OP REIS MET INDISCH POSTVLIEGTUIG MET DE „OEHOE" NAAR EGYPTE In dit slot-artikel van onzen medewerker beschrijft hij zijn verblijf te Cairo, de smeltkroes van het Oosten, en een nachtelijke tocht naar de Pyramides van Gizeh en de Sphinx Op de historische plek Ondanks de moderne, Westersche entourage ontkomt men niet aan den machtigen indruk EEN OOSTERSCHE PLAAG Nu ik een paar dagen in Cairo zit, in een goed hotel waar een Fransche kok over mijn r.iaag waakte en goed Hollandsch bier 's avonds op het ijo staat, nu vind ik mijn gedrag op Heliopolis wel een tikje overdreven. De warmte is hier heus-ch niet buitensporig, al klimt het kwik in den thermometer op den middag een eindje boven de 100 gr. De atmoseer is kurkdroog en dat maakt de temperatuur veel beter te dragen dan tij - eens een hittegolf in ons land. Bovendien weet de zon van ophouden, 's Middags na zessen verdwijnt ze achter de Lybische woestijn en dan komt al heel gauw de luwte over de stad. Tegen achten, als op het hotelterras onder de palmen het diner wordt opgediend, is het daar heerlijk koel. De zomer, misschien met uitzondering van cïe allerwarmste maanden, Juni en Juli, is werkelijk niet ongeschikt om Cairo te bedoeken. Het is nu eenmaal geen gewoonte, maar daarom nog geen onmogelijkheid. Integendeel. .ar is wat vóór om tegen het gebruik in te handelen. Men is nijpt en masse in de hotels opgeborgen, waarbij de individueele verzorging slechts kan winnen, men gaat niet in karavaan naar de pyramiden en kan rustig en ongehinderd door anderen, de overige geijkte bezienswaardigheden bezoeken. Een plaag De zwaarste straf, die op een dusdanig zondigen tegen de algemeene regels staat, is de plaag der Arabische gidsen, straatkooplieden en bedelaars. Het gansche heir dezer individuen wordt op den eenling losgelaten. In den beginne weet hij er zich geen raad mee en meent net beste te doen geen stap buiten de hoteivestibule te zetten. Als er meer vreemdelingen zijn, verdeelt zich die belangstelling wat, omdat dan ieder zijn portie krijgt. Ze zijn als hongerige musschen en erger. Brutaal als de beul en vasthoudend. Plotseling duiken ze op. Waar ze vandaan komen mag Joost weten, maar ze zijh er, tien tegenjk en liefst nog meer. Bruine, vuile handen met kralen, kranten, imitatie-scarabeeën — de heilige kever der oude Egyptenaren — prullige beeldjes', albasten obeliskj es en al zulk spul, worden den onthusten vreemdeling onder den neus geduwd 1 . Afzichtelijke bedelaars, half of heelemaal verblind door de vreeselijke oogziekten die hier epidemisch zijn en waaraan zeker de helft der Arabische bevolking in meer of m'nidere mate lijdt, sluiten zich bij dezen aanval aan en om het getal compleet te maken bemoeien zich ook de gidsen met het geval. Zij zijn kenbaar aan een iets meer verzorgd uiterlijk, een wandelstok en een verbijsterend stemgeluid, dat ze om te beginnen oefenen om de rest der bende aan te blaffen. Dat doen ze vanwege den goeden indruk dien het maakt op den vreemdeling en bovendien om de bakschisch voor zichzelf te reserveeren. Geef ze de ruimte. Het zijn geslepen rakkers die hun slachtoffer in één oogopslag getaxeerd hebben en precies weten hoe ze het moeten aanpakken om de beste kans te maken. Een belegerde veste Den eersten dag voel ik mij een belegerde veste vol piasters. De kerels kijken me de geldstukken de zakken uit en het mankeert er nog maar aan dat ze met de handen probeeren te verhaasten wat de blikken bedoelen. Zelfs als ik in de taxi gedoken ben weet de bende nog van geen wijken. Twee gedienstige geesten in onbeschrijfelijk vuile gewaden hebben het portier open gehouden en wachten op hun fooitje. Vier of vijf anderen probeeren op den valreep nog hun koopwaar te slijten en een g'ds, zoo op het oog de onbetrouwbaarste van het heele stel heeft zijn hoofd door het open raampje gestoken en fluistert geheimzinnig over zekere bezienswaardigheden die alleen in zijn gezelschap kunnen worden bezocht. De chauffeur een Soedanneger met veel kleine krulletjes onder zijn rooden tarboesj, zet onverwachts den wagen aan die met 'n schok vooruit springt. De bedelhorde slaakt eenige kreten, die mij hoffelijkheidshalve niet vertaald worden, otellig zijn het geen zegenwenscben geweest. Onze gids voor dezen avond is er een van zekere standing. Hij is een Ègyptenaar en Europeesch gekleed. Daarop laat hij zich voorstaan benevens op zijn kennis van de oud-Egyptische historie, meer in het bijzonder van de pyramiden. Met hem zullen we die van Gizeh gaan bezooken bij maanlicht. Men heeft ons verzekerd dat de gelegenheid uniek is om dezen trip te maken en zoo snorren we over een der breede Nijlbruggen naar het woestijndorpje, waar sinds vijftig eeuwen de reusachtige wachters staan over de laatste rustplaats der pharao's. De asphaltchaussée is lang en recht. Van tijd tot tijd komt een kameelruiter voorbij, bende Arabieren. Vrouwen, die vroeg haar een soldaat van het Egyptische leger. Anderen, te voet of te paard, surveilleeren eveneens langs den weg en op bepaalde afstanden zijn tenten opgeslagen bij wijze van wachthuisjes. De gids vertelt, dat deze scherpe bewaking noodig is om de roovers uit de buurt te houden. Tot voor een paar jaar kwam het namelijk herhaaldelijk voor, dat toeristen op dezen weg bij avond werden uitgeschud en soms vermoord. Ter geruststelling voegt hij er aan toe, dat het nu volmaakt veilig is. Wij nemen er graag nota van. Toch moeten deze lieden eens poolshoogte gaan nemen in Parijs en daar leeren hoe de vreemdelingen vergast worden op geënsceneerde woeste gevechten tusschen imitatie-apachen. Dan zouden ze, teruggekomen, hier een vaste, behoorlijk bezoldigde rooversbende kunnen aanstellen om avondlijke overvallen te plegen, waarbij dan strijk en zet de actieve militaire macht juist intijds ingrijpt om moord en doodslag te voorkomen. Overigens is deze weg sinds Cheops er de blokken zandsteen langs liet transporteeren naar zijn pyramide-in-aanbouw grondig veranderd. Hij is geasfalteerd en wordt links en rechts begeleid door rijen borden met reusachtige reclames voor banden benzine, geestrijke dranken en Amstel bier. Waar de weg een korte, scherpe helling volgt naar het plateau der pyramiden hebben voortvarende Zwitsers een paar groote hotels gesticht, die nu gesloten zijn, maar waarvan de terrassen baden in een stroom van electrisch licht. Gizeh is al sinds veie jaren uit haar wcestijnisolement getreden en men kan in het dorp luxueuzer gehuisvest worden dan in de beste hoteLs van Europa. Op de historische plek Aan den voet van Cheops' pyramide stopt de automobiel. Het is een uitgezochte avond met klaren sterrenhemel en heldere maan, die haar zilveren licht over deze historische plek giet. De contouren van de enorme steengevaarten teekenen zich scherp af. Zij schijnen nog grooter, nog overweldigender nu de onbeschenen wanden wijken in het duister van den avond en daarmee samenvloeien. Men heeft — gelukkig — nagelaten den woestijnbodem rondom van bestrating te voorzien. De wandeling is daardoor wel vermoeiender over het met steenen bezaaide zand maar nu is tenminste iets van de illusie van het ongerepte overgebleven. Langs ongelijke paden De gids gaat ons voor over het ongelijke pad en vertelt. Hij spreidt al zijn opgezamelde kennis van de wonderwerken der pyramiden ten toon. Het is meer dan het van buiten geleerde lesje dat guides gewoonlijk als net noodwendig' wetenswaardige debiteeren. Hij heeft er slag van deze Egyptenaar gn zijn verhaal krijgt in de gegeven omstandigheden kleur en leven. Van Cheops vertelt hij, den machtigen pharao, die dertig jaren lang nonderdduizend slaven liet zwoegen aan zijn graftombe; hij verklaart de manier waarop in die dagen, nu meer dan vijftig eeuwen geleden, nietige menschen zoo een kolossaal bouwwerk tot stand brachten; hij beschrijft den kanaalaanleg door de woestijn, noodig voor den aanvoer der materialen. • De omgeving is wel in staat om ons in de juiste stemming te Brengen en als ae fluisterende en giechelende Arabische jungler er niet waven, zou het beeld compleet zijn. De Sphinx Dieper de wosstjjn in ligt de Sphinx. Zij maakte op mij een dieperen indruk dan de pyramiden. Naar het Zuiden is de, nu ergerlijk geschonden, vrouwenkop gericht, die rust op het lichaam van een leeuw. De prachtige, evenwichtige verhoudingen maken, dat de afmetingen niet zoo groot schijnen als ze in werkelijkheid zijn. Eeuwen na den oorspronkelijken oprichter levende heerschers van het Egyptische rijk bedierven het gigantische beeldhouwwerk door het lichaam met zandsteen te bedekken. In den jongsten tijd eerst is de Sphinx weer tot haar oorspronkelijken vorm teruggebracht. De zachte zandsteen werd weggehakt en het lichaam met de geweldige pooten opnieuw blootgelegd, zooals pharao Chefren haar liet houwen uit de rotsen, in één stuk, ligt zij er thans weer en waakt over de doodenstad dei koningen van Neder-Egypte. De zware bechadiging aan neus en kin en bij een der ooren is door Napoleon toegebracht. Wat hem tot dit ergerlijk vandalisme kan hebben gebracht is niet bekend. Zijn kanonnen hebben echter aan de serene uitdrukking van het gelaat geen afbreus kunnen doen. Terug in de stad Ruim anderhalf uur heeft de wandeling geduurd als we de auto weer opzoeken en via een der bekendste openlucht-cabarets naar de stad terugkeeren, waar ondanks het nachtelijk uur nog alles vol leven en beweging is. Het nachtbraken is de inheemsche bevolking intusschen geen beletsel om 's morgens al vroeg weer uit de veeren te zijn. Van mijn hotelkamer uit kon ik een flink stuk van een der hoofdstraten en een klein plein overzien. Daar slenteren, alsof ze sinds gisteren niet weg zijn geweest, niets om handen hebinkoopen gaan doen, trippelen op haar slippers voorbij. Zij dragen wijde zwarte gewaren met een dunnen zwarten doek over het hoofd en zijn zwaar gesluierd!. Een bruin stukje hout boven den neus verbindt den hoofddoek aan den sluier, die alleen de mooie zwarte oogen zichtbaar laat. De melkboer is er ook en hij is een der merkwaardigste ochtendverschijningen. Vergezeld van een kleine kudde geiten doet hij zijn rondgang langs de klanten. Ik weet niet of ze hier bij pintje en liters afnemen of per geit. Hoe 't zij de oude Arabier met zijn hagelwitten tulband en zijn lang blauw kleed hurkt hier en daar naast een geit neer, gaat melken en levert het product kersversch aan de voning af. Als een oud-testamcntarische figuur schrijdt hij met zijn volgzame dieren over de zonnige straat, waar electrische trams rinkelen en auto's in snelle vaart voorbijsnorren. Dat is Cairo, de schakel tusschen het moderne Westen en het Oosten, waar sommige dingen onveranderd bleven sinds tientallen eeuwen. Zie er dien waterdrager maar eens op aan, met zijn zak op den rug van geloofd geitenvel. Hij heeft op zich genomen om de straat te ^próeien. Wie dien dienst van hem verlangt, weet hij waarschijnlijk zelf niet, maar hij gaat en plengt water, dat met een forschen kneep uit de monding van het vettige reservoir wordt geperst. In zijn onmiddellijke nabijheid rijdt 'n hypermoderne auto-sproeiwagen voorbij. De waterdrager is teveel in zijn eigen metier verdiept om op zijn machtigen concurrent te letten. Het gaat hem niet aan, wat en hoeveel die andere presteert. Hij houdt het bij zijn geitenvel, zooals zijn voorouders deden. Zoo zouden ettelijke voorbeelden kunnen worden genoemd. Zij zijn voor het grijpen. Merkwaardige teg