Tweede blad. Oorlogsgruwelen De oorlog is een ruw handwerk, en bij eiken krijg zullen wel dingen gebeuren, die niet door den beugel kunnen, maar zooals het nu in Tripoli toegaat, is het barbaarsch. De Italianen zijn begonnen gruwelen te plegen, door het neerschieten van weerloozen, vrouwen en kinderen. Daardoor in woede ontstoken en verbitterd, nemen de Arabieren, die de Italianen toch reeds als de roovers van hun land aanzien, bloedige weerwraak. Ontzettend zijn de bijzonderheden, welke het Italiaansche gezantschap te Berlijn meedeelt. Dicht bij de moskee van Henni, waar in den slag van den 26sten October een veldhospitaalpost van het 27ste bataljon bersaglieri opgesteld was, werden 28 verschrikkelijk verminkte lijken van soldaten gevonden, die gekruisigd, geworgd, opgespietst of wier ledematen uit de gewrichten gerukt waren ; onder hen bevond zich ook het lijk van een officier van gezondheid. Op het naburige Arabische kerkhof, dat door de 4de compagnie van de bersaglieri bezet was geworden, werden de lijken van zeven soldaten gevonden, die levend ingegraven waren, zoodat alleen hun hoofd uit den grond stak. Van een lijk, dat herkend werd, waren de oogen uitgerukt en op het voorhoofd vastgenaaid. Uit de krampachtige samentrekking van de oogleden kon men opmaken, dat de soldaat nog levend was, toen hij deze wreedheid onderging. Een ander lijk was ontmand, bij weer een ander was van een uit den grond stekenden arm de hand afgehouwen. Andere lijken vertoonen sporen van andere schandelijke mishandelingen. Deze schanddaden kunnen bezwaarlijk op rekening gezet der Turken. Het is het oog om oog, tand om tand, dat hier in al zijn verschrikkelijkheid door de tot het uiterste geprikkelde Arabieren wordt toegepast. --- Parijsche Brieven. CCCIV. Het Café Lorraine, een der drukst bezochte café's van het Quartier Latin, is een der verzamelpunten van de te Parijs verblijfhoudende Chineezen. In de bovenzaal, waar de biljarten staan, kan men er eiken avond een vijftien- a twintigtal zonen van het Hemelsche Rijk aantreffen, die zich, al kakelend in hun onwelluidende taal, bezighouden met biljarten, kaartspel, tric-trac of domino. In het schaakspel schijnen zij nog geen liefhebberij te hebben. Het zijn jongelieden tusschen de twintig en dertig jaar. Zij zijn geheel Europeesch gekleed, sommigen zelfs naar den allerlaatsten smaak, en een staart dragen zij niet. Zij studeeren in de rechten, in de geneeskunde of in het krijgswezen. Studeeren — hm, „c'est une facon de parler" of, gelijk de Hollander zegt, wanneer hij Fransch wil spreken en dan een uitdrukking bezigt, die niet bestaat: „par manière de dire." Veel fiducie heb ik niet in dat studeeren, want de heertjes zijn er dagelijks, tot diep in den nacht, te vinden. Blijkbaar zijn het rijkelui'szoons, naar Europa gezonden om er wat oppervlakkige beschaving op te doen. Den 22sten November 1.1. zat ik, in de bovenzaal van genoemd café, aandachtig te kijken naar het .wetenschappelijke" spel van een ouden, uitgedienden „professeur de billard," die de café-biljartzalen afloopt om er leerlingen op te duikelen, toen een jonge Chinees, dien ik er nooit tevoren had gezien, op mij afkwam en mij eenige woorden in zijn taal toevoegde. Aangezien Chineiïsch mij minder gemeenzaam is dan Spaansch of Grieksch, antwoordde ik hem in het Fransch, dat ik zijn landgenoot niet was. — Ah! Ik vraag u wel excuus. Ik zou er anders op gezworen hebben. U ziet dus, dat men niet te gauw moet zweren. Misschien ben ik voor sommigen af en toe een rare Chinees, maar een échte ben ik niet. Hij scheen mij niet te begrijpen en vroeg me : — Wat is u dan voor 'n landsman ? — Een Javaan. — O, dat treft. Ik ben van plan, over ongeveer twee jaar naar Java te gaan. Daar schijnt men veel geld te kunnen verdienen. Een zestal van zijn collega's groepeerde zich allengs om mij heen. De zeven Hemelsche-Rijkers ondervroegen mij tegelijkertijd omtrent Java en het geld, dat er verdiend kan worden. Om de beurt spreken schijnt nog absoluut ön-Chineesch te zijn. Ik hield me zooveel mogelijk gedekt, ried mijn ondervragers de reis naar Java af vanwege de tijgers, krokodillen, slangen, muskieten, cholera-bacillen enz. en riep, gebruik makend van de ontsteltenis, die zich op hun wezenstrekken afspiegelde, op een gegeven oogenblik uit : — Maar het brandend vraagstuk van den dag is de revolutie in China, in üw land. Laten wij liever daarover spreken. Hoe denkt u over die revolutie ? Thans zag ik in den blik van elk hunner een kleinen, doch niettemin dui delijk waarneembaren lichtglans, en een, de bezadigdste hunner, sprak met een zekere trilling in de stem : — Alle Chineezen, die u vanavond hier ziet, behooren tot de revolutionnaire partij. Misschien zelfs wel alle Chineezen, die te Parijs zijn. — Hebt u rechtstreeksch berichten uit uw land ? Ik zag zijn oogen vochtig worden, en half fluisterend antwoordde hij : — Mijn ouders wonen toevallig juist in de streek, waar het hevigst gevochten wordt. U begrijpt, dat Ik begreep en drukte hem de hand. Na een oogenblik van pijnlijke stilte, hernam hij uit zichzelf: — Weet u wel, dat zelfs ons niét-dragen van een staart een revolutionnaire daad is ? De Europeanen meenen gemeenlijk, dat wij daarmede een soort van zucht tot europeanisatie betoonen. Zij weten niet, dat de oorspronkelijke Chineezen geen staart droegen. Toen echter in het midden der zeventiende eeuw de Mandsjoes ons overmeesterden en aan het bewind kwamen, werd den Chineezen, op straffe des doods, bevolen hun nationale kleederdracht af te leggen zich, naar de mode der Mandsjoes, de helft van den schedel te scheren en een staart te dragen. In den loop der eeuwen hebben millioenen Chineezen de doodstraf verkozen boven den halfgeschoren schedel en den staart. Begrijpt u nu wel, dat de ontstaarting geen concessie van ons is aan de Europeesche beschaving, doch louter een patriottische daad ? — Denken de Jong-Chineezen den ropublikeinschen regeeringsvorm in te stellen ? — De hoofdzaak voor ons is, ons te bevrijden van het juk der Mandsjoesche dynastie, die ons reeds sedert ruim twee en een halve eeuw onderdrukt, uitgeplunderd en bij hoopen vermoord heeft. De Mandsjoes genieten alle voorrechten en gunsten. Werkeloos en lui sinds tientallen jaren, zijn zij kennelijk gedegenereerd, zoo moreel als physiek. Wij hebben wel heel lang gewacht, maar nu is eindelijk de tijd gekomen om ons van onze gehate overheerschers te ontdoen. Gelukt dit one —, dan hebben wij te kiezen öf de monachie van een zuiver C-hineesche dynastie óf een republiek. — En u zoudt kiezen ? — De meeste cnzer stellen het volste vertrouwen in dr. Soen Yat Sen, den Chineeschen revolutionnair, die sinds jaren in Europa ten sterkste propaganda maakt voor de omverwerping van het Mandsjoesche gezag. Volgens zijn begrippen is, in den loop der tijden, het rassenconflict tusschen Chineeschen en Mandsjoes uitgedijd tot een politieke beweging. Hij en zijn aanhangers willen een republiek in den trant der Vereenigde Staten van Amerika, een republiek, die 's lands belangen bevordert door pacifieke middelen. De natuurlijke rijkdom van China moet benut worden ; de handel moet ontwikkeld worden; de financiën dienen gereorganiseerd te worden. We hebben geld noodig om meer spoorwegen aan te leggen, mijnen te exploiteeren en zelfs land te bebouwen. Dat geld ontbreekt ons op het oogenblik. Doch misschien willen de Europeesche staten het ons te zijner tijd leenen, vooral Frankrijk. — Hoe oud is dr. Soen Yat Sen. — In de veertig. Hij is in Europa, in Amerika, in Japan en zelfs op Java, uw geboorteland, geweest. Al sedert vijftien jaar staat hij aan het hoofd van de revolutionnaire beweging, die haar zetel te Canton, zijn geboorteplaats, heeft. De Mandsjoesche regeering heeft een prijs van ongeveer 600 000 francs op zijn hoofd gesteld. Doch hij werkt onverschrokken voort aan de verwezenlijking van zijn ideaal. Hij is onze wegbereider en onze toeverlaat Toevallig zal hij morganavond hier te Parijs zijn afscheidsreceptie houden, in een der vertrekjes van het buffet van de Gare de Lyon. Hij is al vier dagen in Parijs en vertrekt morgenavond met den trein van 7 u. 55 m. naar Marseille, waar hij met de Engelsche paketboot naar Singapore, Canton en Shanghai zal gaan. Op die plaatsen reclameeren de revolutionnairen zijn tegenwoordigheid. — Gaat u naar die afscheidsreceptie ? -Ja— Mag ik u vergezellen ? Even keek hij mij aan; toen, blijkbaar gerustgesteld, antwoordde hij : — Goed.. Toen wij den volgenden avond dr. Soen Yat Sen in de Gare de Lyon benaderden, riep hij ons toe : „Jook moen jo we fo ke hoen ho we !" (heel erg precies zijn de woorden misschien niet wedergeven). Mijn metgezel fluisterde me snel in het oor: ■— Hij ziet blijkbaar ook u voor een landgenoot aan. Wat hij zei, was, is en blijft zijn lijfspreuk : het be teekent: „Weg met de Mandsjoes!" Wij moeten hetzelfde antwoorden. Zoo goed en zoo kwaad als ik kon, brulde ik met mijn Chineeschen geleider de bewuste lijfspreuk des grooten revolutionnairs mee. Welbeschouwd moet ik toch ook niets van de Mandsjoes met hun doodstraffenmanie hebben ! Soen Yat Sen, die er eer als een IndoEuropeaan dan als een Chinees uitziet en geheel op z'n Europeesch gekleed ging, was omringd door zijn staf, tallooze landgenooten en eenige Parijsche reporters. Een landgenootelijke tolk,§die vrij vlot Fransch sprak, stond hem bij in zijn onderhoud met de reporters. Het gezicht van Soen Yat Sen, dat van energie en volharding getuigt, bleef voortdurend strak; niet de minste emotie viel er op te lezen. Aangezien hij meermalen in Frankrijk is geweest, vermoed ik, dat hij zich terdege in het Fransch kan uitdrukken en de tolkerij niets dan een truc is. Men wint daarmee tijd en kan aldus zijn antwoorden langer overwegen. De Oosterlingen vinden het meerendeel der Europeanen wat erg babbelachtig, en de Europeesche krantenreportage is hun allerminst sympathiek. Ik denk hierbij ook aan het tooneelstuk „Le Thyphon" van Melchior Lengyel, door André Duboscq uit het Hongaarsch vertaald. In dat stuk, hier in het Théatre Sarah-Bernhardt opgevoerd, zegt de zwijgzame Japannees Tokeramo tot zijn landgenooten onder meer : „Mijn vrienden, prent u dit goed in : het geheim van onzen wonderlijken vooruitgang bestaat in het zoeken naar de wetenschap. Die fameuze Europeesche beschaving, gansche geslachten hebben zich voor haar afgemat, martelaren hebben hun bloed voor haar vergoten, om haar te verbreeden, te verdiepen, te brengen tot de hoogte, waarop ze nu staat. Wij, Japanners — vijftien jaar zijn voldoende geweest om ons die beschaving eigen te maken !" Nu zijn Chineezen nog wel niet zoo geslepen als Japanneezen, maar toch OTTO KNAAP. --- Bijenteelt. Ome bijen lijn in de rus'e en wij storen ze cha'in niet. Maar de imker, bedacht op zijn voordeel, neemt thans reeds sijn voorzorgen voor het volgende jaar, en tracht- in den wintertijd ook sijn vakkennis te vergrooten. Hij leest over het iiakersbedrijf in blad en geschrift, en verzuimt niet, ala hij in de gelegenheid is, eea lezing over bijenteelt te gaan hooren, zooals door oneen wakkeren leeraar voor bijenteelt, den heer Van Gtiersbergee, op tal van plaatsen wordt gehouden. Wij gaan ook voort allerlei zaken, voor den bijenhouder van belang, te bespreken. Diimail geven we enkele opmerkingen over het nut der bijenteelt voor den landbouw. Vóór een eeuw wist reeds Chateaubriand, de beroemde Frsnsche schrijver, het groote nat van de bijtenteelt op prijs te 'tellen, toen hij zei: »De bij is de voorbode van den landbouw * Landverhuizers in Australië hadden zich op vruohtencultuur toegelegd, maar zonder succes Elk voorjaar bloeiden de boomen, maar van vruchtietting was geeD of weinig sprake. Grond en klimait kregen de schuld. Een nieuw aangekomene ontdekte eer.er de ooriaak ia iets anders: het ontbreken van bijen. Bijen werdea ingevoerd en aanstonds veranderde de toestand Bij klaver werd dezel de ervaring opgedaan : zoolang er geen bijen waren, mossten de hndbouweis hun klaverzaad uit Europa laten k men; zoodra echter de bijen de klaverbloesems bezochten en voor bestuivin^ zo -gden, ontw.kfcelde zich ook het k'avertaad Om den landbouwers de beteakenis dar bijenteelt duidelijk te maken, heeft men ia Zwit,erland en ook elders de volgende proeven me: ojltboomen geroren Takken v«n appol- en pereboomen werd n vóór het ontluiken der bloesems zorgvuldig mst gaas behangen om de bijen te beletten er bij te komen. Alle ointiu da takken bloeiden prachtig en lang; maar van vruchtzett»n kwam niets. Want dat bij uitzondering plaats had, vielen de vrachten later toch af. Een bekend groot kweeker van vrschtboomen (Waite) in Virginië verklaard*: voor vele bekende perentoorten is kruising onontbeerlijk, omdat te in 't geheel niet of naar gedeeltelijk in s'aat tijn, vruchten voort te brengen, als ze met hun e : gen stuifmeel bevrucht moeten worden Enkele soo'ten i>lechd beschadigd. Toen naen daarna enkele druiven met een naald d orst&k, waren de doorgestoken vruchten ppoedig leeggezogen ; de andere druiven bleven onaangetast* Slechts druiven door horiels, wespen, vogels, mieren, of door een of ander toeval gekwetst, of gebarsten, worden osk een buit der bijen. C. B. --- Land- en Tuinbouw. Koolverbouw. Kool wordt veel gegeten, dos ook veel verbouwd. Maar niet overal wil tij groeien, vaak telfs niet in goeder, vetten grond. Zoogenaamde boerenkool of moes wil dan nog wel, maar geen roode, savoye, kappertjes, spruit- of bloemkool. Wat kan de oorzaak daarvan zijn P Ik denk daar aan twee tuinbezitters, die het volgende ondervonden. Zij hsdden hun tuinen naast elkaar, beide goed in orde. Zij kweekten toowat alle groenten. Maar A. kon geen flinke kooien telen, terwijl B. ze steeds prachtig had 1 Vrsemd 1 reiden beiden vaak tegen elkaar. Doch op eenmaal kwamen zij er achter. Bemesting en bewerking der twee tuinen waren gelijk, maar — B verbouwde zijn kool altijd in een deel van den tuin, waar 's winters altijd de hsardasch terecht kwam Dat was het eenige verschil. En in dat verschil, dtórin tat het 'm. Dst bleek Want toen A, ook haardasch op zijn koollsnd ging brengen, won hij de volgende ja^en ook prachtige kooien. En tot heden toe. Waarom die haa'dasch zoo gunstig werkte, begrepen de beide tniubeiitters eerst niet. Dat hoorden ze later op een tuinbouwlezing. Hun haardasch was turfasch. En wat zat daar na in, dat de kool klaarblijkelijk nosd'g had, doch in den tuin van A. niet vondP In turfssoh zit eea klein beetje kali (*/« procent) en bitter weinig phosphorzuur. Die stof • len hebbes het zeker niet gedasn, wan! die waren vroeger ia den sttlffiest raina g;8oc6£ hf»ngewend. Er zit evenwel in turfssch ook kalk '• wel 45 tot 50 procent 1 Hierran koa de vei belering gekomen zijn. Kool houdt van kRlk: in de atch van savoya kool komt meer dan een ijfde kalk voor. Toen de twee koolbouwers dat hoorden, gingen tij in da plaats van a-ch kalk strooien, en ■ij zagen 't «elfde effect. Velen, die bet weten, doen altoo. En die ondervinden tevens, dat kalk >00 goed werkt tegen knolvoetfn. Ik laat dit maar vet drukken, want dat is van belaBg. Per Are (100 vierk. M.) gebruikt men wel 30 K.G. kalk. Natuurlijk komt daar nog wat bij. Kali in de eerate plaats, want er tit in de asoh van kool nog mefer kali dan kalk. Daarom geve men in den berfst of winter per Are 12 kilo kaioiet of in 't voorjaar 8 kilo patentkali. Dan 9 kilo Thomasmeel, ook ioo vroeg mogelijk, of 8 kilo luperphosphaat in den winter of in 't voorjaar. Stikstof geeft men in den vorm van Chilisslpeter wel tot 6 kilo per Are toe. Beter dan met stalmest kan men met kunstmeststoffen in de behoeften van het gewas voorzien. Wie een halve stalmestbemesting toedient en daarbij de helft of meer van bovengenoemde meststoffen, mag ook uitstekende resultaten verwachten. C. B. Verslag der proefvelden aangelegd in 1911 door het Land- en Tuinbouw Borean der Duitsehe Vereen, voor Ammoniakverkoop. ASTEN. Door bovengenoemd Bnrean zijn dit jsar wederom verschillende proefvelden aangelegd onder mijn toezicht in westelijk Noord-Brabant, waarvan ik de resultaten even onder de aandacht der leiers wil brengen. Wijl verschillende omstandigheden echter op het welgelnkken onzer gewassen van grootsn invloed kunnen zijn, acht ik het niet overbodig die ook daarbq aan te geven. Het eerste proefveld werd aangelegd bij J. Rooyakkera te Denrne (Wnlsberg) onder leiding van den keer v. d. Poel, landbouwonderwijier te Bakel. Als proefgewas werden verbouwd mangel wortelen op een perceel tamelijk goeden zandgrond. Het veld werd in drie perceelen verdeeld, waarvan het eerate werd bemest met 1500 K.G. kalk, 2500 K.G. kainiet, 1000 K.G. slak en 400 K.G. zwavelzure Ammoniak. Het tweede perceel kreeg dezellde bemesting, dooh geen zw.z. Ammoniak, terwijl het derde perceel werd bemest m«t 1500 K.G. kalk, 2500 K.G. kainiet, 1000 K.G. slak, en 600 K.G. iw.i . Ammoniak. Allea per H.A. Er wordt nog wel eens beweerd, dat zw.i. Amm. ala stikstofmeat voor mangelwortels niet in aanmerking kan komen, en men daarvoor chili moet aanwenden. De opbrengsten van dit proefveld verkregen spreken echter anders. Van perceel I werden geoogst 80 000 KG. knollen. Van perceel II. 50.000 K.G., terwijl perceel III, 100000 K.G. gaf per H.A. De droogte van deien z>mer in aanmerking genomen ia dete opbrengst hoog te noemen. Het gewas hield zich dan ook den gebeelen zomer goed, behalve op het peroeel zonder zw z Amm , waar ze er vooral in den nazomer nogal van leden. Het tweede proefveld werd aangelegd bij Joh. Emonds te Boekei. Als gewas werd verbonwd rogge op middelmatig hoogen goeden zandgrord Dat veld werd in twee peroeelen verdeeld, waarvan het eerste werd bemest met 800 K.G. slak, 800 K.G. kainiet en 150 K.G. zw.z. Ammoniak. Een vierde van de zw.z. Amm. werd in den herfst bij 't zaaien der rogge uitgestrooid, terwijl de rest in 't vroege voorjaar als overbemesting werd gegeven. Het gewas ontwikkelde lich prachtig en gaf een Hinken oogst, zooals uit het volgeede zal blijken. Van peroeel I werden geoogst 3150 K G. graan en 6650 K.G. stroo en van peroeel II, 2400 K.G. graan en 5850 K.G. stroo. Dos 750 K.G. minder graan van k«t perceel zonder Ammoniak. En het stroo f Ook 1600 K.G. minder dan van het perceel met Ammoniak. Beken eens nit lezer, voor hoeveel galden ket eerste perceel meer opbracht dan 't tweede. P. STBIJBOSCH, Asten. ---