VREES VOOR 150-TAL OF MEER drenkelingen gerechtvaardigd Talrijke dijkbreuken in Zeeuws Vlaanderen, Zeeuwse- en Zuid- Hollandse Eilanden, West-Brabant en Noordzee-kust Een nationale ramp heeft ons land getroffen. In het afgelopen etmaal sloeg het water van Noordzee, zeegaten en rivieren, reeds hoog door springtijen opgestuwd dooreen Noordwestenwind van orkaankracht, op vele plaatsen bressen in dijken en waterkeringen. Het zwaarst werden het Zuiden en het Westen van het land getroffen. Grote gebieden steden, dorpen en polders staan blank. Vele plaatsen zijn geheel van de buitenwereld af gesneden. Vele inwoners van vele overstroomde dorpen, gehuchten en steden hebben verscheidene uren op zolders of zelfs in toppen van bomen moeten doorbrengen, alvorens zij door in aller ijl verzamelde reddingsploegen konden worden gered. Tientallen gezinnen zullen de nacht moeten doorbrengen op de zolders of daken van hun soms tot de dakgoten ondergelopen woningen. Honderden huizen, schuren, loodsen, vacantiehuisjes en uitspanningen werden verwoest. Duizenden stuks vee verdronken. Een totaal beeld van de watersnood en de ontvang van de hulpverlening, die overal in allerijl wordt voorbereid, kan nog niet worden gegeven. De direct noodzakelijke hulpverlening wordt, voorzover mogelijk, thans plaatselijk uitgevoerd onder leiding van burgerlijke en militaire autoriteiten. Alle beroeps-, reserve- en dienstplichtige militairen, van land-, zee- en luchtmacht, die in werkelijke dienst zijn is gelast naar de plaatsen van detachering terug te keren. Een groot aantal militairen is reeds bjj de hulpverleningsacties ingeschakeld en verwacht mag worden dat doorlopend grote groepen militairen, DUW-arbeiders, Rode Kruiscolonnes en andere hulpverleningsploegen zich naar de getroffen gebieden zullen begeven. H.M. de Koningin, H.K.H. Prinses Beatrix en de ministers Drees, Algera en Beel hebben inde loop van de dag verscheidene plaatsen inde getroffen gebieden bezocht. In deze streken moet men het veelal zonder communicatiemiddelen stellen, soms zelfs zonder electriciteit, water of gas. De spoorwegen hebben in sommige streken de diensten moeten staken, doordat de spoorbanen zijn weggespoeld of overspoeld. In andere gebieden wordt het personenvervoer met bussen onderhouden of ondervinden treinen zeer grote vertraging. Met angstige spanning wordt het verdere verloop van de watersnood tegemoetgezien. In vele havens is een chaos ontstaan, tientallen schepen verkeerden op zee of op de rivieren in moeilijkheden of moesten de strijd tegen de elementen beëindigen met de ondergang. In verscheidene gebieden vooral op Zuid-Beveland, is men reeds vroeg op de dag begonnen met de evacuatie van de bevolking. Het laat zich aanzien, dat de Zeeuwse eilanden het zwaarst zijn getroffen. Men vreest voor ernstige verzilting. Op dit ogenblik kan uiteraard geen enkele globale schatting worden gemaakt van de schade, die de ramp aan have en goed van velen heeft toegebracht. Verwacht moet worden dat dit bedrag inde vele tientallen millioenen guldenë zal lopen. De ministerraad komt heden in bijzondere kabinetszitting bijeen om de noodtoestand te bespreken. Er worden reeds centrale maatregelen voorbereid. In alle delen van ons land worden hulpverleningsacties ontworpen of hebben bevolkingsgroepen zich paraat gemeld voor hulpverlening. Heden start een landelijke inzamelingsactie voor de getroffenen. Hieronder geven wij een summier overzicht van de toestand inde verschillende door de watersnood getroffen gebieden. . WALCHEREN. De zeedijken op het eiland Walcheren zijn op verschillende plaatsen bezweken. De nieuwe Nieuwe Kerkerpolder en de Suzanna-polder zijn volgelopen. Inde dijk bij Rammekens zijn ernstige gaten geslagen. Onder andere bij Veer? en Vlissingen. In laatstgenoemde plaats is de toestand ernstig. De binnenstad staat blank en het water in de straten bereikte een hoogte van drie 5 vier meter. Ook Veere en Arnem ui den staan onder water. ZUID BEVELAND De zeedijken bij de Ellewoudsdijk, Kattendijke, Baarland en Kruiningen zijn doorgebroken. De Reigersbergspol* der, de Wolverdijksepolder, zijn ondergelopen. Rilland Bath en Kruiningen zijn geïsoleerd. Het water stroomt met grote kracht de polders binnen. In deze gebieden is men begonnen met de evacuatie van de bevolking, die naar Goes zal worden gebracht. De zak van Zuid Beveland is het hevigst getroffen. Onmiddellijke evacuatie is gelast in verscheidene plaatsen. ZEEUWS VLAANDEREN In Zeeuws Vlaanderen zijnde dijken bij Temeuzen, Hoofdplaat, Ossenisse Hontenisse en van verscheidene andere polders doorgebroken. Bij Kadzand is de zee over de sluis geslagen. Grote stukken duin zijn weggespoeld. In verscheidene dijken zijn gaten geslagen. OVERIGE ZEEUWSCHE EILANDEN St. Filipsland is ook zwaar getroffen. Van de overige Zeeuwse eilanden is weinig nieuws binnengekomen, aangezien de telefoonverbindingen zijn gestagneerd. DORDRECHT EN OMGEVING Het gebied rondom Dordrecht is ook ernstig geteisterd door het water. Meer dan de helft van de stad Dordrecht werd overstroomd. Het water drong vele huizen binnen. Inde ’s Gra vendeelse dijk, die het eiland van Dordrecht aan de Westzijde beschermt tegen de Dordtse Kil, is een gat geslagen. De Noordendjjk is overspoeld. Evenals in Dordt werden de bewoners van Zwijndrecht ook gewaarschuwd d.m.v. sirenes en klokgelui. Omstreeks half vijf voltrok zich het gruwelijk lot van de stormvloed aan de Oude en Nieuwe Beerpolder onder Dubbeldam. Ongeveer 1200 ha. polderland staan ,blank. De spoordijk werd totaal verwoest. De eleetrische gemalen onder Dubbeldam zijn onder water gespoeld. Dei waterkerende dijk van de Eendrachtspolder inde Hoekse Waard is op drie plaatsen doorgebroken. In Numansdorp zijn twee polders, tezamen ongeveer 650 ha. groot, ondergelopen. Inde Torensteepolder (groot 1000 ha.) werden de 2000 bewoners grotendeels geëvacueerd. Sliedrecht is practisch een eiland geworden. De Alblasserwaard is ondergelopen, doordat op twee plaatsen de dijk is doorgebroken. Ongeveer 1200 huizen in Sliedrecht staan onder water. Ruim 1000 ha. van de stad staan blank. Ook Papendrecht (geheel geïsoleerd, zonder water, licht en gas), Alblasserdam, Oud Alblas en Wijngaarden staan onder water. De polders Het Zand, Burgemeester-Crezeepolder en de polder voor Donkersloot nabij Ridderkerk staan blank, evenals dein dit gebied gelegen gemeenten. Zwijndrecht, IJsselmonde en Hendrik Ido Ambacht hebben ernstige schade opgelopen. De Krimpenerwaard is sinds 1916 niet zo ernstig ge- --- EERSTE BERICHTEN VAN NOORD-BEVELAND Toen de veerman van het Katsche Veer gistermiddag met zijn veerboot Noord-Beveland aandeed, zag hij zo ver het oog reikt, niets dan water. De toestand van de dijk was zeer slecht en brokkelde tengevolge van de druk van het water af. Drie huizen, die ten Oosten van Kats inde Annapolder achter de dijk lagen, waren geheel weggeslagen. Van de bèwoners was geen spoor te bekennen. In het water dreef een deel van de inventaris der boerderijen en veel dood vee. De veerman ontwaarde enkele vluchtelingen met beddegoed, vluchtend in Oostelijke richting. Hij kon evenwel geen contact krijgen. Indien de wind iets symt liggen, zal getracht worden met een motorboot Kortgene te bereiken, omdat Kats onbereikbaar is. Omtrent het verder lot van het eiland tast men in het duister. --- H.M. de Koningin bezocht geteisterde plaatsen Prinses Wilhelmina naar Zeeland H.M. de Koningin heeft zich de gehele ochtend op de hoogte laten houden van de ontwikkeling van de toestand inde geteisterde streken. Inde middag en namiddag heeft zij vergezeld van Prinses Beatrix, een bezoek gebracht aan verschillende plaatsen. Het lag in haar voornemen zo mogelijk nog een bezoek te brengen aan Zeeland. Evenwel valt te verwachten, dat dit in verband met de verbroken verbindingen te land, niet mogelijk zal blijken. H.M. heeft onder meer een bezoek gebracht aan Stolwijk, Lekkerkerk en Krimpen aan de IJssel en heeft aldaar de overstromingen in ogenschouw genomen. In Krimpen aan de IJssel heeft zij met de burgemeester en verscheidene andere personen gesproken. De Koningin heeft getracht Dordrecht te bereiken, hetgeen niet mogelijk bleek, mede door de overbezetting der wegen als gevolg van plaatselijke evacuaties. Via de brug bij Vreeswijk heeft H.M. Gorcum kunnen bereiken en heeft aldaar onder meer met de burgemeester gesproken. Namens H.M. de Koningin brengt Prinses K ilhelmina Maandag en Dinsdag een bezoek aan de door de watersnood getroffen gebieden in Zeeland. Prins Bernliard was zeer onder de indruk, toen hij te New-York het nieuws van de overstromingen in Nederland vernam. „Dit is verschrikkelijk nieuws”, zei hij. Hij betreurde, dat Nederland door deze ramp getroffen is, op het ogenblik dat het zich weer herstelt. De Prins, die deelneemt aan de plechtigheden ter herdenking van het feit, dat New-York 300 jaar geleden werd gesticht, zeide, dat hij nog niet officieel op de hoogte was gesteld van de overstromingen. Hij had nog niet gedacht aan verandering van zijn huidige plannen. „Zoals IJ weet”, verklaarde de Prins, „heeft Nederland zojuist de Amerikaanse regering medegedeeld, dat het geen economische hulp meer nodig heeft en nu komt deze ramp. „U zult zich herinneren, dat mijn vrouw persoonlijke giften heeft gezonden aan de Ver. Staten tijdens de overstromingsramp van de Mississippi en de Missouri en wij zijn altijd dankbaar voor persoonlijke giften it, tijdens «(jit nationale, rampen.” --- H.B.S.-LEERLING NA STOEIPARTIJ OVERLEDEN. Een stoeipartij tussen twee leerlingen van de rijks H.B.S. te Dordrecht heeft het leven gekost van de 18-jarige F. K. uit Leerdam. De 21-jarige medescholier draaide de das van de Leerdammer zo vast om diens nek, dat K. kwam te vallen en daarbij met zijn hoofd de trottoirband raakte. K. heeft zich toen nog naar zijn klas begeven, maar werd daar onwel, waarna men de jongen naar het ziekenhuis in Dordrecht liet overbrengen. Vandaar is hij naar het Leerdamse ziekenhuis gebracht. Twee Leerdamse medici achtten overbrenging naar Utrecht evenwel noodzakelijk. Tijdens de reis daarheen is het slachtoffer overleden. --- De oorzaken Tientallen millioenen schade Vaneen der terzake deskundige hoofdingenieurs van de Rijkswaterstaat wordt de watersnood toegeschreven aan de volgende drie factoren : 1. Het tijdstip van het hoogwater; 2. de hoogte van het getij, dat springtij was in verband met de nieuwe maan; 3. De windkracht en de windrichting. Aan drie kuststations, n.l. Hoek van Holland, IJmuiden en Harlingen werden de hoogste waterstanden genoteerd, die sinds een eeuw zijn opgetreden. In 1894 was de hoogste stand in Hoek van Holland 3,28 meter, terwijl deze thans 3,40 merter is. Te IJmuiden was in hetzelfde jaar de hoogste stand 3.68 meter en thans 3,85. In Harlingen wTas in 1936 de hoogste stand 3.19 meter en thans 3,68 meter. Op dit ogenblik is het volslagen ónmogelijk zich een denkbeeld te vormen omtrent de omvang van de schade die de oude vijand van het Lage Land heeft aangericht. Evenmin is vast te stellen hoe groot de financiële schade zal zijn. Van de zijde van het ministerie van Verkeer en Waterstaat deelt men ons desgevraagd mede. dat de schade zeker inde tientallen millioenen zal lopen. Uiteraard zal zo spoedig mogelijk met het herstel van de vernielde dijken en wegen worden begonnen. Wanneer met man en macht aan de vernielde'dijken wordt gewerkt, zal het allerergste in enige maanden hersteld kunnen zijn. Polderbesturen en waterschapsbesturen zijn uiteraard de aangewezenen om de dijken en wegen weer in goede staat te brengen. Maar aangenomen wordt dat als ’n beroep wordt gedaan op de Rijksoverheid met het oog op het zeer bijzondere karakter van deze ramp financiële en technische steun -wel niet zal uitblijven. --- WATERWOLF bespringt de Lage Landen Springvloed en N. W. storm oorzaak van grootste watersnood sinds eeuwen teisterd als thans. De dijk bij Krimpen aan de IJssel is op vele plaatsen zwaar gehavend. DE ZUID-HOLLANDSE EILANDEN. De gemeenten Oudenhoorn en Hellevoetsluis staan geheel onder water: Zuidland, Abbenbroek en Nieuw Hellevoet gedeeltelijk. De bevolking van Ab benbroek en Oudenhoorn is geëvacueerd. De afsluitdam inde Brieise Maas nabij Oostvoorne is overeen afstand van ongeveer 300 meter ernstig beschadigd. Zij loopt ernstig gevaar. De boulevard in Oostvoorne is ernstig beschadigd. De duinen zijn over kilometers lengte weggeslagen. In ’s Gravendeel is de toestand hopeloos. De ~God Zij Dank Polder”, de Bosse polder, de Scheurpolder en de Noordbank polder op het eiland Roozenburg zijn onder water gelopen. Er is veel vee verdronken. LANGS DE NIEUWE MAAS De Kappelpolder bij Maassluis is in drie minuten onder water gelopen. Ongeveer 1500 huizen in Maassluis werden een prooi van het water. De Maas dijk is doorgebroken. Vele fabrieken in Maassluis hebben grote schade opgelopen. Ook in Vlaardingen was de toestand critiek. Het havengebied van Vlaardingen stond geheel blank. Fabrieken liepen onschatbare schade op. Het 8000 ton metende passagiersschip „Stad Vlaardingen” geraakte op drift, rloch kon tijdig weer aan de veilige touwen worden gelegd. In Schiedam is een 33 meter diepe bouwput voor het nieuwe dok van Wilton Feijenoord vol gelopen. Het water stond tot aan de rand van de sluisdeuren. Vele fabrieken en woningen hebben waterschade opgelopen. Vierhonderd passagiers voor Engeland bevinden zich in Hoek van Holland nog steeds aan boord van de Harwich-boot. Het schip mag niet vertrekken. Het had Zondagnacht om 00.00 uur zee moeten kiezen. In Rotterdam zijn verscheidene stadsdelen overstroomd. Rotterdam Zuid was alleen bereikbaar de autotunnel. De toegangen tot astunnels zijn bereikbaar via de | |§|tunnel. De toegan gen tot de Maappymels zijn met de vloedschotten beveiligd en lopen geen gevaar. Opgeslagen goederen op de loswallen langs de rivier, dreven rond. Het water heeft op drie plaatsen de Pastoriedrjk te Pernis overstroomd. In Pernis zelf was de toestand niet onheilspellend. De raffinaderij van de BPM is wegens de grote waterschade geheel stil gelegd. De grote, electriciteitscentrale aan de Gallileïstraat moest de stroomvoorziening staken. Rotterdam is thans aangewezen op de centrale aan de Schiehaven, die echter door waterschade slechts met twee machines kan werken. De kraakgasvoorziening te Pernis is gestagneerd geweest. Tramdiensten werden slechts plaatselijk gestaakt. BRABANT Het water van de Westersehelde heeft grote gebieden in Zuid West Brabant blank gezet. Een zeedijk van de Westersehelde is ter hoogte van de Ossendrechtse haven bezweken. De gehele Vijdtpolder staat blank, Ook de Binnendijk is doorgebroken. De daarachter gelegen polders zijn ondergelopen. In Willemstad was de toestand vandaag allerbedroevendst. Het dorp staat practisch geheel onder water. De polders Ruygenhil en Oude Heyningen staan blank. De electriciteit is uitgevallen. Vele gezinnen in Willemstad moesten worden geëvacueerd. Tot éen tien kilometer ten Zuiden van Moerdijk spoelt het water thans over het land. De dijk bij de „Blauwe Hand” is doorgebroken. In het gebied tussen het Hollands Diep en het Volkerak geraakte 5000 ha. land onder water. Pon tonniers uit Hedel verleenden hier hulp. Ook elders was de hulp van mi* litaire zijde groot. De dijken om Dinteloord zijn ook niet bestand gebleken tegen het water. De Annapolder, de Carolinapolder en de Randpolder langs het Volkerak zijn vol gelopen. Er is veel vee verdronken. Een dieseltrein heeft uit Zevenbergen een deel van de bevolking geëvacueerd naait Roosendaal. In Made en Drimmelen zijn 200 mensen geïsoleerd. LANGS DË HOLLANDSE KUST. In het kustgebied van Noord- en Zuid-Holland en op de eilanden is de schade grotendeels veroorzaakt door de heftige stormen. Van watersnood was slechts hier- en daar sprake'. Bij Sint Maartenszee (gemeente Zijpe) zijnde duinen op twee plaatsen door het zeewater doorbroken. In Zandvoort is de duinenreep weggeslagen en zijn de strandtoegangen totaal verdwenen. De reddingspost van de Zandvoortse reddingsbrigade op het Zuidelijke strand is naar beneden gestort. Duinen sloegen ook weg bij Kijkduin, ’s Gravenzande (toestand critiek), Kamperduin, Noordwijk aan Zee, Beverwijk en Katwijk aan Zee. De Hondsbossche zee wering heeft het geweld der golven kunnen verwerken. In Camperduin is een groot houten café-restaurant het slachtoffer van de storm geworden. Het Oranjebad in Noordwijk aan Zee is totaal weggeslagen. In Katwijk is het hotel restaurant „Brittenburg” geheel overspoeld en zo goed als weggevaagd. Het „Zee- en Zonnebad” is geheel verdwenen, evenals de politiepost te Katwijk. Op twee plaatsen is het zeewater over de Balgdijk ten Zuiden van het vliegveld de Kooy inde kop van Noord-Holland geslagen. In bijna' alle kustplaatsen weiden de boulevards door de politie afgesloten. In Scheveningen zijn duizenden vaten haring op drift geraakt. De schade aan de vissersvloot blijkt nogal mee te vallen. Een opvallend verschil met de toestand elders in het land, werd waargenomen bij de Oranjesluizen te IJmuiden. Zaterdagavond werd daar de laagste waterstand sinds mensenheugenis geregistreerd (2.96 m.), inde loop van de Zondagmorgen was de waterstand weer normaal. Inde haven van IJmuiden zijn vele loggers op drift geraakt. Op het strand werden enkele uitspanningen een prooi van de storm. Op Ameland heeft de storm slechts op een plaats schade aan de duinen veroorzaakt. Er is geen gevaar. De sluisdeur van de sluis „De Schans” nabij Oudeschild op. Texel is weggeslagen. Het water stroomde het land in. Ook in Coeksdorp aan de Noordzijde van het eiland stroomt het water het eiland binnen. Gironummer Nat. Rampenfonds; 95 75 Een beeld uit de overstromingsramp in ons land. Op het stationsemplacement van Dordrecht is een groot gedeelte van het spoorweglichaam ten Westen van het station inde nacht van Zaterdag op Zondag weggeslagen. Een groot gedeelte van het dijltlichaam is geheel weggespoeld, zodat de rails inde lucht zijn komen te hangen, de betonnen voetstukken van de bovenleiding hier en daar inde lucht hangen, de hoogspanningspalen scheef zijn gaan hangen enz., zodat het treinverkeer hier volkomen gestremd is. --- Belangstelling van Regeringszijde De minister-president dr. W. Drees heeft zich Zondagmorgen naar Dordrecht en omgeving begeven. De minis ter van Binnenlandse Zaken, dr. Beel. is naar Halsteren vertrokken om zich daar van de ernstige toestand op de hoogte te stellen. Hij zou ook proberen Middelburg te bereiken. De minister van Verkeer en Waterstaat, mr. J. Algera, is naar Dordrecht vertrokken. * * * De voorzitter van de Tweede Kamer dr. Kortenhorst heeft de regering gevraagd Dinsdag voor zover mogelijk de Kamer een overzicht te geven van de stand van de nood inde getroffen gebieden. De minister-president heeft zich bereid verklaard, bij de aanvang der vergadering een verklaring af te leggen, waarna de leden inde gelegenheid zullen worden gesteld eventuele vragen te stellen. --- Met behulp van z.g. „ducks” worden de bewoners uit de door het water be- Met behulp van z.g. „ducks” worden de bewoners uit de dooit het water bedreigde huizen geëvacueerd. Deze opname werd gemaakt te taamsdonkveer. --- 139 Opvarenden omgekomen BRITS passagiersschip gezonken Reddingsboten sloegen temidden van reusachtige golven om Het Britse passagierschip „Prineess Victoria” is Zaterdag inde lerse Zee gezonken. Van de 183 opvarenden (passagiers en bemanning) zijn er 139 om het leven gekomen. Er zijn tot nu toe zes ljjken geborgen. Onder de slachtoffers bevinden zich vrouwen en kinderen. De 44 overlevenden zijn allen mannen. Acht overlevenden zijn door de Britse torpedobootjager „Contest” opgepikt. De reddingboot van Donaghadee bracht 35 overlevenden binnen. Een reddingboot van de „Prineess Victoria” w'ist Donaghadee binnen te lopen. Aan boord bevond zich een ernstig gewonde man en de lijken van zes andere opvarenden van het verongelukte schip, die de ontberingen na de schipbreuk niet hadden overleefd. Onder de om het leven gekomen leden van de bemanning bevinden zich drie stewardessen. Ook de gezagvoerder, James Ferguson, ging met zijn schip ten onder. Overlevenden hebben medegedeeld hoe hij tot het laatste ogenblik, ook toen hij wist dat de dood meer dan waarschijnlijk was, de passagiers heeft pogen op te beuren en dat hij steeds een toonbeeld van kalmte is gebleven. Juist voordat de „Princess Victoria” begon te zinken, gaf Ferguson last het schip te verlaten. Men meent dat zich onder de slachtoffers majoor John Sinclair, vice-premier, en minister van financiën van Noord-lerland, en sir Walter Smiles, een afgevaardigde van Noord-lerland in het Britse lagerhuis, bevinden. Te water gelaten reddingboten van de „Princess Victoria”, waarin zich vrouwen en kinderen bevonden, sloegen temidden van reusachtige golven, bijna onmiddellijk om. Mannen sprongen te water en poogden, zich vastklemmend aan stukken wrakhout, de kust te bereiken, de een na de ander moest echter, verstijfd door de koude of uitgeput, zijn stuk' hout loslaten en zonk weg. Alles is in het werk gesteld om de opvarenden van het ten ondergang ge doemde schip van boord te halen, doch vergeefs. Sleep- en tankboten, treilers reddingboten, de torpedobootjager Con test en een fregat bevonden zich in de nabijheid van de „Princess Victoria”, doch reusachtige golven beletten te dichte nadering van het schip, terwijl het daardoor ook niet mogelijk was met lijnen een verbinding tot stand te brengen. Twee vliegtuigen vlogen boven het met de woedende elementen worstelende schip. Zij zonden radioboodschap pen aan de Contest, om de oorlogsbodem bij zijn reddingspogingen te helpen. Toen de duisternis was ingevallen, bleven de reddingboten de enorme zeeën trotseren om, met behulp van fakkels naar overlevenden te zoeken, doch de heldhaftige pogingen hunner opvarenden leverden geen resultaat meer op. Onder de 44 geredden bevinden zich tien leden van de bemanning. ONDERZEEBOOT GEZONKEN De Britse admiraliteit heeft Zondag medegedeeld, dat de onderzeeboot Sirdar te Sheerness, aan de Theems, is gezonken. De onderzeeër lag in dok, toen dit geschiedde. Ook een fregat is «ongeslagen. Er is geen melding gemaakt van slachtoffers. ---