Derde blad. BINNENLAND. De Katholieken en hat kiesrecht. De R. K kiesvereeniging te Nijmegen behandelde het kiesrechtvraagstuk en oordeelde, dat de Bond zich over het kiesrecht moet uitspreken De wenschelijkheid van een nieuwe kiesrechtregeling wordt noodig geacht. Echter is daarvoor grondwetsherziening niet dadelijk Doodig. De meerderheid is voor individueel kiesrecht, tegen gezinshoofdenkiesrecht. In 't zijn van gezinshoofd ligt een uit muntend kenteeken vaa geschiktheid om de kiesfunctie uit te oefenen Na een langdurige en warme discussie waren 26 vóór en 25 stemmen tegen algemeen kies echt. Alleen voor uitsluiting van door de overheid bedeelden. Vóór stemplicht. Voor evenredige vertegenwoordiging, afgescheiden van hetgeen in België geschiedt. De vraag : is invoe ring van E. V. een conditie sine q-ta non werd niet van belang geacht. Het gunstige tijdstip voor vrouwenkiesrecht werd nog niet gekomen geacht. Tot afgevaardigde naar den Bondsdag te Utrecht werd gekozen het lid Max van Poll. De R. K. Kiesvereeniging te Hilversum maakte een aanvang met de beantwoording der Kiesrechtvragen. In tegenstelling met de meerderheid van het bestuur, die zulks ontijdig acht, oordeelde de vergadering het noodzakelijk, dat de Bond zich over de regeling van het kiesrecht uitspreke. De vereeniging is van oordeel, dat een nieuwe regeling van het kiesrecht wenschelijk is. Een nieuwe kiesrechtregeling is wel niet zoo dringend noodig, dat zij noodzakelijk aan alle goede sociale wetgeving moet voorafgaan, maar niettemin is het wenschelijk, dat zij spoedig tot stand komt. De verdere behandeling der vragenlijst werd verdaagd. Amsterdam 111, behandelde eveneene het kiesrechtrapport. De voorzitter lichtte de verschillende vragen namens het Bestuur toe met het resultaat dat de vergadering als volgt haar opinie te kennen gaf: Zij acht een uitspraak over het kiesrecht wenschelijk evenzeer als een nieuw stelsel in plaats van den grondslag-Van Houten. Zij meent dat een nieuwe kiesrechtregeling moet plaats hebben door bepalingen in de Grondwet, maar wil daaronder niet de sociale wetgeving do-n lijden, en anderzijds ook niet elke kiesrechtregeling doen wachten tot alle soeiale wetten zijn tot stand gekomen. Zij gaat mede met het denkbeeld dat het kiesrecht een publiekrechtelijke bevoegdheid is en geeu natuur-eigeuschap vau den burger, zoodat de overheid het recht van toekenning heeft en daarbij alleen het algemeen welzijn heeft te beoogen. Zij verklaart zich verder voor het beginsel van organisch kiesrecht en erkent als bestaand orgaan van samenstelling van den Staat voor het oogenblik het gezin in uitgebreid» zin. Hiermede acht men het individueel stemrecht verworpen en rekende het meest gereede verkrijgbare te verkrijgen, ook met het o,g op de neiging onzer Christelijke bondgenooten. Verder verklaart de vereeniging zich voor uitsluiting van het kiesreoht van alleen blijvend bedeelden of periodiek bedeelden. Zij is voor stemplicht en voor de invoering van een stelsel van evenredige vertegenwoordiging Zij acht zonder deze laatste een goede kisreehtregeling niet mogelijk. Ten slotte is de vergadering niet te vinden voor een meervoudig kiesrecht, als practisch onuitvoerbaar voor een eerlijke en bevredigende toepassing, tenzij wellicht bij volledig organisch kiesrecht, en zij verklaart zich tegen toekenning van stemrecht aan vrouwen, althans nog niet en althans niet dan bij invoering alweder van het volledig organiseh kiesrecht. Subsidieering vaa bijzoadore Hoogsro Burgerscholen. Een wetsontwerp is inge tiend tot wijziging en aanvulling van de wet tot regeling van het Middelbaar Onderwijs, uitsluitend tot bovengenoemd onderwijs beperkt. Het bij het optreden van het vorig Kabinet ingetrokken ontwerp is bij het thans ingediende ten deele gevolgd. Als grondslag van subsidieering is ook thans aangenomen subsidie per uur onderwijs Intusschen moest hier thans rekening worden gehouden met de inmiddels van kracht geworden regeling van de subsideering van bijzondere gymnasia. Het is mogelijk gebleken meer uniformiteit met de subsidieering vai bijzondere gymnasia te betrachten dan in het destijds ingetrokken wetsontwerp geschiedde. Ten andere wordt thans zoowel bij de berekening van als bij de voorwaarden voor het subsidie onderscheid gemaakt tusschen hoogere burgerscholen met vijfjarigen en met driejarigen cursus. Al» verplichtte vakken van onderwijs zijn aangenomen voor H. B. scholen met 5 jarigen cursus de vakkken a—p en z van art. 17 ; voor H. B. scholen met 3 jarigen oursus de vakken a—1 en n van art. 16. In elke klasse moet in de bij het leerplan voor die klasee aangegeven vakken wekelijks ten minste 25 uren onderwijs gegeven worden. Derde waarborg is volledig bevoegd personeel, Het maximum getal uren waarover subsidie zal is 30 per week en per met volle uren van 60 kunnen genoten worden klasse. Gerekend wordt minuten, weshalve in 't ontwerp niet van //lesuren# maar van «urenonderwijs// wordt gesproken. j Het subsidie wordt gesteld op f50 per uur voor H B. scholen met 6-jarigen cursus, f 45 voor H B. scholen met 3-jarigen cursus, terwijl flOOi) in de directiekoiten zou kunnen worden uitgekeerd. Bij ongesplitste klassen wordt dan het maximum-subsidie resp. f8501) en f6050 voor beide soorten ! saholen. In ieder geval zal het subsidie verminderd worden tot op het bedrag, waarmede de uitgaven de inkomsten blijken te hebben overtroffen, en niet uitgekeerd worden, wanneer die overig s inkomsten reeds meer dan de uitgaven bedroegen Voor het subsidie komen niet aanmerking H. B. scholen met onderscheidenlijk een gemiddelde opbrengst van fiOO en f50 schoolgeld. Aroeidaoontraot. In afwachting der goedkeuring door de Eerate Kamer van het aanvullingswetje (de procedure betretiend) op de wet betreffende het Arbeidscontract, wordt alvast de weg tot invoering dezer we. geëffend Zoo bevat de //Stat." nu twee Koninklijke besluiten, waarbij de voorwaarden worden vastgesteld aan welke een tonds moet voldoen, opdat een beding tusschen een werkgever of een van diens beambten of zetbazen en een onder een hunner gestelden arbeider, waarbij deze in dat londs deel-; neemt, uitgezonderd zij van de bepaling, dat het' vol>e loon moet worden uitgekeerd. De wet kent twee soorten fondsen: lo. spaarfondsen voor de minderjarige arbeiders : 2o. fondsen tot uitkeering bij ziekte, overlijden, werkloos heid, enz. voor alle arbeiders. Indien deze fondsen aan de wettelijke voorwaarden (waarbij ook de medezeggenschap der deelnemers en de soliditeit der geldbelegging worden geregeld) voldoen, mag de werkgever resp. het spaargeld en de oontributie van het loon afhouden. Het spaargeld kan desverkiezende ook op de Rijkspostspaarbank worden belegd ten name van den betrokken minderjarigen arbeider, terwijl de wet bereids bepalingen bevat, welke den weg openen om zoo noodig het geld ook vóór de meerderjarigheid aan den rechthebbende te doen uitkeeren. Te wachten ia nu om. nog een Koninklijk besluit regelende de wijze, waarop de patroon verbeurd staangeld lal mogen invorderen. Wijaiging der G-tmaantewat. Rij het afdeelingsonderzoek betuigden verschei 'lene leden bun ingenomenheid met de strekking vau dit. wetsontwerp, waardoor het voor kleine gemeenten gemakkelijk zal worden, in de behoor lijte vervulling van de functie van ambtenaar van den bnrgelijken stand te voorzien. De hoop werd uitgesproken, dat de gemeentebesturen er op acht ïuliön slaan, om bij He benoeming d» keuze te vesti gen op difl personen, die in de nabijheid van het gemeentehuis wonen. Andere laden achtten de voorgestelde wijziging van art. 149 der gemeentewet geen groote verbetering. Zij ontkecuei', dat e* behoette bestaat aan de nieuwe bepaling, daar het onderwijs voldoende wss vooruitgegaan, om ook in de kleine gemeenten bullen de tot nu toe utgesloten categorieën van ambtenaren het vinden van personen te waarborgen, geschikt, om de functie van ambtenaar vin den burgerlijken stand uit te oefenen. Deze leden vretsden, dat de hier toegekende benoembaarheid tot oneenigheid en strijd zal aanleiding geven, wanneer er in eene gemeente verschillende gemeente onderwijze/s uaar cene benoeming zullen sclliciteeren. Hoe mat 's lands geld omgesprongen wordt De Haagsche «Kiekjes/z-scbrijver van het «rN. v h N * vertelt het volgende staaltje van de wijze. waarop in ambtelijke kringen soms met 's lands penningen wordt omgesprongen. »Op een der departementen in den Haag — het doet er niet toe welk — wordt een gepensionneerd oversla tot chef van een afdeeling bsnoemd. De gelukkige is zeer in zijn schik met de benoeming, alleen op één pont is *yn vrengde getemperd. Wat is n.1. bet geval? Hij bevindt, dat hij in zijn nieuwen werkkring slechts twee referendarissen onder zijn bevel krijgt. Is dat wel in overeenstemming met zijn zrrang* F Gepensionneerd met den rang van kolonel — effectief had hij het in den dienst niet hooger gebracht dan tot overste — deed zich nu de ernstige vraag voor, of een kolonel wel met goed fatsoen over slechts twee referendarissen kon bevelen. Eigenlijk kon dat niet. Een kolonel — ook al is hij gepensionneerd en slechts kolonel a la mode d'Allemagne — moet minatens vier refe rcDdarissen onder zich hebben. Minister gesproken, Ernstige bezwaren. Slechte tijden. Kamer zou de twee extra-relereadaristraktementen niet alikken. De koloDel bleef echter aanhoudee. Iemand in ^ijn rang kan zich niet vergenoegen met over slechts twee referendarissen ie bevelen. Hij zou zich blameeten... en het werk zou er onder lijden. En op dat argument van het «rwerko, lieve lezer, dat er onder lijden zou, heeft de zaak haar beslag gekregen, zcoais de kolonel het weniehte. Er werd n.1. bevonden, dat de arbaidsverdeeling, gij begrijpt wel de arbeids....verdeeling veel beter zoa zijn, indien de oorspronkelijke afdeeling gesplitst werd in drie onderafdeelingen, met ieder aan 't hoofd.... één referendaris. Die vierde referendaris is aan den »ctaof«.... beloofd, als, weder en wind dienende, de Kamer eerst den derden referendaris geslikt zou hebben.* Soo.-dem. wethouder. Na herstemming is tot wethouder van Leeuwarderadeel gekozen de beer F. K. Dekinga te Lekkurn, sociaal democraat. Dit is de tweede Bociaal. democratische wethouder in ons land. Amsteidum Langkat Compagnie. Het verslag over 1907, zijnde het vierde boekjaar der maatschappij, kan, wat hat resultaat van oogst 1906 betrett, gunstig luiden. De tabak was goed beregend en er kon een «eer gewild produet «an de markt gebra ht worden. Verkocht werden 5658 pakken, geoogst op 763 velden, tot den doorsneeprijs van 190 cent per half kilo. Ook de koffieoogst 1907 kan op bevredigende winst wijzen ; aangevoerd werden 1212 balen, die tot circa 29i/j cent per '•/» kilo zijn gerealiseerd. Hooi en stroo. Men schrqft ons uit ds Maasstreek d.d 15 ueznr: Heden ontving een der grootste hooihandd!airs uit deze streek de kennisgeving, dat Duitschland voorloopig den invoer van Nederlandsch en Belgisch hooi en stroo verboden heeft ter oorzake van het zoogenaamd moud- en klauwzeer, waarvan hier tegenwoordig echter niets te bespeuren is. Veroorzaakte het verbod van den hooi- en strooexport naar Engeland in dei laatslen tijd reeds een daling in den verkoopprijs, de maatregel, welken Duitschland in navolging van Engeland thans genomen hoeft, zal aan den zeer belangrijken kooihandel in deze streken bij eenigszins langen duur een nog veel gevoeliger slag toebrengen, omdat Duitschland voor ons overtollig hooi tot dusverre een zeer voornaam afzetgebied was. Indien echter werkelijk het beweerde mond- en klauwzeer, en niet feitelijk de bescherming van den ïnlandsehen landbouw voor Itausuhland de reden der grens sluiting is, zullen onze Nederlandsche autoriteiten, naar we hopea, spoedig in bel Duitscae Rijk het daar heerseaeude misverstand tauneu ophelderen. Niet alleen de hooihandelaars met hun tslrijk werkvolk, maar wel voornamelijk du talrijke boeren, die tot dusverre voor bun overtollig hooi bij deu groothandel een mooien prijs konden bedingen sullen door langdurige sluiting gevoelige schade lijden. Ter oorzake van de Uuitaobe grenssluiting verwacht men hier in 't voorjaar een daling in de pachtprijzen der hooi- en weilanden, althans wanneer de slauing aanhoudt. Dit heelt wei in zooverre zijn goede zijde, dat vooral de keuterboertjes, die voor dan zomertij ! voor een of twee beestjes een stukje wei- of hooiïarnp te pachten hebben, dan niet die abnormaal hooge pachtprijzen beboeren te betalen, welke ia den laatsten tyd m deze strekaa geldende waren, doon daartegenover staat, dat dit ean depressie ii. de opbrengst van den veestapel ten gevolge heeft. Ten bewijze hiervan strakke, dat het den boer thans, nu alles duur is, orer het algemeen goed gaat. Njg zij gemeld, dat iu Duitschland door deu laatsten maatregel met verboden ia de doorvoer van hooi en stroe naar andere Kijken, Sumatratabak naar Amerika. De invoeren van Sumatratabak in de Vereet gde Staten van Noord-Amenka beliepen gedurende de maand Maart 1680 balen tegen 8682 balen gedurende Maart 1907, 3306 bn. in 1906, 4814 bn. in 1905. Er werden derhalve verscheept in : 1908 1907 1906 1905 pn. pn. pn. pn. Januari 816 2079 1666 1335 Februari 1425 88* 1093 1087 Maart 1680 3682 3306 4814 April — 5127 7307 4542 Mei — 5789 3732 5863 Juni — 4225 6400 8380 Juli — 3223 4529 3373 Augustus — 2338 1815 2439 September — 1235 1742 2227 October — 3685 3598 2524 November — 1528 3335 2486 December 2909 2531 1950 Totaal 3921 36535 41054 41030 (I. M. ; Be inktwerper te Amsterdam. Keu der lezers van de Tijrl, getroffen door telkens wederkeereude berichten omtrent den inktwerper, oppert de vraag, of deze boosdoener ook soms in de luoht zou kannen zitten. Het is n.1. opvallend, dat de «inktvlekken* steeds op iiotre vrouwenkleeren vallen, en wel by mistig of regenachtig weer, en nu is hat hemzelf wei overkomen, dat van tramgeleidingen of telefoondraden druppels op zijn donkere jas vielen, die bij het opdrogeu roestvlekken nalieten «U van inkt. Tiend» Lit&burgsehe Katfcoliekoadaf te Roermond, 7 en 8 Juni 1908 (Pinsterd&gen). Beschermheer : Z. D. H. Mgr. J. U. Drehmsnns. Bisschop van Roermond. Afdeelingsbestnren. E. K. Onderwijzersbond in het Bisdom Roermond. Limburgsoh Kraisverbond. Limburgsehe R. K. Volksbond. Limburgsehe Landbouwbond. «De Hanze* R. K. Vereeniging van den Hsndeldrijvenden Middenstand in Limburg. R. K. Patroonsbond voor het Bisdom Roermond R. K. Secretariaat van Spoor- en Tramwegpersoneel. Mariabond. Plaatselijke Regelingsoommissie. Eere-Voorzittrs. De HoogEerw. Heer L. N. Lebron de Vexels, Plebaan-Deken. De EdelAehtb. Heer J. L. Th. Sanders, Burgemeester. | De HoogEdelGestr. Heer J. Th. Mingels Lnit. Kolonel, Garnizoeas-Commandant. Bestuur: Dr. P. J. H. Cuijpers, Voorzitter. Mr. L. Tb. Verscheure, Onder-Voorzitter. G. J. Beckers, Secretaris. Mr. F. J. A. Vos de Weel, Penningmeester. Leden : J. Baert, J. Berger, J. van Blarkom, H. DrehraanDs, J. Cals, J. Craghs, L. Evers, E. Franssen J. van Gemert, Mr. E. Gompertx, P. Huijs, J. Linssen, H. van der Mark, J. Reijnaerdts, W. Rulkens, L. Sanders, H. Simons, J. ThisseD, Mr. P. Truijen, H. Willems. Kerkelijk Nieuws. Naar mea uit Rame meldt, is de Burgemeester Tan Rotterdam, die daar thans vertoeft, dezer dagen door den Paus in particuliere audiëntie onvangen. Generaal Fiequart aan Willem Mengelberg. Men seint uit Parijs aan het «Handelsblad* : De Fransehe minister van oorlog, generaal Fiequart, heeft aan den heer Willem Mengelberg het volgend schrijven gezonden : «Ik stel er prijs op u mijn volle bewondering te betuigen voor de grootsche uitvoering van giste ren. GQ hebt recht op den dank van alle ware vrienden der kunst. Bovendien zult gij mij verplichten met aan uw medewerkers over te brengen de betuiging van innige dankbaarheid van een warm bewonderaar van BacU's werk*. MUhoenen-erfenls. Men meldt ons uit Zaltbommel: In het «Weekblaad voor privaatrecht, Notarisambt en Registratie* schrift notaris mr. G. Kolff, alhier, dat te zijnen kantore nists bekend is van de millioenen-erlenis Uietier-Vau Dijk, en verzoekt hij lijn ambtgenooien beleetd, om geen erfenis-liefhebbers meer te zenden om inliohtingen en hem out meer te schryven, om te hunne kantoren gelden van die milioenen op bjpotheek te plaatsen. Inderdaad zijn hier ter stede een paar liefhebbers geweest. De goede menschen waren geheel van streek Erg zenuwachtig stapten ze de omnibus uit, en, bet air van muliouDair vergetend, belandden ze allereerst in een banketbakkerswinkel, waar ze — nu al terend op de nog te ontvangen duitjes — de noodige hoeveelheid «lekkers voor de vrouwv insloegen. En passant informeerden ze bij den bakker, of die ook wist in handen van welken notaris «de millioenen-ertenis* was. Ja — zegt deze — men zegt, in handen van notaris Kolff, maar hier in Bommel houdt men over 't algemeen de heele geschiedenis voor een Aprilgrap. «Een grap P* Beide adspirant-milionaira waren op het hooren daarvan zeer ontstemd en als ze vooruit geweten hadden, hoede Bommelaars er over dachten, dan had de bakker aan ben bepaald voor geen oent verkooht. Failliet verklaard. 7 April. N. vaa Groeningen, achilder en koop man te HUlegom. — Piet Boogert, winkelier en koopman te Abbenes, gem. Haarlemmermeer. — C. Scbrama, koopman en bierhuishonder te Hillegom. 10 April. J. Korevaar, timmerman te Rotterdam Siondwarsstraat 50. 18 April. G. J. Bekhuis, ook genaamd op de Bekke, landbouwer te Weerselo. — J. v. d. Velden, metselaar te Axel. — H. Bensink, handelsagent te Arnhem. 14 April. P. van Duivendijk, scheepsmaker te Bruinisse. — V. Zendijk en H. Zendijk iu ventsters in manufacturen, te Bergen-op-Zoou. — G. Dekens Sr., landbouwer te Zeegse. — W. Batenburg, bouwondernemer, te 's Gra venhage, Brouwersgracht IS. 15 April. H. J. v. d. Zande-Louwers rijwiel» handelsar, te Best. — I. tan der Kar, winkelier, Nieuwe Hoogstraat 80, Amsterdam. Opgeheven faillissementen. Wegens gebrek aan actief. 15 April. E. Verbeeve, te Amsterdam. * "> . 18 April. F. J. Damman te Amsterdam. Oeéindigde faillissementen. Door het verbindend worden vaa de eenige ITitdeeligslijst. H. Benkman, te Amsterdam. W. Winkelaar, te Baarn. H. G. Kip, aannemer en koffiehuishouder te Ooa terhout. Lammert Albers Lzn., tuinder en veehouder, te Wjjk aan Zee en Duin. D. Moerman, bakker, te Vlaardingen. K. Jansen, koopman en winkelier te Tiel. Weekbericht. Granen. Het weder was ditmaal ieta aangenamer en bepaald gunstiger voor de jonge gewassen zoowel als voor de bearbeiding der akkers der zomer granen, waarmede men beslist zeer ten achter is. Engeland blijft voortgaan met den stand der jonge tarweplant, als zeer ongunstig te beoordeeleo en men gelooft algemeen dat in enkele districten over ploegen onvermijdelijk zal zijn. Frankrijk berioht dat de agricultuur erg achterlijk is. Wel hoort men niet over schade aan de gewassen, maar het weder werkt ook niet voldoende mee om de jonge planten tot haar recht te brengen De oogst zal hierdoor erg laat worden In Duitschland staat er alles vrij goed voor; enkele akkers alleen omgeploegd, gevolg van de slechte weersgesteldheid in de vorige maan <; het weder is thans uitmu tend. Rapporten uit Oostenrijk en Hongarije zijn gunstig, zacht weder blijft echter gewenscht. Rumenië. Uit Ibraïl meldt men dat de oogstverwachtingen veel beloven, maar nu is daar weder regen noodig Tarwe blijft zeer hoog in prijs, met zeer kleine voorraden. Maïs toont goede kwaliteit, en de opbrengst belooft grooter dan men vermoedde. Russische telegrammen zijn minder opwekkend: de vorst der laatste weken heeft meer invloed op de gewassen uitgeoefend dan wenschelijk was, waardoor omploegen onvermijdelijk is; op een grooten wintertarweoogst behoeft men dus niet te rekenen. Omtrent den uitzaai der zomergranen koestert men de beste verwachtingen. Indië seint, dat hevige stormen de tarwevelden in de Demjah geteisterd hebben. De oogst zal niet overgroot syn; prijzen laten niet de minste rekening. Amerika. Gedurende de laatste dagen liepen berichten in. Oogstberichten waren zeer gunstig; het zaaien van de maïs is in enkele districten door regen opgehouden, maar de verwachtingen zullen ongeveer aan het vorig jaar gelijk zijn Ook over de uitkomst der tarwe valt nog weinig te zeggen, het is nog te vroeg in den tijd, om zich positief er over uit te laten. Maar nu: is het spel der speculatie in vollen gang Markten gaan op en neer. Heden zelfs bericht: tarwe zeer vast, aanvoeren gering Regen is zeer gewenscht in de wintertarwedistricten, gedeelten van Kansas en Nebraska. Maismarkt blijft zeer stil, wegens gebrek aan order van Europa; verlaging dezer prijzen worden dan ook tegemoet gezien. In d n internationalen graanhandel is het gunstiger weder niet zonder invloed gebleven, en wanneer ook de prijzen geene groote verlaging ondervonden hebben, zoo valt het toch niet te ontkennen, dat de stemming aan de Europeeache markten overal flauwer is geworden, te meer, daar eonsumptie nog steeds het hoogst noodige kocht, zoodat zaken zeer beperkt bleven. ---