Advertentie BLUYSSEN's ROOIIIBOTERI. Gegarandeerd zuiver op scheikundige analyse. 60, 65 en 70 ct per pond. --- LANDBOUW-KRONIEK. Het bemesten der weiden. No. 47. 22 Nov. 1896 De planten moeten om te gedijen in den grond 8 voedingstoffen vinden. Door de bemesting geeft men de planten voedingsstoffen en men zou kunnen meenen, dat daarbij alle acht voedingstoffen moesten aangewend worden. Dit is zeker niet noodig; eenige van deze voedingstoffen komen nl. in voldoende hoeveelheid in den grond voor, zoodat eene bemesting daarmede overbodig is. 'De grond heeft gebrek aan drie voedingstoffen, nl. phosphorzuur, stikstof en kali, zoodat deze drie moeten aangebracht worden. Bovendien is eene kalking in lange tusschenruimten bepaald noodig. De kalk werkt niet direct als plantenvoedingstof, maar vooral is hare werking eene indirecte: zij verbetert de werktuigelijke en scheikundige eigenschappen van den bodem en werkt daardoor gunstig op den groei der planten. Het is noodig, dat de drie voedingstoffen : stikstof, phosphorzuur en kali- samen gegeven worden; doet men dit niet, dan zondigt men tegen de wet van het minimum, die luidt: de opbrengst regelt zich naar de voedingstof, die in de kleinste hoeveelheid in den grond voorkomt. Verondersteld dat de bodem weinig phosphorzuur bevat en men bemest met chilisalpeter en kainiet, dus met stikstof en kali, dan zal zulk eene bemesting weinig of geen gevolg hebben: de planten groeien dan slechts zoo lang, als er nog opneembaar phosphorzuur in den grond voorhanden is. Is deze opgeteerd, dan houdt het groeien op, ook als met chilisalpeter en kainit sterk gemest is. Hier dient bij opgemerkt, dat er echter gronden zijn, die b.v. een natuurlijken kalirijkdom bezitten, zoodat daarbij een kalibemesting overbodig is, maar dikwijls worden gronden kalirijk beschouwd en zij zijn het volstrekt niet, zoodat door eene bemestingproef nagegaan dient te worden of er ook kali dient aangewend. In 't algemeen dient dus bemest te worden met stikstof, phosphorzuur en kali; de peulvruchten maken hierop eene uitzondering, daar deze voornamelijk alleen met phosphorzuur en kali bemest worden. Meermalen werd door practische mannen opgemerkt waaronder vooral Schultz-Lupitz —, dat de peulvruchten de stikstof aan de lucht kunnen ontnemen; de theoretische lieden, steunende op proefnemingen, die door Bonssingault gedaan waren, bestreden dit. Door de nauwkeurige proeven van Hellriegel werd onwederlegbaar aangetoond, dat de peulvruchten inderdaad de nuttige eigenschap bezitten, stikstof uit de lucht te trekken. Het zou dus verkeerd zijn, peulvruchten met stikstof te bemesten; men geeft deze alleen phosphorzuur en kali. Bij uitzondering, nl. op stikstofarme gronden geeft men peulvruchten eene kleine hoeveelheid stikstof, omdat zij gedurende een korten tijd, nl. dan, als de reservestoffen van 't zaad opgeteerd zijn, grondstikstof noodig hebben. Hoe staat het nu met de stikstof bemesting der weiden? De vraag rijst: hoe groot zijn de meerdere opbrengsten, die door eene bepaalde stikstof bemesting, b.v. door bemesting met 100 k.g. chilisalpeter, kunnen behaald worden? De uitkomsten der groenlandbemestingsproeven geven geen bevredigend antwoord op deze vraag; zij loopen zeer uiteen en het schijnt, dat men bij groenlandbemestingsproeven niet gemakkelijk overeenstemmende uitkomsten kan verkrijgen. Wagner nu, geeft langs den weg der berekening een antwoord op bovenstaande vraag en de uitkomsten dier berekening bleken niet in strijd te zijn met de practijk. Zulk eene berekening is mogelijk, omdat men weet hoeveel procenten stikstof in verschillende cultuurplanten voorkomen; is het stikstofgehalte daarin hoog, dan kunnen 100 k.g. chilisalpeter natuurlijk betrekkelijk weinig van die stikstofrijke plantenmassa voortbrengen; is het stikstofgehalte der cultuurplanten laag, dan rijkt 100 k.g. chili bij de voortbrenging van zulke planten veel verder. Wagner vond b.v. dat 100 k.g. chili in staat is bij hooi eene grootere opbrengst van 645 kg. voort te brengen, bij koolzaad slechts eene grootere opgrengst van 210 kg. zaad. Men ziet dus, dat door eene stikstof bemesting bij hooi eene veel grootere opbrengst verkregen kan worden dan bij koolzaad; hieruit mag men echter nog niet besluiten dat eene chilisalpeter , bemesting bij groenland rentegevender is dan bij koolzaad want de waarde der oogstvoortbrengselen dient ook in aanmerking te worden genomen. Moge men ook bij weiden door stikstof bemesting eene grootere opbrengst krijgen dan bij koolzaad, toch is de waarde der grootere opbrengst bij de laatste vrucht de grootste, want 645 kg. hooi kost gemiddeld ongeveer f 12.90 210 kg. koolzaad kost ongeveer f 25. Men verkrijgt dus bij weiden door de stikstofbemesting eene tamelijk hooge opbrengst, maar deze opbrengst is laag in prijs, zoodat het van dit standpunt uit rentegevender is de stikstof bij andere veldvruchten aan te wenden. De stikstof bemesting is ook bij weiden niet noodig, zooals uit het volgende blijkt. De flora eener weide staat in nauw verband met de bemesting. Zoo is door de proefnemingen van de bekende Engelsche onderzoekers Lawes en Gilbert nagegaan, dat eene stikstofbemesting den groei der grassen, eene kalibemesting daarentegen den groei der peulvruchten begunstigt. Lawes en Gilbert verkregen de volgende cijfers: werd het veld niet bemest, dan waren 74 procent der weideplanten grassen; na eene stikstofbemesting echter wees de weide 90 procent grassen aan. Op de onbemeste weide waren. verder 7 procent peulvruchten voorhanden; na eene bemesting met phosphorzuur en kali waren echter 24 pct. der weideplanten peulvruchten, en zoo gunstig moet alleen de kali op den groei der peulvruchten gewerkt hebben, want na eene phosphorzuurbemesting alleen waren nog niet eens 3 procent peulvruchten voorhanden. Werd bij de proefnemingen van Lawes en Gilbert behalve kali ook stikstof gegeven, dan waren in 't geheel geene vlinderbloemigen meer op de weide te vinden; de stikstof begunstigt dus den groei der grassen en der andere weideplanten zoodanig , dat de leguminosenflora geheel onderdrukt werd. Deze cijfers zijn van zeer groot belang en zij bevestigen eene ervaring, die reeds duizende malen in de practijk is opgedaan, n.l. deze, dat na eene kalibemesting de peulvruchten zich vermeerderen. De invloed van kali op den groei der leguminosen is van groot belang, want dit feit maakt den toevoer van dure stikstof op weiden overbodig. De peulvruchten n.l. , welke na eene kalibemesting zich vertoonen, zorgen voor de stikstof der overige planten: deze peulvruchten nemen de stikstof uit de lucht, de wortelresten dezer planten, waarin natuurlijk ook luchtstikstof zit, worden ontleed en verschaffen zoo aan de andere weideplanten de noodige stikstof. Nu rijst de vraag: waar komen die peulvruchten vandaan? Zij kunnen natuurlijk niet van zelf ontstaan zijn, zij komen zeer verkommerd reeds in de weiden voor, maar komen niet tot „groei en bloei", omdat zij gebrek hebben aan kali. Bemest men nu zulk een weide met kali en ook met phosphorzuur, dan hebben die verkommerde plantjes alles wat zij noodig hebben, want kali en phosphorzuur zijn haar gegeven en stikstof nemen ze uit de lucht. De peulvruchten ' zullen dan weelderig groeien en voor een deel de grassen onderdrukken, omdat voor hen de wa.sdomsvoorwaarden niet zoo gunstig zijn, daar hun stikstof ontbreekt. (Red.) (Slot volgt). --- De voedingsleer in gevaar! Een nieuwe ontdekking op bet gebied der zuivelbereiding? In eenige vakbladen wordt in den laatsten tijd met veel ophef en enthusiasme verkondigd dat de tot nu toe geldende, en tamelijk vaststaande voedingsleer van het vee aan het wankelen is gebracht door eene ontdekking van Prof. Soxhlet , waaruit zou zijn gebleken dat eene belangrijke verhooging van het vetgehalte der melk zou zijn te verkrijgen door eene aanmerkelijke vermeerdering van het vetgehalte van de voederrantsoenen der melkkoeien. Tot nu toe heeft men gemeend, en niet op grond van enkele onderzoekingen van één persoon, dat men bij de voedering van melkvee het voordeeligst uitkwam wanneer men niet alleen eene voldoende hoeveelheid voeder toediende, maar er tevens voor zorgde dat er eene bepaalde verhouding bestond tusschen de hoofdbestanddeelen van het voedsel, zijnde water, eiwit, zetmeel, suiker en zouten. Er moest, meende men, bij melkvee, tusschen de verteerbare stikstof houdende en stikstofvrij e bestanddeelen van het voeder eene voederverhoudiug in acht genomen worden van ongeveer 1 : 5,4. Men heeft reeds lang geweten dat vet een noodzakelijk bestanddeel is van het voedsel, maar tot nu toe heeft men gemeend dat men bij herkauwers voorzichtig moest zijn om niet te veel vet te geven, omdat eene groote hoeveelheid vet de eetlust bederft en de spijsvertering in de war brengt. Men weet reeds lang dat vet in het voedsel noodig is omdat het de eiwitontleding tegengaat en dus de vleeschaanzetting bevordert, terwijl veel eiwit onnut in het lichaam zou worden omgezet wanneer de andere bestanddeelen , dus ook het vet, in betrekkelijk onvoldoende hoeveelheid aanwezig waren. De invloed van het voeder op de procentische samenstelling der melk, vooral wat het vetgehalte betreft, heeft in de laatste 30 jaren tot vele onderzoekingen door geleerden en practici aanleiding gegeven, en het is vrij zeker dat er slechts weinig goede waarnemingeli voorhanden zijn waaruit een verband van oorzaak en gevolg kan worden afgeleid tusschen eene verandering i 4 de voedering der koeien en eene gelijktijdige later intredende verandering in de samenstelling der melk. Het is vrij zeker dat eene zoodanige verandering veel meer het gevolg is van gelijktijdige verandering in uitwendige omstandigheden, dan van eene verandering in het voer, tenzij het voorafgaande rantsoen eene geheel abnormale samenstelling bezat of geheel ontoereikend was. Met zekerheid is in de laatste 30 jaar geen enkele voederstof bekend geworden, die de eigenschap bezit het vetgehalte der melk op merkbare wijze te kunnen vermeerderen. Wel heeft men meermalen gemeend dat dit wel het geval was, maar bij nader inzien bleek dat de wijze van proefneming geen vertrouwbaar resul- taa't kon waarborgen. – Deze proefnemingen worden dikwijls zoo ingericht dat men van één of meer koeien gedurende eenigen tijd de melkopbrengst en het vetgehalte der melk onderzoekt, en daarna het voeder verandert, en wanneer nu eene verandering in de melk wordt waargenomen dan brengt men beide verschijnselen met elkaar in oorzakelijk verband. Maar zeer ten onrechte, want talrijke uitgebreide onderzoekingen van melk in de laatste jaren verricht, hebben afdoende bewezen dat de variaties in het procentisch vetgehalte der melk, bij onveranderd voeder en onveranderde uitwendige omstandigheden voor en na waargenomen, veel grooter zijn dan vele der veranderingen die men bij zulke voederproeven op rekening wil schrijven van de veranderingen in het voer. Bij zulk eene proefneming weet men niet of dezelfde verandering in de samenstelling der melk niet zoude zijn ingetreden wanneer er geen verandering was gebracht in de samenstelling van het voer. En ook de voortzetting der contróle gedurende eenigen tijd na terugkeer op het eerste rantsoen geeft geen zekerheid, omdat men niet weet hoe, bij constante voedering, het vetgehalte varieert gedurende het verloop der lactatieperiode. Niettegenstaande deze onzekerheid hebben toch de volgens deze wijze verrichte voederproeven van Prof. Kiihn , Dr. Emil Wolff, Dr. Fleischer en anderen het resultaat gehad dat het procentisch vetgehalte der melk niet of bijna niet werd geïnfluenceerd door eene meer intensieve voedering, zelfs met zeer vetrijke voedermengsels. in Denemarken en Noorwegen heeft men bij het doen van voederproeven een veel meer rationeele methode gevolgd, die aangegeven is door N. J. Fjord. Hierbij worden telkens drie of vier groepen van koeien naast elkander onderzocht, elke groep bestaande uit 10 á 12 stuks individuen, waardoor in elke groep de invloed van individueele verschillen en invloeden tot een minimum is teruggebracht. Deze groepen worden met groote zorg uit een groot beslag vee uitgekozen, zoodat alle drie of vier volkomen vergelijkbaar zijn wat aangaat gemiddelde ouderdom, gemiddelden lactatietoestand, melkopbrengst en samenstelling der melk. Wanneer door een voorloopig onderzoek gebleken is dat alle drie groepen onder dezelfde uitwendige omstandigheden en bij gelijke voedering dezelfde veranderingen in de productie vertoonen , dan wordt in eene der groepen de verandering in het rantsoen gebracht waarvan de invloed zal worden bestudeerd. Blijkt het nu dat na eenigen tijd eene verandering intreedt in de samenstelling of in de hoeveelheid der geleverde melk, terwijl de twee contróle-groepen volkomen onderling gelijk blijven in productie, dan mag men aannemen dat de aangebrachte verandering de oorzaak is geweest van de verandering in opbrengst, te meer wanneer de middelste groep na terugkeer op het aanvankelijk rantsoen, weer gelijk wordt aan de beide andere. De resultaten van deze proeven winnen daardoor nog belangrijk in waarde, dat zij ter verwijdering van plaatselijke invloeden steeds op meerdere plaatsen in verschillende deelen van het land, volgens hetzelfde plan en gelijktijdig worden verricht. En al deze proeven hebben doen zien dat het wel mogelijk is door het voeder invloed uit te oefenen op de hoeveelheid melk, maar niet op de procentische samenstelling, dus niet op het vetgehalte. in de winterhalfjaren 188788, 1888/89 en 1889/90 werd niet alleen gemiddeld, maar ook in de afzonderlijke proefplaatsen aangetoond, . dat de vervanging van één K.G. gecontreerd . krachtvoeder door 10 K.G. voederbieten of door , 12 K.G. Tuinips , geen merkbare verandering, 5 noch in de hoeveelheid melk, noch in de procentische samenstelling er van, teweegbracht. . Werd echter bij een overigens normaal samengesteld melkvoederrantsoen nog een toegift gegeven van ongeveer 18 K.G. knollen, dan werd wel meer melk gegeven, maar de samenstelling . onderging geen verandering. In de jaren 1891 en 1892 werd bij de proeven het koren in meer of minder mate vervangen _ door een zoo groote hoeveelheid voederkoeken dat de voederverhouding dezelfde bleef, of ook omgekeerd de koeken door koren, maar het resultaat was hetzelfde als bij de vroegere proeven, niettegenstaande het grooter eiwitgehalte der koeken, en niettegenstaande deze voor een derde deel bestonden uit palmkernkoeken , die in Duitschland vrij algemeen worden beschouwd als gunstig werkende op het vetgehalte der melk, onderging de melk geen verandering in samen• stelling. Wel had het grooter eiwitgehalte der _ koeken tengevolge dat de hoeveelheid melk grooter werd en dat de koeien meer in gewicht I toenamen, maar het vetgehalte der melk bleef e hetzelfde. Ook de nawerking der koeken was t nog duidelijk te bespeuren nadat de koeien we• der op het oorspronkelijke rantsoen waren teruggebracht. a In de jaren 1893 en 1894 werd het koren _ meer of minder volledig vervangen door een _ overeenkomstige hoeveelheid tarwezemelen , maar ook hierdoor veranderde de procentische samene stelling der melk niet. Gedurende die 7 jaren zijn waargenomen 1639 Et stuks vee, verdeeld in 161 groepen over 10 verschillende plaatsen verspreid, en wie weet met hoeveel accuratesse dergelijke zaken in Denemarken worden behandeld, kan niet nalaten groot vertrouwen te stellen in de verkregen uitkomsten. Ook op het landbouwkundig instituut te Aas bij Christiania in Noorwegen, zijn in den winter van 1893194 proeven genomen, waarvan de uitkomst de Deensche resultaten bevestigt. Hierbij gold het een .onderzoek betreffende het in Noorwegen veel gebruikte Walvisch-vleeschmeel als voeder voor melkkoeien. Dit vleeschmeel bevat 44,3 0/0 verteerbaar eiwit en 28,7 0/0 vet. Nadat geconstateerd was dat de beide met elkaar te vergelijken groepen van tien koeien, bij gelijke voedering gedurende een maand, werkelijk onderling vergelijkbaar waren, verkreeg de eene groep, bij overigens onderling gelijke voedering der beide groepen, een toegift per stuk en per dag van 0,5 K.G. Walvischvleeschmeel. Later werd deze toegift tot 1,5 K.G. verhoogd, maar met vermindering van een even groot gewicht aan plantaardig krachtvoeder. Bij deze proeven bleek nu dat onder den invloed van het vleeschmeel, voornamelijk in het begin, wel de hoeveelheid melk grooter werd, maar dat het vetgehalte der melk niet grooter was dan dat in de conti-Me-groep. Integendeel was juist gedurende den tijd van sterke vleeschmeelvoedering , de melk armer aan vet, wat misschien hieraan moet worden toegeschreven, dat de verhouding van stikstofhoudende tot stikstofvrije voederbestanddeelen was gekomen op 1 : 3,3, terwijl die in de conti-Me-groep was 1: 4,7. Terwijl nu uit al die proeven, door ernstige en wetenschappelijke mannen in het pra,ctisch bedrijf genomen, gebleken is dat, zoolang de samenstelling van het voeder rationeel is, een eenzijdige verhooging van een enkel voederbestanddeel, o.a. vet, geen verandering in de procentische samenstelling der melk teweeg brengt, komt Prof. Soxhlet met de mededeeling , dat door hem voederproeven met melkvee zijn verricht, waarvan het resultaat was, dat men het vetgehalte der melk wel duidelijk en belangrijk kan vermeerderen, door vermeerdering van het vetgehalte van het voeder. Nu is het volstrekt geen vreemd verschijnsel dat de vertegenwoordigers van een en dezelfde tak van wetenschap van meening verschillen over dezelfde zaak, maar dat het autoriteitsgeloof in wetenschappelijke quaesties in den tegenwoordigen tijd nog zoo groot kon zijn, dat wetenschappelijke mannen, alles wat voorafgegaan is ignoreerende, verklaren dat niet licht aan de waarheid der nieuw opgeworpen stelling kan getwijfeld worden, eenvoudig en alleen omdat Prof. Soxhlet in Manchen het zegt, heeft mij zeer verbaasd. Ik had gedacht, dat het meer op den weg lag der wetenschap eerst te onderzoeken of wel werkelijk de waarnemingen van Prof. Soxhlet den toets der critiek kunnen doorstaan, voordat men deze hypothese tot den rang van een vaststaand resultaat der wetenschap verheft, en ook acht ik het niet overbodig te onderzoeken of wel werkelijk in emulsie-vorm het vet zóóveel gemakkelijker verteert, dan wanneer het zonder verdere bewerking met het voeder vermengd is, dat men per koe per dag '/2-1 K.G. lijnolie, sesamolie of rundvet zonder digestiestoornis kan doen opnemen. Maar ook wanneer dit is uitgemaakt dan begrijp ik niet hoe men daarmee den raad in verband kan brengen om lijn- en andere koeken niet te sterk uit te persen. Want het schijnt toch uitgemaakt dat in koeken het vet niet in door Soxhlet gewenschten vorm aanwezig is, omdat de Deensche voederproeven ons hebben doen zien dat in den vorm van koeken toegediend, het vet in het voeder het vetgehalte der melk niet eenzijdig kan verhoogen. Bij den raad op zich zelf kan ik mij overigens volkomen aansluiten, omdat mij gevallen bekend zijn, waarin minder gunstige resultaten bij de rnelkveehouding verkregen, waarschijnlijk in verband moesten worden gebracht met een te gering vetgehalte van het voeder. Maar om tot die conclusie te komen was volstrekt geen nieuwe hypothese noodig, de nu aangevallen voedertheorie is volkomen in staat om de nadeelige gevolgen van te weinig vet te verklaren. Er is nog iets dat mij in de, overigens nog al uitvoerige mededeelingen aangaande de proeven van Soxhlet niet bevredigt. Er wordt wel gezegd dat Soxhlet door vervoedering van Sesamof lijnolie of uitgeperst rundvet, in den vorm van emulsie door de geheele hoeveelheid drinkwater verdeeld, een melk verkreeg met 5,8 procent vet, dat hij door toevoeging 1,5-2 pond lijnolie bij 18-22 pond hooi een melk verkreeg, die gemiddeld over 4 dagen een vetgehalte had van 51/, procent, en dat 1-2 pond rundvet bij 18-25 pond hooi een melk leverde met 4%-5'12 procent vet op den eersten dag, en van gemiddeld 4.7 procent over 8 dagen, maar ik vind niet opgegeven hoe hoog het vetgehalte was vóór de proef, en ook mis ik de opgaven van de hoeveelheden melk onder de verschillende omstandigheden gemolken. Wanneer zij, die over de zaak hun oordeel hebben uitgesproken niet over meerdere gegevens van Soxhlets proeven te beschikken hebben dan mij ten dienste staan, dan komt het mij ongemotiveerd voor zich in dezen partij te stellen. Men moet met het maken van gevolgtrekkingen uit waargenomen veranderingen in de samen ,telling der melk hoogst voorzichtig zijn_, omdat vele koeien, zonder dat er oogenschijnlijk iets bijzonders aan is waar te nemen, toch bij nader onderzoek blijk geven uiterst gevoelig te zijn voor invloeden van buiten. Ik had nog in de vorige week gelegenheid de melk te onderzoeken van 14 koeien, waarvan een gedeelte één dag, een ander gedeelte drie dagen te voren waren gestald, en op ééne uitzondering na was bij alle het vetgehalte verhoogd en de melkgift belangrijk verlaagd. Bij een was het vetgehalte zelfs 2,5 procent hooger dan bij het voorgaande ondei ioek, bij verscheidene andere was de vermeent( ring -i- 1 procent. Het is een gelukkig verschijnsel dat de boeren over 't geheel nog al conservatief zijn, want het zou er op de botermarkt gek gaan uitzien, wanneer ieder boer nu op raad van Soxhlet ieder zijner koeien per dag een kilo lijnolie ingoot. Dikwijls maakt men de boeren er een verwijt van, dat zij zoo erg vasthoudend zijn, maar ik vraag, hoe zullen zij anders, wanneer zij die geacht worden het te weten, telkens weer komen aandragen met adviezen, die lijnrecht met elkaar in strijd zijn. Pas voor een paar jaar werd door een zekeren Johan Koopmans te Amsterdam, een heer die ook al verstand schijnt te hebben van de voedingsleer, aan de belanghebbenden verkondigd, dat sedert eenige jaren in Amerika was erkend, dat veel vetgehalte in het voedsel het vetgehalte in de melk voor de boterbereiding doet verminderen, en bij het mesten te veel vet aanzet. Krachtvoeder voor het vee moet bevatten veel eiwit, veel zetmeel, maar weinig vet. Eiwit is de bron zoowel voor de melk als voor het vleesch. Tot staving van de waarheid van de bewering dat in Amerika iets nieuws was ontdekt, werd een brief overgelegd van den Directeur van het Rijksproefstation te Washington, die begint met de mededeeling dat er in den laatsten tijd geen ommekeer was gekomen in de wijze van voeding van het vee voor mesting of zuivelbereiding, en waarin verder eenige zeer verstandige, maar volstrekt niet nieuwe werken betreffende de samenstelling van voederrantsoenen worden gegeven. Nu weer komt uit Miinchen het advies om maar om raak vet te voeren. Waar moet de practicus zich nu aan houden? Het is gelukkig dat er meer boeren zijn die uit eigen oogen kunnen zien dan wel eens wordt gedacht. Ten slotte nog dit. Soxhlet heeft proeven genomen met lijnolie, sesamolie en rundertalk. Vrij zeker zou hij even gunstige resultaten verkregen hebben met Margarine het vet- en olie-mengsel dat volgens de liefhebbers zoo bij uitstek gemakkelijk verteerbaar is. Mocht dit op den duur blijken werkelijk het geval te zijn dan was de hatelijke margarinequaestie opgelost. We zouden onze koeien een slobber geven van margarine, om ze op die wijze langs den natuurlijken weg in natuurboter om te zetten. . _ (Friesche Mededeelingen en Berichten). _ J. MESbAG. ---