Eindhovensch 2e blad. Dagblad Mengelwerken. HISTORISCHE PROCESSEN. I. Het proces tegen Mary Stuart Koningin van Schotland. Historische processen, die óf om het proces, zelf óf om de personen, die erbij waren betrokken, een rol hebben gespeeld in de geschiedenis der wereld, zijn er vele. Slechts zeidien zijn zij uit een oogpunt van rechterlijke beoordeelingi en varoordeeling te prijzen of te verdédigen. Zij waren gevolg van politieleen strijd, waarin de hartstochten hoog wanen opgevlamd. (Nederland zoo min ais eenig ander land, mist in zijn geschiedboek de donkere bladzijden, aan dergelijke processen verbonden; in het jaar„ waarin de naam van Hugo Grotius telken male op aller lippen komt, herinneren wij ons dit bovenaL Maar andere landen staan daarin bij ons niet ten achter, gelijk die andere landen ook historische fouten hebben begaan. Toch. moeilijk ia het om een voorbeeld te vinden, dat wat wreedheid en, schaamteloosheid betreft, gelijk is aan het zg. geding, gevoerd tegen Mary Stuart, Koningin van Schotland Dit geding, els men het zoo wil noemen, geeft ook het zeldzaam voorbeeld van een Koningin, hier EÏÏsaheth van Engeland, die een andere souverekie, niet door overwinning, maar door een samenloop van omstandigheden in haar macht gekomen, ter dood deed veroordeelen op gronden, die zelfs voor haar warmste aanhangers niet overtuigend konden; zijn! Het was in den tijd, in het midden der zestiende eeuw, dat Schotland nog een afzonderlijk koninkrijk vormde naast het vereerugd Engeland en Wales, dat ook gezag over Ierland uitoefende. Mary Stuart, in 1542 geboren, was reeds jong uitgehuwelijkt, aan den Prins van Wales; het Schotsche Parlement verbrak deze belofte, hetgeen een oorlog met Engeland tengevolge had, waarin Schotland den bijstand van Frankrijk verkreeg, en waar van het huwelijk van Mary, door den dood van haar vader op zeer jeugdigen leeftijd Koningin van Schotland geworden, met den Franschen dauphin het gevolg was. Reeds spoedig slaagde zij erin haar Fransche omgeving door haar buitengewone schoonheid, haar vorstelijkheid, haar charme aan zich te verbinden, en de jaren, die zij aan de zijde van haar echtgenoot, Frans H eerst als dauphin, later als Koning, heeft doorgebracht, zijn de gelukkigste, men mag zeggen de eenige gelukkige van haar leven geweest. In 1558, nog op vijftienjarigen leeftijd, huwde zij hem; nauwelijks een jaar later was hij, tengevolge van den onverwachten dood van zijn vader, koning; weer ruim een jaar later, op 6 December 1560 kwam Frans O, oodanks de zorgen hem door zijn echtgenoote gewijd, te overlijden tengevolge van diezelfde geheimzinnige ziekte, waaraan later ook zijn broeder zou sterven. In 1561 scheepte zij zich te Galais naar Schotland in; zij ging met vreeze en droefheid in hét hart; Brantome, de bekende schrijver van de mondaine kroniek dier dagen, verhaalt ons, dat zij uitdrukking gaf aan haar gedachte Frankrijk nooit te zullen wederzien. Van hert'Fransche, vrootQbg hef, Wam *1] in het stille, strakke Bdinburg, waar haat katholiek geloof nauwelijks mocht toonen, waar de meerderheid van het volk haar in geloof»» overtuiging tegenover stond. Mary Stuart was mooi, was jong, toen zij te EdinbuTg terugkeerde. Dat zij opnieuw een huwelijk zou sluiten, stond tevoren vast. Men noemde de Koningen van Zweden, van DenemarkeA, van Frankrijk; men noemde Don Carlos, maar Mary Stuart schonk plotseling haar gunst aan haar neef Lord Darnley, inmiddels als afstammeling zoowel van de Stuarts als van de Tudors geen verwerpelijke partij. Zijne persoonlijkheid was er echter allerminst eene om het Schotsche volk vertrouwen in te boezemen, . en toch ging hij zoover van te eischen, dat de koninklijke waardigheid hem zou worden verzekerd, indien de Koningin kwam te sterven zonder kinderen na' te laten. Mary Stuart weigerde het en hierin moet de naaste aanleiding worden gezocht tot den infamen aanslag, dien Darnley en de zijnen ondernamen, nog' wel in de vertrekken der Koningin, op haar particulieren secretaris, den Italiaan Rizzio, dien zij — onder lasterlijke aanteiging van ontrouw der Koningin, zooals latei; afdoende bewezen is — met dolksteken op de laaghartigste wijze vermoordden. Mary Stuart won haar kracht spoedig terug; zij wist haar echtgenoot door schijnbare onderwerping sterker aan zich te binden dan ooit tevoren; zoo sterk zelfs, dat al degenen, die Darnley hij het complot hadden geholpen, met zijn medewerken en medeweten werden omgebracht. Twee maanden later bracht de Koningin een zoon, den toekomstigen Jacobus VI, ter wereld; weer zes maanden later werd Darnley, toen hij op een gemaskerd bal vertoefde, het slachtoffer van een ontploffing, waarvan de oorzaken nooit werden opgehelderd. Geheel EdmburJj wist giaaf Bothwell, erfelijk admiraal van Schotland, als dader aan te wijzen. Die verdenking vermeerderde, toen BothweU — nadat een tegen hem gevoerd proces hem had vrijgesproken — de Koningin op den openbaren weg durfde ontvoeren, 'en korten tijd daarna met haar in het huwelijk trad. „Jk zou hem tot het einde van de wereld volgen," aldus Mary Stuart tegen den Franschen gezant De wonderlijke wegen van de menschelijke liefde, die deze ongelukkige Schotsche Koningin zoo veel onheil hebben verschaft, deden haar vanaf dat oogenblik haar ellende tegemoet gaan! Want door haar fyuwelifk met BothweU had zij, toch reeds niet populair meer in haar land, de edelen tegen haar in opstand gebracht. Of het voorwendsel was dan wel eerlijke verontwaardiging, men stelde zich tegenover haar en vooral tegen BothweU Deze moest naar Denemarken vluchten, en de Koningin viel in handen van de opstandelingen, die haar te Edinbuig met den dood bedreigden. Zij werd op het slot Loch-Leven ingesloten, maar hier slaagde zij erin den jongen George Douglas, den zoon van Lord Loch-Leven, zoo danig voor haar in te nemen, dat hij alles in gereedheid bracht om haar te helpen ontvluchten. Het oompiot slaagde volkomen; paarden wachtten in de nabijheid, en Mary Stuart was spoedig vrij en vereenigde haar aanhangers om zich heen. Maar vootdat zij tijd had haar leger te orgasniseeren van Murray, de z.g. regent; de aanvoerder der opstandelingen haar voor geweest en versloeg haar legertje vernietigend. Mary, die vreesde weer in handen der opstandelingen te zullen valen, had de onvoorzichtigheid zich naar Engeland te begeven «n töjh daar oftder dg tstiödfterttiftitf vati Knar rürht, Koningin BUsabeth, te stellen. Zij ver» gat, dat de rechten op dan fingelaehsn troon .Elisabeth vroeger en ook toen nog werden betwist, wijl men aan de echtheid ven haar geboorte twijfelde; zij vergat ook, dat Elisabeth zich doodeKjk beleedagd had gevoeld, toen het een oogenblik scheen als onderschreef zij, Mary Stuart, déze pretenties. Maar, zelfs al zou zij dit alles overdacht hebben, en den vollen omvang hebben doorzien van wat zij als katholiek koningin in het Engeland van Elisabeth had te vreezen — tij zou nooit -hebben kunnen vermoeden, dat een dergelijke smadelijk en tegelijk onvergeeflijk uiteinde haar zou worden bereid. Koningin Elisabeth begon met Mary Stuart te doen insluiten; zij meldde haar het onderhoud, dat door haar gevraagd was, niet te kunnen toestaan voordat Mary zich had gezuiverd van de stille aanklacht van moord op Darnley. Tegelijkertijd verzekerde zij Murray, dat deze gerust kon zijn, want zelfs wanneer Mary Stuart onschuldig zou blijken, zou zij haar gevangen hoerdenI Inderdaad werd een commissie van onderzoek door Koningin Elisabeth benoemd; de zg. cassette, op een dienaar van BothweU gevonden, moest stukkien voor het proces opleveren, maar faalde daarin ten «enenmale. Deze stukken konden omtrent de schuld van BothweU al weinig) of niets vaststellen en zeker niet omtrent de hare. Maar de hertog van Norfolk, een harer drie rechters, was zoozeer onder den indruk van haar schoonheid en haar charme gekomen, dat hij haar ten huwelijk vroeg. Het huwelijk echter kwam niet tot stand, omdat Norfolk de onvoorzichtigheid had zich in de politieke intriges, die Mary Stuart volkomen gerechtigd was ook met Spanje en andere vijanden wan Engeland te onderhouden, te begeven; zelfs bleek hij bereid om een opstand tegen Elisabeth in het leven te roepen. Het complot werd echter ontijdig ontdekt, Norfolk werd gegrepen en ter dood gebracht. Ir» Engeland verlangde de openbare meening ook de terechtstelling van Mary Stuart, die zich op haar souverekve onafhankelijkheid kon beroepen, en toen, later zou slechts blijken voorloopig, mot rust werd gelaten. Had. zij aanvankelijk in een klein huisje te Tutbury gewoond, in 1569 werd zij naar Shef field overgebracht, waar zij verblijf hield in een prachtig paleis, omgeven door een uitgestrekt park. Daar heeft zij zestien lange janen doorgebracht; zij genoot er, in de onmiddellijke omgeving, absolute vrijheid; zij had er een haar toekomend gevolg, dat Koningin Elisabeth haar intusschen zelf liet betalen. Ja, zoo ver ging deze in haar historisch bekende gierigheid, dot zij meer dan eens pogingen aanwendde om Koningin Mary ertoe te brengen haar eigen onderhoudskosten te betalen, die zij tevoren — kon zij ook andera nu zij haar gevangen hield? — voor haar rekening had genomen. De Koningin bracht er haar tijd door met studeeren en lezen, maar zij onderbed ook «en breide correspondentie met haar pertijgenooten, zeifis die te Rome, Perijs en Madrid gevestigd. De Katholieken in Engeland en Schotland hielden op haar hun hoop geve»tigd. De samenzwering, waarin de Hertog van Norfolk was betrokken, stond dan ook niet op zichzelf. Andere zijn er op gevolgd, en die, waarbij Trockmorton, de zoon van den grootreebter, was betrokken, ia een der meest békende. --- Voor de Vrouw Een buitengewoon practisch voor een vroolijke en Het maakt dikwijls bij velé vrouwen, die zelf haar japonnen maken en dié veel in het huishouden zelf uitdenken {aardige kussens enz.) een punit van overweging uit, wat zij nu als garneerimg zullen gébruiken.' Wollen borduursel of opgewerkte zijde, wordt el weer eenlgszims algemeen. Rijtjes knoopen ol knoopjes, is afgezaagd, kralen, is heel erg bewerkelijk, ja wat dan? Kijk, laat ik 13 eens een heel aardÜlg idee, heel eenvoudig bovendien, aan de hand doen. Het is het ei van Columbus. U zult wel 1 reeds uit de teekening gezien hebben, wat ik bedaéL Wij maken een heerlijke, frissche tros druiven, van heel gewone viergatige, gekleurde knoopen, hetzij bruin, geel, goud, elke kleur düé ge maar wilt Meen de Steel, moet ge er met eei paar steekjes bijborduren. Is dot niet handig En prachtig geschikt voor het voorjaar. £ zijn dan nog wél geen druiven, het is waa maar reden te meer, om door Uw leuke gai néering gedachten aan deze heerlijke verfrisschende vrucht op te wekken. En buitendiei droegen onze moeders en grootmoeders nie 5n 't voorjaar hoeden met heele appelboom gaarden er op, om van de peren niet eens te spreken? Neen, dat is heusch geen bezwaar. Maar, zorït Qt misschien zeggen, als ik die knoopen op een kussen naai; een divankussen bijvoorbeeld, dan staat, els ik er een half uurtje met mijn Wang op gerust heb, de heelé druiventros in imijn wang gestempeld. Dat is zoo. Voor een kussen is het een beertje hard, om er knoopen voor te gebruirS ubiu LLoaii «L a tvewttJiü U, op eer. zweoi fluweel, of zijden kussen, bijvoorbeeld een Stukje lila zijde, knipt daar ronde stukjes van en naait die met een fijn steekje erop, alsof het druiven waren. U moet eens zien, wat een aardig effect dat maakt op een groot rond zwart kussen. De tros moert dan midden op gezet wórden. Op onze teekening zijn het hoedje en de ehaJe rood, mét blauw gevoerd. Op zij is op het hoedje een druiventros gegroeid van blauwe knoopen. Heel vroolijk doet de witte druiventros het op het groene jurkje van de kleine spring-in-het-veld. Hert jurkje is met *N afffBMrt telt mm h«A #t Js&n ender tal Witte ptestfan. Vóof dit Jufkja heeft tnen. voor een kindje van vijl jaar, driekwart Ier «tol van 1 M, breedte fioedüff.Üe japon, op ons» teekening afgebeeld, tl van gvijBe popeUne. Het ia «en rechte lurk, ter hoogte van de taille even ingenomen door een nauw ceintuurtje van dezelfde stof. De korte mouwtjes hebben een rood of terra cortta zijden omslag. De «hal dié tevens dé kraag vormt, is eveneens gevoerd met déze zijde. Zij gaat onder den ceintuur door en verdwijnt in hét zakje waarop een druiven» tros in rood of terra cotta. Men heeft hiervoor 1.65 meter van' 1.40 breed moodig. Zooals reeds opgemerkt, kunt Q düt druiventros-motief nog op elleriei andere wijzen aanwenden, op kussens, iklleiedjes, en wat dies meer zij. Tegenwoordig kan men .in de goede zaken knoopen in . elke gewenschte kleur en van elke stof, steen, parlemoer, enz. krijgen. 13 kunt dus geheel Uw éigen smaak, wat betreft kleur, volgen. En wat de kostten betreft, nu, ik geloof, dat ih uit geval, de druiven wel voor niemand ... te zuur zullen zijn. MADELEINE. --- Wetenswaardigheden Is hiét U bekend): dait ide Engelsdhe matrozen vroeger ziooweu met de IViker, allis met de redhterfoankj salueerden? dat sedert itwee jaar as bepaald^ dat alleen maar met de nedhiüerihialntt Ide groet mag wjr» den gebracht? dlait de stad Lonkjen per jaar gemiddeld per kihdl een bedrag van ƒ200 besteed) vtoor lager onderwijs.? dat er op een mffitaür kerkhof aan (bet We» • telijk freevt 2.192 onbekenkDe soDdfalten begraven l%gen tegjent 1.155 bekende? idlat men een riieuwe sahirijfmadhine heeil geconstrueerd, dfie, gedreven door eiecbricitejiit, 30 leesbare copioerv tegelijk maakt? dat 'door de Enlgtèlisdh» negeerSng ih 1922 aan oonlogsslachboffens 9.469 kumtbeenen wenden uitgereikt, aHamede 3.937 air,mén en 400 kuwatoogien? dat volgens sommige (gëleer|der> zaden vlug ger ontkïémien h n»aanliidhft; dan in zonlicht? BETER. Het is beter te zwijgen, dan kwaad te spreken. Men kan béter te veel beleefdheid betoonen dan te wedi»(g. Het k beter gloed te zijn en ajrm dan rijk en slecht Vam twee kwade dingen i)s het beter, er .. geen ite nemen. --- Humor en Satire Vudkienkoopuiiiains Heelt U nog wadden en beienen? Heer: Nee, mijn vrouw Is niet «hju&. * * Küamit: Br is iets vreemds aan die koffie, er zit een soort oaoaonst öc «an öpwsfc» K«nd mnaldlel mooc% {hnldi- Toen rnotfgg 'hi^ om majn 'tong te zJen efl.... iviaoi: Groote Ibemel, ik Koop todh. dat hj} je Jaar toch. igeen opwekkend mjidkWl vöar heeft giegeven? • • • Chef jm 'bet grootte warenhuis, die een va» de w|mk el juffrouwen een sfanldje geeft, wegen# onbeleefdheid tegien een Mlayxt: Denkt ar om, juffrouw, dat die klant altijd) gelijk heeft Juffrouw: Ja meneer. Die daimie adv diajt 13 ■ en ouidle schurk wais. • • • SoJdiaat: Fouriier, ijk zou igjraaig een piaaii nieuwe idhoenen Ihebben. rourier: Zijn ze stuk? Soudaat: Stuk? Ik kam op een dlubbeltje t, ; ppeh en idaini kaïn £k U teCgen of Wet kruis l !' munt is. ' • * • l>(kter: Wel, meneer Piatensov hoe gaat ii.etersen: O veel beter, bet eerdgste waar ik nog last vaw Iheb, dat Ss mijn ademhaling. Dokter: Hm^ ja, we rooeden/ zien, diajt wij (Daar een eind aan maken. • • • Zij: Ik ihoori dat U uw taooüe (honid rerïoren ■hebt? Hij: Ja, bij een ,spoorwegic#>gieMc. De werd 8'e.edV ntaar mijn ihianK^ wend godoadl. Zij: Wat jaimlmjerl' • • • — Moeder, lijkt die aap miet sprekend op Oom> P et? Stil, lieverd Die düin|gien moet Je niet zoo 'hardtop zeggen. — Miaar dlie aap kam Ihiet itodb immer» niet versteein, inliet mammie? x * * " Mevrouw Owee: Die wapenrlui&'tfinlgv die ia van een van tmijin voorouders; die qnidier W2iemj van Oranje streedi . Vr lerndSn: Maar er istaiat op: „Made In Ger_ martiy"? Mevr. Owee: Ja, ziet II, mialar mijn vooioukllers kwamen uit DuïtsdhBlamd. • • • A. Heeft dlalt neefje zrWhi al ingewerkt in zijn betrekking van jonigste bedÜerVde? B. Dat zou ik wied idlenken^ Hij kaai zBdh n» a'1 irtiet ver een'lgen inleit Idle wijze waarop zijn dlirecteur die zaak leidt X. Is die Jarilsien zoo'mi optlnüfelCT ». Ltat zou ik wel kHenikerLi ruj Jcam aai nt> a '1 irtiet vereen'lgen inleit Idle wijze waarop zijn dlirecteur die zaak leidt • • • X. Is die Jarilsien zoo 'mi cptÜnüfelW y. Nou en of. Hij dfenkt Idlalt Ide duurte voor bij is k olmidait het naldïuml goedkooper isl • • • . Mieisje: Henidlrik wfiüdb mie gisteravond' 10 keer kussen. Bb: Hoe weet je dat? Mïesije: Omldiat ik ze aütetruaal geteld heb­ --- HUMOR UIT HET BUITENLAND TWEE CONCURRENTEN. (Passing Show.) --- DE EINDELOOZE BEZETTING. DE EINDELOOZE BEZETTING. Duitschland: Goeie genade. Qaat die lintworm nooit dood? (Brooklyn Citizen) --- EEN MOOIE ERKENNING. EEN MOOIE ERKENNING. Herriot heeft in een redevoering de scholden van Frankrijk aan de Vereenigde Staten o-kend en is er tegelijk tegen te velde gatrokken. (Chicago Tribune.) --- WAT BEDOELDE ZE? WAT BEDOELDE ZE? Dienstbode tot melkboer: 't Ziet er van morgen uit naar regen, melkboer. Melboume Punch.) --- Een pacifist is een merkwaardig mensch. Een pacifist is een merkwaardig mensch. Hij is niet bang om voor een kanon te gaan staan, maar schreeuwt moord en brand, als hij er echter zoa moeten gaan staan. (Chicago Tribune.) --- —Jantje, ik heb je al eens meer gezegd, je —Jantje, ik heb je al eens meer gezegd, je moet met de kinderen van hier naast goeie vriendjes worden en niet met ze vechten. —- Hoe kan ik goeie vriendjes met ze worden els ik niet eerst met ze gevochten heb? (Weakly Telegraph.) --- Vriendin: Wat is er een de hand. Je ziet Vriendin: Wat is er een de hand. Je ziet er zoo opgewonden uit? — Verbeeld je, onze meid is ziek en nu moet mama heelemaal alleen al 't huiswerk doen. (Passing Show). --- — Die beroerde jongen heeft met een vuil — Die beroerde jongen heeft met een vuil ei naar me gegooid Ik heb gelukkig in tijds kunnen bukken. (Passing Show). --- Inbreker (die zich onder de sofa verstopt Inbreker (die zich onder de sofa verstopt heeft, maar verrast wordt door de zangles van een dame): Hou maar op, hou maar op.... ik geef me over. (Passing Show.) --- Professor tot zijn vrouw: Hoe vind je liefste Professor tot zijn vrouw: Hoe vind je liefste dat 't me staat? Als je vind dat 't me flatteert, scheer ik de andere helft van mijn baard ook of. (London Opinkm.) --- — Die arme kereL Hij is zoo bijzdende, — Die arme kereL Hij is zoo bijzdende, dat-ie zich nog dood werkt. — Wat heeft zijn kortzichtigheid daar mee te maken. — Wel, hij kan niet zien of de opzichter in de buurt is en nou mot-de de heele dag wel doorwerken. (The Humorist.) ---