Verenigingen in De Wilp wordt medewerking gevraagd bij opening Wilpsterweg Alle verenigingen te De Wilp zullen worden verzocht hun medewerking te verlenen aan de officiële opening van de gerekonstrueerde Wilpsterweg, Mr. Nennstiehlweg, Plantsoen en Van Akenweg. De opening zal weliswaar pas worden verricht in de week van 31 mei tot en met 7 juni van het komende jaar, maar de vereniging Plaatselijk Belang besloot maandagavond om de verzoeken daartoe nu reeds te verzenden. Plaatselijk Belang besprak voorts het schrijven van het gemeentebestuur Marum, betreffende de voormalige speelweide aan de Oudemolenweg. Deze zou zonder toestemming van het gemeentebestuur zijn verhuurd aan de sportvereniging De Wilper Boys—Dos als trainingsveld. Deze trainingen moesten worden gestopt, waarop de sportvereniging reageerde met een adres aan de raad. Dit heeft op de vorige raadsvergadering een punt van bespreking gevormd met als resultaat, dat over het gebruik van het terrein nog nader wordt gesproken. Interessante onderwerpen kwamen aan de orde bij de rondvraag. Hieruit bleek, dat de jeugd in De Wilp nogal aktief is. De muziekkoepel wordt vakkundig door de jeugd gesloopt, terwijl het grasperk om de dorpsvijver wordt misbruikt (echter niet alleen door de jeugd). Plaatselijk Belang zal informeren of niet iemand de koepel wil kopen en afbreken, omdat deze toch niet meer wordt gebruikt. Het bushokje is nog steeds zoek. De vereniging zal zich hierover in verbinding stellen met het gemeentebestuur. Er werd gesuggereerd om een abri zonder glas te plaatsen, omdat het glas toch weer zal Worden vernield. Ook ter sprake kwam het instellen van een maximum-snelheid op de Wilpsterweg, het aanbrengen van witte strepen op de weg en de te hoge aanplantingen voor de openbare kleuterschool. --- Drentse bejaarden en langdurig zieken worden goed verzorgd De gez:insverzorging in Nederland laat een spectaculaire ontwikkeling zien, zei dinsdagmiddag in de ontmoetingsruimte van de Marturiakerk in Assen de heer J. Hollenbeek Brouwer, directeur van het Gereformeerd Sociaal Centrum Drenthe. Hij opende de provinciale dag voor gezinsverzorgsters en -helpsters van dit centrum, die druk werd bezocht. Er zijn in Nederland 1000 instellingen op het gebied var de gezinsverzorging werkzaam met 10.000 vaste en 10.000 losse krachten. In Drenthe zijn er 56 met 400 vaste en ruim 800 losse krachten. In enkele gemeenten, o.a. Emmen en Norg enige achterstand. Dat stelt hoge eisen aan de vakbekwaamheid en de toegewijdheid van allen die daarvoor werkzaam zijn. De intensiteit van gezinsverzorging is volgens de heer Hollenbeek Brouwer verhoudingsgewijs in Drenthe bijzonder hoog. Een zeer gunstige ontwikkeling laat in Drenthe de verzorging van bejaarden en langdurige zieken zien. Een belangrijke steun was in het afgelopen jaar de belangrijk hogere salariëring van de gezinsverzorgsters. Er is overleg gaande om de gemeentelijke subsidies op te voeren in de richting van 100% der kosten. Ook in Drenthe zijn gesprekken gaande voor het bereiken van grotere organisatorische vormen. Bij het Gereformeerde centrum acht men het levensbeschouwelijke karakter van beslissende betekenis voor de te kiezen organisatievorm. Mevrouw M. Grezel-Molenkamp uit Winschoten hield een inleiding over Van tiener tot oma, waarna een forum vragen beantwoordde betreffende de gezinsverzorging. 's Avonds droeg de heer J. Weggemans uit Assen gedichten voor. --- Wielrijder uit Grootegast dodelijk verongelukt Op de Provinciale weg te Doezum vond een verkeersongeval plaats met dodelijke afloop. De 61-jarige heer M. Bergsma uit Grootegast reed op zijn fiets plotseling naar de linkerkant van de weg. Hij werd geschept door een tegemoetkomende auto. bestuurd door de heer R. K. uit Doezum. Het slachtoffer was nagenoeg op slag dood. --- Advertentie CALCAR --- EELDE. – Onze plaatsgenoot, de EELDE. Onzeplaatsgenoot,de heer B. Korrna slaagde te Utrecht voor het diploma herenkapper. EELDE. In hotel Centraal werd voor de gezamenlijke vrouwenverenigingen een uitvoering gegeven door het gezelschap Tetman de Vries. Deze 413 e uitvoering van dit bekende gezelschap viel zeer in de smaak. DE WILP. De hervormde gemeente alhier heeft een beroep uitgebracht op de heer Te Winkel te Roderwolde. --- Advertentie Voor u tot 6114% rente en voor u keuze uit 6 spaarvormen En 5 gulden voor nieuwe spaarders ter gelegenheid van Wereldspaardag . Het lóont extra de moeite om in de week van 30 oktober tot 7 november met sparen te beginnen. Want ter gelegenheid van Wereldspaardag ontvangt iedere NIEUWE spaarder op zijn spaarrekening fs, bij een minimum inleg van ƒlO,-.Sparen is altijd al aantrekkelijk bij de NMB. En nu meer dan ooit. Hoge rentepercentages, meer spaarmogelijkheden, waaronder nu ook 61/4% spaarbrieven. Plus het feestcadeau, opnieuw een facet van onze persoonlijke service. Ook dit laatste is iets waar we niet zuinig mee zijn! M111~•~.... •••••1~... ~MMO ••••• ~Mem ~am gamgammam NEDERLANDSCHE •1•~* «••••• ~/~. ~IMMO – 1.111•M... IM.I~IO MIDDENSTANDSBANK •IMMO. 1~1.1~ de bank waar ook ti zich thuis voelt Leek: 't Piepke 9. Marum: Wendsteinweg 6. Boden: Brink. --- Advertentie Inuerwoestbacwhild" gegarundeerd gES luur lang! Lindeweer keuridasstoelen ewo d !v 117 oois GROOTEGAST --- WAPEN EN GESLACHT VAN NORCH Uit het oude Noordenveld XIII In de vorige artikelen hebben wij herhaaldelijk gewezen op het bisschopsgetrouwe geslacht Van Norch, dat naast de Van Ruinens zoveel leengoederen in Drenthe bezat. Wellicht is deze familie door enkele historici niet naar volle waarde geschat. De onderzoekers zijn meest op hetgeen in de goederenlijst van omstreeks 1340 voorkomt gestrand. Bij de herkomst van het Norger wapen heeft men in de richting van de graven van Kuinre gezocht, daar in beide families de vijf schuinbalken voorkwamen. Een onderzoek van mr. A. N. Baron de Vos van Steenwijk naar de Kuinre-afstamming, heeft blijkens zijn publicatie in de Nederlandsche Leeuw, jrg. 1967, kolom 259 e.v. niets opgeleverd. Er is nl. geen enkele aanwijzing dat het geslacht Van Norch verwant was aan de graven van Kuinre. Wij beschouwen, op grond van een diepgaande studie, het geálacht De Vos van Steenwijk als een rechtstreekse voortzetting van de familie Van Norch in mannelijke lijn. Vandaar dat we hier uitvoerig op ingaan. Het wapen van Norch en Kuinre Hiermee bedoelen we niet de naam van een bekend hotel aan de Kerkbrink te Norg, noch aan het huidige gemeentewapen, maar het wapen van de ridders Van Norch. Dit laatste is, naast het landschapsblazoen van Drenthe, zonder twijfel het belangrijkste wapen in Drenthe geworden. Het is eeuwenlang en wordt nog gevoerd door de familie De Vos van Steenwijk, waarvan de leden zoveel leidende functies in het oude landschap hebben bekleed. De heren Van Norch hebben ons hun zegels achtergelaten waarop hun wapen is aangebracht. Hetzelfde wapen is aanwezig in de Groningse Martinikerk. Het zal een bekende verschijning zijn geweest in het Noordenveld. Ten tijde van de strijd tussen bisschop en Drenten zullen de Norgse ridders geharnast op hun paarden hebben gezeten, hun blinkend rood-witte wapenschild meevoerend. De wapenkleuren •op de dekkleden verhoogden de middeleeuwse (valse) romantiek. Wellicht hebben zij deelgenomen aan de toernooien en met de ridders van Groningen, Peize en Coevorden elkaar de eer betwist. Dat wapen met de vijf rode schuirtbalken op het zilveren veld en daar omheen de zwarte schildzoom, beladen met de acht gouden penningen, is in de 13e eeuw niet het ontwerp van een reclametekenaar geweest. Het was een symbool. De stukken en kleuren hadden een betekenis voor de Heren van Norch! Maar waarom die rouwrand? In de middeleéuwen spraken de kleuren meer tot de mens dan nu. Het was niet de rouw die het wapen omgaf. Heraldici menen dat er een breuk in is te zien, het aangeven van een jongere linie in het geslacht. We menen dat dit hier niet opgaat. De zoom komt n.l. bij vrijwel alle leden van deze familie voor en het is ondenkbaar dat men bij het uitsterven van een oudere tak dan niet zou zijn teruggekeerd tot het oorspronkelijke blazoen. Het lijkt er o.i. veel op dat we in die zwarte schildzoom het kerspel Veenhuizen moeten zien, waarvan de heren Van Norch de boterpacht incasseerden. Het veen was immers zwart van kleur en in de heraldiek zijn de turven en het veen altijd in het zwart uitgebeeld. In dit geval stellen de gouden penningen — zoals de bollen officieel genoemd worden in het adellijke wapen De Vos van Steenwijk — vaten of klonten boter voor. De vijf rode schuinbalken kunnen betrekking hebben op de vijf buurschappen in het kerspel Norg: Norg, Een, Lange-10, Feest, Zuid- en Westervelde. Laatstgenoemden komen vaak als één plaats voor, vormden ook een gezamenlijke marke in tijden dat zij niet verenigd waren met de marke van Norg., Het is maar een vermoeden, we hebben geen zekerheid! Over dit wapen is in de vaktijdschriften — zoals boven al vermeld — danig gefantaseerd. Zelfs in het Nederlandse Adels• boek vinden we verkondigd dat door dit wapen een afstamming uit de graven van Kuinre wel waarschijnlijk is. De acht penningen zouden betrekking hebben op het muntrecht van de graven van Kuinre... Blijkbaar is over het hoofd gezien dat Kuinre pas in aanzien kwam, toen Roelof van Norch al vele malen in oorkonden was vermeld als trouwe dienstman van de Utrechtse bisschop... Het geslacht van Norch De eerste Van Norch in de geschiedenis is vermoedelijk Coenraad Van Norch (de Oric), genoemd in 1148. In welke verhouding hij stond met de later voorkomende familie, is met geen mogelijkheid vast te stellen. Pas zestig jaar later is er weer sprake van een Van Norch. We krijgen dan in volgorde: I. Hendrik van Norch, die genoemd wordt als getuige in 1206 of 1207 bij een overeenkomst waarin Dirk van der Are, bisschop van Utrecht, verklaart van Frederik, abt van Ruinen, de kerken van Steenwijk en Borne verkregen te hebben, alsmede de kapel te Westerbork, benevens enige tienden, in ruil voor de kerk van Heilen. Volgens de kroniekschrijver Menko zou zijn vrouw een zuster van prefect Egbert van Groningen zijn geweest. ll.Roelof van Norch was ongetwijfeld een zoon van bovengenoemde. Hem vin- ' den we vermeld van 1219-1254. In de strijd tussen de bisschoppen en Drenten stond hij steeds aan Utrechtse zijde. Volgens de kroniekschrijver Menko moeten zijn goederen in 1241 zijn geplunderd en verbrand. Het geboortejaar van deze ridder moeten we op ongeveer 1190 stellen. 111. Hendrik van Norch. Het is niet zeker dat hij een zoon geweest is van bovengenoemde Roelof. We vinden zijn naam in een oorkonde van 20 oktober 1302, als de markegenoten van Witten goederen loverdragen aan het klooster te Assen. Dat er geen oudere stukken zijn waarin hij voorkomt, is niet vreemd, gezien er tussen 1230 en 1300 weinig oorkonden bewaard zijn gebleven. De mogelijkheid is niet uitgesloten dat deze in 1302 genoemde Hendrik dezelfde is als Hendrik van Norch, die in de jaren 1315-1324 meermalen voorkomt. Hier komen we dan bij de knoop in de afstamming, die wel nimmer ontward zal worden. HOE ERFDE DE FAMILIE DE VOS VAN STEENWLIK HET VAN NORCH-BEZIT? De stamvader van dit bekende en meest vooraanstaande Drentse geslacht tot in deze eeuw is een Coenraad Ut den Gore, die drie zonen had: Roelof, die zich Van Steenwijk noemde; Johan, die aangetroffen wordt als De Vos van Steenwijk en als Johan Ut den Gore gezegd De Vos van Steenwijk en Egbert van den Ghore, alias dictus van Steenwijk. Mr. A. N. baron De Vos van Steenwijk heeft in de „Nederlandsche Leeuw", jrg. 1959, kolom 282 e.v. dit wel bewijsbaar kunnen vaststellen, nadat jhr. dr. Th. van Rheineck Leyssius in hetzelfde tijdschrift van december 1938 meende , dat de drie genoemden zonen waren van Johan Pipe, een broer van Coenraad Ut den Gore. Verschillende onderzoekers, waaronder mr. A. N. baron De Vos van Steenwijk, ver- moeden, dat de moeder van Coenr-aad Ut den Gore een Van Norch was en zijn kinderen daardoor de Van Norch-goederen erfden. Zij baseren dit op het wapen van Coenraad. Hij voerde een gedeeld schild met rechtsboven blanco en onder drie palen en links de schuinbalken van Norch. Hiertegen voerde jhr. dr. Van Rheineck Leyssius terecht grote bezwaren aan. Het lijkt namelijk onmogelijk dat de omvangrijke goederen van een nog lang niet in mannelijke lijn uitgestorven geslacht in vrouwelijke lijn konden vererven. Ook de interpretatie dat de palen-helft In het wapen een oud Van Steenwijk wapen zou zijn, zoals mr. A. N baron De Vos van Steenwijk gaf, is niet houdbaar. Waarom zouden de nazaten dan wel perse vastgehouden hebben aan de naam Van Steenwijk en dit voor hen zo belangrijke wapen hebben laten schieten? Hoe de familie De Vos van Steenwijk de Norch-goederen heeft geërfd is de belangrijkste vraag in deze kwestie. Daarover een volgende keer meer. --- Meester F. T. de Jonge te Surhuisterveen nam afscheid van Bijzonder onderwijs Na een onderwijzersloopbaan van 44 jaar, waarvan 37 jaar aan de Bijzondere Nationale school te Surhuisterveen, heeft de heer F. T. de Jonge wegens het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd afscheid genomen van het Bijzonder onderwijs. De heer De Jonge, die geboren is in Stedum, kreeg zijn opleiding in Groningen, waar hij in 1924 slaagde voor de onderwijzersakte, waarna hij benoemd werd aan de Chr. school te Westeremden.. Deze plaats verwisselde hij in 1931 met SurhuisterVeen, waar hij nadien is gebleven; de laatste 11/2 jaar had hij ziekteverlof. Aanvankelijk was het niet de bedoeling dat de heer De Jonge onderwijzer zou worden, maar had hij meer interesse voor de handel. Dat dit niet doorging en het onderwijs zijn levenstaak is geworden, heeft hem echter nooit gespeten. Hij heeft zijn werk steeds met liefde gedaan; zijn dankbaarste leerlingen waren zij die het moeilijkst konden leren. Naast zijn onderwijzerswerk heeft de heer De Jonge veel gedaan voor evangelisatie en zending, terwijl ook de Gezinszorg in hem een acurate administrateur heeft. Donderdagmiddag nam meester afscheid van de kinderen in ,de loop• van deze maand gaat hij dit doen van personeel en ouders. Op deze avond wordt ook het nieuwbenoemde tweede hoofd, de heer Kappe, officieel geïnstalleerd. --- Advertentie MANTELS vanaf 97,50 tot en met 275, .00 be,3l" MARUM --- Aafje Top besprak boek voor Norger plattelandsvrouwen Onder presidium van mevr. Niekerk kwam de afdeling Norg van de Nederl. Bond van Plattelandsvrouwen in het dorpshuis bijeen. Voor een stampvolle zaal hield mej. Aafje Top een boekbespreking over „Hier woont het Geluk" van Erich lastner. Zij had een zeer aandachtig gehoor. Voor de door de afdeling geplande cursus Engels bestond zo bleek op de bijeenkomst weinig belangstelling. Meer onthaal vond de cursus handenarbeid, waarvoor zich 16 dames opgaven. Ook voor de cursus pensionhoudster bestond onvoldoende belangstelling. Getracht zal nog worden deze cursus te combineren met een andere. De verkoop van bondstheedoeken is een succes geworden. Er werden er ruim 20 verkocht. --- Dorpsbelangen Grootegast heeft tekort van f 600,- De vereniging Dorpsbelangen te Grootegast hield de jaarvergadering in café Hazenberg onder presidium van notaris T. H. Huisman. Hij zei blij te zijn zoveel mensen te kunnen verwelkomen. Dit welkomst'woord gold in het bijzonder de heer R. Weitering uit Zuidhorn die ook nu weer de tuinen met de heer De Vries had gekeurd. De heer Huisman herinnerde er vervolgens aan, dat weer diverse aktiviteiten waren ontplooid, doch dat drie avonden een financiële strop hadden opgeleverd. Het publiek was daarbij nl. in veel te geringe mate opgekomen. Wel tracht het bestuur steeds iets te vinden om het podium in de tuin tot zijn recht te laten komen. De heer Huisman stelde als eerste doel het tekort weg te werken. De heer F. J. Stulp bracht het jaarverslag uit. Hieruit bleek, dat het ledental is gestegen tot 21'6 doch dat was dan ook het enige lichtpuntje. Er werden voor de rest sombere geluiden vernomen. De evenementen in de wandeltuin hadden stuk voor stuk een verlies opgeleverd. Toch laat het bestuur de moed niet zakken en gaat het door. De inkomsten bedroegen f 1545.91 en de uitgaven f 2670,21 zodat er een nadelig saldo was van 1124,30. Het betekent dat er een tekort is van plm. f 600,—. De heer Stulp was aan de beurt van aftreden en stelde zich niet herkiesbaar. In zijn plaats werd gekozen de heer H. Rozema. Op voorstel van het bestuur werd de kontributie verhoogd van f 2,- op f 4,- Medegedeeld werd dat het bestuur het gemeentebestuur had voorgesteld een podium te laten bouwen aan het gymnastiekgebouw. Tot nu toe is het gemeentebestuur nog niet ingegaan op dit voorstel. De vergadering ging akkoord met de voorgenomen aktie. Het bestuur zal toch iets doen voor het volgend seizoen en daarvoor de muziekverenigingen inschakelen. Voorts zal er één grote muziekuitvoering worden georganiseerd. De heer W. v.d. chors bracht namens de Ikascommissie verslag uit. Alles was in orde bevonden. Voor het eerst had het bestuur een fotowedstrijd georganiseerd. De uitslag was: le pr. H. Rozema, 2e pr. W. v.d. Schors, 3e pr. H. Rozema, 4e pr. mej. T. Drent. UITSLAG TUINKEURING Vervolgens maakte de heer R. Weitering de uitslag van de tuinkeuring bekend. De algemene opmerking was dat de tuinen in het voorjaar vaak te weinig fleur vertonen. Men dient dan meer met bollen en vaste planten te werken, zo werd geadviseerd. De uitslag van de keuring was: boerderijtuinen 2e pr. mevr. D. Sikkema, 2e pr. Alb. Ploegh 4e pr. Anco Ploegh le pr. L. Hazenberg. Grote tuinen lste pr. met lof H. Groefsema 4e pr. J. Wieringa 2e pr. H. Wilnstra, 2e pr. K. J. Moes. middel grote ruinen: le prijs met lof G. Dijkstra 2e pr. G. 0. Groenwold. 2e pr. A. Oosterhof, 2e pr. R. Hasper, 3e pr. A. Sissing, 4e pr. Hoving-Stienstra, 4e pr. H. Cordes, kleine tuinen le pr. G. de Vries, 2e pr. U. v. Duinen, 2e pr. B. Ennerna, 2e pr. H. a Niemeijer, 3e pr. E. Haan 3e pr. L. Faber 3e pr. H. Oldenburger. 3e pr. W. Rijkens. Bij de keuring is gelet op onderhoud, aanleg en combinatie van kleuren. De grasmachine aangeboden door de fa. Motogras werd gewonnen door mevr. G. Dijkstra. Tot slot werd de scheidende secretaris (F. Stulp) dank gebracht voor het . vele door hem verrichte werk. De voorzitter toonde zich zeer erkentelijk en sprak . woorden van waardering. De keuringscommissie werd een enveloppe met inhoud aangeboden. --- Siegerswoude : Gekeurde auto's toonden vrij veel gebreken De vereniging voor Veilig Verkeer in de gemeente Opsterland organiseerde weer een veiligheidslaan in de loods van de Werktuigencotiperatie te Siegerswoude. Er werden in totaal 73 auto's getest. Hiervan waren 32 zonder gebreken, terwijl één totaal werd afgekeurd. De rest vertoonde de volgende gebreken: verkeerde stand van de lichten (17), ondeugdelijke stuurinrichting (14), lekke uitlaat (7), ondeugdelijke stoplichten (5), gladde voorbanden (5), gladde achterbanden (4), slechte handrem (3) en slechte richtingaanwijzers (2). ---