De mensen groeien er op tussen harsdam pen en wierook Galder, het gezegende gehucht tegen de grens De bewogen geschiedenis van het Sint Jacobuskapelleke (Van twee onzer medewerkers) GLINSTEREND weerkaatste de najaarszon in de geel-koperen haan van het eeuwenoude kapelleke van Galder. De kaarsrechte eikenboompjes welke in een halve cirkel rondom het grijze bedehuis stonden, wiegden statig hun volle kronen in de kille bries, welke vanuit het westen kwam toegewaaid over de zwaar bemeste velden en de dichte uitlopers van het uitgestrekte Mastbosch. Voor het eerst sinds lange tijd werd de hemel niet ontsierd door zwarte, dikbuikige wolkenflarden en daardoor leek de wereld nu veel kleuriger, feestelijker en aanlokkender, dan in de vele achterliggende, treurige zomerweken. De rust zou intens geweest zijn, als daar niet plotseling met donderend geraas 'n „Thunder jet" was komen opduiken, die razendsnel in de richting van de Belgische grens verdween, even later terugkeerde en als een wervelstorm diagonaal over de volle lengte van Galder heendook en tenslotte helemaal uit het gezicht verdween. Dit was nu Galder, één van de drie kerkdorpen -•an Nieuw-Ginneken, gelegen op nauwelijks acht kilometer ten zuiden van Breda.. Temidden van bos en heide, tussen een overvloed van sappig groen en lange rijen populieren. Een heerlijk oord, waar de rust nog haast volmaakt is en Je de mussen zómaar uit de lucht kunt grijpen. Een uitverkoren dorp met een groot aantal priesterroepingen en met een volk dat wéét waarvoor het leeft en werkt. . . . . • 7 „Die bus willen we ons leven lang • • • niet meer missen" Even voorbij de „Klokkenberg", dat super-moderne sanatorium, gaat de klinkerweg over in en doodgewone Brabantse kinderkopkesbaan. Aan de ene zijde ligt het fietspad voor „dubbel" verkeer, een modderig tracé met ontelbare, verraderlijke diepe plassen en aan de andere zijde, gescheiden door een diepe sloot, dichte bossen met rottend struikgewas. Even voorbij „De Drie Zwaantjes", een boerderij van rond 1500, maakt de weg een bocht naar links, slingert dan nog eens en dan staat men in het gehucht Galder, oog aan oog met een gezapig en landelijk, een intiem en gastvrij dorpje. _ _ Meester M. van der Made vertelt We begonnen ons bezoek aan Galder met een excursie naar de St Jacobuskapel. In de verre omtrek was er niemand te bespeuren. Ook in het café (een naam konden wij niet ontdekken, maar „St Jacobus" zou heus zo gek nog niet zijn), aan de Galderseweg, schuin voor het altaar van de kapel, scheen het leven uitgestorven. En zo kwamen wij dan via een grintpad en een kortgeknipt gazon voor de hoofdingang, die onder de stompe, stugge toren gelegen is, maar wij zijn ervan overtuigd, dat de sfeer, de gehele bouw en de dikwijls primitieve aankleding van altaar, priesterkoor en kerkschip wel dermate imponeren, dat een godsdienstbeleving in een dergelijke omgeving wel aan ~let grijpen. ledereen is direct bij de handelingen van de priester betrokken. Verder proeft men de geschiedenis, die deze kapel doorstond en die in vorige eeuwen dikwijls schrijnende stempels op ons beloof drukten. Vanaf omstreeks 1450 hebben vele generaties gelovigen gebeden om het noodlot af te wenden en lofzangen aangeheven om God te danken voor het geluk, dr.t hun beschoren was. Hoe innig, hoe vroom was die beperkte ruimte van het St Jacobuska-Pelletje. Vooraan dat knusse altaar, die doodeenvoudige communiebanken van rood geverfd vurenhout, die prieskoor en schip van elkaar scheiden. Nog zien wij daar die logge vierkante biechtstoel, helemaal achteraan in het kerkje, met vlak daar tegenaan de doopvont, omdat er verder geen ruimte meer was. Vlak boven de kruis-Wegstaties steekt het zangkoor de kleine ruimte in. Men komt daar via een trap in de toren en half weg moet men uitkijken om niet pardoes op een kist met waskaarsen te trappen. Op het zangkoor staat een zwart harmonium en verder zijn er twee of drie lessenaars. Vanuit dit zangkoor gaat de volgende trap naar boven, nu rechtstreeks naar het torentje met de goud-gelen koperen haan. Tot bovenaan toe had men de gebruiksvoorwerpen opgestapeld, omdat er doodeenvoudig in de kapel geen ruimte meer voor was. En zo komt men dan bij de oude klok, welke gegoten werd in het jaar 1553 en die vastgekluisterd zit tussen een klokkenstoel van zware, ruwe balken. „thesis ben ic", luidt een van de opschriften en de tekst wordt afgesloten door het jaar waarin de klok gegoten werd. BEWOGEN GESCHIEDENIS De kapel van St Jacobus te Galder werd voor het eerst genoemd in de pouillé van 1475, maar ze bestond toen al vele jaren. In de schepenbrief van 1512, werd ten overstaan van enkele personen door Hendrik Jan. Buijkx verkocht „eene erfstede metten huisingen, twee schueren enz., die gelegen zijn tot Galder, N.0.-waerts neven scheerenstroete met nog andere landereijen". Deze goederen waren belast o.a. met „vijf veertelen rogs erffpachte der tapellen in Galder". De kapel was, zoals reeds gezegd, toegewijd aan de H. Jacobus en had nog een altaar ter ere van de heilige Lamhertus, dat jaarlijks zeven sesteren rogge en twe.7 halve Karolus-gulden aan inkomsten had. De oudste der bewaarde rekeningen is over 1622 en 1623. De inkomsten over het jaar 1621 waren groot 45 gulden en 15.5 stuver. Volgens pastoor Kruger stond deze kapel onder het bestuur van de pastoor van Ginneken, onder wiens parochie zij ook behoorde. Deze pastoor deed er gewoonlijk zelf dienst op de feestdag van de H. Jacobus, zoals blijkt uit de kwitanties. Alleen in 1627 weigerde (?) hij te komen en in zijn plaats werd de dienst toen verricht door de pastoor van Rijsbergen, Johannes van Geffen. Uit de rekeningen blijkt, dat deze pastoor geregeld op zon- en feestdagen dienst deed in de kapel. Tijdens de belegering van Breda (1625) schijnt de kapel door het krijgsvolk beschadigd of geplunderd te zijn geweest. Door de gelovigen moest toen nogal veel betaald worden voor de restauratie van o.a. een kelk en een kazuivel. Ook de toren moest danig onder handen genomen worden. Nadat in 1553 door Van der Gheijn uit Mechelen een klok voor de kapel gegoten was, wensten de bewoners van Galder ook een uurwerk en zo werd op 12 December 1698 „aanbesteed de levering van een nieuw uurwerk in de thoren van Galder, swaer ongeveer 180 pond met nog eenen wijser so groot als tot Bavel met vergulde letteren". Aannemer werd Nicolaus Janssens van Turnhout voor 150 gulden „omtrent Paschen eerstcomende fe leveren". De volgende pastoors van Ginneken worden i.v.m. de kapel genoemd: Gerard de Winter (1630—'31), Christoffel Biesstraten (1632), kapelaan Wouter Coninck (ontving jaarlijks f 100), Adr. Mathei (1645-1647) en tot slot F. A. Lemmens (1648). In 1648 wordt de kapel gesloten. Nadat de katholieke priesters verdreven waren komt ook in de kapel van Galder een predikant zijn dienst verrichten. Later werd de kapel tot school ingericht. We komen hier nog op terug. Het priesterkoor diende in die tijd tot kamer voor het hoofd van de school, terwijl de kerk tot onderwijsinrichting werd gebombardeerd. In 1843 werd in die onderwijzerswoning op het priesterkoor als zoon van de hoofdonderwijzer Adr. van de Corput geboren. Mgr Adr. van de Corput werd later huisprelaat van Z. H. de Paus, vicaris-generaal van het bisdom Breda, Proost van het Generaal Kapittel en pastoor van het Begijnhof te Breda. In 1883 werd de huidige school in gebruik genomen. Aldus luidt in het kort de geschiedenis van de kapel. GEZEGEND DORP Nu doet zich in Galder het merk' waardige geval voor, dat er nog steeds vier mensen in leven zijn, die in de kapel in vroeger jaren de lagere school gevolgd hebben. En zo kwamen we in contact met de 84-jarige Christ Christiaansen en zijn echtgenote „Sjo" Aartsen. „Zo", zei Christ toen we hem zomaar uit zijn zomerse 'mijmering ihaalden, „z6 en nu komde gullie aan mijn vragen, hoe da wij vroeger naar school gingen. Bij mister Smits in 't St. Jacobuskapelletje. Ik heb het nog meegemaakt dat wij zogezegd in. een kerk naar school gingen, beklemtoonde Christ nogmaals. We waren met veertigen, tien ervan kwamen uit Overaa, één uit Ulvenhout en één uit Boeimeer. De rest kwam hier uit Galder. De school was in het schip en de mister had zijn kantoor in een uitbouwseltje van de kapel. In de toren was een opkamerke gemaakt en vlak bij de kapel stond een geitenkooi. 't Is lang geleden, maar ik herinner mij dit alles nog als de dag van gisteren, zei Christ met een stralende glimlach. Mijn vrouw was toen ook een van de leerlingen en verder zijn nog in leven Driek Martens (84) en Jan de Hoon, die nu 83 is. Witte nauw genogt, liet Christiaansen erop volgen, motte nie 'n paor appelen meenemen?" Toen kreeg Chris het pas goed te pakken, want toen hij die heerlijke vruchten aangeboden had begon hij te praten als Brugman over die goede oude tijd en hij vertelde met grote trots hoe hij ondanks zijn leeftijd nog steeds met de fiets naar Chaam en Breda gaat, hoe goed het hem doet om in Galder te wonen, rond te kunnen dolen tussen de bossen en de landerijen en af en toe de zaak bij de grens eens te gaan bekijken. „Nog nie voor geen duizend gulden zou ik willen ruilen met de stad", zei Christ en toen wij daarop zijn gastvrije doening verlieten straalde hij van het lachen en zo op het gezicht zou je er een flinke hap geld voor over gehad hebben om te wedden, dat hij beslist de honderd zou halen. Onderweg zagen we nog twee van die natuurbeulen. De zeventig-jarige Antoon van Riel en de jeugdige Toon Bastiaansen. Van Riel droeg een charmante snor en Bastiaansen gezonde, blonde krullen, maar die twee hadden met elkaar gemeen, dat ze beiden zo gezond als een vis waren en dat het rood op hun wangen gloeide als het vuur van een dampende bakkersoven. Zo gaat dat in Galder. De mensen groeien op temidden van de harsdampen en de wierook. De harsdampen zorgen ervoor dat ze zo taai worden als dennebomen en de wierook snuiven ze op en doet het aantal roepingen ver boven het gemiddelde van Brabant uitstijgen en daardoor kan het gebeuren dat er priesters geboren worden die het brengen tot overste van een klooster in Brazilië of tot superior in Borneo... Gezegende mensen uit een gezegend dorp.. HOOFD DER SCHOOL En zo maakten wij even later kennis met een van de fijnste hoofden van school, die wij ooit in ons leven ontmoet hebben. ~Mister" M. van de Made van de St Mattheusschool voor jongens en meisjes. Hij nodigde ons en toen wij plaats genomen hadden moest hij het zelf zonder stoel stellen, maar dat gaf niets, „omdat een mens daar jong bij blijft". De heer Van de Made werd onlangs begiftigd met het ~Pro Ecclesia et Pontifice" en ondanks het feit dat hij daar zelf niet over wilde praten, kunnen wij schrijven dat hij dit alles te danken heeft aan zijn ongelofelijk organisatievermogen, zijn durf en moed om iets op te bouwen en zijn onblusbare ijver voor het wel en wee van Galder, dat hem zo na aan het hart ligt. In de spreekkamer hing aan een van de muren een prachtportret van de heer Van de Made zaliger, de vader van het huidige hoofd, die in 1895 te Galder benoemd werd en waardoor het binnenkort zestig jaar geleden zal zijn, dat de familie Van de Made haar stempel begon te drukken op de jeugd van Galder en Strijbeek. „Mijn vader verdiende in die tijd 700 gulden per jaar", vertelde het huidige hoofd, voor dat geld moest hij echter nog overlessen geven ook. Tussen nu en vroeger is er nog véél meer veranderd, vervolgde de heer Van de Made. Vroeger trokken we altijd naar Meerle, maar sinds de oorlog is daar ook een einde aan gekomen. Weliswaar gaan er talrijke mensen daar naar de kerk, maar dat komt op de eerste plaats omdat de kerk in Galder te klein is en vervolgens omdat de afstand naar Meerle voor zoveel bewoners beduidend korter is. We trokken vroeger, om het zomaar eens te zeggen, gewoon met de paters van „Den Dreef" op. De geestelijke verzorging wordt momenteel waargenomen door kapelaan De Nijs, die in de plaats van kapelaan Oomen is gekomen. Kapelaan De Nijs is gemotoriseerd — onder het afdak van een van de boerderijen stond een zwart-glimmende Renault — maar dat is wel nodig want iedere dag meermalen de afstand Ulvenhout—Galder afleggen gaat uiteindelijk ook niet in je kleren zitten. Kapelaan Oomen is een tijd geleden vertrokken, hij is nu kapelaan in de „Kathedraal" te Breda. Ja, inderdaad, kapelaan Oomen was de grote initiatiefnemer tot de bouw van het Mariakapelletje op „de driehoek", vertelde de heer Van de Made verder. Het is een schitterend ding geworden, een landelijk gebouwtje vol devotie. We hadden dit kapelletje al gezien toen we op weg waren naar de school en het was ons opgevallen hoe prachtig het in het geheel paste. „In Galder gaan nu 170 kinderen naar school en laat ik n zeggen dat het een ongelofelijk gezellige boel is", liet de heer Van de Made zich plotseling ontvallen en even plotseling ging hij over op een ander onderwerp, dat met gouden letters In de geschiedenis van Galder geschreven zal worden. We doelen hier op de roepingen. In Galder is het aantal roepingen voor priesters, zusters, broeders en paters buitengewoon hoog. Verschillende gezinnen tellen twee priesterzonen. Misschien is dit alles wel de reden waarom dat in Galder alles zo heel anders is. Zo vriendelijk, zo meelevend en zo recht op de man af. Daarom lijken er de bossen misschien wel kleuriger en aanlokkender en spelen er de eekhoorntjes tot midden in de kom van het gehucht. Het was allemaal om stil van te worden. LEVE DE BUS En zo namen we afscheid van de heer Van de Made. Liepen we het smalle kronkelpad af dat naar de Galderseweg voerde. De zon stond nu weer laag aan de horizon, maar de dag was zeldzaam mooi gebleven. Piepend kwam de stadsdienst vanuit Breda tot stilstand voor de St Jacobuskapel. Die bus misten ze nog in Galder, enkele maanden geleden. Maar laten we u namens al de bewoners van dit dorpje vertellen, en dan spreken we nog eens speciaal namens de moeders van dit oord. die bus wordt, bij wijze van spreken, als een gave Gods beschouwd. Die bus zouden ze hun leven lang niet meer willen missen... Even later bevonden wij ons weer tussen de bomen van het Mastbosch en juist toen wij een diepe plas wilden ontwijken en enkele minder fraaie woorden tot deze plas wilden richten, klingelde daar vanuit de verte het klokje van 1553 in het torentje van Galder. Wij moesten weer terugdenken aan alles wat we daar gehoord en gezien hadden en daardoor kwam het ook dat wij onze concentratie verloren en ons pardoes in de modderige plas stortten.. Druipend van het water dienden wij ons thuis aan.. --- Advertentie (Advertentie) Peanut Butter h Amerika zegt men voor pindakaas „pindaboter" maar in Nederland zegt men voor pindakaas Mca.getwi esi --- Zo jeugd, zo foto Dat er leven in de Galderse jeugd zit, is op deze foto duidelijk te zien. De kinderen hebben hier zo hun eigen originele manier van „poseren". „Mister" M. van de Made staat er midden in. Hij kent zijn pappenheimers. --- Aanrijding te Bergen op Zoom voor de Bredase Rechtbank INGEWIKKELDE ZAAK Heel veel tijd hád de Bredase rechtbank Donderdag nodig om klaarheid te' brengen in de zaak tegen A. V. uit Dordrecht, die op 30 Juni j.l. met zijn Volkswagen op de Wouwseweg te Bergen op Zoom opreed tegen de Zeeuwse motorrijder. A. B. De Zeeuw werd zo zwaar gewond, dat hij thans nog niet is hersteld en dus ook niet als getuige voor de rechtbank kon verschijnen. Wegens hoogst roekeloos, onvoorzichtig en onattent rijden, zoals de dagvaarding luidde, eiste de Officier van Justitie een week hechtenis onvoorwaardelijk en tijdelijke ontzegging van de rijbevoegdheid. Juist om tot een hechte bewijsvoering voor die aanklacht te komen was er zoveel tijd nodig. De hele kwestie werd minutieus uitgezocht. Vast stond, dat V. van aciit'r een militaire lesplotseling nar de linker wegnelft wa.J gekomen, a daar tegen de mo- Inrrijder was opgebotst en tenslotte tegen een boom was gevlogen. Het ging er nu maar om, uit te maken, hoe V. aan de 'ankerkant van de weg was gekomen. De verdachte ontkende Pertinent, dat hij de militaire leswagen had willen passeren. Hij zei plothseling zijn wagen naar links te 'en voelen voelen trekken, tengevolge, zo meende hij, van een kapotte, leeglopende band. De verbalisant echter had wel bandensporen gevonden, doch uitsluitend voorbij de plaats waar de aanrijding met de motor had plaats gehad. De kapotte linkerband was een belangrijk punt in de kwestie. V. bleek aan zijn patroon gevraagd te hebben om een nieuwe band, omdat de huidige gecovered was. En daar had de verdachte het niet erg op. In dit samenspel van omstandigheden achtte mr Houben, de Officier, voldoende houvast aanwezig om zijn kwalificatie van hoogst, onvoorzichtig en onattent rijden te kunnen handhaven. De verdediger echter was het daar niet mee eens. Afgezien nog van het feit, dat hij op juridische gronden de ontvankelijkheid van de vordering van het O. M. meende te kunnen betwijfelen, was hij het evenmin eens met de redenering van de Officier. Hij plaatste zich achter V., waar die beweerde dat hij de militaire wagen niet had willen passeren, zelfs dat hij die wagen niet eens had gezien. Het hoogst roekeloze achtte de verdediger, mr Smit uit Amsterdam, derhalve niet bewezen. Bovendien twijfelde hij aan de bruikbaarheid van de processenverbaal, omdat die — zij het door alleszins vergefelijke omstandigheden — niet meer aa 1 de getuigen waren voorgelezen en evenmin waren getekend. De uitspraak valt over 14 dagen. --- DE TROTS VAN GALDER: SINT JACOBSKAPEL EN dit is de trots van Galder, de St. Jacobskapel, enig in haar Brabants soort, liefelijk in haar landelijke eenvoud. Op de Zomerdag genesteld in 't groen van beukenhagen en eikenboompjes op 't bleekveld van mals gras. Haar torentje is van een markante schoonheid en hoe meer men er naar kijkt, hoe meer men de bekoring van haar sierlijkheid ondergaat. Zij staat gehard in storm en wind. De dakpannen, die 's zomers de boerenzwaluw onderdak verlenen, zijn aan de noordzij groen verweerd. Er hangt een mededelingenbord aan de buitenmuur, zo een waar vroeger een glazen ruitje voor heeft gezeten. Het schrift is verbleekt door weer en wind. Mie Vloet bewaart de sleutel van de kerk. En als men die bij 't gezellig moeke met haar breikous heeft gehaald, is er niets heerlijker dan midden op de werkdag de knersende kruk van het poortje neer te drukken en een ogenblik te knielen in de stille ruimte op de ruwhouten bankjes voor 't popperig altaartje met 't drieluik van Gerrit de Morée: In 't midden engelen, die jubelen 't Sanctus, Sanctus, Sanctus: St. Mattheus met z'n Evangelie links en St. Jacob op 't rechter paneel. De zon stuift 'n kopergroene baan door de boograampjes en doet de zwarte lak van een heterogeen gezelschap bidstoelen feestelijk glimmen. 't Wierookvat is blinkend opgepoetst, zoals de doopvont, die tegen de biechtstoel staat gedrukt, waarop de kerststal achterover ligt te slapen --- Advertentie (Advertentie) Wees toch veeleisend! S KETCH APART VAN SMAAK !O Stut* 40 ct. 20 stuks 80 es. 30 stuks f 2... 20 stuks. corktippod 80" --- ONZE PUZZLE Horizontaal: 1 vulkaaninhoud, 5 de somma van, 7 de oudere (afk.), 9 sportterm (afk.), 11 hemellichaam, 12 zangnoot, 13 thee (Eng.), 15 soort bij, 16 tijdperk, 17 frans pers. vnw., 18 vreemde mogendheid, 19 hoofddeksel, 20 herkauwer, 21 kleur, 22 meisjesnaam, 25 aanw. vnw., 26 verlaagde toon, 28 pl. in Gelderland, 29 ladder, 33 vorm van strekken, 34 bouwland, 35 planeet, 7 erlichtingsartikel, 41 Europese hoofdstad, 46 bericht, 47 sportterm, 49 rivier in Italië, 50 stuk grond, 51 bergruimte, 54 muziekterm, 65 nieuwe wereldtaal, 58 kolenemmer, 60 ind. eiland, 62 stad der oudheid, 63 meisjesnaam, 85 vogel, 66 zee (eng.) 67 voorzetsel, 68 nauwe, 70 zangnoot, 71 namelijk (afk.), 72 keizer-koninkrijk, 73 insecteneter. Verticaal: 1 de lezer (lat. afk.), 2 godin, 3 verdediging, 4 vogel, 5 jongensnaam, 6 riviermond, 7 lijn, 8 hond, 9 vaartuig, 10 regel, 14 levenslucht, 15 deel v. e. gebouw, 19 plaats, 21 delfstof. 23 pers. vnw., 24 zeevogel, 25 titel, 27 bevel, 38 rangtelwoord, 30 maanstand (afk.), 31 water in Friesland, 32 onder het nodige voorbehoud (lat. afk.), 36 kostbare stof, 37 afstandsmaat, 38 water in Brabant, 39 slede, 40 elasticiteit, 42 windrichting, 43 bodeminzinking, 44 tijdperk, 45 nederl. fabrikaat (afk.), 47 soort vaartuig (afk.), 48 deel v. e. week, 52 geneesheer, 53 stinkdier, 55 zijrivier v. d. Donau, 56 kostbare, 57 familielid, 59 land in Azië, 61 deel v. h. kippenhok, 63 watering, 64 leeftijd (fr.), 69 stofmaat. • Oplossing van vorige puzzle Horizontaal: 1 eb, 3 bult, 5 even, 8 po, 10 keel, 13 luik, 15 es, 16 op, 17 ot, 19 in, 20 an, 21 n.t., 22 das, 24 eg, 26 km, 28 kater, 29 ommen, 31 ara, 32 non, 33 kris, 34 arts, 36 lui, 37 alp, 39 paar, 42 klap, 45 lap, 47 ora, 48 paria, 50 dreun, 52 kr, 54 ge, 55 rie, 57 nw, 58 is, 59 ut, 61 s.a., 63 ed, 64 jr, 65 twee, 67 raad, 69 a.e., 70 rust, 71 noor, 72 ka. Verticaal: 1 e.k., 2 been, 3 b.1., 4 lip, 6 vlo, 7 n.1., 8 pin, 9 ok, 11 es, 12 aga, 14 ui, 16 otter, 18 temet, 20 arak, 21 na, 22 dra-, 23 soda, 25 ge, 27 mond, 28 ka, 30 nn, 33 kip, 35 sap, 38 slak, 40 adres, 41 raar, 42 kade, 43 arend, 44 gans, 46 pp, 47 on, 49 a.g., 51 uw, 53 ruwe, 56 ier, 58 irak, 60 te, 62 les, 63 ego„ 64 ja, 65 t.a., 66 er, 67 r.r, 68 da.; --- Jongelui. hebben hun eigen mode Heren verdeeld in 7 typen Men trok — en dat nog zoveel jaren niet gelede,. — het jongetje van dertien jaar een pakje aan, dat een spiegelbeeld was van dat van zijn vader en met het meisje ging het al niet anders. Daar is tegenwoordig wel wat in veranderd. De jongelui van tegenwoordig hebben hun eigen mode, de dametjes vooral. Zij hebben hun eigen kleuren en hun eigen lijn, die er een is van geweldige vlotheid en die bovendien zo sportief staat. Het zijn de Teen-agers, voor wie deze mode speciaal wordt gecreëerd en het was indertijd Amerika, dat de stoot gaf tot deze speciale mode, die thans ook in West-Europa is geïmporteerd en volledig geaccepteerd. Ook Nederland maakt van deze mode thans zeer veel werk en C. en A. b.v. brengt speciaal voor deze aanstaande dametjes de junior miss. Het is dezelfde firma, die zich bezig houdt met de grotere maten. Tot nu toe werd confectie gemaakt' volgens een bepaald standaard-model, waar dan altijd wel iets aan veranderd moest worden, wanneer het werd gekocht. Deze „ombouw" van de confectie brengt voor de vrouw allerhande gemakken mee, ook figuren met b.v. zware heupen kunnen thans gemakkelijk in confectie hun keuze vinden. Zo worden thans ook de heren in zeven zogenaamde figuurtypen onderverdeeld: standaard, lang, extralang. kort, corpulent, gezet en de zgn. S-figuur. Die S-figuur, een voor leken ietwat duistere uitdrukking, wordt meer verstaanbaar, als men weet, dat hiermee de mannen bedoeld worden, die last hebben van embonpoint. Zodoende tracht men te komen tot een zo gevarieerd mogelijk aantal standaard-typen, waardoor de klant sneller keuze kan bepalen als het confectie betreft. Ook hier staat dus de tijd niet stil, men tracht te komen tot een zo groot mogelijke variatie, zodat practisch iedereen ertoe kan komen gemakkelijk confectie te dragen. ---