De strijd in het Verre Oosten. Vijftienduizend Chineezen hebben zich overgegeven. TOKIO, 16 Dec. Het keizerlijk hoofdkwartier heeft medegedeeld, dat 15000 man Chineesche troepen zich hebben overgegeven, 7000 te Lintsing en 8000 te Loengping. Beide plaatsen liggen in de provincie Hopei. De actie tot zuivering van Noord-China wordt met succes voortgezet. Voortereiding-en voor Japansch offensief in Zuid-China. BERLIJN, 16 Dec. De Berliner Am Mittag meldt uit Sjanghai in verband met de berichten over een aanstaande groot offensief der Japanneezen in Zuid-China en Kanton, dat voor de kust der Zuid-Chineesche provincie Kwantoeng 18 Japangche troepentransportschepen en een aantal oorlogsschepen samengetrokken zijn. Nabij de Britsche kroonkolonie Hongkong liggen een Japansche vliegtuigmoederschip en verscheidene torpedojagers, terwijl in de monding van de Paarlrivier, nabij Kanton, een tweede vliegtuigmoederschip voor anker ligt. Tevens komen berichten binnen over een reeks stelselmatige luchtaanvallen der Japanneezen in de nabijheid der Chineesch-Britsche grens. De bedoeling dezer aanvallen is blijkbaar, het brughoofd te Sjoentsjon, waarover de belangrijke verbinding van Honkong naar Kanton leidt, te verwoesten. --- RADIONIEUWS RADIO-BEDRIJF DER GEMEENTE GRONINGEN Vrijdag 17 December. Lijn 1: Volledig programma. Lijn 2: Volledig programma. Lijn 3: Brussel Fr. 8.00-9.20, Kalundborg 11.20- 1.20, London Reg. 1.20-5.20, Berlijn 5.20- 6.20, London Reg. 6.20-7.20, Berlijn 7.20- 8.00, Toulouse 11.00-12.00. Lijn 4: Keulen 8.00-9.50, Deutschl.sender 9.50- 7.20, Keulen 7.20-8.20, Berlijn 8.20-9.20, Budapest 9.20-10.20, Stuttgart 10.20-12.00. Lijn 5: London Reg. 10.35-12.50, Nat. Programme 12.50-9.20, London Reg. 9.20-10.20, Leipzig 10.20-10.45, London Reg. 13.45-- 12.00. Lijn 6: Parijs 8.00-3.20, HambUrg 3'.20--5.20, Parijs 5.20-6.20, Toulouse 6.20-6.50, Milaan 6.50-7.40, Paris Poste Par. 7.40-9.00, Beromiinster 9.00-9.45, Weenen 9.45-10.50, Budapest 10.50-11.25. --- VAN HET BINNENHOF TWEEDE KAMER (Vervolg vergadering van Woensdag.) Onderwijsbe,grooting. De heer TILANUS (c.h.) wijst op de belemmeringen, door de stopwet veroorzaakt. Wegens den financieelen toestand van des lands schatkist wil spr. echter niet, zooals de heer Moller deed, aandringen op minder ruime toepassing ervan. Men heeft gesproken over de leerlingenschaal. Daarmede mag men zich niet beperken tot het lager onderwijs. Spr. acht de wiskunde-eischen op de H. B. S. te hoog, doch het Ottieuwe leerplan zal als een proef zijn te beschouwen. Het onderwijs over de geheele linie is te materialistisch en te mechanisch. Er wordt door den minister teveel geëischt, en de vrijheid der scholen wordt te zeer beperkt. De heer v. d. PUTT (r.k.) wil een poging doen om de kwestie van het Lorentz-museum tot een goed einde te helpen brengen. Een compromis tusschen Lorentz- ien gemeentelijk lyceum blijft gewenscht. De heer KERSTEN (staatk. ger.) bespreekt de boogere handelsscholen met 5-jarigen cursus, welke spr. zeer nuttig acht. Deze worden eigenlijk achtergesteld bij de H. B. S.-A en B. De heer VAN DIJKEN (a.r.) vraagt zich af, of er geen reden is voor een eenigszins betere salarisregeling voor de leeraren. Spr. vraagt den minister, hoe het daarmede staat. De z.g.n. stopwet werkt over het algemeen belemmerend. Zoolang ze om financieele reden gehandhaafd moet worden, moet er de hand aan worden gehouden evenwel en dit geldt ook voor het Lorentzlyceum. D,' MINISTER zegt, dat den uitgever van Putsgers atlas op de onbruikbaarheid van den atlas zal worden gewezen. Bij den minister is geen voorkeur voor de H. 8.5.-A. De renteverrekening der voorschotten aan het bijzonder M.O. is een kwestie van geld, welke spr. wil onderzoeken. Een regeling van het M.O. voor meisjes 2)al spr. eveneens onderzoeken. Qrilti:erkt Wet godsclien§tougegns wit.w99_ol, sje minister, dat het vak op .den rooster moet staan, doch niet OD het leerplan. Moeten vrouwen of mannen voorgaan bij benoemingen? Natuurlijk moet allereerst gezien worden naar de behoeften van het onderwijs en de omstandigheden, waarin zal les worden gegeven. Ceteri paribus (hieronder zijn dienstjaren en paedagogische bekwaamheden begrepen) zal de man de voorkeur hebben. _ _ Spr. erkent den—h-O-O-g-en nood der werklo-oze leeraren. Dat verlaging der leerlingenschaal en .beperking van het aantal lesuren op zich zelf goede middelen slechts een millioen zouden kosten, staat nog te bezien. Bovendien zou een dergelijke verbetering niet alleen voor het M. 0. kunnen worden toegepast. Het toepassen van de „stopwet" in de laatste I jaren it gegrond geweest cp den toestand van 's lands financiën. Met betrekking tot 't Lorentz-lyceum alleen kan de minister zich niet uitspreken, omdat een nader onderzoek naar den toestand ter plaatse noodig is. Wat het teekenen betreft: het is moeilijk elk vak ruimschoots een plaats op het leerplan te geven zonder klachten te hooren over verdringing van een ander vak. De afdeeling wordt aangenomen. Nijverheidsonderwijs. Aan de orde is de afdeeling nijverheidsonderwijs. Dr. Vos (lib.) zegt, dat de rationalisatie en de specialisatie all-round vaklieden eischen. Slecht onderwezen oudere krachten kunnen in het bedrijfsleven niet meer mee. Spr. betreurt het veranderen van de drie-jarige ambachtsschool in twee-jarige. Het onderwijs in de huishoudkunde op de lagere school is niet zoo goed als in Duitschland. De toela tingsleef tijd tot de lagere nijverheidsscholen voor meisjes moet worden verlaagd. Het landbouwhuishoudonderwijs moet worden uitgebreid over meer plaatsen. De heer VAN SLEEN (s.d.) betwist, dat te Amsterdam tevredenheid bestaat over de verlaging van den leef tijd op de ambachtsschool van drie tot twee jaar. _ De leeilingen bij het nijverheidsonderwijs behooren verzekerd te zijn tegen ongevallen. Mevrouw BAKKER—NORT (v.d.) zegt, dat de opleiding van de meisjes voor de gezinstaak een eerste belang is. Het is verheugend, dat zooveel meisjes huishoudonderwijs volgen. Verheugend is ook, dat de minister wil onderzoeken of in het zevende leerjaar der lagere school het huishoud- I onderwijs beter kan worden verzorgd. Een uniforme schoolgeldregeling bij het nijverheidsonderwijs zou aanbeveling verdienen. De heer ROOSJEN (ar.) zegt, dat er bij sub- I sidieering van nieuwe scholen rekening mee moet worden gehouden, dat het redelijk is, dat de achterstand bij het protestantsch-christelijk onderwijs worde ingehaald. Spr. wijst op de weigering van subsidie aan christelijke nijverheidsscholen te Vlaardingen en Amsterdam. Het beginsel van de ; onderwijswetgeving van 1806 wordt op dit terrein gehuldigd. De christelijke ouders hebben bezwaar tegen de sfeer op de niet-christelijke ambachtsscholen in de groote stad. Het recht der ouders op opvoeding moet ook hier gelden. De behoefte aan plaatsruimte mag niet het eenige criterium zijn. In den Amsterdamschen raad heeft wethouder Beekrnan gezegd, dat de zaak in het Parlement thuis behoort. Spr. wil nu als impressario van den wethouder optreden en de zaak ter sprake brengen. De heer STEINMETZ (r.k.) betoogt, dat hij in I het algemeen den toevloed van jonge arbeiders I geen voordeel acht. In sociaal opzicht acht hij de omzetting van de drie-jarige ambachtsschool in een twee-jarige dan ook niet gunstig. Ook voor de opleiding der jongens is deze omzetting ongunstig gebleken. Waarom heeft de minister het bedrijfsleven en de schoolbesturen niet geraadpleegd? Spr. wenscht de instelling eener commissie, welke zou kunnen zoeken naar bezuinigingen op andere wijze dan door verkorting van den cursus. De heer ZIJLSTRA (a.r.) meent, dat door het feit, dat de neutrale landbouworganisaties de subsidie aan het landbouwhuishoudonderwijs in handen hebben, de protestantsch-christelijke cursussen niet krijgen wat hun toekomt. Spr. vraagt inlichtingen, of de minister de verleden jaar toegezegde oplossing heeft gevonden. Het godsdienstonderwijs op de Prot. nijverheidsscholen kan niet worden gemist. Een minister heeft in een circulaire den indruk gewekt alleen Bijbellezen te willen toestaan en dan nog als onderdeel der les in de Nederlandsche taal. De heer TILANUS (c.h.) zegt, dat de Grondwet geen gelijkstelling kent voor het nijverheidsonderwijs. Onderscheiden moet bovendien worden tusschen groote stad en platteland. Een algerneene uitspraak zal de minister dan ook niet kunnen geven. De minister mag niet ingaan op de zaak der Patrimonium-school te Amsterdam, daar deze zaak door de Kroon moet worden beoordeeld. Dit is een kwestie van den Amsterdamschen raad. De twee-jarige ambachtsschool heeft weinig bezuiniging gebracht, en waar niet voor de grootindustrie wordt opgeleid, zou spr. de wederinvoering van den drie-jarigen cursus willen bepleiten zoo het financieel landsbelang hem daarvan niet weerhield. De vergadering wordt geschorst tot -des avonds. Vergadering van Donderdag 16 Decenibei.." Voortgezet wordt de behandeling van Hoof d-; stuk VI (onderwijs, kunsten en wetenschappen) der Rijksbegrooting voor 1938. Bij afd. IV (nijverheidsonderwijs, voortzetting van het debat in de middagvergadering van gisteren) betreurt de heer AMELINK (a.r.) de omzetting van 3-jarige nijverheidsscholen in 2-jarige. Spr. wijst op ongewenschte gevolgen daarvan. Voorts wijst spr. op het voordeel van een goed geregeld leerlingenstelsel. De minister voere dienaangaande besprekingen met de organisaties. Spr. vestigt 's ministers aandacht inzonderheid op het advies van hen 1-bogen Raad van Arbeid aangaande de vakopleiding. De heer POSTHUMA (chr.-dej.) wijst op de groote beteekenis van goed nijverheidsonderwijs voor breede lagen der bevolking. De daarop verkregen bezuinigingen gaan ten koste van de minder gegoeden. Spr. zegt dat de instelling van dienstboden-cursussen door het dep. van sociale zaken bewijst, hoeveel achterstand nog is in het . huishoud-onderwijs. De minister van Onderwijs, kunsten en wetenschappen, de heer SLOTEMAKER DE BRUINE, zegt dat er geen onrecht is gedaan aan oude leeraren bij het ambachtsonderwijs. Spr. zal niet verlangen dat een school met overwegend roomsche leerlingen, op Allerheiligen onderwijs zal geven, maar in het algemeen moet er in zulke gevallen een bepaalde reden zijn. Spr. vestigt de aandacht op de voortdurende toeneming van het aantal meisjes-leerlingen van nijverheidsscholen en van het aantal leerlingen der landbouwhuishoudscholen. De verkorting van den cursus op de ambachtsscholen gaat buiten den toelatingsleeftijd om. Spr. vindt het verkeerd, het avond-nijverheidsonderwijs tegen te werken. Het avondpractijkonderwijs trouwens heeft zeer groot nut. Geeft men den jongens gelegenheid, in het bedrijf te werken en 's avonds de practijk met theorie aan te vullen, dan bewijst men hun een weldaad, ook in psychologisch opzicht. Spr. zegt dat de industrie trouwens ook aan 2-jarige nijverheidsscholen met leerlingstelsel en avondonderwijs de voorkeur geeft. Het leerlingstelsel .zou achteruitgaan, zoo wordt gezegd, doch dit , komt alleen voor bij de typografen. Zoo zijn leerlingstelsels weer ingevoerd te Eindhoven, Delft, Gorichem, Utrecht en in de metaalnijverheid. In Iverschillende plaatsen zijn er voortreffelijke regelingen, in samenwerking met ambacht-, scholen. Hier ligt ook een taak voor de bedrijfsraden. De omzetting van 3-jarige in 2-jarige nijverheidsscholen in een onderdeel van de algemeene bezuinigingsmaatregelen. Ze thans weer am te zetten in 3-jarige, zou vele millioenen kosten. Het aantal leerlingen is ook nog toegenomen. Spr. kan er niet toe medewerken, langs een omweg tot de 3-jarige terug te komen. Hierbij wijst spr. erop dat nagenoeg alle inspecteurs uit het nijverheidsonderwijs afkomstig zijn en dus te dezer zake volkomen bevoegd. Met de 2-jarige cursussen is er een groote toename van leerlingen. Het fourneeren van millioenen voor nieuwe inrichtingen is niet mogelijk. Dus moeten de bestaande worden geschikt gemaakt om den toeloop te kunnen blijven opvangen. Een confessioneele ' grondslag is voor het vakonderwijs minder noodzakelijk dan elders. Thans wordt er ook confessioneel vakonderwijs gegeven. De regeering mag daar niet tegen ingaan. Maar in financieel opzicht en wat het aantal leerlingen betreft, is voorzichtigheid geboden. Positief aandacht wordt er echter reeds aan gegeven en het principe staat vast. De verhoudingen zijn trouwens in verschillende deelen des lands zeer verschillend, ook t.a.v al dan niet christelijk landbouwhuish.oudonderwijs. Het godsdienst-onderwijs op de nijverheidsscholen is tot nu toe niet eerder behandeld dan in December verleden jaar. Spr. heeft zich in verbinding gesteld met den bond van vereenigingen voor Christelijk nijverheidsonderwijs. Spr. ziet zich genoopt deze kwestie opnieuw ti. onderzoeken. afd. V (lager Onderwijs) bespreekt ,dr. VOS (lib.) de groote klassen op de lagere scholen waarvan de invloed op de onderwijs-resultatel reeds bemerkbaar is. ondanks de toewijding var het meerendeel der onderwijzers, die zich al: plichtsgetrouw hebben doen kennen en waarop WE in Nederland trotsch mogen zijn. Inzake de onbevredigende resultaten van het lager onderwijs be roept spr. zich op het onderwijsverslag. Het Wil helmus b.v. wordt door vele leerlingen niet een begrepen. Het groot aantal leerlingen per klassc trouwens maakt vruchtbaar onderwijs onmogelijk. Spr. zou een strengere selectie willen doen overwegen naar aanleg en bestemming, niet naa. maatschappelijken welstand. De eisch van diffc rentiatie komt steeds meer naar voren. Spr. zegi dat vele hoofden van scholen teveel met hun klasse zich moeten bezig houden en niet genoeg tijd kunnen besteden voor de algemeene leidinl en de onvermijdelijke administratie. Een behoorlijk tuchtrecht kan een zegen zijn voor kinderen Terugkeer tot de leerlingenschaal van 1932 zol 8.2 millioen kosten. Ook is al berekend: 41/2 millioen. De financieele bezwaren zijn voor spr. nie overheerschend. Zoodra mogelijk moeten gelden worden beschikbaar gesteld voor verbetering de. leerlingenschaal. Paal en -perk moet wer-lerl frsteld aan de bestaande. excessen. De positie der kweekelingen meG acte moet daarbij verpetei, worden, ze hebben feitelijk heelernaal free' 'rechtspositie. Soms ontvangen ze f 25.—, soms wel 5. of niets per maand, dikwijls kunnen z. de kosten van sollicitaties nog niet betalen. Spa heeft een motie betreffende leerlingenschaal L overweging. Spr. vraagt verbetering van het zeer onvoldoen. de onderwijs aan schipperskinderen. De heer THIJSSEN (s.d.) acht verbetering de leerlingenschaal het meest urgente van heel he onderwijs. Spr. gelooft dat de financieele bezwa ren te somber zijn berekend. Invoering van de schaal van 1923 zou 3 of 4 millioen kosten, ter hoogste. Bovendien gaat het er meer om, wa urgent is, en niet, wat het kost. Op dit momenmoet er verbetering komen, ook al is dat kabi netspolitiek. Wat zou men zeggen van een burge. meester die bij een catastrophalen brand verklaart, verheugd te zullen zijn als het uur de. blussching zal zijn aangebroken? Er moet onmiddellijk paal en perk worden gesteld aan het verval van ons lager onderwijs. – Ook spr. wijsi op de z.i. Onhoudbare positie de kweekelingen met acte. Op 30-jarigen leeftijd ko men ze gemiddeld als onderwijzer op een áalari van f 100 á fl2OO. Stel daar nu eens tegenover den normalen fatsoenlijken burgerman. _ Deze leerlingenschaal heeft ook onvermijdelijk het gevolg dat het aantal-zitten-blijvers der leerlingen sterk toeneemt: meerdere uitgaven voor het onderwijs. De overmatige arbeid veroorzaakt meer ziekteverlof der onderwijzers: weder meer uitgaven voor het onderwijs. Men laat 12 a 13.000 jeugdige onderwijzers werkloos, die moeten toch ook leven. Is dat alles verantwoord jegens de kinderen? Het onderwijs moet in de eerste plaat-; als element van opvoeding worden beschouwd. De regeering schijnt niet voldoende te begrijpen, wat er eigenlijk wel aan de orde is. Spr. vraagt een moedige bekentenis van den minister dat men te ver is gegaan. En de Kamer èn de regeering staan op het °ogenblik voor een historische beslissing. Spr. heeft nog altijd de hoop dat een motie niet noodig zal zijn. De heer VAN DIJKEN (a.r.) acht 's ministers standpunt in zake de gehuwde onderwijzeres en schoolvoeding het juiste. Men moet het verantwoordelijkheidsbesef der ouders niet verzwakken en den band tusschen ouders en kinderen niet verslappen. Spr. wenscht een beroeps-instantie' voor onderwijzers in tuchtkwesties. De opleiding der onderwijzers worde gewijzigd. Een verbetering nu reeds is noodig. De eisch van verlaging van het aantal geslaagden, 75 in plaats van 0 pct., moet ingewilligg'worden. --- KERK EN SCHOOL TIEIEOL. SCHOOL. Gisteren slaagden aan de Theol. School te Kampen voor het propaedeutisch examen theologie de heeren J. v. d. Zwaag te Groningen en A. Vos te Arnhem. WISKUNDE L.O. Te Den Haag is gister geslaagd de heer A. Mol te Sint-Philipsland. --- INGEZONDEN STUKKEN SCHOOL VOOR WINKELPERSONEEL EN HANDELSCURSUS VOOR DEN MIDDENSTAND. (Buiten verantwoordelijkheid der Redactie.) • Zooals uit een advertentie in dit nummer blijkt, zal bovengenoemde inrichting een z.g. erkenden spoedcursus openen voor Opleiding voor het Middenstandsdiploma Algem•eene Ha-ndelskennis. Ondergeteekende meent, dat het op zijn weg ligt een kleine toelichting te geven, opdat ieder belanghebbende wete, wat hem te doen staat. Het mag bekend 'worden geacht, dat de Vestigingswet Kleinbedrijf, welke eenige maanden geleden in werking trad, de gemoederen van heel Nederland in hooge mate bezig houdt. Deze wet opent nl. de mogelijkheid, dat tot uitoefening van het Middenstandsbedrijf alleen zal worden toegelaten degene, die voldoet aan de drie z.a.n. vestigingseischen inzake credietwaardigheicib, vakbekwaamheid en algerneene handelskennis. Hieronder zullen dan niet alleen vallen zij, die zich nieuw gaan vestigen, maar ook de .zoons, die hun vader opvolgen, of reeds gevestigde Middenstanders, die van branche veranderen, hun zaak met buiten de oorspronkelijke branche vallende artikelen uitbreiden, of hun bedrijf naar een andere gemeente verplaatsen. Nu is in overleg met het Departement Van Economische Zaken en de beide zusterorganisaties van de handelsopleiding ingevolge de Vestigingswet Kleinbedrijf, welke zooals bekend zal zijn door de Middenstandsbonden ter hand is genomen d WenBchelijkheid geblOken om 14 _ . . ningen een eenjarige spoedcursus voor oudere middenstanders, die reeds in het bedrijf werkzaam zijn, in het leven te roepen. Deze cursus kan gevolgd worden door personen, die 1 Januari 1938 minstens 25 jaren zijn en minstens 5 jaar in het bedrijf werkzaam zijn geweest. Allen, die dezen erkenden cursus hebben gevolgd, kunnen aan het eind ten overstaan van eigen docenten, waaraan gedelegeerden worden toegevoegd, examen afleggen. Zij, die dit met goed gevolg hebben afgelegd, ontvangen een diploma, dat hun voor die afdeeling het recht van vestiging geeft. Ondergeteekende is steeds gaarne bereid nadere inlichtingen te verstrekken. Voor het Bestuur der School voor Winkelpersoneel en den Handelscursus voor den Middenstand, De Directeur: P. R. TIMIVMR, Brinklaan 4. voorl. hechtenis en 0. tot 8 maanden gevangenisstraf. De 27-jarige chauffeur Reinder 0. te Assen heeft op den avond van 1 October met zijn autobus een ernstige aanrijding veroorzaakt, waarbiji de heer H. A. Ebens ernstig werd gewond. Eisch en vonnis f5O subs. 25 d. h. Antonius Johannes B. te Den Haag, heeft in. Juni enkele malen een auto gehuurd bij den garagehouder Bouman te Bedum. De auto werd niet teruggebracht en de huur niet betaald. Eisch en vonnis 2 maanden gevangenisstraf. --- Provinciale Staten van Groningen Zitting van Woensdag GEDEPUTEERDE KOPPE sluit zich aan bij de woorden van den heer Veenhof. In 1935 is reeds gezegd dat dit werk in werkverschafing zou worden uitgevoerd, waarbij alleen de heeren Sterringa en Buitenkamp zich tegen verklaarden. Als het werk uitgevoerd kon worden met medewerking van het Werkfonds dan konden er hoogere lomen worden betaald, doch als Sociale Zaken er I aan te pas komt, dan moest het anders. , De plannen voor dit werk zouden niet ter hand zijn genomen, indien niet door het Werkfonds de mogelijkheid geopend zou zijn om het uit te voeren. Thans staat het nog niet vast of Ged. Staten kunnen komen tot een uitvoering in werkverschaffing. Gelukt het niet, dan zal geprobeerd om het zonder het Werkfonds te doen. Het geschil zit in de bijkomende kosten. Men moet echter Ged. Staten in staat stellen maatregelen te nemen om tot werkverschafing te geraken. Volgen de replieken. De heer DIJK acht het moeilijk om aan deze voordracht zijn stem te geven. De heer TUIN zal voorstemmen, omdat Ged. Staten hebben meegedeeld dat van uitvoering niets zal komen als het niet met hulp van het Werkfonds of tegen werkverschaffingsloonen zal worden uitgevoerd. De heer PANNEKOEK sluit zich daarbij aan, omdat ij niet-uitvoeren de werkloozen uit het Westerkwartier ernstig worden gedupeerd. De heer POLLING handhaaft zijn bezwaren en meent dat hier niet van ecn continuatie kan worden gesproken. GEDEPUTEERDE KOPPE gaat de geschiedenis na en houdt vel dat deze voordracht aansluit bij die van 1935. Als deze voordracht wordt verworpen, kan een ander voorstel niet worden verwacht. De voordracht wordt aangenomen met 36 stemmen voor 5 tegen. Jhr. Van Starkenborghkanaal. 37. Voorstel van Ged. Staten tot het geven van een naam aan het nieuw gegraven kanaal. De heer BRUGMANS uit zijn waardeering over bet feit dat de naam Van Starkenborgh aan dit belangrijk kanaal wordt verbonden. (applaus). De heer BUITENKAMP (n.s.b.) wenscht ook een plaat aan te brengen waarop alle namen van hen, die aan dit belangrijke werk hebben gearbeid, zijn aangebracht. De VOORZITTER deelt mee dat hij nog heden aan den heer Van Starkenborgh telegrafisch van het unaniem en van harte genomen besluit kennis zal geven. (applaus). De Prov. Begroot,ing. 34 Voordracht van Ged. Staten tot wijziging der provinciale begrooting van inkomsten en uitgaven voor het dienstjaar 1937. Hierbij wordt behandeld een voorstel Sterringa (comm.) om de bonen en salarissen van de werklieden en ambtenaren met 5 pct. te verhoogen. De heer STERRINGA is van oordeel dat omtrent de fusie van de electriciteitsbedrijven nog niets is beslist omtrent den vorm van de te stichten N.V. Hij verdedigt voorts zijn voorstel. Spr. komt dan op de verontreiniging van de waterwinplaats van Groningen te Haren. Spr. meent dat het onduldbaar is dat deze vervuiling zoo ernstig kon geschieden en hij oordeelt dat het reglement zoodanig moet worden gewijzigd dat dit in de toekomst niet meer mogelijk is. De heer WESTERHOF (v.d.) bespreekt de verplichte waterleiding. De dwang moet gemotiveerd zijn. De VOORZneTtat merkt op dat wel over het waterleidingbedrijf kan worden gesproken, doch niet over het ingrijpen van Ged. Staten in de bouwverordening. D eheer WESTERHOF betoogt dat waterleiding in Zuid-Westerkwartier niet noodig is, omdat er goed welwater is. Spr. is ook voor hygiëne, maar meent dat als de waterleiding daarmee rekening had gehouden de hoofdbuizen dan ergens anders gelegd moesten zijn. De tegenstanders van de verplichte aansluiting houden het hoofd hoog. De heer HARRENSTEIN (a.r.) merkt op, dat als de motie-Tuin was aangenomen, de fusie van de baan was. Er is gister besloten, dat als er geen bizondere omstandigheden zich voordoen, dan is de kwestie N.V. of overheidsbedrijf beslist ten gunste van het eerste. Gedeputeerde MANSHOLT: Dat is onjuist! De heer HARRENSMN: Men kan nu niet op de gister genomen beslissing terugkomen. De heer BRUGMANS (lib.) oordeelt een voorzichtig financieel beleid in de toekomst geboden en bepleit verdieping van het profiel van het Eemskanaal. De heer TUIN (s.d.a.p.) acht het onjuist, dat als de Staten een besluit genomen hebben dit niet beteekent, dat daarop nooit kan worden teruggekomen. De te verwachten voordracht, die in verband met de fusie zal komen, kan gewoon worden bekeken. De tegenstanders hebben zich niet aan handen en voeten gebonden, Als de komende voordracht over de fusie mocht worden verworpen, dan zal nog moeten beslist, hoe de vorm moet zijn. Spr. zal op deze zaak niet weer terugkomen. Wat de kanalenkwestie betreft, vraagt spr. te voorkomen dat de industriën in moeilijkheden komen. Wat de wegenplannen betreft, vraagt spr. een meer gedetailleerd plan, terwijl hij wijst op de noodzakelijkheid van rijwielpaden. De uiting van den heer Westerhof, inzake de waterleiding, was een stem uit het verleden en spr. acht zich gelukkig, dat er thans andere begrippen dienaangaande bestaan. Wat de door den heer Sterringa voorgestelde loonsverhooging betreft, stelt spr. vertrouwen in de houding van Gedep. Staten, die de verhouding tusschen de indexcijfers en de bonen in het oog zullen houden. De heer VEENHOF (c.d.u.) bespreekt de personeelsbezetting bij de Prov. Waterleiding en wijst er op, dat er nog nooit personeel is benoemd in vasten dienst. Alleen de directeur. Het personeel is ingekrompen, doch er zal altijd een vaste groep moeten blijven. 'Spr. hoopt, dat er in de rechtspositie van het personeel verbetering zal komen. De heer Veenhof dient een voorstel in, om de salarissen en bonen beneden f 1500. tijdelijk te verhoogen met 5 pct. De heer H. TEN HAVE (n.s.b.) zegt, dat tegenover de verplichte aansluiting groote bezwaren bestaan. Hoe durven Gedep. Staten dit in dezen tijd dwingend aan de gemeentebesturen voorschrijven? Spr. meent, dat toegezegd is, dat moderatie zou worden gepleegd tegenover hen die niet financieel krachtig genoeg zijn, waaraan niet de hand wordt gehouden. Spr. geeft dringend in overweging hierin toch een oplossing te brengen, door vrijstelling te geven aan hen de niet in de belasting worden aangeslagen. Spr. vraagt wat er tegen is om de tarieven van het Prov. Electr. Bedrijf publiek te maken. De heer STIEKEIVIA (r.k.) meent, dat slechts 2 of 3 ambtenaren beneden f 1500. verdienen. Is het voorstel-Veenhof dus een vriendelijk gebaar? De heer KOLTHEK (r. en v.) meent, dat 5 pct. loonsverhooging niet ongewettigd is. Spr. hoopt, dat Gedep. Staten er in slagen om voor de jeugdige werklooze een hoogere toelage te bewerkstelligen. Spr. vraagt rekening te houden met de financieele bezwaren van hen, die aangesloten worden bij de Prov. waterleiding. De heer PANNEKOEK (a.r.) brengt eenige bezwaren naar voren inzake de zorg voor de jeugdige werkloozen. Gedeputeerde COHEN ontraadt de moties tot salarisverhooging. Sinds Augustus is een sterke prijsdaling te zien in de goederenprijzen. De toestand is nog niet geconsolideerd en daarom meenen Gedep. Staten, dat een verhooging thans niet wenschelijk is'. Het zou onbillijk zijn om alleen de laagste salarissen te verhoogen. Wat de f usie betreft, de beslissing is duidelijk. De begrooting en de machtigingen zijn aangenomen. Gedep. Staten mogen voortgaan met onderhandelingen over de fusie. Als de antwoorden der gemeentebesturen binnen zijn, dan komt een nieuwe voordracht en de Staten zullen dan nemen de definitieve beslissing. Wanneer er geen aanleiding toe bestaat dan zullen de Staten, met eerbiediging der beslissingen natuurlijk met deze voordracht meegaan. De werkkampen beloven dat de gelden voor de jeugdige werkloozen toch op een goede plaats komen. Wat de water winplaats betreft, toen de klachten van Groningen kwamen, is Haren direcht in overweging gegeven een andere rioleeringsregeling toe te passen en Groningen werden middelen aan de hand gegeven om de bronwaterleiding veilig te stellen. Een directe wijziging in het waterschapreglement gaat maar niet zoo. Den heer Veenhof meikt spr. op, dat er reeds vast personeel bij het Waterleidingbedrijf is benoemd. De verplichte aansluiting rust op de eigenaren en niet op de bewoners der huizen, terwijl voor financieel onmachtigen uitzonderingsbepalingen worden gemaakt. De VOORZIIn'ER dankt voor de tegemoetkomende houding, dat afgezien wordt van de replieken. De motie -Sterringa wordt verworpen met de stemmen der communisten en den heer Veenhof (c.d.u.) voor. De motie-Veenhof wordt ingetrokken. Bij de begreotingspOsten vraagt de heer VEENHOF spoedige opruiming van de verkeersobstakels Korrebrug en Damsterdiepbrug. Gedeputeerde COHEN zegt toe, dat met de onderhandelingen spoed zal worden gemaakt. De begrooting wordt daarna goedgekeurd. Voordat de VOORZITTER de zitting sloot, gaf hij uiting aan de in aller hart rijzende bede, dat de komende tijd een gelukkige tijd moge zijn %TOOT de Prinses, voor het Koninklijk Huis en voor het volk. Moge God deze allerbeste wenschen van het volk verhooren. Daarna sloot de Voorzitter om zes uur de vergadering in naam der Koningin. --- Arr-Rechtbank Groningen. Vonnissen. Cornelis M., zwervende (ged.) heeft een kaas gestolen en eenige schoenklom,pen. Eisch 6 mnd. gevangenisstraf. Vonnis B maanden, waarvan 4 maanden voorwaardelijk. Willy Sch., Berend H. en Hendrik 0., allen te Groningen, hebben tezamen een groot aantal rijwielplaatjes gestolen. Tegen de beide eerste verdachten werd 1 jaar en 4 maanden gevangenisstraf en tegen 0 6 maanden gevangenisstraf g'eëischt. Heden werden Sch. en H. veroJrdeeld tot 1 jaar gevangen,lsstraf plet aftrek van ,cie --- Kantongerecht Groningen De Kantonrechter veroordeelde op 14 December o.m. wegens overtreding van: de motor- en rijwielwet: J. A. v. D., chauffeur te Amersfoort tot f 15 boete subs. 6 d. h., met toewijzing civiele vordering; H. v. H., onderwijzer te Enschede f 6 subs. 2 d. h.; het motor- en rijwielreglement: A. 8., radiohandelaar te Groningen en P. J. M., garagehouder te Loppersum, beiden tot f 25 subs. 10 d. h.; F. T., expediteur te Asse n f 8 subs. 8 d. h.; J. M., chauffeur te Lettelbert f 6 subs. 3 d. h.; J. E. 8., perser te Groningen f 5 subs. 5 d. h.; de woningwet: G. K., arbeider te Uithuizen f 25 subs. 25 d. h.; de veewet: A. v. cl. Z., koemelker te Spijk f 20 subs. 10 d. h.: art. 453 Wetb. v. Str.: R. 8., muzikant te 2de Exl o erin on cl 3 maal 3 cl. h. en 6 maand op naar een R.W.I. yijrgesproken: 4. 8., fotograaf te Groningen, ---