaar is of wordt, machtig te worden en aandachtig te bestudceren. Als we nu een goed rantsoen hebben samengesteld, dan zijn verder nog enkele zaken onze volle aandacht waard. We zullen deze beknoptheidshalve in 't kort aanstippen. 1. Steeds moet gezorgd worden vooreen geleidelijken overgang. Dit geldt voor: a. voor overgang naar weide en stal en omgekeerd. b. van het eene veevoer op het ander. c. van het een krachtvoer op 't andere. 2. Het voeren moet steeds op vaste tijden geschieden. De grootst mogelijke regelmaat moet hierbij in acht genomen worden, terwijl het gewenseht is, dat steeds dezelfde persoon met het voeren is belast. Deze kent de samenstelling weet de hoeveelheden en ziet beter de bijzonderheden, welke de dieren vaak vertoonen. Voert vandaag de een en morgen weer een ander, dan zal er van een goede samenstelling van het rantsoen niet veel meer overblijven. 3. Met het oog op de winning van goede melk is het absoluut verkeerd om knolgroen, knolrapen, mergkool, kuilvoer, enz. op stal te bewaren, terwijl er nooit tijdens het melken gevoerd mag worden. 4. De uiterste zindelijkheid is noodzakelijk, vooral wat betreft voedergoot, voederbakken, voedergang, enz. 5. Met 't oog op trommelzucht (oploopen) is het verkeerd 's morgen te beginnen met waterrijk ruwvoer. Het eerste voer moet 's morgens zijn droog ruwvoer, dus hooi en of stroo. 6. Bij groote voorraden van bepaalde eigen verbouwde voedermiddelen mag men de voedering daarvan niet overdrijven. Vooral met knolgroen overdrijve men niet. Giften van 30 K.G. of daaromtrent zijn wel maximum gewensebte hoeveelheden; bij grootere giften wordt voedsel verspilt en kan tot diarhee aanleiding geven. Beter kan men in 't najaar het overtollige inkuilen. Het mooist zou het zijn, dat men bepaalde voedermiddelen den geheelen staltijd zou kunnen blijven geven. 7. Op bedrijven, waar men noodgedwongen veel stroo moet voeren, zal dit ten deele in gehakseiden toestand worden gegeven en wel vermengd met groenvoer, kuilvoer, gesneden voederbieten, enz. en ook met krachtvoer. 8. De waterrijke voedermiddelen moeten steeds in zindelijken staat worden toegediend, dus zonder aanklevenden grond, welke laatste omstandigheid de vertering slecht zou kunnen beïnvloeden. 9. Het voer mag nooit verschimmeld zijn of in bedorven toestand. Koken van daarvoor in aanmerking komende voedermiddelen kan dan noodzakelijk zijn. 10. Steeds zal men te zorgen hebben voor voldoende drinkwater. Driemaal drinken is beter dan tweemaal. Nooit geve men drinkwater 's morgens op de nuchtere maag en ook nimmer vóór het waterrijk veevoer. Automatische drinkbakken verdienen alleszins aanbeveling, omdat de dieren dan kunnen drinken naar behoefte, nooit te veel opnemen en nimmer zeer groote hoeveelheden in eens. U.S.O. --- Regionaal Grondonderzoek. Den vorigen keer zei ik toe, alle zaken, die op het rapport van een volledig onderdek door het bedrijf slaboratorium te Groftingen waren vermeld, te bespreken. Nummer 1. PH. De zouten worden, bij hun oplossing, in water, voor een gedeelte gesplitst in de metalen en in de zuurreste n, waaruit zij bestaan. Die twee deelen van het zout, die zoo in het water voorkomen noemen we ionen. Nu is het water vo°r een heel klein gedeelte ook in ionen gesplitst Het eene gedeelte is het H-ion, het andere gedeelte het OH-ion. Het eerste , het H-ion geeft de zure reactie en het ^dere, het OH-ion de basische reactie. <^jn er van beide ionen evenveel aanwezig, öan reageert die vloeistof neutraal. Nu gunnen er in totaal maar een bepaalde hoeveelheid ionen in een vloeistof aanwees zijn. Dit wil zeggen, neemt het aantal H-ionen toe, dan neemt het aantal O-H°nnen af en omgekeerd. Zitten er nu 1 gram H-ionen in 't water, kan men zeggen de concentratie is 1, f' 1 er het >/,„ in, dan is de concentratie of de Ph is 1, er 1 /m gram in, dan is ae concentratie 'A»» of de PH is 2. Nu spreken we liever van getallen die werkelijk voorkomen; PH 5 wil dus zeggen in 1 liter zitten '/hioooo gram H-ionen; en PH 7 wil zeggen in 1 1 zitten '/«oooo.» gram H-ionen. Hoe grooter getal de PH is, hoe minder H-ionen er dus in de vloeistof zijn. Hoe kleiner cijfer de PH aangeeft, hoe zuurder de grond is. Nu is de PH-7, dan zeggen we, dat de grond neutraal is, omdat er evenveel OHionen aanwezig zijn. Is de PH-3, dan zijn er veel minder OH-ionen en de grond is zuur. Is de PH-9, dan zijn er veel meer OH-ionen en de grond is basisch. Nu kunnen we ook begrijpen, dat we door de gebluschte kalk heel veel OH-ionen in den grond brengen, dat daardoor de grond minder zuur wordt of zelfs basisch. Door het monster grond flink met water te wasschen krijgt men een vloeistof die de opgeloste bodembestanddeelen bevat. Daarin zet men de twee palen van een meter en men leest de PH af. Nummer 2. Het humusgehalte. Het grondmonster wordt gedroogd, zoodat al het water daaruit is verdwenen. De grond wordt nu eerst gezeefd, zoodat de wortelen plantenresten, die nog niet voldoende verteerd zijn worden verwijderd en niet de < oorzaak kunnen zijn van een neei noog humusgehalte. Daarna wordt het 400® Celsius verhit, gedurende een paar uren. Men weegt het grondmonster voor en na het gloeien en het gewichtsverlies noemt men de humus. Met een monster van weiland wordt anders gehandeld. Daar wordt maar tot een diepte van 5 c.M. een grondmonster genomen. Werd dit ook zoo gezeefd, dan zou men practisch zeer weinig overhouden. Deze monsters worden echter fijngemalen en daarna behandeld als boven. Nummer 3 Koolzure kalk. Om dit gehalte te bepalen wordt de grond overgoten met zoutzuur. Bevat het monster koolzure kalk, dan begint de grond te bruisen, omdat er koolzuurgas wordt ontwikkeld. Naar de hoeveelheid koolzuurgas die er ontwijkt wordt het gehalte aan koolzure kalk bepaald. Onze zandgronden bevatten geen of weinig koolzure kalk. ( Nummer 4. Kalkfactor. Aan de hand van het humusgehalte wordt geprobeerd en berekend hoeveel koolzure kalk er noodig is om de zuurgraad 0,1 te verminderen. Is dus de PH 4,6 en is de kalkfactor 150 K.G., dan beteekent dat, dat de boer per H.A. 150 K.G. koolzure kalk moet gebruiken om de PH van 4,7 te brengen. Om de PH dus op 5 te brengen is per H.A. noodig 4 X 150 = 600 K.G. koolzure kalk. (Alles per 10 c.M.) bouwvoor). Nummer 5. P.-getal. Dit geeft aan, hoeveel gram P2 05 er per 100 K.G. grond in oplossing gaat bij uittrekken met water. Nemen we een bouwvoor van 18 c.M., dan mogen we het totaal gewicht van een H.A. bouwgrond, voor zoover het de bouwvoor betreft, gerust schatten op 2 millioen K.G. Elke eenheid van het P-getal geeft dus 20.000 X 1 gram P2 05 = 20 K.G. P2 05, dat in het water oplost en daarom direct opneembaar is voor de planten. Nemen we nu een P-getal, dat voorkomt b.v. 5, dan bevat die grond per H.A. 100 K.G. P2 05; dat direct voor de planten opneembaar is. Pas bij een P-getal van 15, wat neerkomt op 300 K.G. P2 05 in water opgelost, kan men de forforzuurbemesting weglaten. Nummer 6. P.-citroen getal. Dit geeft de voorraad fosforzuur aan, die onder Invloed van het koolzuur, de zuurdere omgeving of het wortelsap in oplossing gaan. Elk cijfer beteekent ook 1 Gram P2 05 (voorraad) per 100 K.G. grond. Per H.A. met een bouwvoor van 18 c.M. komt dit ook neer op 20 K.G. Als we weer een voorbeeld nemen b.v. P-citroen getal van 70, dan beteekent dat, dat er 70 X 20 K.G. = 1400 K.G. P2 05 voorraad in den grond zit, als is die niet in water opgelost, dus niet direct opneembaar voor de plant. We voelen echter goed, dat een groote voorraad P2 05 ook, geleidelijk, door de planten aangesproken wordt. Daarom werd bij deze beide getallen: P-getal 5 en P-citroen getal 70, ook maar geadviseerd: een matige fosforzuur bemesting. Nummer 7. Kaligetal. Dit getal geeft aan, hoeveel maal 90 gram kali er van 1000 K.G. humus in oplossing gaat bij eenmaal uittrekken met water. Dit getal hangt af van de humus voorraad. Nu is deze bij het onderzoek in Beek en Donk laag gebleken. Het hoogste percentage was 5. Dit beteekent, dat per H.A. van 18 c.M. bouwvoor 5 X 20.000 = 100.000 K.G. humus voorkomt. Elk cijfer voor het kaligetal geeft dan aan, dat er 100 X 90 gram = 9 K.G. kali in de oplossing voorkwam. Het kaligetal was bij het bedoelde onderzoek 61. Deze grond bezat dus een voor de planten direct opneembare kalivoorraad van 61 X 9 K.G. = 549 K.G. De opmerking werd gemaakt, dat het kaligetal heel hoog was, maar dat de kalibemesting niet lang lager mocht worden genomen, omdat het lage humusgehalte een van de oorzaken was van het zeer hooge kaligetal. Een volgenden keer over de andere onderdeelen van het volledig onderzoek. H. --- — Juffrouw, wilt u deze — Juffrouw, wilt u deze mms vóór vanavond ontwikkelen? Het zijn de eerste films van onze baby. (L. Sachse, Leipzig.) --- Hoe groeien onze aardappels ? Zoodra de grond en de weersgesteldheid zulks toelaten worden de aardappels aan den grond toevertrouwd. Aardappels zijn stukken van onderaardsche stengels, dus geen deelen van een wortel. Een aardappelknol bezit een groot aantal knoppen, die wij gewoonlijk oogen noemen. Hij is ook rijk aan reserve voedsel, vooral aan zetmeel. Dat reservevoedsel kan dienen voor de voeding van mensch en dier of voor den allereersten groei van de scheuten, die bij de ontkieming ontstaan, uit de bovengenoemde knoppen. Daar zijn maar weinig gewassen, die zoo met ziekten te kampen hebben als de aardappel. We moeten daarom vooral voor gezond pootgoed zorgen. Het is noodzakelijk, dat ons pootgoed geregeld vernieuwd wordt, zeker om de drie jaren. Poters van kleigrond verdienen in het algemeen den voorkeur boven die van zandgrond, ofschoon ook onze zandgronden bij een goede verpleging goed pootgoed kunnen opleveren. Wij hoopen dan minstens die pooters, welke goedgekeurd zijn voor klasse A. Aardappels vereischen voedzame vochthoudenden grond, die niet al te kalkrijk mag zijn, omdat op zulke gronden het eerst de bekende schurft- of pokziekte optreedt. Waar dat mogelijk is geeft men ze dan ook elk Jaar anderen grond omdat vele aardappelziekten in den grond overwinteren. In tuinen kan men niet altijd de verwisseling van grond in toepassing brengen. In dat geval geven we den raad om direct na het rooien van de aardappels den grond te bezaaien met rogge of knolgroen, dat dan in het voorjaar ondergespit wordt. Dat vermindert in hooge mate het optreden van schurft. Men bemest het aardappelland met superfosfaat en 40 % kaliaout. Stalmest geeft men nooit in te groote hoeveelheden, zeker niet, wanneer men het pas laat in den grond kan werken. Aardappelen hebben wel een zeer uitgebreid wortelstelsel van fijne worteltjes, maar ze wortelen niet diep. Een dikke laag onverteerde stalmest belemmert in den zomer het opstijgen van bodemwater, zoodat de aardappel dan met zijn ondiepe beworteling spoedig last van droogte krijgt. Beer en gier zijn ook niet bijzonder voor den aardappel geschikt. We brengen daarna te veel stikstof in den grond. Stikstof veroorzaakt een te sterke loofontwikkeling en te weinig knolvorming Bovendien wordt dat loof te los van weefsel, waardoor het minder weerstandsvermogen vertoont tegen ziekten. Wie zijn aardappelen met uitsluitend kunstmest verbouwt geeft per 100 M2 7 of 8 superfosfaat en 6—8 kg. kalizout 40 %. Slakkenmeel wordt zelden voor aardappels gebruikt, omdat we daarmee te veel kalk in den grond brengen. Kalizout 40 % moet vroeg worden aangewend. Men kan dat met super vermengen en dan minstens 'n paar weken voor het pooten uitstrooien. Kalizout bevat vrij veel chloor, die nadeelig werkt op de aardappels. Van chloor worden ze te vast, en blijven klein, omdat chloor de zetmeelvorming tegen gaat en ze bloemen niet op den schotel. Voor kleine perceeltjes neemt men in plaats van kalizout liever 10 kg. patentkali per 100 M2. Patentkali bevat nagenoeg geen chloor. Men kan die ook vermengen met de superfosfaat en dan zelfs vlak voor het poten of daarna nog uitstrooien. Stikstof geven we niet voordat het gewas boven den grond is en alleen dan, als de blaadjes niet voldoende malsch zijn. Meer dan l/ 2 —2 kg. ammonsalpeter per 100 M2 wordt nooit gegeven. Boeren eggen hun aardappelland al voor het pooten. In tuinen wordt daar gewoonlijk niet veel aan gedaan, ofschoon het toch wel aanbevelenswaardig is, omdat het pootgoed dan meer op gelijke diepte in den grond komt en eggen of harken is een goed middel tegen onkruiden. Men zet de aardappels op een diepte van 8 cM. Wie groote pooters heeft gaat op droog land zelfs nog wat dieper. Hoe dieper men poot hoe hooger de opbrengst wordt. Dat wil echter niet zeggen, dat men ze zoo diep kan weggraven als men wil, omdat kleine pooters dan al gauw te weinig reservevoedsel bevatten om hun scheuten boven den grond te brengen en omdat er dan ook te weinig lucht bij kan, die toch een noodzakelijke vereischte is voor de ademhaling van de ontkiemende knollen. We schreven bij den aanvang van dit artikel dat een aardappel een stuk is van een onderaardschen stengel. We zullen trachten u hiervoor een verklaring te geven. De ontkiemende aardappel krijgt scheuten (meer dan één dus) die naar boven groeien en wortels, die zich naar bezijden of naar beneden in den grond verspreiden. Die scheuten zijn de stengels. Zoodra deze stengels boven den grond bladeren krijgen, vormen ze in den grond zijscheuten, (zijstengels). Deze zijstengels verdikken zich later aan het einde, waarmee dan de nieuwe aardappels gevormd zijn. Hoe langer nu de stengelstukken zijn, die zich tusschen den aardappel en de oppervlakte van den grond bevinden, hoe meer zijscheuten en dus ook aardappels er aan kunnen groeien. Hieruit blijkt voldoende, dat de diepte van pooten van grooten invloed is op de opbrengst. Om die stengelstukken zoo lang mogelijk te krijgen maakt men bij de aardappelteelt in het groot gebruik van een aardappelploeg. Daarmee worden walletjes grond tegen de stengels aangeploegd, waardoor die dan dieper in den grond komen te zitten. Dat aanaarden moet vroeg geschieden. Als er al te veel loof gevormd is, zijn de zijscheutjes van de onderaardsche stengels ook al te lang, waardoor men dan gevaar loopt, dat ze met de aanaardploeg beschadigd worden. Op droog land gebruikt men de aanaardploeg niet, omdat de grond dan nog gemakkelijker uitdroogt. De meest gewenschte afstand is op zandgrond 40 cM. tusschen de rijen en 30—35 cM. in de rij. Heel dikwijls wordt te dicht gepoot. Als het loof zich dan nog wat sterk ontwikkelt, wordt de opbrengst er sterk door verlaagd. Op armen grond kan men de afstand natuurlijk' gerust kleiner nemen. De aardappelteeler moet daar zelf wat kijk op hebben. Hij moet de afstanden zoo nemen dat de grond geheel met loof bedekt wordt. De onkruidbestrijding is vooral bij aardappels van de grootste beteekenis. Men moet daarmee tijdig beginnen en niet wachten totdat het onkruid al flink begint te groeien. Als men het onkruid nog nauwelijks zien kan heeft men met het schoffelen het grootste succes. Men moet ook niet vergeten, dat aardappelen gauw last van droogte hebben en schoffelen gaat de verdamping van het water tegen, omdat er een los laagje zand op den grond komt liggen. Bij de keuze van de soorten maken we onderscheid tusschen eetaardappelen, fabrieksaardappelen en exportaardappelen. Voor export wordt hoofdzakelijk pootgoed geteeld. In 1936 werden in ons land 91251 hectaren bebouwd met eet- en pootaardappelen en 20937 hectaren met fabrieksaardappelen. Deze laatste heeft men bijna uitsluitend in Groningen, Friesland, Drente en Overijsel. In 1936 waren in N.-Brabant de meeste hectaren aardappelen n.1. 15371 h.a. In Utrecht de minste, slechts 727 h.a. De meest aanbevelenswaardige soorten kan men vinden in de beschrijvende Rassenlijst van het Instituut voor Plantenveredeling te Wageningen (20 cent per ex.) Daarin staan de volgende rassen als aanbevelenswaardig vermeld: voor eetaardappelen: Eersteling (vroeg), Eigenheimer, Roode Star, Zeeuwsche Bonte, Zeeuwsche blauwe en Industrie. We willen hier bijzonder wijzen op een nieuwere soort 11. ROBIJN, die slechts als beproevenswaardig wordt aangegeven. Voor dit ras bestaat bij de boeren bijzonder veel belangstelling. De rassenlijst noemt het een wratziektevrij ras, dat veel overeenkomt met Roode Star. De knollen zijn iets grooter en ronder en minder kleine. Het heeft een hoog zetmeelgehalte en is gemakkelijk te bewaren. Hij is laat rijp, maar kan veel opbrengen, vooral op leemhoudenden zandgrond, waarvoor het bijzonder aanbevolen wordt. Het kan ook op hoogen zandgrond beproefd worden. Voorkiemen wordt aanbevolen. Ook het gebruik van groote pooters en niet te ruime stand. V. --- Nieuwtjes en wenken. Bij ministerieele beschikking van 20 Oct. j.1. zijn de spreeuwen van 10 Juni tot 15 Oct. vogelvrij verklaard. * Het fundament van onze boerderijen is de grond. Zet er alles op om dien grond goed te kennen. Lees veel daarover. Volg cursussen. Laat uw grond onderzoeken. Door middel van het regionaal grondonderzoek kan dat op goedkoope wijze, zonder moeite door den boer. * Het is aanbevelenswaardig de composthoop een paar weken voor het spitten van den tuin kort te hakken. * Als mergstamkooi wat veel begint te ruiken, is het vee er niet heel erg meer op verzot. Breng het dan zeker niet voor of tijdens het melken in den stal. Bespaar de directeuren van melkfabrieken ellende. Ge doet u zelf groot nadeel. * Staan uw bessenstruiken te dicht in hun hout? Snoei dan een gedeelte weg. Daar hebt ge veel voordeel bij. * In ons land zijn 47000 h.a. of 2 % van den cultuurgrond met vruchtboomen beplant. --- Spinazie. In den boerentuin wordt maar heel weinig toegelegd op de teelt van vroege groenten, wat tot gevolg heeft, dat in de boerenkeuken ook maar weinig vroege groenten gegeten worden. De vroegste groente is spinazie. Een gewas, dat uiterst gemakkelijk te teelen is, zeker in den tuin van een boer. Spinazie vraagt immers voedzamen grond. Niemand kan daar beter voor zorgen dan de boer. Spinazie heeft snel opneembaar voedsel noodig. Stalmest is daarom niet de aangewezen meststof. Gier en beer zijn beter. Spinazie wordt in de eerste helft van Februari in den kouden bak gezaaid. Vanaf half Februari kan het ook in den vollen grond. Het eerste zaaisel vraagt wel het warmste hoekje van den tuin. Daar groeit hij het snelste. Hoe sneller groei, hoe malscher en voedzamer gewas. Naast veel voedsel heeft spinazie ook een zeer groote behoefte aan water. Schirale zandgrond is er dan ook minder voor geschikt. Bij gebrek aan water schiet spinazie heel gauw door. Dat komt vooral voor, als na enkele droge voorjaarsdagen wat malscher en regenrijker weer volgt. We hebben hetzelfde wel eens ondervonden, wanneer in een bak enkele dagen het gieten vergeten werd. Zoodra dan weer voor voldoende water gezorgd wordt, begint de spinazie binnen enkele dagen zaad te vormen. In bakken dus regelmatig gieten en in den vollen grond mag men dat bij droog weer ook niet vergeten. Als men tegen den avond giet, mag gerust een weinig chilisalpeter in het gietwater geschut worden. Dan groeit de spinazie nog liever. v. D. ---