De gouden klokkengieter (Van onze correspondent te Aarle-Rixtel) W7at een verhalen en anecdoten hangen er in het land der ** Klokken rond deze romantische gieterij. Ja, een sfeer van romantiek omzweeft het kunstzinnig klok-bedrijf. Verhalen rond de industrie, vertellingen over verre reizen mèt klokken naar alle oorden van NEDERLAND. Reizen over barre wegen met paard en kar, die dagen en dagen duurden; verhalen ook over het ophangen der klokken in vernuftig geconstrueerde, hechte, eiken stoelen met pompeuse assen en wielen, product van Aarles timmerlui, die in de vorige eeuw nog gieter en voerman op de boerenkar vergezelden en met zeer primitieve middelen in de fe-50gste torens van Nederland de bronzen gevaarten installeerden. Deze gaven hun ervaringen over hun wonderlijk lange reizen en deze leven voort onder de echt Aarlese geslachten van nu. Hoe kan het ook anders? Bijna twee eeuwen neemt de klokkengieterij een voorname plaats in ons dorpse leven in. Het was onze roem en onze trots, torens te doen zingen met Aarles brons, en we zullen Schiller's lied „Das Lied von der Glocke", dat voor ons thans in gouden letters tegen de blauwe hemel schittert, blijvend tot het onze maken. Gouden klokkengieter is het opschrift en wij vragen ons af, of de jubilaris van nu, de heer H. M. H. F. Fritsen, directeur van Petit en Fritsen de eerste Gieter is, die onafgebroken een halve eeuw in zijn bedrijf werkzaam is. Wij denken van niet, maar vieringen van dergelijke feiten zijn ons niejt bekend. Het hoorde vroeger jaren niet zozeer tot de gebruiken om te feesten, wel om lang en veel te werken en zo zouden wij allicht klokkengieters van het sterk geslacht van Petit en Fritsen in de geschiedenis kunnen vinden, die eenzelfde periode hun talenten wijdden aan het edele vak. Hoe dit zij, het wordt nu feest, feest om de gouden jubi» laris, een jubelfeest mede om de ongekende bloei, die thans wordt beleefd. i De heer Fritsen stamt uit een zeer oude klokkengietersfami lie, in het begin der 15e eeuw in Frankrijk bekend. Jean Petit, de oudste, was geboren te Mon» tigny le Roi bij, Langres en huwde een Julien, wier broer, Alex Julien, ook klokkengieter was. Jean Petit Sr. trok naar de Nederlanden. Hij had vier zonen van wie Jean Petit Jr. 97 jaren werd. Joseph en Jean Jr. werkten als reizende klokken» gieters in Brabant, Rijnland en Westfalen. Joseph voornoemd huwde in 1722 met de dochter van de Schout Guns uit Neder* weert en vestigde zich op het huis „Donck" onder Someren. Hun zoon Alex Petit, bracht in 1782 de klokkengieterij naar Aarle»Rixtel over en ovcrletcl in 1803, 81 jaren oud. Van hem en een broer Hcnricus leerde de jongste, Everhard, geboren in 1815, het gieten. D^c huwde met Theodora Edelbrock uit Horstmar. Hij overleed kinder» loos. De zoon van de slot* en uurwerkmaker Fritsen te Eind' hoven, gehuwd met Johanna Geertruda Petit, genaamd Hen» ricus, leerde het vak en noem» de de firma Petit en Fritsen in dankbare herinnering aan de voorgangers. Ilenricus stierf in . VJ mr<. . ft 1875, 91 janvu oud, opgevolgd door zijn zoon Alexis. Deze bracht voor zijn tijd de gieterij tot grote bloei. Het was een energiek, maar eigengereid cn opvliegend kereltje, over wiens contact met zijn perso» neel, dat ongeveer de verhou» ding weergaf van een „heer" tot zijn „lijfeigenen", grappige anecdoten de ronde doen. Enige jaren vóór diens dood in 1903, werd de huidige jubilaris, een zoon van Everhard Fritsen, geneesheer te Hclmono cn Anna van Baar uit Oirschot als volontair geplaatst en volgde hij zijn oom als klokkengieter op. De gieterij, die aanvanke» lijk langs de Kerkstraat achter het huis, thans bewoond door And. Smulders, was gelegen, stond toen bij de ophaalbrug over de Zuid»Willemsvaart. En hier kon het met het gieten van klokken echt spannen. Als het met het gietsel niet goed ver? liep, ging op de toorn van „Lexskus" alles aan het draven; rake klappen werden uitgc» deeld, houtblokken suisden langs des werkmans oren en ae op hun zenuwen werkende sjouwers deden letterlijk alles verkeerd. In de volksmond werd in die dagen, het was tij» dens de Krimoorlog, onze gie» tcrij aangeduid met „Sebasto» pol"! En^ van deze heetgebakerde klokkengieter msest onze jubi» laris het vak toch leren. Tact en veel verdraagzaamheid aan één zijde is toen beoefend. Zo was het mogelijk, dat de jubile» rende klokengieter de kunst en kennis overnam en gelukkig zijn eigen goed humeur bewaarde. Hoe geheel anders was de ver» houding van werkgever tot werknemer. Tientallen jaren had hij hetzelfde personeel, we! een bewijs hoe graag het hem diende. In 1905 reeds bouwde hij een modei|er gieterij, dat wil zeggen meer passend in het kader van die tijd. Hij wist het bedrijf op peil te houden, on» danks de concurrentie van het buitenland, vooral Duitsland, tot het oorlogsjaar 1940, toen een 5»jarige stagnatie zou in» treden. Tot. dan toe waren dui» zenden klokken van hier ge» gaan naar nagenoeg alle we» relddelen. Maar in '40 ging de schuif er £p, het bedrijf werd lamgeslagen en de werkers, die met zoveel liefde hun vak ge» diend hadd^ji tot werkloosheid gedoemd. Na de bevrijding en vooral na de rooftocht van klokken door Hitler's trawanten verrees de over de wereld zo gerenom» meerde gieterij als een Phoe» nix uit zijn as(ch). Grote uit» breidingen van ovens en werk» plaatsen voltrokken zich en met de week nam het aantal arbeiders toe, dat heden ten dage gestegen is tot pl.m 45. Honderden klokken in een paar jaren overdonderd met orders hebben ze het werk slechts aan» gekund met dagelijkse over» uren tot diep in de nacht. Voor onze gouden jubilaris het gouden tijdperk, dat hem van harte wordt gegund. Thans wordt de afzet overwo» gen ook naar het buitenland, zoals dat vóór de oorlog ook plaats had; zijn 2e oudste zoon cn mcde»directcur zal hiervoor een zakenreis maken naar Amerika. Aanstaande Zaterdag, Zondag cn Maandag zullen de familie en het fabriekspersoneel de heer Fritsen befeesten en het dorp zal zich niet afzijdig houaen. De grote Carillon»toren, staan» de naast de fabriek en ontwor» pen door zijn zoon Alex zal dan in dienst worden gesteld en naast Nederlandse zullen ook Belgische beiaardiers het 3»octaafs carillon bespelen. Jubilaris, moogt gij tot de hoge ouderdom van uw voorgangers, dus nog lang, getuige zijn van uw schoon en bloeiend klok» kenbedrijf. De jubilerende heer H. Fritsen --- KAPPIE en het geheim van de aardlaag 35 35. Even later draaiden de motoren van het vliegtuig,, waarin Kappie en de Professor plaats hadden genomen, en daarna stegen ze de lucht in. „Dit bevalt mij niet!", zei Professor Larifix, toen ze al flink hoog vlogen. „Mijn oren suizen, mijn hersenen kunnen niet tegen de hoge 'luchtdruk mijn hoofd is dof en zit vol gegons " „Ik mag het wel!", zei Kappie. „We schieten tenminste op! We moeten die kerel inhalen! Maar nog steeds had Kaper Knipoog een flinke voorsprong. Toen Kappie en de Professor nog maar nèt in de lucht waren, daalde zijn vliegtuig al neer. Hij stapte haastig uit. maar werd opgewacht door twee streng uitziende agenten. „Wij arresteren U in naam der wet!" zei één der agenten tegen Kaper Knipoog. „Gij wordt beschuldigd. van diefstal van een vrachtauto!" „Haha!", zei Kaper Knipoog. „Ik, een dief! Haha! U maakt een vergissing, heren! Zou ik een dief zijn! Ik, die diamanten bezit! U beledigt mij diep, heren!" Kaper Knipoog stak zijn hand in zijn zak en haalde er een schitterende diamant uit, die hij van het eiland had meegenomen. --- Oorlogsgetroffenen tegen wetsontwerp materiële oorlogsschade De Landelijke Federatie van Stichtingen voor Oorlogsgc» troffenen, welke organisa» ties van oorlogsgetroffenen uit alle streken van ons land omvat, heeft zich tot de 2c Kamer gewend met een uit» voerig adres, waarin zij te kennen geeft het wetsont» werp op de materiële oor» logsschadcn onaanvaard» baar te achten. Zij doet daarin een dringend beroep op de Kamer dit wetsont» werp niet te aanvaarden. In de motivering van het door de federatie ingenomen stand» punt wordt o.a. opgemerkt, dat in het verslag wordt vermeld, dat door het onderhavige wets» ontwerp ongeveer 3.9 milliard aan oorlogsschade zal worden vergoed, terwijl bij integrale vergoeding een bedrag van on» geveer 5.9 milliard zou nodig zijn. Hiermede wordt de sug» gestie gewekt als zou de totale oorlogsschade in de particuliere sèctor rond 5.9 milliard bedra» gen. Dit bedrag is echter naar de mening van de federatie veel te laag gesteld. Bepaalde catego» rieën oorlogsschade heeft het wetsontwerp geheel verwaar» loosd, terwijl dc taxaties in an» dere categorieën zodanig bene» den de werkelijke schade lig» gen, dat het totaal van de wer» kelijk geleden oorlogsschade in de particuliere sector zeker op 2 milliard meer moet worden begroot. Wanneer dus het wets» ontwerp slechts 3.9 milliard van de oorlogsschade zal vergoeden, dan betekent dit. dat in feite slechts ongeveer de helft van de werkelijk geleden schade wordt vergoed cn niet twee derde ge» deelte, zoals men uit het verslag zou kunnen afleiden. Het adres noemt voorts als bezwaar het ontbreken van de mogelijkheid van beroep op een onafhankelijk beroepsor» gaan. De mogelijkheid van be» roep op een onafhankelijk be» roepsorgaan zou naar het oor» deel der federaties alsnog moeten worden opengesteld tegen de vaststellingen, welke reeds hebben plaatsgevonden. Een van de ernstigste bezwa» ren, die dc federatie tegen het wetsontwerp koestert, betreft de schaderegeling voor be» drijfsuitrustingen. H.i. wordt deze categorie schade nog altijd op zeer onbevredigende wijze geregeld. Tenslotte vestigt dc federatie de aandacht der Kamer op dc regeling vpn de uitkeringen der molestverzekeringsmaatschap» pijen. Belastingambtenaren gingen buiten hun boekje Zwitserland wijst hen uit Het Zwitserse kabinet heeft besloten de drie gearresteerde ambtenaren van het Neder» landse ministerie van financiën uit te wijzen. Dc ambtenaren kwamen een week geleden naar Zwitserland om de daar wo» nende Nederlander G. te on» dervragen. Het zou hier gaan om een ongeoorloofd over» brengen van Nederlandse aan» delen cn gelden naar Zwitser» land. Zij werden gearresteerd op grond van een verbod in de Zwitserse wet om vreemdelin» gen in Zwitserland te ondervra» gen zonder toestemming van dc autoriteiten. Het kabinetsbesluit volgt op de overhandiging van een Neder» landse nota, waarin naar ver» luidt verontschuldigingen wor» den aangeboden voor het ge» beurde. De drie ambtenaren, de heren van der Poel, hoofdin» specteur van de belastingen, Vo» gel, inspecteur van de douane» recherchedienst, en Van Eek, ac» countant, werden door de politie naar de grens begeleid. Een Zwitserse woerdvoerder heeft verklaard dat de Zwitser» se regering na dc uitwijzing het incidentij als gesloten zal be» schouwen. --- Kledingmagazijn veroordeelt tot ƒ 41000 boete De economische politierechter te Amsterdam, heeft gisteren schriftelijk vonnis gewezen in een zaak tegen een van de grote kledingmagazijnen te Am» sterdam. De aanklacht tegen dit maga» zijn hield in het ongeoorloofd doen afleveren van stoffen, kle» ding enz. en het afgeven van stoffen aan personeel zonder punten. Punt één betrof het goederenverkeer tussen dc afde» ling confectie en dc afdeling handel van dezelfde firma. De politierechter beschouwde de ^maakte overtredingen als verkeerde insluipsels, niet als moedwillige fraudes, lnplaats van dc geëiste boete van 75.000 gulden luidde zijn vonnis resp. 40.000 gld. en 1000 gld. te ver» vangen door 4 maanden resp. een maand hechtenis te onder» gaan door de directeur van het bedrijf. ' Monument-onthullin g te Venray Op Zondag 23 Octobcr a.s. zal te Venray het herdenkingste» ken van de oorlog 1940—1945 op plechtige wijze worden ont» huid. Het monument uit Franse hard» steen gekapt cn ontworpen door de Limburgse beeldhou» wer L. Lücker te Roermond stelt een kruis voor, waarop de zegevierende Christusfiguur. Hieronder staan vluchtende vrouwen, voorstellende evacua» tie. Aan de andere zijde van het kruis staat een gekluisterde man, voorstellende de illegali» teit. Onder het kruis twee ge» troffen Engelse soldaten, hier» mede ere gevende aan de vele Engelsen, die bij dc bevrijding van Venray om het leven zijn gekomen. De dag wordt om 10 uur inge» zet met een hoogmis in de St. Petrus»Banden»kerk tot intcn» tic en voor de zielerust van tic ruim 250 Vcnrayse overleden oorlogsslachtoffers Klaverjassers kregen politiebezoek In de nacht van 17 op 18 October heeft de politie tezamen met enkele belastingambtenaren een inval gedaan in een perceel in de Vijzelstraat te Amsterdam. Zoals verwacht werd trof men hier een gezelschap aan, dat om geld speelde. Er werd geklaverjast met een inzet van ƒ 25.—. Bovendien werden fiches en een roulette aangetroffen. De politie nam het speelmateriaal in beslag, de belastingambtenaren het geld (een bedrag van ƒ3000.—). „Indonesië is rijk, verdedigt het" Voor het postkantoor te Djog» ja is een grote poster van 6X4 meter aangebracht, die grote aandacht heeft getrokken. Op de poster staat de kaart van Indonesië met zijn produc» ten getekend en in een hoekje beneden ziet men de kaart van Nederland in dezelfde schaal. Op de poster staat voorts de volgende slagzin te lezen: „In» donesië is rijk, verdedigt het, om het te behouden".­ --- Ook 'n conflict in toneelgezelschap-Goossens Dc voorstelling, die Willem Goossens' Volkstoneel Maan» dagavond van het stuk „Dc halfbloed" zou geven in dc Arnhemse stadsschouwburg, is wegens onenigheid afgelast moeten worden. Op het mO» ment, dat de volle schouwburg het begin van dc voorstelling afwachtte, werd meegedeeld, dat de actrice Adri Roelofs ge» weigerd had om op te treden cn dat dc opvoering dientengc» volgc niet kon doorgaan. Het publiek kon de entrce»biljetten aan dc cassa inleveren. Naar de heer Goossens mee» deelde, zou mevrouw Roelofs vlak voor het begin der voor» stelling een extra gage van ƒ 250,— hebben geëist. De heer Goossens had deze eis afge» wezen en sprak dc wens uit, dat de Bond van Theaterdirec» teuren een middel zouden vin» den om herhalingen van zulke incidenten in de toekomst te voorkomen. Mevrouw Roelofs verklaarde, dat dc heer Goossens haar voor een speeltijd van 20 da» gen geëngageerd had en dat zij het over het bedrag der gage eens waren. Maandagavond zou de heer Goossens haar echter hebben meegedeeld, dat gedu» rende 13 dagen niet zou wor» den gespeeld en dientengevolge over deie dagen geen gage zou worden uitbetaald. Mevrouw Roelofs verklaarde daarop, dat zij er niet aan dacht om onder die omstandigheden óp te tre» den, tenzij dc heer Goossens haar alsnog de gage over de 13 dagen zou uitbetalen. Dit werd door de leider van het Volks» toneel geweigerd, zodat de voorstelling vlak voor het be» gin werd afgelast. Vrij ijzer- en textielverkeer Besprekingen begonnen Volgens „La Nation Beige" zullen heden op het ministerie van Buitenlandse Handel te Brussel tussen Nederlandse cn Belgische deskundigen onder» handeling worden gevoerd over de uitbreiding van het stelsel der verklaringsvergunning tot de sector der ijzer» en staal» industrie en de textielsector. Zoals bekend werd hiertoe be» sloten tijdens de conferentie te Luxemburg. Dure gevangenen Acht koks, een bakkersknecht, 16 keukenmeisjes, vier kellners, zes kellncrinncn, drie hofmees» ters, twaalf werkvrouwen en twee wasvrouwen vormen het personeel, dat de gemeenteraad van Berlijn moet onderhouden, om zeven in de gevangenis van Berlijn^Spandau opgesloten ge» vangenen te verzorgen. Het zijn Raeder, Hess, Funk, Doenitz, von Schirach, von Neurath en Speer. Burgemeester Reuter heeft de geallieerde Kommandantura verzocht de mogelijkheid te overwegen, het bedrag van 450 duizend Mark per jaar, dat het onderhoud van deze gevange» ncn de gemeente kost, te ver» minderen. --- Wat de OMROEP brenqt Woensdag,, 19 October. HILVERSUM I. VARA VPRO. 13.00 Nieuws. — 13.15 Promenade-orkest — 14.00 „Gesproken portretten". — 14.15 Jeugdconcert. — 15.00 Kinderkoor — 15.20 Voor de jeugd. — 15.50 Pianovoordracht — 16.00 Voor de jeugd. — 16.30 Voor de zieken. — 17.00 Voor de jeugd. — 17.30 Dansmuziek — 18.00 Nieuws — 18.20 Gram.muz. — 18.30 Voorde strijdkrachten. — 19.00 Parlementair overzicht — 19.15 Kwartet — 19.30 Voor de jeugd. — 20.00 Nieuws — 20.05 Actualiteiten — 20.15 Socialistisch nieuws — 20.20 „Der Obersteiger", operette — 21.35 „Mercadet", hoorspel — 22.20 Kwartet — 22.45 Populair wetenschappelijke causerie. — 23.00 Nieuws — 23.15 —24.00 Gramofoonmuziek. HILVERSUM II NCRV. 13.00 Nieuws — 13.15 Orgelconcert — 14.00 Koor en solisten — 14.30 Lichte muziek — 15.00 Kamermuziekgezelschap. — 16.00 Gram.muz. — 16.15 Voor de kinderen — 17.30 Volksmelodiën — 17.45 Het rijk overzee. — 18.00 dameskoor — 18.30 Voor de kinderen — 18.45 Gram.muz. — 19.00 Nieuws — 19.15 Nieuws uit Indonesië — 19.30 Sportcommentaar, en gramofoonmuziek — 19.40 Radiokrant — 20.00 Nieuws — 20.05 Commentaar familiecompetitie — 20.15 Concertgebouworkest en solisten — 20.45 Gram.muziek — 21.15 „De anti-christ in zijn persoon en werk", causerie. — 21.35 Zang en piano — 22.00 Populaire muziek — 22.30 Vocaal kwartet. — 22.45 Avondoverdenking — 23.00 Nieuws — 23.15—24.00 Gram.muz. BRUSSEL 322 M. 17.05 Nieuws — 17.15 Gram.muz. — 17.30 Literaire causerie. — 17.45 en 18.00 Gram.muz. — 18.30 Voor de soldaten ■— 19.00 Nieuws. — 19.30 Gram.muz. — 19.50 Radiofeuilleton — 20.00 Omroeporkest en soliste. — 21.00 Actualiteiten — 21.15 Gram.muziek. — 21.30 Andalusische muziek. — 22.03 Nieuws — 22.15 en 22.40— 23.00 Gram.muziek. Donderdag, 20 Octaber 1949. HILVERSUM 1 301.5 M. 7.00 AVRO. 7.50 VPRO. 8.00—24.00 AVRO. 7.00 Nieuws — 7.15 Ochtendgymnastiek — 7.30 Radio-ochtendblad. — 7.50 Dagopening. — 8.00 Nieuws en weerberichten — 8.15 Radio-ochtendblad. — 8.40 Gr.muziek. — 8.55 Voor de vrouw. — 9.00 Gram.muz. — 10.00 Morgenwijding. — 10.15 Populair concert — 10.50 Voor de kinderen. — 11.00 Carillonspel en orgelconcert — 11.45 Economische causerie. — 12.00 Lichte muziek — 12.30 Mededelingen — 12.33 „In 't spionnetje". — 12.38 planoduo. HILVERSUM II 416 M. 7.00 KRO. 10.00 NCRV. 11.00 KRO 7.00 Nieuws — 7.15 Gram.muz. — 7.45 Morgengebed èn liturgische kalender. — 8.00 Nieuws en weerberichten — 8.15 Gram.muz. — 9.30 Waterstanden — 9.35 Gram.muz. — 9.40 Schoolradio. — 10.0Q Gram.muz. — 10.15 Morgendienst — 10.45 Gram.muz. — 11.00 Voor de zieken — 11.45 Schoolradio. — 12.00 Angelus — 12.03 Amusementsorkest — 12.55 Zonnewijzer. --- Advertentie BEVAVWDE^ i' ^s Als andere middelen gefaald hebben llw hoest aanvallen minder benauwd te maken, neem dan het middel waarop nog slechts zelden vergeefs *n beroep is gedaan: BDÜSIROOP --- FRANS VAN DEN DUNGEN EEN OPEN CADILLAC Deel III van de Brabantse Trilogie „ROND VOGELHEIDE" 61 Maar de grote ontroering uit die dagen was om de Belgische vluchtelingen. Berooid, met de angst nog in hun ogen cn diepe groe» ven in hun gezicht kwamen zij de grens over en -wer. den zc verder het land in gebracht. Telkens opnieuw brachten dc marechaussees een groep van honderd tot tweehonderdvijftig mensen naa* 't dorp. Zc werden gelegerd in de school, in dc pas» torie. in enkele grotere huizen zoals bij Termeulcn cn van den Braak en verder bij dc boeren in de schuur. Zij kregen goed te eten van de militaire keukenwagen cn werden dc dag daarop weer verder geleid. Hun ver» halen over gepleegde gruwelen waren afgrijselijk. Het gebulder van de kanonnen, dat in Vogelheide dc hele dag door gehoord werd, onderstreepte deze verhalen echter nadrukkelijk. En daardoor was er niemand in heel dc Vogelhei, die openlijk aan de waarheid er van durfde twijfelen, al waren zij soms nog zo ongeloof» waardig. De meesterknecht van Herman v. d. Braak, de Ois» terwijker De Vink luisterde met de grootste Ontstel» tenis en verbazing naar al wat over de oorlog ver» teld werd. „Hoe is het mogelijk, dat mensen zo kunnen verwor» den", zei hij tegen zijn patroon. Maar die haalde zijn schouders op. Ilij had andere zorgen. Het was erg, die oorlog cn al die ellende en zo. Maar ieder was zich zelf het naast. Natuurlijk had Dc Vink gelijk, als alle mensen Christus voor ogen hielden, dan kon er geen oorlog zijn. Maar even goed waren er de hele geschiedenis door oorlogen geweest. En als je je ver» stand gebruikt, dan houd jc rekening met dc werke» lijkheid. Tcrmculcns' biscuitsfabriek lag al stil.* Dc regering had beslag gelegd op alle bloem. Er zou nood» brood, oorlogsbrood gebakken worden. Nou ja, dat was natuurlijk onzin. Een paar zakjes zuiver witte bloem had v. d. Braak al lang op zolder staan. Hij wilde weten, wat hij at. Regering of geen regering, in die dingen is ieder z'n eigen baas. Behalve nou ja, als je 't niet betalen kunt. Maar stel je voor, dat de regering op het idee kwam om ook alle leervoorraden in beslag te nemen. Dan was hij even lelijk gekuld als Termeulcn. Want dieje mens zat in zak en as hoor. Het was dan ' ook 'n gruwelijke klap voor hem. Herman v. d. Braak voelde dat heel goed aan. Maar wie zich aan een ander spiegelt, spiegelt zich zacht. Zij zouden hem niet in een positie brengen als Termeulcn. Hij had zijn leer eerlijk gekocht en betaald en daar had dc regering niets mee te maken. Nacht in nacht uit was hij bezig met afgeschermd licht zijn leer te transporteren. Bij al 't vertrouwde Oistcrwijkse personeel en ook bij dc Vogelheiers, die in een van zijn huizen woonden, werd de zolder volgestouwd met leer, leer en nog eens leer. Alleen het minderwaardige materiaal, kroct cn wat zoolleer, dat hij nergens laten kon, bleef in 't pakhuis achter. Ziezo, nu kon dc regering komen. Wat hij nu nog in zijn pakhuis had, dat zouden zc hem wel laten behou» den. Daar maakte hij zich tenminste geen zorgen over. Als dc boel nu maar niet verraden werd. Hij had blonde Leo cn enkele anderen, die hij niet helemaal vertrouwde hier wel buiten gehouden, maar zoiets kun je toch niet weten. LI. Met Termculen was 't werkelijk helemaal mis. Karei stond ergens aan de grens, als korporaal»kom» mies nota»bcne. Was dat 'n positie voor'n Termculen? Magda mochten zc geen moment uit 't oog verliezen. Het verhaaltje van die honderdduizend gulden, die zij mee zou krijgen was ook bekend geworden onder de soldaten en die lachten daar wel mee, maar dat sol» datenvolk is immers nergens te goed voor. Daar zaten vast wel een paar van die sujetten onder die zouden proberen zo'n onnozele meid de kop op hol te brengen. En Magda zelf liep achter ieder broek aan. In dat opzicht hadden ze leergeld betaald. Maar dit was allemaal niets vergeleken bij de sluiting van de fabriek. Dat had Termeulen getroffen als een klap met ' n voorhamer. Het had als 't ware zijn hele levensdoel vernietigd, opgeblazen. Die fabriek immer» was hem alles geweest. Zij was helemaal zijn idee, zijn levenswerk. Zij was in zijn eigen ogen een soort rechtvaardiging voor zijn bestaan. Dc kaarderij en de spinnerij waren hem uit de hand gegleden. Het lidmaatschap van de raad had hij er vrijwillig aan gegeven. De bakkerij was lang niet meer wat ze vroeger was. Maar daar tegenover stond dc fabriek. Dc fabriek, die Termcu» lens biscuits beroemd cn bekend had gemaakt van Dep Helder, tot Maastricht. En nu kwam cr zo'n stomme oorlog en dc regering sloot zijn fabriek, alsof dat niets was. Ja, zo deden ze 't niet, dat was waar. Maar ze ontna» men hem de bloem en dat kwam precies op hetzelfde neer. Het was zijn doodvonnis. Hij wist dat ---