De voortgang der Volksgezondheid. Een en ander uit het jaarverslag 1931 der Gezondheidscommissie Helmond. De Gezondheidscommissie, zetelende te Helmond, bestaat uit de volgende heeren: Ir. J. B. Kam, Voorz. Helmond; Pastoor B. H. van der Hagen, Helmond; burge» meester W. J. M. Wijnen, Asten; M. P. S winkels, Helmond; dr. R. Verhaegen, Deurne; dr. J. G. Dijkman, AarIe»Rixtel; dr A. M. H. A. Bloemen, Helmond en J. J. J. Raijmakers, Secretaris. In het verslagjaar vertrok dr. Goedemans uit onze 6tad; in de Commissie is dr. Bloe» men zijn opvolger. Zooals men weet omvat het ressort der Gezondheidscommissie de gemeenten: Aarle »Rixtel, Asten, Bakel c.a., Deurne, Helmond, Lierop, Mierlo, Someren en Stiphout. Uit deze opgave blijkt allereerst, dat het geboortecijfer in ons geheele ressort bedui» dend hooger is dan "het dit jaar wederom iets ingezonken geboortecijfer van het rijk; in alle gemeenten behalve Aarle»Rixtel is hét geboortecijfer zelfs hooger dan dat van de provincie Noord Brabant. Evenals in 1929 en 1930 had ook in 1931 Someren het hoogste geboortecijfer (resp. 41.80, 41.94 en 39.44.) Ongetwijfeld heeft de volksgezondheid de laatste jaren opmerkenswaardigen voort» gang gemaakt. Meerdere oorzaken, aldus het verslag kunnen hiervoor worden aangegeven. Vooral traden hierbij onzes inziens naar voren verspreiding en toepassing van ge» zondere begrippen omtrent hygiëne en kin» derverzorging en betere volkshuisvesting. Hiertoe mede te werken beschouwde de commissie als eene harer bizondere plichten Geboorte en sterfte. Bizondere factoren, welke op de alge» meene volksgezondheid invloed uitoefenen, zijn niet te vermelden, aldus vangt de Secretaris zijn algemeene beschouwingen aan. „Vergelijkt men de statistische opgave omtrent geboorte en sterfte gedurende dit jaar met die van het voorafgaande jaar, dan moet een klein verschil ten nadeele van dit jaar worden geconstateerd. Daar wij echter het vorig jaar den aige» meenen gezondheidstoestand, voor zoover deze statistiek hiervoor het bewijs levert, buitengewoon gunstig noemden, mogen wij deze voor dit jaar op dezelfde gronden als gunstig aannemen". Hieronder drukken we de statistiek van dit jaar af. Zooals de Commissie opmerkt, moet in vergelijking met 1930 een klein nadeelig verschil ten nadeele van dit jaar worden geconstateerd, zoowel wat het geboorte» als sterftecijfer betreft. Dit laatste is echter nos bijzonder gunstig in vergelijking met 1929, hetgeen uit het volgende staatje duidelijk wordt en zij meent, dat ook haar werk niet zon» der resultaat is gebleven. Ter illustratie mogen wij hier eens naast elkaar leggen de geboorte» en sterftestatis» tiek van voor zesentwintig jaren, 1906 — toen wij deze voor het eerst in ons jaarver* slag opnamen — van thans. DISTRICT HELMOND 1 O * d d V 0 -O V 9 0 1 O -O V d V > cl s; ll i 1 b ft ?! d n «t - ffl O l-l T3 TJ 3 In 0 .2 -O _ u d O s < V > 0 uï O O O O c JS Og jg ■° i 35284 1305 58 804 281 36.8 22.8 21.5 1931 59698 1873 35 685 147 31.37 11.47 7.85 Het aanta overledenen zonder genees» kundige behandeling bedroeg 181 in 1906 en 26 in 1931. Het verslag constateert, dat in 1931 wei» nig besmettelijke ziekten voorkwamen. Al» leen in Someren werden vele gevallen van diphterie geregistreerd. Ook thans woedt deze ziekte wederom in genoemde gemeente, in tamelijke ernstige mate blijkens een gisteren geplaatst bericht. In het district Helmond stierven in 1931 55 personen aan tuberculose (waarvan 47 aan longtuberculose). In 1929 en 1930 was dit cijfer resp. 51 en 50. & Door een bemiddelend optreden der Commissie werd aan verschillende klachten omtrent waterloopen, verzameling en afvoer van vuil en verontreiniging der lucht tege» moetgekomen. * Over de volkshuisvesting (te Helmond) merkt de commissie op: „Het bouwen van woningen door Woning» bouwvereenigingen kwam dit jaar tot stl» stand. De onderhanden zijnde werden nog afgewerkt, doch voor nieuwbouw kwamen geen aanvragen in. Als men de nieuwe wijken doorloopt dan ziet men meerdere woningen onbewoond. Mag dit als een bewijs worden aange» haald, dat de woningmarkt reeds voldoende voorzien is? Wij meenen dit te moeten betwijfelen. De tegenwoordige noodtoestand zal hier» bij ook wel een woord meespreken. Voor menigeen is de hooge huishuur een beletsel en ziet men zich gedwongen, zich met minder en slechter woningruimte tevre» den te stellen, terwijl het vormen van nieu» we gezinnen door de werkloosheid eveneens wordt tegengehouden. De commissie vereendgde zich met de onbewoonbaarverklaring van 4 „woningen" (2 te Helmond, 1 te Mierlo en 1 te Deurne) en richtte een bijzonder belangrijk schrijven inzake krotopruiming enz. aan de gemeente» besturen in haar district. Daarover morgen. OEMEENTEN l-e £3 S 3 B w ■g 1 S 2 w e ê l2 0 i! li M s * S ö u 0 0 >ï lil l-i S s = 5 ï 5 2 0. £ «s s s l £ s 5 0! 9 1 tS's 0 J3 o O ~ — 0 ■sis 0 ü is O D i jj 3§ Ji 03 = Aarle»Rixtel 2642 67 2 31 3 2 25.36 11.73 4.48 Asten 5681 188 2 71 9 9 33.09 12.50 4.78 Bakel c.a. 3109 116 5 42 12 2 37.31 13.51 10.30 Deurne 10806 381 8 155 29 15 35.25 14.34 7.61 Helmond 25410 719 13 248 57 11 28.29 9.76 7.92 Lierop 1143 41 ■— 13 4 2 35.87 11.36 9.75 Mierlo 5283 154 3 50 12 3 29.15 9.29 7.79 Someren 4488 177 1 66 18 3 39.44 14.70 10.17 Stiphout 1036 30 1 9 3 — 28.95 8.68 10— District 59698 1873 35 685 147 47 31.37 11.47 7.85 0.79 Noord Brabant 901744 25787 684 9508 1766 498 28.6 10.50 6.85 0.55 Rijk 7982241 177386 4541 77034 8797 4186 22.20 9.70 4.96 0.52 OEMEENTEN Aarle»Rixtel Asten Bakel c.a. Deurne Helmond Lierop Mierlo Someren Stiphout District Noord Brabant Rijk Gek- per 1000 inwoners 1929 1930 Gest per 1000 inwoners 1929 1930 in^ersterfte ben. 1 jaa per 100 geb. 1930 30.69 36.61 36.87 33.95 29.68 26.15 36.19 41.80 32.54 33. 29.20 22.80 36.28 38.79 36.95 35.51 30.92 27 J0 32.53 41.94 26.82 33.86 29.60 23.10 10.36 12.81 14.18 16.37 11.99 22.67 15.43 12.93 12 .82 13.53 12.30 10.70 6.75 10.50 12.31 9.95 9.47 17.60 10.28 10.31 6.70 9.93 10.10 9.10 1929 5.20 6.50 13.46 7.— 11.50 13.33 14.21 6.74 9.09 9.80 8.35 5.90 4.25 4.13 8.11 6.08 8.72 12.90 8.04 6.56 7.16 7.16 5.09 --- Men kan van tuberculose genezen, maar Men kan van tuberculose genezen, maar het vergt tjjd en geduld. Hoe eerder gy uw huisdokter raadpleegt, hoe grooter kans op herstel gjj hebt. Kleine wonden genezen vlugger en beier dan groote. GEZONDHEIDSRAAD. --- 23) FEUILLETON DE JACHT NAAR EEN GEHEIM STAATSSTUK. Door JULES VAN DAM. Nadruk verboden Zij waren op een plaats in het park gekomen, waar een marmeren bank stond voor een halven cirkel van prachtige dennen. Het waren van die dennenboomen met'de takken tot aan den grond toe. Ze vormden een dicht boschje in den vorm van een halve maan en daar» voor, links en rechts door de punten van het boschje geflankeerd, stond een lange, witmarmeren bank. Men was hier al over de grens van het eigenlijke park heen. Het bosch had reeds aangevangen. Maar men had van de bank af een schitterend uitzicht over en door 't park heen naar het paleis, dat wit schemerde tusschen het groen van de boomen. Er heerschte diepe stilte en geen levend wezen was te onderscheiden. — Laten we hier even gaan zitten, zei Zijne Majesteit. — Het is een rustiek plekje. De minister nam naast hem plaats. - — Ik heb met Dr. Jaroslavy speciaal nog één punt besproken, ging hij voort. — Het is een punt van be» lang met het oog op de activiteit van den Hertog van Cambello. De vraag is: hoe zullen wij het verdrag en zijn duplicaat naar de hoofdstad van Walravië zenden om door zijne Majesteit Koning Fernando te worden onderteekend? — U bedoelt: zonder dat onze vriend van Hohenstein ons daarbij een part speelt? — De vrees daarvoor is niet denkbeeldig, Uwe Ma» jesteit. De Hertog zou er de hemel weet hoeveel voor over hebben de bepalingen van het verdrag te kennen; voornamelijk de militaire clausules zijn hem in letter» lijken zin goud waard. Uwe Majesteit weet, dat hij voor niets terugschrikt. Indirect heeft hij den moord op mijn huisknecht op zijn geweten. En wat heeft mijn dochter niet ondervonden! Mijnheer Javacopoulos! Er werd een poging tot inbraak gedaan in het departement. Zijn in den afgeloopen nacht zijn sujetten weer niet op pad ge» weest. Uwe Majesteit kan erop rekenen, dat iemand die zulke middelen gebruikt zonder te slagen, thans zeker nog een laatste wanhopige poging zal doen om het verdrag of althans een afschrift ervan in handen te krijgen. De Hertog weet vermoedelijk, dat de onderhan» delingen zijn afgeloopen en dat de onderteekening van het verdrag nog slechts een kwestie van dagen is. Hij wordt door zijn spionnen goed op de hoogte gehouden. Waarom zou anders juist hedennacht weer een poging zijn gewaagd om bij mij in te breken? De vraag die ik met Dr. Jaroslavy heb besproken was dus actueel. — Zonder twijfel, stemde Zijne Majesteit toe. — Maar onze vriend zal toch niet alles wagen. Hij zal een koninklijk koerier op reis naar Walravië niet op klaar» lichten dag durven laten aanvallen. De koerier reist trouwens riet dóór Hohenstein. Hij moet natuurlijk óm Hohenstein heenreizen via Marianopel, waar Schwar» zenberg en Walravië aan elkaar grenzen. — Dat spreekt vanzelf, Sire, zei de minister. — Wij zouden nooit een koerier met zulk een gewichtig docu» ment door Hohenstein laten reizen. Maar wij zijn toch óók niet gerust, wanneer hij via Marianopel reist De Hertog van Cambello zal onmiddellijk door zijn spion» nen bericht ontvangen van het vertrek van den koerier. De grensstad van Marianopel is nauwelijks twee uur van de grens van Hohenstein. De spoorweg moet het Dennengebergte beklimmen en het traject door het woud is eenzaam en sterk stijgend, zoodat de trei» nen langzaam moeten rijden! Er is voor een vastbera» den en gewetenloos man kans genoeg om een coup te wagen. Geheel afgezien nog van de mogelijkheid dat een paar van zijn mannen onderweg instappen en op een geschikt moment in de gereserveerde coupé van den koerier dringen en hem overweldigen. Voor de buitenwereld is dat slechts een doodgewone treinroof, zooals den laatsten tjjd herhaaldelijk gebeurt. — Laat de koerier dan per vliegmachine gaan, stelde de Koning voor. — Daar zijn ook gevaren aan verbonden. Evenals ons leger beschikt dat van Hohenstein over installaties, welke door het uitzenden van enorme electrischc ener» gie de magneten van passeerende vliegtuigen over groote afstanden onklaar maken. Het zou een riskante onderneming zijn. Boven de uitgestrekte wouden, die het vliegtuig niet ontwijken kan, is het een kleine kunst de machine naar beneden te halen. Intusschen heb ik met Dr. Jaroslavy een andere mogelijkheid bespro» ken, welke ons nog het meest lijkt en die ik gaarne aan Uwe Majesteit zou voorleggen. — Welke is dat? — Het is een krijgslist, Sire. Eenvoudig, maar doel» treffend. Zeker, het is een ongewone manier van doen, maar ze wordt gewettigd door de omstandigheden. De bedoeling is deze. Wij zullen schijnbaar den gewonen weg volgen en een koerier zenden per spoor, via Maria» nopel. De koerier zal zonder eenige geheimzinnigheid vertrekken. Er zal een coupé voor hem gereserveerd worden en in een hófauto zal hij naar het station rij» den. De spionnen van den Hertog van Cambello zul» len hem zien vertrekken en hun meester natuurlijk direct waarschuwen. Zij hebben een speciaal adres in Hohenstein, waarheen zij telegrafeeren en een speciale code, die onder een of andere onbeteekenende of per» soonlijke mededeeling een andere beteekenis verbergt. Wij kennen dat adres, maar natuurlijk niet de code. Ik heb op mijn bureau afschriften van alle telegrammen, welke zij hebben verzonden, maar de inhoud zegt ons niets. Hedenochtend verzonden zij nog een telegram luidende: „ Jack buiten gevaar. Algeheel herstel nog slechts een kwestie van dagen." Ik vermoed, dat de Her» tog daaruit zal hebben begrepen, dat de onderteekening van het verdrag nog slechts een kwestie van dagen is. — De schavuiten!, zei de Koning hartgrondig. De minister glimlachte. — Hier kan Uwe Majesteit dat vrijuit zeggen. Maar om op den koerier terug te komen: hij zal slechts een paar onbeteekenende stukken meenemen en instructie krijgen zich niet te verzetten tegen een eventueele po» ging om hem te bestelen. Ik zal hem zelfs een tactische nonchalance aanbevelen, zoodat hij een poging van handige medereizigers, hem zijn portefeuille te ontfut» selen, niet door overdreven voorzichtigheid onmogelijk maakt. — Ik begrijp het, zei de Koning. — En het verdrag? — Nadat de koerier vertrokken is en de aandacht van den spion heeft afgeleid, zal mijnheer Javacopoulos met het verdrag in een auto vertrekken. De auto zal ergens buiten de hoofdstad op hem wachten en hem eveneens via Marianopel naar Walravië brengen. Twee politieambtenaren zullen hem vergezellen. Hij zal bijna tegelijkertijd de grens bereiken, omdat de trein in het Dennengebergte langzaam moet rijden. De groote heir» weg maakt wel is waar groote slingeringen, maar de hel» lingen zijn flauw en een sterke Mercedes kan er groote snelheid ontwikkelen. Tegen den tijd, dat de Hertog van Cambello zal beseffen, dat hij door ons om den tuin is geleid, heeft de auto de hoofdstad van Walravië bereikt en berust het verdrag veilig bij de regeering. Over de terugreis met een der geteekende verdragen kunnen wij nog nader beslissen. Misschien is de luchtreis dan de meest aangewezen weg. Wat denkt Uwe Majesteit van dit plan? De Koning peinsde even. — Het is een goed plan, zeide hij toen. — Ik moet Uwe Excellentie toegeven, dat het zeer voorzichtig is. Inderdaad zal niemand een simpele auto verdenken, wanneer eerst een koerier met een trein vertrokken is. Het is een uitstekende list om de aandacht der spionnen van den werkelijker, koerier af te leiden. Aan den ande» ren kant is de tocht door het Dennengebergte nogal eenzaam. Er is niet veel verkeer over den grooten hier» weg en vooral in het woud van Braschova is het zeer eenzaam. Het zou daar een geschikte plek zijn om de auto op te houden. (Wordt vervol# l.) --- Binnenland. STEUN AAN DE SCHEEPVAART. Oprichting van een financieringsmaatschappij. WETSONTWERP INGEDIEND. Ingediend bij de Tweede Kamer is een wetsontwerp tot wijziging en verhooging van het tiende hoofdstuk en wijziging van het zevende hoofdstuk B der Rijksbegroo» ting voor 1932; wijziging der wet van 4 Fe» bruari 1932 tot aanwijzing van de middelen tot dekking van de uitgaaf, begrepen in de Riiksbegrooting voor 1932 inzake nationale scheepvaartbelangen. De toelichting zegt, dat de noodtoestand, die in een groot deel van den Nederland» schen zeescheepvaart is ingetreden, er toe geleid heeft, dat de regeering zich genood» zaakt heeft gezien, maatregelen te beramen, teneinde te voorkomen, dat hier een van onze belangrijkste takken van bedrijf aan den ondergang wordt prijsgegeven. Deze maatregelen vinden hun belichaming in een speciaal op te richten financieringsmaat» schappij voor de scheepvaart, waarvan de meerderheid der aandeelen in handen der regeering blijven en welke in het bijzonder zal werken met voorschotten uit 's Rijks kas. VERBETERING VAN DE MAAS. o Onteigeningsontwerp aangenomen. Door de Tweede Kamer is gisteren het onteigeningsontwerp voor verbetering van de Maas voor groote afvoeren beneden Lith na eenige opmerkingen van ondergeschikten aard z.h.st. aangenomen. NOODKRETEN VAN DEN LANDBOUW. Vertwijfelde melkveehouders. De Regeering had Dinsdag echter al een tijdelyken maatregel getroffen. Het Koninklijk Nederlandsch Landbouw comité heeft gisteren een telegram aan den Minister van Economische Zaken en Arbeid gezonden, waarin dringend verzocht wordt in verband met den meer dan treurigen toestand der melkveehouderij in afwachting van het tot stand komen van de wet tot 6teun aan de melkveehouderij nu reeds voorloopig maatregelen tot steun o.m. door ontlasting van de botermarkt wel te willen nemen. * Oud»minister dr. F. E. Posthuma heeft het volgende telegram gezonden aan den minister van Economische Zaken en Arbeid: „Ik heb de eer Uwer Excellentie mede te deelen, dat ik op verzoek van den Bond van Coöperatieve Zuivelfabrieken in Friesland rnjj in mijn qualiteit van voorzitter van den Algemeenen Nederlandschen Zuivelbond (F.N.Z.) met u in verbinding stel over een oogenblikkelijk ingaande voorloopige steun» regeling voor de melkveehouderij. „De toeestand in Friesland is thans dus» danig geworden, dat de menschen in staat van vertwijfeling geraken. „Ter voorkoming van zeer ernstige moei» lijkheden is het noodig, dat er oogenblikke» lijk steun wordt toegezegd. Het is namelijk niet meer mogelijk te wachten tot het wets» ontwerp tot steun aan de melkveehouderij in het Staatsblad zal zijn verschenen en de daarvoor noodige uitvoeringsmaatregelen zullen zijn genomen. „Het is met den meesten ernst, dat ik den in de provincie Friesland ontstanen toestand onder de aandacht van Uwe Excel» Ientie breng. En zonder dienaangaande in het bijzonder berichten te hebben ontvan» gen, kan ik hieraan wel toevoegen dat de overgroote meerderheid van onze melkvee» houders er niet beter aan toe is dan de Friesche collega's." De Voorzitter van den Christ. Boeren» en Tuindersbond in Friesland heeft het volgen* de telegram aan den minister van Econo» mische Zaken en aan de Rechtsche Kamer» fracties gezonden: „Verzoeke dringend spoedig zuivelsteun, melk thans twee cent per liter. Toestand onhoudbaar. Spoedige inwerkingtreding pachtwet. Inbeslagname en boelgoederen niet te keeren. Eigenaren en deurwaarders in actie. Boeren wanhopig of opstandig. Kunnen ze in crisispachtbureau niet meer rustig houden." * Ongeweten en onbedoeld waren deze telegrammen overbodig. De Regeering had al een besluit tot tijdelijke hulpverleening genomen Naar gistermiddag van officieele zijde uit Den Haag werd bericht, is de Regeering voornemens, om, wanneer het thans aanhan» gige wetsontwerp, houdende tijdelijke maat» regelen, tot hulpverleen ing aan de melkvee» houderij tot Wet wordt verheven, in de alsdan te treffen regelingen alle rekening te houden met de hoeveelheden boter, die reeds in koelhuizen opgeslagen zijn of op» geslagen zullen worden. Deze hoeveelheden zullen dan in bedoelde regeling worden betrokken, zoodat het op» slaan van boter in koel» en vrieshuizen geen extra»risico voor de belanghebbenden ople» vert. In afwachting hiervan en ter aanmoedi» ging van het opslaan van boter heeft de regeering besloten, dat de kosten van opslag en bewaren van boter in koel» en vrieshui» zen door haar vergoed zullen worden, zoo» wel voor wat aangaat de reeds aanwezige voorraden alsook tot nader order voor alle voorraden, die nog opgeslagen zullen wor» den. Ter voorkoming van prijsopdrijving der koelruimten is dit besluit, hetwelk reeds Dinsdag j.1. genomen werd, eerst thans bekend gemaakt. WILLEKEURIGE DRUK. Wat de werkloozenzorg van de gemeenten vraagt. In verband met de beschouwingen over den ongelijken druk, welke door de wereld» crisis op de gemeenten wordt gelegd, halen we hier ter illustratie enkele cijfers aan uit een prae»advies van Dr. Wibaut over dit vraagstuk. De Amsterdamsche oud»wethou» der heeft dienaangaande een enquête inge» steld bij 79 gemeentebesturen en daaruit blijkt o.m. het volgende: Terwijl Den Haag en Groningen 9 a 10 pet. van hun belastingopbrengst aan werk» loozenzorg uitgeven, is dit voor Amster» dam en Utrecht 16 a 17 pet., voor Rotter» dam 25 pet., voor Den Bosch 32, voor Nijmegen 34.5, voor Kerkrade 36.6, voor voor Lonneker 40, voor Sleen 45.4, voor Emmen 50.5, voor Ridderkerk 77.4, voor Hoeven 88.4 pet. Het percentage, dat de werkloozenzorg kost van alle uitgaven voor rente en aflos» sing van leeningen, bedraagt voor Den Haag en Groningen 13, voor Utrecht 18.6, voor Rotterdam 27, voor Amsterdam 33 voor Gouda 39.4, voor Maassluis 41, voor Nijmegen 52.6, voor Giessendam 56.4, voor Ridderkerk 60.1, voor Culemborg 71, voor Papendrecht 89, voor Lonneker 124. Dit zijn cijfers voor 1931. Nu vertoonen ze wellicht nog veel grooter willekeur. In ieder geval leveren ze een versterking van het betoog, dat het veel billijker is deze crisiskosten door de Nederlandsche gemeen» schap in haar geheel te laten dragen. STAATSLOTERIJ. Belangrijke wijziging in de nummers. TEGEN DE PARTICULIERE LOTERIJONDERNEMINGEN. Naar wij vernemen zal in de nummers van de loten der Staatsloterij een belangrijke wijziging' worden gebracht, teneinde een gebruik maken van de uitkomsten van de trekkingen der Staatsloterij door particuliere loterij-ondernemingen zooveel mogelijk tegen te gaan. De nummers der 10500 doorgefourneerde loten zullen liggen tusschen No. 1 en 12000 en de nummers der klassikale loten tusschen 12001 en 24000. Nachtarbeid bij de P. T. en T. Op de vragen van het Kamerlid van Braambeek in zake het ontwerpen van dienstregelingen, met uitschakeling voor het bepaalde bij artikel 13 D.A.P.T.T. omtrent de vermenigvuldiging der nachturen heeft minister Reymer thans geantwoord, dat deze opdracht hem bekend was en dat inderdaad de Directeur»Generaal der P .T.T. aan de hoofden van dienst opdracht heeft gegeven tot het ontwerpen van dienstrege» lingen met uitschakeling van het bepaalde in bovenstaand artikel omtrent de vermenig» vuldiging van elk dienstuur, dat tusschen 22 en 6 uur valt, met V/2. De minister voegt hieraan toe, dat de op» dracht geen verdere strekking had dan rege» lingen voor te bereiden in afwachting van de bij K.B. tot stand te brengen wijzigingen van het D.A.P.T.T. De minister acht het juist, dat in de tegenwoordige omstandig» heden met voortvarendheid te werk wordt gegaan en maatregelen worden getroffen, die tijdig de noodzakelijke gegevens ter be» oordeeling van het resultaat van een bezui» nigingsmaatregel verschaffen en voorts den toestand zoodanig voorbereiden, dat na be» slissing van hoogerhand geen tijd verloren gaat met het invoeren der noodzakelijke regelingen. Bij die beslissing zullen de bedoelde pun» ten nauwgezet worden overwogen. VERWERPING DER PACHTWETTEN. o Tegen het Partij-program gehandeld? o HET P.B. MEENT DAT DIT NIET UIT TE MAKEN IS. —o Een studie-commissie inzake den verderen gang van zaken. Zooals bekend, is er door de Rijkskies» kringorganisatie Utrecht een motie inge» diend, waarin wordt overwogen, dat het Partijprogram»1929 der R. K. Staatspartij eischt „herziening van de wettelijke rege» ling van het pachtcontract, ter verzekering van de belangen en rechten der pachters", en dat door het ontwerp»Pachtwet aan dezen eisch werd beantwoord, waarom ten zeerste wordt betreurd, dat zes R. K. Leden der Eerste Kamér desondanks hun stem tegen dit ontwerp»Pachtwet hebben uitgebracht. Het Partijbestuur heeft thans rijn prae»advies over dit voorstel het licht laten zien. We lezen daarin: Bij de beoordeeling van het stemmen tegen de wetsontwerpen inzake het Êachtvraagstuk door eenige leden der erste Kamer, tevens leden der R. K. Staatspartij, wil het P. B. vooropstellen, dat het niet nuttig lijkt uit te gaan van de vraag, of bedoelde Eerste Kamerleden hebben gehandeld in strijd met een der programspunten onzer Partij. Doet men dit wèl, dan moet men de vraag aldus stellen: impliceert het onderhavige pro: grampunt tegenover de gekozenen hei in de ontwerpen vervatte coniinuatie.-recht? Men voelt onmiddellijk, dat op de vraag, aldus scherp gesteld, zeer moeilijk een absoluut dwingend antwoord is te geven. Want alhoewel zéér velen voor zich dat continuatie»recht als zoodanig beschou» wen als uitvloeisel van dat program» punt, bij de openbare behandeling van dat punt in de partijorganen is geen en» kele uitspraak te vinden, welke dit duide» lijk en onbetwistbaar vastlegt. Maar bovendien — en dit geldt ook in het alge» meen wanneer men de houding van Ka» merleden ten aanzien van concrete pro» grampunten zou willen gaan beoordeelen, — kan een beroep op eigen afwijkend inzicht ten aanzien van een concreten voorgestelden wetsmaatregel veelal ge» reedelijk worden gedaan. Naar de meening van het P. B. behoort dus zulke beoordeeling niet op dit spoor te worden gezet, want al lijkt het een» voudig in dien geest de afkeuring over tegenstemmen te construeeren, bij nader onderzoek ligt de zaak in dit opzicht niet zóó klaar en duidelijk. E'r is te min» der aanleiding dit uitgangspunt te kiezen, omdat de zaak daardoor ook niet in haar kern wordt aangevat. Nu is de formuleering der motie»Utrecht inderdaad zóó, dat er niet wordt geoor» deeld op grond van een handelen in strijd met het program. Ziet het P.B. de betee» 'kenis der motie goed, — dan betreurt de steller der motie, dat de tegenstemmende Katholieke Eerste Kamerleden een wets» voorstel, dat geheel lag in den geest van het partijprogram, hebben afgewezen en dus hebben gekozen liever in het geheel niets dan wel iets te bereiken, zy het dan dat naar hun inzicht aan het bereikbare ernstige bezwaren kleefden, welke bij gemis aan amendeeringsrecht der Eerste Kamer niet waren weg te nemen. Deze eenigszins specieuse redeneering. welke aan de motie ten grondslag ligt, kan naar de meening van het P.B. niet wegne» men, dat zij den indruk moet wekken, dat de beoordeeling toch wordt gesteld op het spoor van handelen in strijd met het program. Daarom ontraadt het P. B. de aanneming dezer motie. Het P.B. zou den P.R. in overweging willen geven na de gedachtenwisseling ter vergadering, waarbij naar vertrouwd mag worden, de verschillende standpun» ten ten aanzien van dit agendapunt toe» lichting zullen vinden, zich te beraden over de vraag, of, en zoo ja in welken vorm hij zijn inzicht ten deze wil doen blijken. Hoe het besluit daaromtrent ook moge wezen, altijd zal de vraag rijzen, wat onze partij nu te doen staat in verband met het pachtrechtvraagstuk. Ook hierover heeft het P. B. zich beraden en het heeft gemeend goed te doen in dit prae»advies zich daarover uit te spreken. Het P B. adviseert den Partijraad te besluiten, aan het P.B. opdracht te geven een 6tudie»commissie 6amen te stellen, welke op korten termijn het vraagstuk zal hebben te onderzoeken en een voorstel te formuleeren, waarover in den Partij» raad dan van gedachten zou kunnen wor» den gewisseld. Hierbij zit de bedoeling voor, dit vraag» stuk, dat tot verschil van inzicht in onzen kring aanleiding heeft gegeven, grondig door te spreken om tot ten duidelijk, zoo eenigszins mogelijk eensgezind standpunt Ie geraken. Dit is ook daarom noodzake» lijk, omdat de partij zich natuurlijk niet bij den thans geschapen toestand kan neerleggen. Noch ongewijzigde indiening der verworpen wetsvoorstellen, noch aan» drang oefenen op de Regeering om met een gewijzigd ontwerp te komen, waarbij de bezwaren der Eerste»Kamer»meerder» heid zouden zijn te ondervangen, zijn echter geëigende middelen om tot een goede en bevredigende oplossing te komen. Beide middelen zouden de belan» gen der betrokkenen allerminst dienen, wijl de beoordeeling van den zakelijken inhoud van zulke voorstellen dan nood» wendig wordt doorkruist, ja zelfs op den achtergrond gedrongen door staatsrechte» lijke bedenkingen, rakende de juiste ver» houding tusschen de beide deelen der Staten »Generaal. Daarom ziet het P.B. den eenig juisten weg hierin, dat de Partij zich tot doel stelt: een constructieve oplossing te be» vorderen van de grenzen moeilijkheden en werkelijk ten aanzien der zaak zelf iets te bereiken. Hiermede zijn de belan» gen der betrokkenen inderdaad het meest gediend. Eenige nader beraad kan ook op zichzelf die belangen niet schaden. Rege» ling van het pachtvraagstuk, zooals in de ontwerpen aan de orde was — hoe be» langrijk en urgent ook —• is allerminst een crisismaatregel. Aangenomen al, dat zij in de huidige crisis practisch zou kun» nen werken, zeker kan zij niet bijdragen tot oogenblikkelijke leniging van den nood. ---