Binnenland. Z. M. de Koning heeft de commissie uit de Eerste Kamer belast met het aanbieden van het Adres van Antwoord op de Troonrede, het volgende geantwoord: ».Mijnheeren »Ik verzoek fl aan de Eerste Kamer der Staten-Generaal Mijnen dank te willen overbrengen voor haar Adres van Antwoord en haar tevens de verzekering te geven, dat Ik daardoor met genoegen bij vernieuwing de verzekering heb verkregen van hare ernstige begeerte om mede te werken tot alles wat tot welzijn van ons dierbaar Vaderland kan strekken." -- In de Zaturdag gehouden zitting der Tweede Kamer heeft de minister van Financiën de Staatsbegrooting aangeboden. De tekorten van vroegere diensten 1871 en '72, waarvoor op buiten- , gewone hulpmiddelen moest worden gerekend, worden ruimschoots gedekt. De dienst van 1873, met inbegrip van den spoorwegaanleg en de buitengewone uitgaven voor oorlog, te zamen ad 81/s millioen, levert een overschot van 7 ton. De dienst van 1874 wordt berekend een overschot van ruim 1 millioen te zullen opleveren, zoodat geen sprake is van uitgifte van schatkistbilletten, waartoe tot een bedrag van 61/2 millioen magtiging was verleend. In deze berekehing zijn de spoorweg-uitgaven begrepen. De middelen voor 1874 zullen vermoedelijk 51/2 millioen. boven de raming opleveren. De begrooting voor 4875 bedraagt in uitgaaf 110 millioen of circa 10 millioen meer dan die van 1874. Dit wordt veroorzaakt door velerlei meerdere of hoogere uitgaven, als bijvoorbeeld 11/3 milliden meer voor spoorwegaanleg; 2 millioen meer voor marine; circa 5 millioen meer voor oorlog tot uitvoering der wet voor de voltooijing van het vestingstelsel; 4 ton voor uitgaven tengevolge van de heriziening der belastbare opbrengst van gebouwde eigendommen; uitbreiding van postwezen en telegraphie , te zamen circa 2% ton, tractementsverhoog,ingen op onderscheidene hoofdstukken f 115.000 enz. De middelen zijn matig geraánid op 1022/3 millioen, waaronder eene bijdrage van 4 millioen uit de voorhanden Indische baten van 1867 tot 1871, ad 291/3 millioen, zoodat tot dekking van den post voor spoorwegen magtiging wordt verstrekt tot uitgifte van schatkistbilletten tot een bedrag van 71/, millioen. Men mag echter vertrouwen dat die magtiging ook gedurende 1875 een doode letter zal blijven, daar 's Rijks kassen bij voortduring zeer ruim zijn voorzien, zegt de minister. Op ultimo Augustus 1874 was er ruim 41 millioen voorhanden tegen 33 millioen op hetzelfde tijdstip van het vorig jaar. De minister denkt aan tijdelijke belegging van een gedeelte van het kasgeld, en zal weldra een wets-ontwerp daaromtrent indienen. Niettemin acht de Minister, met het oog op de steeds toenemende behoeften en eischen, weldra krachtige pogingen noodig om onze valste inkomsten duurzaam te vermeerderen, als noodig zijnde voor de uitgaven ter uitbreiding van het spoorwegnet, verbetering van havens, rivieren en kanalen, droogmaking van een deel der Zuiderzee en misschien nu of later voor verandering van het muntwezen. Onder dezer omstandigheden blijft de Regering vooralsnog de bestaande belastingen handhaven. De toestand onzer finantiën is dus zeker niet ongunstig. De oorlog met Atchin kan zonder eenig buitengewoon hulpmiddel bekostigd worden, dank zij de rijke opbrengst der cultures, en onze staatsrekeningen sluiten met batige saldo's met steeds klimmende opbrengsten der belastingen. – In de zitting der Tweede Kamer van Maandag is het adres van antwoord op de troonrede, na eenige discussie over enkele paragrafen, met algemeene stemmen aangenomen. De minister van binnenlandsche zaken wenscht, na afdoening van het wetsontwerp op het hooger onderwijs, wijzigingen voor te stellen in de wet op het lager onderwijs. Zijne overtuiging is niet, dat wijziging der grondwet noodig is, doch wel dat de openbare school bruikbaar en toegankelijk moet zijn voor allen. De minister van finantiën heeft verklaard, dat de intrekking van het wetsontwerp tot afschaffing van den zeepaccijns niet belet latere, meer algemeene maatregelen tot verbetering van 's rijks inkomsten voor te stellen. De minister van binnenlandsche zaken zal het wetsontwerp betreffende het nieuwe spoorwegnet indienen, doch kon daarvan nu nog niet in détails treden, evenmin als over de bijzonderheid van het plan tot droogmaking der Zuiderzee. Volgens mededeeling van den minister van koloniën zal het wetsontwerp nopens het spoorwegnet over Java eerlang naar den raad van state verzonden worden en kan het dan spoedig deze Kamer bereiken. De Kamer zal nu hare werkzaamheden in de afdeelingen aanvangen. — Het gewijzigd ontwerp-adres van antwoord op de openingsrede luidt als volgt: Sire ! 1. De tweede kamer der staten-generaal hoorde met ingenomenheid, bij de opening dezer zitting, Uwe Majesteit gewagen van de even algemeene als hartelijke feestvreugde, waarmede de 25jarige gedenkdag van Uwer Majesteits plegtige aanvaarding der regering in geheel het vaderland en in de kolonien en overzeesche bezittingen is gevierd. Die feestvreugde bewees op nieuw, hoezeer het Nederlandsche volk zich naauw aan het stamhuis van Oranje verbonden gevoelt. 2. Met Uwe Majesteit erkennen wij het hooge gewigt der behartiging van de zedelijke en stoffelijke belangen der natie. 3. Aangenaam was het ons van Uwe Majesteit wederom de verzekering te mogen ontvangen, dat Nederland met alle mogendheden in eene zeer vriendschappelijke verhouding verkeert. 4. Het verheugt ons, dat zee- en landmagt bij voortduring den lof van pligtsbetrachting verdienen. In 't bijzonder vindt Uwer Majesteits getuigenis omtrent de uitstekende diensten, door de zeemagt en het leger in Indie, bij de krijgsbedrijven op Sumatra bewezen, weerklank in ons gemoed. 5. Dankbaar erkennen wij de voorregten van onderscheiden aard, die het vaderland geniet. Uwer Majesteits mededeeling was ons welkom, dat, niettegenstaande voor de meeste takken van de openbare dienst telkens meer uitgaven worden vereischt en voor de verdediging en de middelen van gemeenschap in de eerste jaren veel zal worden gevorderd, wij ons mogen vleijen, dat vooralsnog zonder buitengewone middelen in de behoeften zal kunnen worden voorzien. Wij stellen er prijs op, dat Uwer Majesteits aandacht op de verbetering der inkomsten gevestigd blijft. 6. Ook ons, Sire, gaat het onderwijs zeer ter harte. Het zal ons aangenaam zijn te kunnen medewerk en tot het tot stand brengen eener wet op het hooger onderwijs; terwijl wij den uitslag van de ernstige overweging der vraag, welke wijziging de wettelijke regelen omtrent andere takken van onderwijs behoeven, te gemoet zien. 7. De aanleg en de voltooijing van groote openbare werken en de voorbereiding van de droogmaking van een deel der Zuiderzee kan niet anders dan als gewenscht worden beschouwd. 8. Hartelijk hopen wij, dat Uwer Majesteits verwachting omtrent het door beleid en volharding overwinnen van den tegenstand in Atchin tegen het Nederlandsch gezag zich moge verwezenlijken. 9. Met belangstelling ontvingen wij de mededeeling, dat overigens de toestand in den Indischen Archipel bevredigend is en dat in West-Indie teekenen van vooruitgang zijn waar te nemen. 10. De aanbieding van onderscheidene wetsontwerpen van gewigtigen aard wordt ons door Uwe Majesteit toegezegd. Wij zullen aan het naauwgezet onderzoek daarvan gaarne onze krachten wijden, en wenschen met Uwe Majesteit, dat onze beraadslagingen gedurende het aangevangen zittingjaar, onder Gods zegen, strekken mogen tot bevordering van het welzijn van het dierbaar vaderland. Staatvbegrooting voor 1824. Hoofdstuk VIII (Deparl. van Oorlog) f 22,036.000 , tegen f 17,197.267 voor 1874. Onder de vermeerdering van het eindcijfer zijn volgens de Memorie van Toelichting aanzienlijke sommen voor buitengewone — dus afloopende — uitgaven begrepen, zooals: voor de regeling en voltooijing van het vestingstelsel j' 4,000,000, voor aanschaffing van zwaar- en vestinggeschut /974,400, voor nieuwe geweren f 525,500, voor patroonhulzen f 150,000, voor laatste termijnen van nieuw gebouwd wordende kazernen, infirmerien en stallen /195,000, voor verbetering van het kazernement, stallen, hospitalen enz. f 650,000, te zamen f 6,498,900. Trekt men deze som van het eindcijfer af, dan bepalen de gewone uitgaven zich tot een bedrag van f 15,537,100. Op het voetspoor van hetgeen bij de ten uitvoerlegging der wet tot aanleg der spoorwegen plaats heeft gehad, namelijk om het daartoe noodige bij eene afzonderlijke begrooting aan te vragen, wenseht de regering dit ook te bewerkstelligen bij de aanvrage van de gelden , noodig tot de regeling en voltooijing van het vestingstelsel, zoodat een ontwerp van wet tot vaststelling der beginselen welke ten dezen aanzien dienen gevolgd te worden — en eene begrooting voor de te doene uitgaven in 1875 — ten spoedigste zal worden ingediend, om te gelijk met de begrootingswetten te kunnen worden behandeld. Met de voltooijing onzer passive verdedigingsmiddelen, dient de aanschaffing van het daartoe noodige artillerie-materieel gelijken tred te houden, waarvoor tevens de middelen worden aangevraagd.- De Memorie van Toelichting geeft wijders opgaven nopens het aantal aanwezige kanonnen, geweren, patronen en hulzen. Hoewel de minister zich gevleid had, dat eene wet, die de uitbreiding van de getalsterkte der militie vaststelde, zou zijn tot stand gekomen, hebben verschillende omstandigheden te weeg gebragt, dat een daartoe strekkend wetsontwerp nog niet aan de overwegingen der vertegenwoordiging is aangeboden. Het zal intusschen zijn ernstig streven zijn dat dit zoodra mogelijk geschiede. 3nmiddels gaat men voort alle middelen te beproeven om het vrijwillig dienst nemen te bevorderen. Dat het aantal vrijwillige soldaten in plaats van toe- is afgenomen, mag wel worden toegeschreven aan het groot getal dat van de korpsen hier te lande bij het leger in de overzeesche bezittingen is overgeplaatst. De militie zal dan ook bepaaldelijk de kracht van het leger moeten uitmaken; langere oefening is dus noodzakelijk, en op grond van dien is het tijdvak der eerste oefening met vier maanden vermeerderd, en thans op 12 maanden gesteld. Dit schijnt gepaard te gaan niet eene verhooging van de — zeker te karige — soldij voor deze klasse van soldaten, welke billijkerwijze gelijk moet wezen met die, voor de vrijwillig dienende soldaten van het wapen waartoe zij behooren, vastgesteld. Zoo ook komt het wenschelijk voor weder over te gaan tot het oprigten van de muziekkorpsen bij het wapen der infanterie. Het gebrek aan kader, hoofdzakelijk een gevolg van het groot aantal officieren, onderofficieren en manschappen, dat in het vorige en tegenwoordige jaar bij het Oost-Indisch leger is gedetacheerd of overgegaan, vordert bij voortduring dat er maatregelen worden genomen om daarin te voorzien. Ter voorziening in het gebrek aan officieren wordt eene wijziging der wet, regelende het onderwijs bij de Militaire Akademie, noodig geacht. De maatregel ten vorige jare genomen om aan de miliciens, sergeanten en korporaals, die zich voor zes jaren bij het staande leger, verbinden, eene vrij aanzienlijke premie toe te kennen, heeft tot dusverre niet bijzonder aan de verwachting beantwoord. De maatregel om bij de korpsen infanterie een zeker aantal jongelingen aan te nemen als adspirant—korporaal en als adspirant—onderofficier, belooft gunstige resultaten. In verband met het voorafgaande dient de verbetering van het "kazernement niet achterwege te blijven; ten einde dit geleidelijk plaats hebbe, acht de minister het dienstig om het onderzoek der bestaande kazernen, alsmede van de stallen der paarden en der gebouwen bestemd tot verpleging der zieken in de verschillende garnizoensplaatsen, aan speciale commissien op te dragen. — De Minister Heemskerk is Donderdag morgen aan een groot gevaar ontsnapt. Tervajl hij in zijn torentje zat te werken, ontdekte men dat een der balken, waarop 's Ministers kamer rust, zoo vermolrnd was, dat ieder oogenblik eene geheele inzakking stond te wachten. Dat bragt-natuurlijk in het Departement vrij wat consternatie te weeg; de Minister is terstond verhuisd en een groote verschikking van de andere ambtenaren was daarvan het gevolg. — De minister van koloniën maakt voorloopig bekend, dat in het volgend jaar voor de dienst van den waterstaat en de burgerlijke openbare werken in Nederlandsch Indië benoodigd zijn 28 practisch ervaren opzigters 3de kl, die den leeftijd van 30 jaren niet zullen hebben overschreden; dat daaromtrent in Januarij a. s. eene nadere oproeping zal geschieden, en dat het daarvoor af te leggen examen, overeenkomstig het in de Nederl. Staats-Courant van 7 Jul ij 11. , n°. 158, opgenomen programma, zal plaats hebben te 's Hage in den loop der maand Maart 1875. — Z. M. de Koning zal den 3den October na HDs. terugkomst uit het feestvierende Leiden onmiddellijk wederom naar het Loo vertrekken. — Dit jaar is ruim 1'25,650 ten koste gelegd aan de restauratie van oude gebouwen, die uit het oogpunt van oudheidkunde, geschiedenis en kunst, waarde hebben. Voor dat bedrag zijn of worden hersteld en onderhouden de St. Janskerk te 's Bosch, de Munsterkerk te Roermond, de Domkerk te Utrecht, de kerk te Thorn, de toren der Parochiekerk te Breda, de beschilderde glasruiten van de St. Janskerk te Gouda, de ruïne van Brederode en het Muiderslot. Thans liggen aan de beurt de St. Bavokerk te Haarlem, de Hooglandsche kerk te Leiden, de Bovenkerk te Kampen, de kerk te Brouwers-Jiaven en de Oosterpoort te Hoorn. Om aan de daartoe gedane aanvragen te voldoen, en om den voortgang der eerstgenoemde werken en de goede uitvoering daarvan te verzekeren, zal voor het volgende jaar 1'20,000 meer worden aangevraagd. — In het Utr. Dagblad leest men: De pleiziertrein, welke Zondag geloopen heeft van Utrecht naar 's Bosch, Tilburg en Breda, heeft een buitengewoon succes gehad. Van Amsterdam waren per Oosterspoorweg aangevoerd 450 passagiers; te Utrecht waren uitgegeven 856 plaatskaarten en op de tusschengelegen stations nog ongeveer 300, zoodat ruim 1500 personen met den trein vervoerd zijn. Daar er te Utrecht zich zooveel reizigers hebben aangemeld op het laatste oogenblik, dat ruim 400 zijn afgewezen moeten worden, zal de volgende Zondag een zelfde trein nogmaals loopen. Men zij dan gedachtig, in tijds zich van kaarten te voorzien. — Zondag heeft het Nederlandsch Gymnastiekverbond te Rotterdam zijne vijfde uitvoering gehouden. Binnenlandsche en Belgische vereentgingen waren tot dit turnfeest uitgenoodigd, met het gevolg dat 18 corporatiën, waarvan 7 uit Belgie, er aan deelnamen. Nadat men des morgens in het gymnastiek-lokaal in de Eendragt, slaan was bijeengekomen, begaven de deelnemers aan het turnfeest zich in optogt naar de zaal van 't Nut, waar de aanbieding van den eerewijn plaats vond, onder een aantal toespraken. Van half drie tot half vijf hadden op het feestterrein achter het verkooplokaal de eigenlijke werkzaamheden plaats, onder herhaalde toejuichingen van de duizende toeschouwers, die, voor zoover zij in lager sfeer geen plaats hadden kunnen bekomen, de daken der huizen of de kapbedekking der nieuwe Veemarkt tot kijkplaats hadden uitgekozen. Na afloop begaven zich de turners naar het hotel Leygraaf, waar zij aan een gemeenschappelijken maaltijd deelnamen, terwijl de leerlingen der kostelooze lagere scholen, die allen waren uitgenoodigd, op brood en bier onthaald werden. — De Engelsche ingenieur sir Philip Rose leverde in den Times van 23 dezer een breedvoerig artikel tot aanbeveling van het Liernurstelsel in de steden van zijn vaderland. Hij begint met de onhoudbaarheid van het spoelstelsel aan te toonen. Dit stelsel (betoogt hij reet cijfers en feiten) is finantieel een misgreep; bet moet eindigen met lucht en bodem in 't algemeen, maar zeer in 't bijzonder alle rivieren te besmetten; terwijl het eindelijk, doordien 't Oorzaak is van 't opstijgen van rioolgassen in de huizen, voor de gezondheid zeer schadelijk Is, gelijk in Engeland gebleken is, waar de sterfgevallen van diphtheria, typholde koorts en dyssenterie sedert de uitbreiding er van zeer toegenomen zijn. Sir Philip Rose somt vervolgens de uitmuntende resultaten op, hygiënisch en finantieel, te Amsterdam, Leiden, Weenen, Praag, Briinn, Olmiitz, enz. door het Liernurstelsel verkregen, dat hij ten slotte aanbeveelt. Breda, 29 Sept. Van de hier in garnizoen liggende batterij veldartillerie werden gisteren drie paarden en is heden wederom een paard gemaakt en daarna verbrand, als lijdende aan kwade droes. Men zegt dat nog verscheidene Paarden door deze ziekte zijn aangetast. — Door den hevig gevallen regen is gisteren ieen gedeelte van het metselwerk voor de verlenging der sluis het Vlooijennest ingestort, zonder persoonlijke ongelukken te veroorzaken. — Heden middag ten ruim half vijf ure is zekere B. K., aan de Prinseukade bezig zijnde een emmer water te scheppen, in de Haven gevallen. Gelukkig werd zij spoedig gered door A. C. van Hilte, werkman op den stoomboot. Zaturdag 3 October zal Leiden het driehonderdjarig herinneringsfeest vieren van haar omzet van het beleg der Spanjaarden; een feit dat niet minder dan de inneming van Brielle, niet alléén voor die gemeente, maar voor .het geboete Vaderland in hare gevolgen van het onberekenbaarste gewigt is geweest. leder Vaderlander, wiens hart warm klopt voor de ook hierdoor verkregen nationale vrijleid en dankbaar de hand Gods in dit wondernaar ontzet erkent, zal zoo niet persoonlijk dan toch in den geest dit feest medevieren. Wij ll'odigen daarom allen die deze gevoelens bezielen uit, dien dag door het uitsteken der vlaggen van eene algemeene belangstelling ook hier tor stede te doen blijken. , — De uitslag van het jongste examen voor de utilitaire Akademie is geweest, dat slechts 29 Jongelingen zullen worden toegelaten, zoodat, na aftrek van een getal van 10 kadetten, die onlangs tot officier zijn aangesteld, gedurende het Stildiejaar 1874-75 aan het onderwijs zullen deelnemen: 28 aspirant-officieren voor Nederland en 24 voor Oost- en West-Indië. Het is dan ook meer en meer noodzakelijk gebleken, een nadere regeling van de inrigting der Akademie in 't leven te roepen, zoodat zoo spoedig doenlijk een ontwerp tot wijziging der Wet van 17 Julij 1869 zal worden ingediend. bordreeht, 28 Sept. Naar men verneemt, ;8 11. Zaturdag door de politie alhier in voor'°oPig arrest genomen de persoon an Anthonie Dirks, laatstelijk bleekersknecht bijt/ den bleeker Karnels, wiens waschhuis den 20. dezer, zooals men weet, door brand is in de asch gelegd. Op genoemden Dirks rustten vermoedens van diefstal rn geld en goederen ten nadeele van zijn gewezen patroon. Sedert den brand was hij plotseling uit de stad verdwenen; toen hij zich eergister Weder hier vertoonde, is hij gearresteerd. Ook schrijft men hem, naar aanleiding van woordenwisselingen met de vrouw des huizes, bedreigende uitdrukkingen toe, die hij haar, korten tijd voor den brand, zou hebben toegevoegd. 's *lage, 29 Sept. Heden middag ten 1 ure I.lrl de vice-president, de leden van den raad van state, de secretarissen, referendarissen en ottuniesen van staat bij dat hooge collegie, allen tri groot costuum, in vergadering bijeengekomen, ter plegtige installatie van Z. Willem Alexander Karel Hendrik, Prins der Nederlanden, Wien door Z. M. den Koning, bij HD. besluit van 21 September jl., zitting en adviserende steur in dat ligchaam is verleend. De installatie geschiedde door ZExc. den minister van staat, M. baron Mackaij van Ophemert, vice-president voornoemd. Leiden, 24 Sept. Misschien zal het velen onbekend zijn, dat van den burgemeester van der Werff nog een nazaat bestaat. Het is de neer N. J. van den Worm, burgemeester van bet eiland Schiermonnikoog, die van moederszijde \,an Leidens burgervader afstamt. Hij is door 'le feestcommissie tot viering van het beleg en ontzet van Leiden uitgenoodigd tot bijwoning der op 3 Oct. te houden feesten. De gouden gedenkpenning, indertijd aan den burgemeester heer der Werf uitgereikt en in 't bezit van den 'eer van den Worm, zal dan mede bij de andere voorwerpen, op het beleg betrekking heb,°ende, worden tentoongesteld. leger Aan een berigt van den commandant van het , in Nederlandsche Indië, dd. 11 Augustus ; wordt het navolgende ontleend omtrent den gezondheidstoestand en de voeding der troepen in Atchin: Blijkens het rapport van den chef der expeditionaire geneeskundige dienst in .Atchin, dd. 28 Julij 11. , kunnen omtrent den gezondheidstoestand betere berigten gegeven worden. Cholera komt zeer zeldzaam voor, buikaandoeningen worden minder, koortsen zijn evenwel stationair; uit de garnizoenen van het strand kwamen enkele patienten met pernicieuse koortsen. Opmerkelijk is het dat na een paar dagen regen de koortsen meestal toenemen in aantal en hevigheid, doch is de bodem weder goed droog, dan vermindert het aantal merkbaar. Het sterfte-cijfer is veel lager dan over de maand Junij. Ook de voeding van den troep is goed te noemen, wanneer men bedenkt dat, blijkens het rapport van den chef der expeditionnaire intendance in Atchin, het aantal rations, dat dagelijks aan de troepen en daartoe behoorende personen wordt verstrekt, ruim 5000 bedraagt en die voeding nog zoo gevarieerd kan worden. Nu en dan wordt gerst, in stede van hard brood, twee malen per week aardappelen met ingemaakte groenten van superieure qualiteit, eens per week groene erwtensoep met spek en eens per week boonen verstrekt. De proeven om versche groenten en vruchten van Padang te laten komen, zijn nog niet goed geslaagd: ook was de hoeveelheid niet groot genoeg. De intendant te Atchin acht het dan ook wenschelijk, dóór te blijven gaan met het zenden uit Nederland, via Padang van groenten in potten, per stoomschepen. Ook van Batavia wordt beproefd ingemaakte groenten naar Atchin te zenden, waarmede reeds op flinke schaal een begin is gemaakt. — In het mail-overzigt van den Java-Bode leest men »De toestand in Groot-Atchin blijft nog altijd dezelfde; geen verandering ten goede wordt waargenomen. Wel telegrafeerde kolonel Pel den 30. Julij jl. dat de gezondheidstoestand een weinig verbeterde, doch volgens alle , welke nu 1. tot ons zijn gekomen, heeft di igens bijna onmerkbare, verbetering zich slechts een oogenblik doen gevoelen, Van vrede of toenadering is geen sprake. »Indien het A. D. v.. 117. I. ook maar eenigszins op de hoogte ware, zou het weten dat de berigten omtrent de vredes-onderhandelingen, tot het openen waarvan Panglima Polim twee Atchinezen te Penang en Singapore zou hebben aangezocht, slechts het gevolg waren van de bemoeijingen van den assistent-resident Kroesen. Voor de eer van Nederland verheugen wij er ons over, dat het plan tot onderhandelen totaal in 't water is gevallen, en het komt ons voor dat de regering hoe eer hoe beter den adsistent-resident Kroesen, die getoond heeft niet voor zijn taak berekend te zijn, uit Atchin behoort terug te roepen. »Door kracht van geld den Raad van achten te Penang over te halen tot gunstige beschikkingen en betere gevoelens voor Nederland, is dunkt ons een staatkunde die allezins af keuring verdient en met de eer van Nederland in strijd is. Niet zóó, niet op die wijze moet de oorlog met Atchin tot een einde worden gebragt. Met innige vreugde zouden wij de tijding begroeten dat de vrede geteekend is. Maar die vrede moet zijn : eervol verkregen, en door kracht van wapenen afgeperst. Niet dat wij, in 't algemeen, er tegen zijn dat ook de politiek het hare er toe bijbrenge om den weg tot den vrede voor te bereiden. Maar een regering die openlijk Atchin van trouweloosheid en verraad heeft beschuldigd, openlijk verklaard heeft dat onderhandelen met zulk een Rijk niet langer mogelijk was en slechts wapengeweld overbleef; die luide heeft te kennen gegeven (zie ook de redevoeringen van den ministers van koloniën in de Kamers) dat van een tractaat geen sprake meer kon wezen en Atchin zich onvoorwaardelijk onderwerpen moet; zulk een regering kan en mag, naar 't ons voorkomt, niet gedoogen, dat getracht worde de Atchinezen door kracht van geld tot onderwerping over te halen. ---