Het eigen Heem. Hoewel ook reeds daarvóór — vooral in kringen van onderwijzers — 1 evend, is de heembeweging vooral na de dagen, waarop ons land in den oorlog betrokken werd, hand over hand toegenomen. Het was zoo, dat, toen die groote slag over ons land kwam, de aandacht van groote groepen van ons volk wederom sterker dan voorheen werd teruggebracht tot die waarden en tot dien rijkdom, welke we in beperkte eigen omgeving als uitingen van een parelend leven in verleden en heden bezitten. De einders en de grenzen van onzen blik en van ons leven werden plots verengd en onder den drang van dez-e onontkoombare feitelijkheid leerden we wederom datgene zien wat in het verleden te zeer aan onzen blik onttrokken was geweest, om de eenvoudige reden dat we er te dicht bijstonden en allerlei omstandigheden onze aandacht wegtrokken naar schoonheid, cultuur, andersoortige manifestaties buiten onze omgeving, zeer vaak buiten onze grenzen. Het eigen nationale en gewestelijke leven leed daaronder vanzelfsprekend. De eerste verdienste van de heembeweging is dan ook hierin gelegen, dat zc waardeering terugbrengt vooral wat aan schoons gevonden wordt in de cultuur en de historie van een volk, ingedeeld naar de bepaalde afgeronde deelen waarin zoo'n volk uiteen valt. r men kan de w ~"-de hiervan niet licht overschatten. Eigenlijk komen we pas laat — hopenlijk niet tè laat — tot het inzicht, dat ln voldoende kennis en waardeering voor alles wat zich in eigen stad en streek aan schoonheid in allerlei soojrt openbaart, groote winst gelegen is. Daarvan dragen we ten deele zelf de schuld, anderzijds is de oorzaak hiervan gelegen in het feit, dat we reeds als kinderen in dit opzicht min of meer misleid zijn: we bedoelen het meer dan eenzijdige geschiedenisonderwijs, waarbij we alleen de historie leerden van enkele deelen van Nederland terwijl die geschiedenis bovendien nog op een bepaalde wijze was gekleurd. Het zal een eerste concrete taak van iedeare heembeweging dienen te zijn in dit opzicht aan te. vullen wat we : n onze jeugd ontbeerd hebben. Het geëigende tijdstip is nu gekomen om ons volk algemeen ervan op de hoogte te brengen, dat naast de historische banden die Fries, Zeeuw, Brabander en Limburger binden tesamen met al de andere algemeene beschavingsvormen, er nog eigenschappen en geaardheden bestaan die hel. eigen wezen van den Fries, den Limburger of den Zeeuw bepalen. Naast het goede inzicht op al die factoren die ons in nationalen en volkschen band "binden e:i vereenigen is het hoogst nuttig ook die eigenschappen van een bepaalde kleinere gemeenschap te zien die haar van een andere onderscheidt. In verband met vele opmerkingen die in 4ezen zin in het nabije verleden gemaakt werden en die inhielden dat alle „gewichttg-doenerij" rond het streekeigene louter verwerpelijk provincialisme was, zij het alweer eens opgemerkt, dat in de propaganda voor he*-. streekeigene geen uiting van verlegen eenkennigheid of wantrouwige afweer mag worden gezien. Heemkunde en ai wat daarmee samenhangt dient men te verstaan als een Waardevolle poging om in den rijkdom der verscheidenheid een nog hechtere, algemeene eenheid te bewerkstelligen. Vanzelfsprekend heeft de heemkunde voor ieedre streek een eigen vorm, een %en gestalte, al vallen daarnaast ook Verschillende, belangrijke punten van overeenkomst aan te wijzen. Voor een bepaalde streek kan die bestaan in gelijkheid van religie en bovennatuurlijke levensopvatting, bij een andere overheerscht het historische element, bij weer andeie eigenheid van cultuur of natuur. In vele gevallen worden deze factoren ook of meer vermengd aangetroffen, we eenmaal de punten van overn komst en de eigendommelijkheden die een bepaald ressor 1 als een afgerond heem aanwijzen, dan gaan het wezen ervan, zijn Seschieclenis en zijn bestaan onze belangstelling trekken. Dan willen we zien hoe uat plekje grond dat ons heem vormt m en .loop der geschiedenis gevormd, geboeid en beïnvloed is, hoe het verrijkt werd of werd achtergesteld, hoe het ook onz e voorouders in hechten band vereeniga hield. Frappant is dan, dat we deze heembeWeging aanstonds in kunnen schuiven in het complex van middelen waarmee we er °P uit zijn de homogene en gezonde volksgemeenschap van de toekomst te formeere n. Want om dat te kunnen zullen we boeten leeren van niemand minder dan onze eigen voorouders die een minder verhakt en een meer op het eigen heem (al kenden ze wellicht zelfs dien naam niet eens) waren ingesteld dan wij, die met een fototoestel rondreisden om kiekjes te [naken van vreemde streken en andere panden, die een verrekijker op de borst joegen om wijd'weg te kunnen zien, barbij voorbijschouwend al wat zich voor onze voeten vertoonde. Laten we van onze voorouders de liefde leeren voor hun ^nd, hun huisje en z'n omgeving, laten we gerust eens nagaan, in iedere streek van ons land, wat onze voorouders allemaal deden om het streekeigene te handhaven en te verdedigen, neen, het veeleer op te voeren en uit te dragen. Aan onze heemkennis en dus aan onze heemliefde ontbreekt natuurlijk nog heel veel. Maar er is nu een begin gemaakt. De heembeweging die momenteel naar alle zijden uitgroeit, zal natuurlijk concrete actiepunten zoeken. Ten deele heeft zij die gevonden in het stichten van studiokringen (over heel Noord-Brabant b.v.), het plan tot instelling van kleinere streekmusea, het organiseeren van vergaderingen, het maken van excursies in kleiner of „grooter verband. We wagen het aan deze plannen nog een punt toe te voegen: behoud van het dialect. We zijn er ons van bewust dat alleen reeds het suggereeren van dit idee heel wat opwerpingen kan veroorzaken. Het is nu eenmaal een feit dat de vervlakking en de vernisconventie al zoover was ingevreten dat een zeer eenvoudig, ongeletterd burgerman meende niet beschaafd of modern te zijn wanneer hij zijn kinderen niet „Hollandsch" aanleerde, 'n taal die, even ver van zijn dialect als van algemeen Nederlandsch afstond en dus geen taal was. Het loont intusschen de moeite, om de beteekenis van het dialect bij een poging om het streekeigene te bewaren na te gaan. Natuurlijk zijn er aan het gebruik van dialect bepaalde, voor de hand liggende grenzen gesteld. Maar dit is niet voor weerlegging vatbaar: dat een sterke streekgemeenschap niet bestaan kan zonder de binding van de eigen dialectische taal. Er bestaat feitelijk een wisselwerking tusschen dialect en gewestelijk gemeenschapsleven: het eene moet het andere versterken. De taal is de eerste en meest hechte band die men tusschen de leden van een gemeenschap leggen kan. Het is haast vanzelfsprekend dat men, op het moment dat, zooals thans, actie gevoerd wordt voor de versterking van het streekgemeenschapsleven, men de taal als voornaamste middei gebruikt. Naast het eigene in architectuur, in religie, in volkskunst zal men in een afgerond gebied de eigen taal niet kunnen ontberen. Zooals de architectuur den eigen uiterlijken vorm geeft, het religieuse de innerlijke eenheid en verbondenheid, zoo moet ook de taal het leven kleuren binnen de eigenheid van een bepaalde streek. In de taal wordt voorts het best den band met het verleden bewaard. De ln den volksmond ..vergrijsde" woorden en zegswijzen krijgen een ononderbroken voortbestaan. Ze worden kostbare bezittingen, voi eigenaardigheid vol levenswijsheid vaak. Iedereen kent uit eigen omgeving daarvan de voorbeelden. Jongeren kunnen zulk taalbezit overnemen. Het schaadt niet, zooals. men nu onderhand aan de weet is gekomen, het siert en verrijkt veeleer. Daarom laat de heembeweging de streektaal niet vergeten, maar haar cultiveeren en zoo haar voortbestaan garandeeren. Dan is een voorname voorwaarde geschapen voor het schoone doel wat in de heembeweging beoogd wordt! --- TELEFOONNUMMER van de Redactie na sluitingsuur der Kantoren 583. DIT NUMMER BESTAAT UIT TWEE BLADEN. --- Civiel standrecht. Ter bescherming van de openbare orde en de veiligheid van het openbare leven. DUITSCH HOOGGERECHTSHOF ALS STANDGERECHT. Doodstraf en levenslange tuchthuisstraf. Bij verordening van den rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied betreffende het afkondigen van het civiele standrecht is het volgende bepaald: Artikel 1. (1). Wanneer de rijkscommissaris voor het bezette Nederlamdsche gebied zu lks voor de handhaving of het herstel van de openbare orde en van de veiligheid van het openbare leven noodig acht, kondigt hij voor dit gebied of voor bepaalde deelen daarvan het civiele standrecht af. (2). Het civiele standrecht treedt door de ehkele afkondiging daarvan terstond in werking. Deze afkondiging geschiedt door aanplakking op openbare straten, wegen en pleinen, door den radio-omroep, door de pers of volgens plaatselijk gebruik. De opheffing van het civiele standrecht geschiedt dienovereenkomstig. (3). De afkondiging van het civiele standrecht gaat gepaard met het bevel, dat eenieder zich heeft te onthouden van iedere beroering, welke de openbare orde en de veiligheid van het-openbare leven zou tonnen verstoren of in gevaar zou kunnen brengen, en zich heeft te schikken naar de bijzondere maatregelen van den rijkscomissaris, welke deze, daarbij uitdrukkelijk de aandacht vestigende öp de scherpte van het civiele standrecht, uitvaardigt, terwijl hij die aan een en ander niet voldoet standrechtelijk zal worden vervolgd. Artikel 2. In het gebied, waarvoor het civiele standrecht is afgekondigd, treden voor den duur daarvan de bepalingen van de artikelen 3 tot en met 8 in werking, voorzoover de rij'kiscommissaris niet anders bepaalt. Artikel 3. (1). De hoogere SS- en politieleider treft alle maatregelen, welke hij voor de handhaving en het herstel van de openbare orde en de veiligheid van het openbare leven noodig acht. (2). Hij vaardigt de ter uitvoering van zijn taak noodige rechtsvoorschriften uit. Deze kunnen, onverminderd het bepaalde in artikel 7, geldboeten tot een onbeperkt bedrag, hechtenis van ten hoogste zes weken en gevangenisstraf van ten hoogste vijf jaren inhouden; zij dienen op de wijze, als bedoeld i, n artikel 1, lid 2, tweede volzin. te worden afgekondigd. (3). Bij de uitvoering van zijn taak kan de hoogere SS- en politieleider van het geldende recht afwijken. 'Artikel 4. (1). De rij'kiscommissaris benoemt voor het geheele gebied, waarvoor het civiele standrecht Is afgekondigd, een bijzonderen gevolmachtigde. (2). Het geheele openbare bestuur, met uitzondering van de politie, is ondergeschikt aan den bijzondeïen gemachtigde, voor zoover de hoogere aë- en politieleider in deze niet overeenkomstig het eerste lid van artikel 3 ingrijpt. (3). De bijzondere gemachtigde vaardigt de ter uitvoering van zijn taak noodige rechtsvoorschriften uit. Deze kunnen, onverminderd het bepaalde in artikel 7, geldboeten tot een onbeperkt bedrag, hechtenis van ten hoogste zes weken en gevangenisstraf van ten hoogste vijf jaren inhouden; zij dienen op de wijze, als bedoeld in artiikel 1, lid 2, tweede volzin, te worden afgekondigd.. - (4). Bij de tenuitvoerlegging van zijn taak kan de bijzondere gemachtigde van het geldende recht afwijken. (5). De rijkscommissaris behoudt zich het recht voor ook voor bepaalde deelen van het gebied, waarvoor het civiele standrecht is afgekondigd, bijzondere gemachtigden te benoemen. Artikel 5. De werkzaamheden van alle vertegenwoordigende lichamen, zoomede van alle openbare bestuurscolleges, welke in vergadering besluiten nemen, blijven rusten. Hun bevoegdheden gaan over op het daarvoor in aanmerking komende leidende bestuursorgaan (bij voorbeeld commissaris in de provincie, burgemeester, dijkgraaf, enz.) Artikel 6. De geldigheid van algemeen verbindende rechtsvoorschriften, welke door de secretaris-generaal van de Nederlandsche departementen van algemeen bestuur in overeenstemming met par. 3, lid 2, tweede volzin, van de verordening no. 3/1940 of op grond van de verordening no. 23/1940 worden uitgevaardigd, is afhankelijk van de voorgaande toestemming van den bijzonderen. gevolmachtigde (artikel 4). Artikel 7. Hij die na afkondiging van het civiele standrecht opzettelijk aan beroeringen, welke de openbare orde en de veiligheid van het openbare leven zouden kunnen verstoren of in gevaar zouden kunnen brengen, deelneemt, alsmede degene, die opzettelijk in strijd handelt met de ingevolge het derde lid van artikel 1 uitgevaardigde bijzondere maatregelen van den rijkscommissaris, wordt standrechtelijk vervoligd. Hij wordt met den dood, in lichtere gevallen met levenslange tuchthuisstraf of met tijdelijke van ten minste tien jaren gestraft. Artikel 8. (1). Als standgerecht treedt het Duitsche hooggerechtshof op, hetwelk overeenkomstig de in het Duitsche rijk (in de gedaante van vóór de aansluiting van Oostenrijk — Altreich —) geldende voorschriften omtrent de procedure voor de bijzondere rechtbank (Sondergericht) vonnist. (2). De voorschriften betreffende de bevoegdheid van de Duitsche militaire gerechten en van de bijzondere rechtbanken in strafzaken voor leden der SS en voor de leden der politie-organisaties met een bijzondere taak blijven onverminderd van kracht. (3). De rechters van het standgerecht worden door den rijkscommissaris benoemd. Het standgerecht wordt ook dan beschouwd volgens de voorschriften te zijn bezet, wanneer slechte één zijner rechtere de bevoegdheid van het rechtersambt heeft. (4). De doodvonnissen worden dloor middel van den kogel voltrokken. Artikel 9. Deze verordening treedt in werking op don dag barer afkondiging. --- Duitsch legerbericht. Haven van Plymouth gebombardeerd. Vliegvelden in Zuid-Engeland bestookt. Het opperbevel van de Duitsche weermacht maakte gisteren bekend: Het luchtwapen heeft Donderdagnacht n^et sterke formaties gevechtsvliegtuigen de haven van Plymouth met succes aangevallen. Het bijzonder goede uitzicht vergemakkelijkte het juiste plaatsen van de bommen en had uitstekende treffers ten gevolge. In de havenwerlyn ontstonden groote branden. Verscheidene schepen geraakten in brand. Het marinegebouw werd zwaar beschadigd. Andere gevechtsvliegtuigen bestookten opnieuw Londen met bommen. In den loop van den twintigsten Maart plaatsten verkenningsvliegtuigen op vliegvelden in Zuid-Engeland voltreffers van bommen op hangars en schuilplaatsen. Van slechts honderd meter hoogte werden bommen geworpen, welke vlak bij een groot aantal op den beganen grond staande jachtvliegtuigen insloegen. Een andere aanval met goede uitwerking was gericht op de haven van Clacton aan zee. Voor de Britsche Zuidoostkust werd een vrachtschip van 8.000 b.r.t. na drie bominslagen op voor- en achterschip tot zinken gebracht. Bij den Donderdag gemelden aanval op een convooi werd nog een vierde koopvaardijschip van 6.000 b.r.t. met bommen in brand geworpen. Een mijnenveger schoot op de Noordzee een Britsch vliegtuig omlaag. De vijand vloog Donderdagnacht het Duitsche rijksgebied niet binnen. De aanval op Plymouth. Omtrent den Duitschen nachtelij ken aanval op Plymouth verneemt het D.N.B. nog de volgende bijzonderheden: De aanval op deze groote Engelsche oorlogshaven is tijdens een uitstekend zicht op den grond ten uitvoer gelegcl. De explosies der Duitsche bommen deden talrijke branden ontstaan, waardoor een aaneengesloten vlammenzee over een reusachtige oppervlakte duidelijk werd afgeteekend. In de oorlogshaven brandde een groot ravitail'eeringsdepot der Engelsche marine geheel af. Verscheidene in de haven liggende schepen brandden uit. Als totaal resultaat van dezen laatsten zwaren aanval op Engeland kan men thans reeds vaststellen, dat de vernielingen in de oorlogshaven van Plymouth en in de voor den oorlog belangrijke installaties in het overige gebied van de stad van buitengewoon ernstigen aard zijn. De hevige aanval op Londen. De Zweedsche pers wijdt zeer veel aandacht aan de zware Duitsche luchtaanvallen op Londen. De Londensche correspondent van de Dagens Nyheter noemt den aanval een der allerzwaarste, die de Britsche hoofdstad heeft ondergaan. In vele wijken herinnerden het machinegeweervuur, het barsten der granaten, de bomontploffir-Ten en het gehuil der vallende brandbommen aan het Westelijk front in den wereldoorlog. Evenals de correspondent van de Stockholms Tidningen noemt hij het aantal neergeworpen brisantbommen buitengewoon groot. De Stockholms Tidningen meldt, dat in vele Londensche wijken huizen en straten urenlang hebben getrild tengevolge van de bomontploffingen. Toen de rust eindelijk weerkeerde, was het, of de stad verlamd was. Brisantbommen van zeer groote explosieve kracht hebben geheele gebouwen weggevaagd. Het schouwspel was fantastisch. Men hoorde het gehuil der bommen, terwijl uit ontelbare machinegeweren werd geschoten op de lichtfakkels, die langzaam daalden. De nacht bracht dood en verderf over de geheele stad. Toen de ochtend aanbrak, waren honderden gebouwen tot ruïnes geworden. In de Minneapolis Star Journal schildert een journalist, die Willkie op zijn reis naar Engeland vergezelde, de vernietigende uitwerking van de Duitsche vergeldingsaanvallen op Engeland. Alleen in Coventry, zoo schrijft hij, zijn van de 67.000 gebouwen der stad 51.000 verwoest. (D.N.B.) Aanvalspogingen van Engelschen vliegtuigen. De R.A.F. heeft in den nacht van 20 op 21 Maart geprobeerd naar het bezette gebied te vliegen en Fransche havensteden aan te vallen. Het afweervuur noodzaakte de toestellen echter terug te keeren. De bommen vielen in zee. Nergens werd schade aangericht, aldus het D.N.B. Katholieke geestelijken ontvangen het ijzeren kruis. Het D.N.B. meldt uit Berlijn: Opnieuw hebben verscheidene katholieke geestelijken het ijzeren kruis tweede klasse ontvangen. Zeven van de dertien gedecoreerden doen sinds het begin van den oorlog dienst als aalmoezenier bij de weermacht, terwijl de andere zes, die lid zijn van geestelijke orden, als soldaten bij de ziekenverpleging dienst doen. Een der gedecoreerden, de kloosterbroeder Erich Neusser, werd bovendien door den bevelvoerenden generaal voor zijn dappere houding bij de gevechten in Nederland gelukgewenscht Daarmede hebben tot dusver 27 kloosterlingen voor betoonde dapperheid tegenover den vijand het ijzeren kruis ontvangen. Kapitaen-leutnant Kremtschmer bevorderd. De Fuehrer heeft op voordracht van den opperbevelhebber der marine, groot-admiraal Raeder, den Kapitaen-leutnant Kretschmer tot corvetten-kapitein bevorderd. Deze heeft een groot aandeel gehad in de bestrijding en vernietiging van een groot vijandelijk convooi en daarmede naast de vernietiging van den torpedojager Daring in totaal ruim 300.000 b.r.t. vijandelijke scheepsruim te tot zinken gebracht. Twee Engelsche patrouillevaartuigen vernietigd. De Engelsche admiraliteit heeft gisteravond meegedeeld, dat de Engelsche patrouillevaartuigen Kerryado en Gulfoss tot zinken zijn gebracht. De naaste verwanten der slachtoffers zijn verwittigd. (D.N.B.) Drie vrachtbooten tot zinken gebracht. Volgens de New York Times verluidt in reederskringen te New York, dat de volgende drie Britsche vrachtbooten op weg van de Ver. Staten naar Engeland tot zinken zijn gebracht: de Trelawny (4689 b.r.t.), de Cape Nelson (3807 b.r.t.) en de City of Bedford (6402 b.r.t.) (D.N.B.) 'ta iaansch legerbericht. Alle aanval'en op Dzjaraboeb afgeslagen. o Enge'schen bij Keren teruggedreven. Het gisteren uitgegeven 287ste commun qué van het Italiaansche hoofdkwartier luidt: Aan het Grieksche front normale bedrijvigheid der art'llerie. In scheervlucht hebben onze vliegtuigen troepen en verdedigingswerken van den vijand bestookt met bommen en mschinegeweervuur. In Noord-Afrika heeft de vijand, gesteund door artillerie, zijn aanvallen op Dzjaraboeb met hevlghed herhaald: hij werd overal afgeslagen. In Cyrenaica hebben onzë vliegtuigen de vlootbasJs te Benghazi gebombardeerd. Boven Syrte heeft de Duitsche luchtafweer op 19 Maart een vliegtuig van het type Wellington neergeschoten; dé bemanning werd gevangen genomen. Een onzer luchtmachtformaties heeft de vlootbasis Soeda op Kreta gebombardeerd en treffers geplaatst op schepen, die daar gemeerd lagen. Onze jachttoestellen hebben een Hurricane neergehaald. In Oost-Afrika zijn de voortdurende pogingen der Engelschen om voorbij onze stellingen te Keren op te rukken alle mislukt. Onze vliegtuigen hebben vijandelijke batterijen bestookt met bommen en boordwapens en hevige ontploffingen veroorzaakt. In Galla en Sidamo trachtte de vijand over de Daboes te trekken, doch hij werd teruggeslagen. De verdediging der Italianen bij Keren. Goeteborgs Posten meldt in een bericht uit Londen, dat de Italiaansche troepen zich bij Keren met ware doodsverachting verdedigen. Zonder acht te slaan op de offers, zoo schrijft de correspondent, houden de Italianen de verdediging van han stelling in stand. Slechts langzaam wijken zij in de r chting van hun achterwaartsche stellingen Nya Daglight Allehanda meldt in een bericht uit Londen, dat het d*n voor Keren strijdenden Schotachen troepen pas na zware bombardementen door artillerie en vliegtuigen gelukt is een stelling te veroveren. De Engelsche artillerie heeft eerst gewoonweg een hagel van granaten op de Italiaansche stellingen moeten laten neerkomen. In tegenstelling tot de Engelschen zouden de Italianen bii de gevechten geen vliegtuigen gebruikt hebben. (DNB). Blinden in dienst der lucht, verdediging. Naar de „Meesagero" uit Napels meldt, zijn 15 jonge blinden toegelaten tot Ie cursussen voor de luisterposten van den luchtafweer, daar blinden, zooals bekend is, over een zeer scherp gehoor beschikken. ID.N.B.) Italiaansche aanval op Prevesa, Een der speciale verslaggevers van Stefani seint: Een eskader van onze bommenwerpers heeft Vrijdagmorgen een zeer zwaren slag toegebracht aan de belangrijke basis Prevesa, een handels- en marinehaven, die door haar strategische ligging de voornaamste basis is geworden voor de ravitailleering van den vijand. Deze aanval werd onverwacht ontketend. Tientallen tonnen ontploffingsstoffen werden over Prevesa uitgestrooid, waardoor de havenwijk in verwarring gebracht werd en opslagplaatsen verwoest. Ontzaglijke hevige branden woedden tn deze geheele havenwijk. Nadat de bommenwerpers hun taak vervuld hadden, keerden zij alle onverlet in perfecte formatie naar hun basis terug. De branden waren op grooten afstand zichtbaar. ---