Binnenland. EEN KRACHTIGE ACTIE VOOR HET R.K. MARINEPERSONEEL. Op 24 en 25 October as. zal de R.K. Ver. van Marinepersoneel St. Christophorus tiaar tweede Lu.stn.im vieren. Reeds is middels de pers en verspreiding' van circulaires daarop de aandacht gevestigd, doch, het resultaat is zeer gering. Wil de actie tot versterking van de Katholieke gedachte op ' e Vloot eenigszins succes hehben dan is daarbij de medewerking van geheel Katholiek Nederland onontbeerlijk. De meer dan . 1500 „naam"-katholieken jpoeten weer bewerkt worden, de honderden die in dienst komen moeten behouden blijven. Dat is een ontzaglijk werk en Vlootaalmoezenier H. J. M. M. AMnk, die binnenkort 12}4, jaar in de Mnrinezieli'org werkzaam is, heeft, met (h> R.K. vereeniging van Marinepersoneel, een nog zeer moeilijke taak. Ten einde een krachtiger actie mogeliik te maken- heeft zich een speciaal burger comité gevormd en is een Eerei'omité aangezocht. Tot voorzitter van dit Eere-comité is de Vlootaalmoezenier H.J..M.M. Alink benoemd,' de voorter van het uitvoerend comité is de hoer F. Nijpels, penningmeester van t parochiaal kerkbestuur te Helder. Voorts hebben zitting genomen in het uitvoerend comité: Mevr. .Smeets, presidente R.K. Vrouwenbond; Mevr. Bock-Smit, presidente R.K. Damescomité en de heeren J. Hoogenbosch, H. Mahieu en W. Beenaerts als leden van het tehuizenbestuur en M. G. v. Leerdam, hoofd der R.K. School; W. Loorcan, voorzitter R.K. Transportarbeidersbond; R. van Os. lid van het Kerkelijk en Burgerlijk armbestuur; P. Smits, voorzitter R.K. Bond van Overheidspersoneel „St. Paulus"; D. Snel, voorzitter R.K. Volksbond. Het comité zal dezer dagen een nationale omroep richten to tde Katholieken van Nederland . Het adres van het uitvoerend comité is voor deze speciale en krachtige actie: Plantsoenstr. 3, Helder, Gironummer 42883. het uitsteken van de vlag op verjaardagen van het koninklijk huis. Een algemeene maatregel van bestuur in overweging. Naar ons ter oore komt, bestaat bij do regeering het aanvankelijk voornemen een algemeenen maatregel van bestuur uit te lokken, waarbij de gemeente besturen met de zorg worden belast, op verjaardagen van de leden van het Koninklijk Huis dë vlag uit te steken. Wij herinneren eraan, dat de gemeenteraaad van Goor in Augustus besloten heeft op den verjaardag van de Koningin niet te vlaggen. Hetzelfde geschiedde reeds eerder in enkele andere gemeenten, waar de meerderheid van den Raad en de burgemeester sociaal democraten zijn. (N.R.Ct.) --- Kunst en Letteren. DE MUZIEK EN ONS VOLK. door C. J. v. d. Weijden. Het is een bekende liefhebberij voor kunstgeschiedschrijvers verband te zoeken tusschen de politieke rol, welke een volk heeft gespeeld en de rol, die ditzelfde volk in de kunst heeft vervuld. Doch hoe bekend ook deze liefhebberij moge zijn, wie rekening houdt met de feiten zooals deze zich voordoen, zonder aan de eene zijde be langrijke gebeurtenissen weg te moffelen en aan de ander zijde aan onbeteekenende verschijnselen bovenmatige beteekenis te geven, zal moeten erkennen, dat een dergelijk verend nergens anders bestaat dan in de verbeelding van de schrijvers. En wat hier in 't algemeen van de kunst is opgemerkt, geldt voor de muziek in 't bijzonder; er is in waarheid geen zichtbaar verband tusschen de politieke beteekenis van een volk en zijn muzikale beteekenis. Zooals algemeen bekend is hebben achtereenvolgens in de muziekgeschiedenis de „Nederlanders", de Italianen en Duitschers de opperleiding bezeten, de „Nederlanders" in de 15e en 16e eeuw; de Italianen in de 16e en 17e eeuw. de Duitschers in de 18e en 19e eeuw. Welnu, in deze tijden hebben geen dezer drie volkeren een groo te politieke beteekenis gehad. Toch is het zeer begrijpelijk, dat men een verklaring heeft gezocht voor dit zonderlinge verschijnsel, voor dit in zoo grooten getale geboren worden van muzikale talenten bij een bepaald volk. Hier kan n.1. geen sprake zijn van toeval; ook is er niets dwazer dan het bijgeloof dat „ieder volk zoo zijn beurt krijgt". Naar mijn meening moet de oorzaak van 't verschijnsel, dat op zoo merkwaardige wijze na elkaar eenige weinige volkeren de hegemonie der'muziek hebben bezeten, gezocht worden in het karakter dier volkeren. Men weet dat de rol der drie bovengenoemde volkeren voor de muziek 'n geheel verschillende is geweest. De Nederlanders hebben met taaie volhar ding en stukje bij beetje het materiaal der muziek bijeen gebracht. In het kun stig stemmenweefsel hunner è. capella werken worden de meest gecompliceerde samenklanken en dissonnanten beproefd, en de kunst der stemvorming ontwikkeld tot aan de grens van het mogelijke. Toen de muziek dat standpunt hadi bereikt, hebben de „Ita lianen" met hun aangeboren gevoel voör welluidendheid en vormschoonheid de toonkunst een tweeden bloeitijd verschaft. De muzikale zinbouw, de schoone melodische lijn, het bel canto en de evenredige rhytmus, de da capo-vorm, rondo- sonate-vorm dit alles maakten de Italianen in hunne opera's ovatorio's, cantaten en sonaten tot gemeengoed der muzikale wereld. De „Duitschers" tenslotte hebben met hun „tief" „innig" en „gemutvoll" karakter aan de muzikale compositie een derde tijdperk van hooger ontwikkeling gegeven. (Bij hen werd de instru mentale muziek de meest intieme en meest absolute muziek: het strijkkwartet, de symfonie en de klaviersonate, de passie, het lied en het muziekdrama tot groote ontwikkeling gebracht Zij leefden de taal der instrumenten (orkestratie) verstaan en begrepen de aesthetische beteekenis der harmonisatie. Zou men met enkele woorden willen aangeven, wat ieder dezer leidende volkeren voor de muziek heeft gedaan, dan zouden wij zeggen: „de Nederlanders" gaven: materiaal; de Italianen: schoonheid; de Duitschers: inhoud. Toch moet erkend worden, dat alle dergelijke onderscheidingen slechts eene betrekkelijke waarde hebben en al mogen zij in grove trekken een beeld geven van den historischen gang van zaken, in werkelijkheid is de kunstontwikkeling niet met drie woorden te"' karakteriseeren. Nu moet ik reeds aanstonds de opmerking maken, dat noch bij „Nederlanders", noch bij Italianen, noch bij Duitschers eenig direct verband is tusschen het volkslied en hun muzikale kunst. Sommigen n.1. denken dat daarom de Nederlanders als compo. nisten geen leidende rol meer hebben tegenwoordig, omdat ons volk zijn oude volkslied verwaarloost enz en dat men een tweede lente voor onze vaderlandsche compositie zou kunnen „heraufbeschworen' door onze kin deren die oude „voysen" te leeren en deze vergeten melodieën weer tot nieuw levep in ons volk te brengen. Hoe prijzenswaardig dergelijk pogen nu moge zijn en hoe verre de pittige / zangeij. onzer lTe'eeuwsche voorvaders ook te verkiezen zijn boven de smakelooze straatdeunen van de bevolking onzer groote steden, een dergelijke hooge verwachting kan men van hun wederom bekend worden, van hun weer „volkslied" worden niet koesteren. Een invloed van het volkslied op de muzikale compositie vindt men slechts bij de nationale schooltjes, bij Noren, Czechen, Jong-Russen enz. doch deze schooltjes gaan geheel buiten de eigenlijke ontwikkeling om. Zeker, er gaat van al die typische volkslieder en 'n eigenaardige bekoring uit die te vergelijken is met de bekoring die er van het dialect uitgaat. Betuwsche novellen, Mecklenburger vertellingen mogen hunne vrienden hebben, in min of meer eigen kring bekend ! zijn, feitelijk gaan ze geheel buiten de literaire ontwikkeling van een volk om, precies als ook Noorsche, Boheem sche, Jongrussische muzikaal nationale stroominkjes buiten de ontwikkeling der toonkunst omgaan. En er is zelfs een leelijkst keerzijde aan dit verleidelijk gebruiken van het volkssidioom in de muzikale compositie. Iedereen gevoelt, dat de grootste J 'en beste litteraire voortbrengselen niet kunnen worden geschreven in dia lect, de grootste dichters en prozaïsten bezigen in hunne beste werken „de taal". Zoo is het ook in de muzikale compositie: de grootste toondichters bezigen in hunne werken de algemeene muzikale taal Juist de omstandigheid, dat er slechts een muzikale taal op de wereld is, maakt reeds dat de ontwikkelingsgeschiedenis der litteratuur altijd nationaal is. Ieder beschaafd volk behoort zijn eigen litteratuur te hebben, het is zelfs een nationale schande als het er geen heeft; feitelijk hebben dan ook slechts barbaarsche of decadente volkeren geen literatuur. Met de muziek is dat alles anders, bij haar is slechts een wereldrepubliek en zijn wij allen burgers van eenzelfde wereldrijk! Daarvandaan dat de meeste groote componisten buiten hun geboor teland 'hun grootste werken schreven, vaak ten dienste van de muzikale kunst van een ander land. Vaak bij vocale muziek met gebruik making van een andere taal dan hun moedertaal. De Thuringer Handel schreef Ital. opera's in Italië en te Londen; In Engeland ook zijne ovatoriën op Engelschen tekst. De Beier Gluck schreef in Italië en te Weenen Italiaansche opera's en in Parijs Fransche Opera's. Voor de Fransche opera's in 't bijzonder werkten zeer velen niet-Franschen ja deze laatsten hadden eigenlijk de leidende rol: de Italiaan Lully, de feelg Gretry, de Duitscher Gluck, de Italianen Cherubini en Spontini, de Duitscher Meyerbeer, de Italianen Rossini en Donizetti, om slechts de allervoornaamste te noemen. En is op instrumentaal gebied niet Weenen een dergelijk centrum van attractie, waar de Rijnlander (Beethoven en later de Noord-Duitscher Brahms de traditiën voortzetten van de door Haydn en Mozart roemruchtig geworden Weener school? (Wordt vervolgd). --- RADIO DE LODGE"N"-KRING. Eenigen tijd terug publiceerden wij op gezag van den uitvinder een bericht over den Loge „N"-kring, met de belofte hierop nog nader terug te komen. Thans zijn we in de gelegenheid hier aan te voldoen. De schakeling is hoogst eenvoudig, doch verschilt veel van het gewone schema. H.F.-versterking wordt niet gebruikt. De antennekring is niet in resonantie met de inkomende signalen en werkt daarom als een aperiodische antenne, terwijl de z.g. „N"-kring, (bestaande uit een spoel met variabelen condensator parallel, tusschen den roostercondensator en lekweerstand wordt geschakeld. De eenige afstemknop is die van den variabelen condensator van den „N"kring. In de antenne is geen condensator opgenomen; De spoelen' hebben steeds den zelfden stand ten opzichte van elkaar, n.1. met een hoek van 90 graden en een tusschen afstand van pl.m. 7 c.M. De minpool accu is niet geaard, wel de pluspool van de H. S.-batterij. De plaatsing van de onderdeelen komt er zeer op aan; zelfs hangt de werking hiervan grootendeels af. Daar geen terugkoppeling toegepast wordt geraakt het toestel nooit in genereerenden toestand en is storing voor de Omwonenden (Mexicaansche hond) ab soluut uitgesloten. Toch is de gevoeligheid even groot als van een normaal toestel met terugkoppeling. We gelooven dan ook dat deze schakeling weldra in Nederland een groote populariteit zal genieten. ' DE REISZ LUIDSPREKER. Het Ideale bereiktl Was aanvankelijk iedere telefoonschelp met metalen of papieren hoorn een luidspreker, later kwam men hierop terug en werd een duidelijk verschil gemaakt tusschen telefoon en luidspreker. De hoorn concentreerde de geluiden en gaf dus eenige versterking. De magneetjes met hun windingen en het klei ne trilplaat je waren er echter niet op berekend krachtige geluiden voort te brengen. De telefoonschelp werd dus gereconstrueerd, doch in grootere afmetingen. Hierin kwam een verscheidenheid van modellen die een zeer goede weergave bezittén. Hiernaast verkreeg de hoornlooze of „Conus"-luidspreker burgerrecht, waarin men twee typen onderscheidt, n.1. diewaarv. de „Conus" (gewoonlijk papieren schijf) bewogen wordt door een iizeren ankertje, of door een trilplaat, waarvan de bewegingen op den „Conus" overgebracht worden met eéh metalen pen. Het laatste type is feitelijk eenr gewone luidspreker, waaraan de trilplaat in het midden is voorzien van een metalen pen, die de heen- en weergaande bewegingen overbrengt en den „Conus" doet trillen. Over het algemeen is de hoornlooze luidspreker boven die met hoorn te prefereeren. Een derde type, eveneens zonder hoorn, is de luidspreker van Reisz, die op het principe berust dat twee platen van een condensator elkaar aantrekken. Hij bestaat uit een geperforeerd metalen plaat, waarvan op gerin gen afstand een dun elastisch rubbervel is gespannen, dat dienst doet als trilplaat. Aan den binnenkant van de aldus gevormde doos, zijn koolkorrels op het rubbervel bevestigd. Indien er nu tusschen de metalen "laat en de koolkorrels spanningsverschillen worden teweeggebracht, zullen deze koolkorrels zich naar de metalen plaat wil len bewegen op het rythme van de spanningen, en het elastische rubbervel dat de bewegingen moet volgen ge raakt in trilling. Dit heeft weer luchttrillingen tengevolge die wij als geluiden waarnemen. Het groote voordeel bestaat hierin, dat de rubber-trilplaat geen eigen frequentie bezit en dus alle frequenties gelijkmatig weergeeft. De Reisz-luidspreker wordt niet op de normale wijze opgenomen in den anodekring van de versterkerlampen, doch geschakeld als een -condensator. Hierbij ls een transformator noodig, die speciaal voor het doel berekend moet worden. Een hulpspanning van pl.m. 150 Volt, ter verkrijging van een permanent electro-statisch veld, wordt verkregen van een droge batterij die geen stroom behoeft te leveren en daarom zeer lang mee kan. --- Advertentie Nu hei koude jaargetijde in aantocht is, wordt het tijd de tricotgoederen na te zien en bij te vullen. III Ziet daarvoor onze étalage. Heeren'Borstrokken. Ongebleekt katoen, solide kwaliteit .... 1.35_ 1.10 Ongebleekt Tricot extra zwaar 1.95 -1.65 Taeger Tricot in zwaardere kwaliteit 1.80 Jaeger Tricot in geheel wol, prima afwerking 3.45 Jaeger Wol gebreide borstrokken, extra zwaar ^ Gemoltoneerd in grijs en Jaeger . . . 1.39 » Gemoltoneerd, extra zwaar bewerkt.. .. 2.90--2 .50 Jongens-Borstrokken. Ongebleekt Tricot, met lange mouwen, prima 110 kwaliteit J - ,X7 Gemoltoneerd in grijs en Jaeger, vanaf . . •1.29 Kinder-Borstrokken. Ongebleekt gebreid met voorsluiting 43-39 In extra zware kwaliteit ^'42 Dames-Tailles en Borstrokken. Dames Tailles, ongebleekt, gebreid, alleen goede HC. soorten Dames Tailles in Jaeger ®^"75 Dames Tailles, zwaar gebreid, zeer solide . 1.20- 1.10 Corsages voor Dames, alléén in pr. kwaliteit 62-^2 Borstrokken, gemoltoneerd, extra zwaar .. 2.05- 1.65 Heeren-Pantalons. Ongebleekt Tricot, prijswaardige kwaliteit 1.15-gQ Dngebleekt Tricot in zware kwaliteit .. 1.75- 1.45 laeger Tricot soliede en sterk .. .. 1.80 Jaeger Tricot in het geheel wol 3.60-^ Jaeger Wol, gebreide Pantalons, zeer soliede . 4.60 Gemoltoneerd grijs en "aeger, kleur zeer prijs 1.39 waardig Jongens'Broeken. Ongebleekt Tricot met korte pijpen ®®"59 Gemoltoneerd, extra zware kwaliteiten, goede "lift modellen .. J-J-V Hansoppen. Zeer Practische Kinderkleeding. Ongebleekt Tricot, solide afwerking . . . 98 Gemoltoneerd in alle maten, vanaf 1.10 Dames-Pantalons. Ongebleekt Tricot, zeer solide 1.95 Jaeger Tricot, flinke maten ^ ^9 Gemoltoneerd in prima kwaliteiten .. .. 1.85- 1.65 Meisjes-Broeken, ongebleekt Tricot 69-62-CJQ Dames Directoirs alleen in prima kwaliteiten 79-^2 Kinder-Directoirs van de maat 30 cM, solide kwal. 3^ vanaf ÜU J. C. RAMING Rechtestraat 29, EINDHOVEN. 9499 --- Gemengd Nieuws. MOTORFIETSONGELUK. De motorrijder dood. Gisteravond heeft op den Roterdamschen Weg voorbij de Zweth, onder Delft, een ernstig ongeluk plaats gehad. L. de Wijmand, een wagenmaker uit Den Haag, wou op zijn motorfiets drie voor hem uitrijdende auto's passeeren en bemerkte niet, dat van de tegenovergestelde richting een auto kwam. Hij raakte daarmee in botsing. De Wijmand werd van den motor geslagen, kreeg een gecompliceerde been breuk en een zware schedelbreuk en was bijna onmiddellijk dood. De duorijder, J. H. Neukirchen, caféhouder in Den Haag, kreeg een lichte wonde aan een been. Nadat dr. Karreman hem de eerste hulp had verleend, zijn het lijk en de gewonde naar Delft vervoerd. aanranding. Eergistermorgen 6 u vervoegden drie mannen zich ten huize van den alleenwonenden, ongeveer 60-jarigen Van der Vlist, achter de Paltz, te Soest. Een van hen knoopte een praatje met v. V. aan, waarop de beide anderen v. d. V. vastgrepen zij gooiden hem op den grond bonden hem met touwen en wierpen hem vervolgens met een zak over het hoofd in bed. Daarop doorzocht het drietal het geheele huis van boven tot beneden. Hun buit was niet groot, met slechts ƒ 20, een revolver en een jachtgeweer verdwenen zij. Nauwelijks waren zij vertrokken, of v. d. V, die alleei# enkele verwondingen in het gelaat had gekregen, sprong het bed uit en ging de buren waarschuwen, die op hun beurt de politie van deze brutale aanranding in kennis stelden. Om 11 uur gelukte het den politie te Amersfoort drie personen aan te houden, die door den heer Van der Vlist en nog eenige andere personen als de daders werden herkend. De aangehoudenen zelf ontkenden, doch de politie is van meening, dat zij de daders te pakken heeft. OPRUIENDE PLAKKATEN AFGESCHEURD. De Limburger Koerier meldt: Nadat uit de persberichten ruimschoots was gebleken, dat het geroep over de achteruitzetting van Limburg bij de samenstelling van het college van commissarissen van de Limburgsehe Tramweg Mij. ten minste overdreven was, daar er een Limburgsch presidium en een Limburgsche meerderheid in verzekerd zijn, heeft het „Directorium" der Limburgsche Liga gepoogd met een nagekomen trompetstoot het eerste gerucht te overstemmen. Op verschillende plaatsen van Maastricht n.1. was gisteren een manifest der Limburgsche Liga aangeplakt, waarin in zulke oploopende taal op chauvinistische instincten van het volk een beroep werd gedaan en in zulke onbeheersehte wendingen het vertrouwen in het beleid der Rijksregeering werd geschokt, dat de burgemoester der gewestelijke hoofdstad zich nmbthalve verplicht heeft gacht de politie te gelasten de affiches der Liga, als zijnde van opruiende aard, van de muren te verwijderen. „Vermoedelijk" — zoo schrijft het Maastrichtsche blad — „zal niemand over dit besluit zoo verwonderd en uit het lood geslagen zijn als het Direeto-, rium zelf, dat nooit ophield de bedoeling der Liga van trouw aan het Nederlandsch staatsgezag te betuigen.... Wellicht dat dit jongste gebeuren het Directorium nu overtuigen zal van de goede meening, waarmee wij het reeds bij een vorige gelegenheid aanrieden, in het belang der Liga zelve, de „voorloopige" leiding ervan in rustiger en meer ervaren handen over te leggen". ACHT LEEUWEN EJÏ TWEE TIJGERS LOSGEBROKEN. Het „nieuwe circus" te Saint-Amand bij Rijssel liep op z'n eind. De bezoekers slenterden langzaam naar huis j of dronken nog een glas bier op do terrassen voor de café's. De zoete rust | werd wreed verstoord, door doodelijk verschrikte menschen, die als bezetenen door de straten renden en buiten adem schreeuwden: daar komen losgebroken leeuwen en tijgers aan! Dat was inderdaad niet voor de poes Acht kolossale leeuwen en twee vervaarlijke tijgers waren uit hun kooi ontsnapt en liepen de bezoekers op een drafje achterna. Binnen een paar tellen zat er geen sterveling meer op de terrassen en de kellners draaiden wat ze konden om de ijzeren rolluiken voor de ramen te krijgen. De moedigsten bleven op straat en togen met de nog deftig uitgedoste spullebazen op klopjacht. Den heelen Vrijdagnacht werd slag geleverd!. Een voor een liepen de groote beesten in de val. Drie oppassers liepen er bloedende striemen en beten bij op. Maar één tijger gaf zich zoo gauw niet gevangen en profiteerde van zijn vrijheid zoo lang hij kon. Wel honderd dapperen zochten langen tijd tevergeefs, tot men hem eindelijk in een gang ontdekte. De portierster had alles wat los en vast stond bij elkaar gesleept en er haar deur mee gebarricadeerd. Ze wou niet gelooven dat de tijger gevangen was en de oppasser moest het haar zelf komen vertellen voor ze er toe besluiten kon, haar Jjoofd weer buiten de deur te steken. DE TIJDEN ZIJN VERANDERD. Den laatsten tijd komen bij Zevenaar buitengewoon veel Duitschers de grens over om op Nederlandsch gebied verschillende goederen in te koopen. De neringdoenden zijn op deze inkoopers uiteraard bijzonder gesteld. Vooral Zevenaar krijgt thans een druk bezoek van Duitsche grensbewoners, die vooral kruidenierswaren komen halen, daar deze daar veel goedkooper zijn dan bij hen. EERE WIEN EERE TOEKOMT. Niet de oudste, maar op een na de oudste inwoonster des lands is overleden Naar aanleiding van het bericht, dat te Leeuwarden de oudste vrouw van Nederland zou zijn overleden, die 0 Aug. j.1. haar 103en verjaardag vierde, wijst men er ons op, dat te Hengstdijk Elisabeth Witte, de weduwe Asselman op 1 Nov. a.s. haar 104den jaardag hoopt te vieren. ,Het krasse oudje, dat twee jaar geleden nog deelnam aan de huldebetooging voor de koningin te Middelburg, maakte het onlangs minder goed, doch is thans weer de oude. Zij maakt nog wandelingen, gaat ter kerke, en verricht hare huiselijke bezigheden. DE VIJFDAAGSCHE WEEK BIJ FORD Naar de Daily Chronicle verneemt, zal de vijfdaagsche werkweek, die Ford in Amerika heeft ingevoerd, ook op zijn Engelsche fabriek worden toegepast, zoodra de maatregel in Amerika een succes blijkt te zijn. Ford heeft te Manchester 2000 man aan het werk. Zijn personeel in Amerika telt 220.000 man. HUWELIJK IN HET VATICAAN. begin October zal Z. H. de Paus in het Vaticaan het huwelijk inzegenen van zijn nicht met markies Persichetti ---