BEKENDMAKING. B drceheester ek W ithovders der Stad 's Hertogenbosch , brengen bij deze ter kennisse van de belanghebbenden , dat Theodorus Somerhof, m', Smid , wonende binnen deze Stad , vergunning heeft verzocht tot het doen daarstellen van eene Smidse, in een hnis staande in de Waterstraat bij de Markt, wijk C. n°. 9; wordende een ieder oitgenoodigd en in het bijzonder de bewoners of eigenaars van naast aangelegen panden , om , wanneer zij daartegen bezwaren xnogten hebben intebrengen , dezelve alsdan binnen veertien dagen naafkondiging dezer, schriftelijk aan ons kenbaar te maken , terwijl anders hun stilzwijgen voor toestemming zal gelden ; wordende de tegenwoordige maatregel genomen onverminderd het onderzoek de commodo et incomtnodo , voorgeschreven bij Z. M. besluit van 31 januarij 1824., hetwelk ten deze zal worden ingesteld. En zal deze worden afgekondigd en in het Provinciaal Dagblad en 's Hertogenbossche Stadscourant opgenomen. 't Hertogenbosch , den 18 September 18i9» Burgemeester en Wethouders voornoemd , P. J. VERMEULEN. Ter ordonnantie van detelven , JOH. THEOD. LUYCKX, l. S. --- BEKENDMAKING. BESTUURDEREN DER KolIIIIUIE SCHOOL voor de Nuttige- en Beeldende Kunsten biunen deze Stad , brengen ter kennisse van de belanghebbenden , dat diegenen , welke den ouderdom van tucaalf jaren bereikt hebben en verlangen mogten gebruik te maken van het onderwijs in de teeken-, bouw- en boetseerkunde , gedurende den winter , zich daartoe kunnen aanmelden bij Bestuurderen voornoemd , op Woensdag den 26 September aanstaande, des namiddags ten 3 ure, in een der lokalen van het Stadhuis. 's Hertogenbosch , 19 September 18V9. Bestuurderen der Koninklijke School voorn., P. J. VERMEULEN. Ter ordonnantie van dezelven , JOH. THEOD. LUYCKX, 1. S. --- NEDERLANDEN 's HERTOGENBOSCH , 20 September. Laatstleden maandag had op de groole zaal van het stadhuis de plegtige promotie der leerlingen van het stedelijk gymnasium alhier plaats; deze plegtigheid werd door de heeren burgemeester , wethouder en curatoren , benevens de vier leeraren voorgezeten en door eene talrijke en aanzienlijke vereeniging van heeren hoofdofficieren , geestelijken , advocaten , med. doctoren en andere vrienden der oode en nieuwe talen met hunne tegenwoordigheid vereerd. De heer rector opende de vergadering met eene prolusio , waarin hij de verdiensten schetste, welke de stad 'sHertogenbosch en de studerende en leerende jeugd aan den edel achtb. heer m r . A. G. Verheijen , als burgemeester gedurende zoo vele jaren van deze hoofdstad hadden , die zoo wel het Latijnsch onderwijs, als de koninklijke school voor de nuttige en beeldende kunsten op alle mogelijke wijze heeft trachten bevorderlijk te zijn. Ook wijdde hij een dankbaar aandenken aan den hoog welgeb. heer jh r . H. W. van Thye Hannes , die als weihouder bij de plegtige prijsuitdeeling veeltijds plaats nam onder het collegie van curatoren , en den nienw afgetreden burgemeester steeds op zijde stond , daar waar hij het belang der ingezetenen of van wetenschappelijke en nuttige inrigtingeu bijzonder van den armen bevorderlijk kon zijn. Hierop begroette bij den edel achtb. heer bnrgemeester P. J. Vermeulen, die bij het aanvaarden zijner betrekking reeds aan eene kommissie van leerlingen , welke hem in het Latijn waren komen komplimenleren zijne hooge protectie aan het stedelijk gymnasium beloofd en daarvan reeds menigvuldige blijken gegeven had; vervolgens wendde de redenaar zich mede tot den edel achtb. heer L. H. Rouppe t-an der Voordt en bedankte hem mede voor zijne betoonde belangstelliog in het gymnasium , doordien deze een der eerste geweest is welke zijn' zoon op het album discipulorum heeQ laten inschrijven, fr welk voorbeeld sedert door vele aanzienlijke familien nagevolgd werd. Hierop werden de volgende verdienstelijke jongelingen tot hoogere klassen bevorderd: C. L. E. Schmidt , die door de kommissie van het staats • examen tot de akademische lessen is toegelaten , bekwam prijzen in de oude talen en wiskunde , en hield eene fraai bewerkte redevoering over de opvoeding der Perzen, naar aanleiding der cyrop»die van Xenophon , welke met vereischte kunstmatigheid voorgedragen zeer werd toegejuicht. Tot hoogere klassen werden nu gepromoveerd in de eerste afdeeling G. A. Sopers, J. A. L. van Santen , tevens met prijzen in het Fransch , Hoogduitsch en Engelsch, J. C. Marggraff, F. H. S. Schultze , P. M. Schelsinger , W. Klercq erv H. J. van der Linden , daarenboven nog met een prijs in de wiskunde. In de tweede afdeeling G. van Heusden , tevens met eene prijs in de wiskunde , W. C. van Heusden , G. B. Tombrinck , F. J. G. Rutten en J. van der Voordt , alle welke bekroonde leerlingen met gepaste vrijmoedigheid hunnen dank in verschillende talen aan heeren curatoren betuigden. De heer burgemeester feliciteerde bij het aanbieden van den prijs eiken leerling, en de heer president curator m'. P. S. van Son sloot deze plegtigheid zoo in het Latijn als in het Nederduitsch met eene hartelijke toespraak , waarin hij de jeugd tot naauwgezetten vlijt aanspoorde en hnn prees over de tevredenheid aan heeren curatoren gegeven door de gemaakte vorderingen. Deze gemoede* lijke woorden van een man die zich gedurende zoo veel tientallen van jaren de belangen der Latijnsclie leerlingen met de meeste volharding en ijver heeft aangetrokken , maakten diepen indruk op de jeugdige gemoederen der bekroonde jongelingen en van de talrijk opgekomene vergadering. Dezer dagen werd alhier in het huis van burgerlijke en militaire verzekering gevankelijk binnengebragt een officier van het hier liggende garnizoen. Eene menigte geruchten zijn wegens den aard der schuldpligtigheid van dezen officièr in omloop. Sommige zeggen dat hij beschuldigd wordt van te hebben gemaakt eene valsche handteekening, anderen van fraude; deze dat de officieren van zijn korps hem , ten gevolge van het hiervoor gemelde, tot het aanvragen van zijn ontslag hebben aangezet, genen dat hij dikwijls beneden zijn rang en stand zoude gehandeld hebben, Wij verklaren uit goede bronnen te weten , dat al deze geruchten geheel bezijden de waarheid zijn ; dat de bedoelde officier als een braaf regtschapen man bekend staat, dat hij oogelukkiglijk in eene nietige zaak gekomen is , te weten, dat hij op transport zich door een gemeentebestuur kwitantie had laten geven voor eene kar , zonder die kar te nemen of de gelden daarvoor te voldoen; dat hij door zijne medeofficieren druk in de gevangenis bezocht wordt., en dat dezen misschien bij eene op hem onverhoopte straftoepassing , wel genegen zullen zijn zich voor hem gezamenlijk aan Z. M. den koning te wenden ,, ten eiude kwijtschelding en herstelling voor hem te erlangen. De heeren H. C. E. van den Outcelant, c.s. y hebben van de hooge regering , onder bepaalde voorwaarden , vergunning verkregen tot oprigting eener gas • fabrijk alhier , ten einde de stad met loopend gas te verlichten. De heer opticus Reis , van Weenen, die door Z. M. den koning van Pruissen met de gouden adelaar medaille voor wetenschap eb kunst vereerd is, en van de beroemde binnenen buitenlandsche hoogescholen even eervolle getuigenis bezit, is mij van buitenslands door de beroemdste geneesheeren , waarvan vele mijne bijzondere vrienden zijn, met nadruk aanbevolen. Daarop heb ik de gelegenheid waargenomen om mij in persoon te overtuigen van zijne bijzondere bekwaamheid in het vervaardigen van b'jzonder voor wetenschappelijke onderzoekingen geschikte microscopen en andere optische werktuigen , zoo als ook van voortreffelijke verrekijkers voor sterrekundige waarnemingen , loupen en prismas, en ik heb in hem eenen zeer vindingrijken en talentvollen man leeren kennen. Te gelijk merk ik aan , dat de kenze en hoedanigheid van zijne brillenglazen uitstekend is. Onderscheidene personen worden vervolgd wegens het zonder daartoe akte of konsent te hebben visschen met eene zetlijn , fuik , aalschaar, stulpmand of kruisnet. Wederom zijn er aanklagten gedaan wegens kar en paard los en zonder geleider te laten staan op den openbaren weg. De stoomboot ondernemingen de Merwede en 's Hertogenbosch zijn aangeklaagd wegens het op stroom opnemen en afzetten van reizigers in- ea van hunne stoombooten onder Werkendam. Te Oss is eene aanranding der eerbaarheid gepleegd op eeu slechts elfjarig meisje; welke aanranding met zulk eene stoutheid en met den wil van verkrachting is gepaard gegaan, dat kieschheid ons verbiedt, dit feit meer bijzonder te vermelden. J. A. te Tilburg, is aangeklaagd van het aanleggen van zijn geweer op twee jagt-opzieners toen deze hem in flagrantie op een jagtdelict betrapten. Frans Otjes te St. Michiels - Gestel, wordt vervolgd wegens het los laten loopen van zijnen bond , zonder bengel of slepend kruis. — Den bekenden IIcndrilc Matheus Boers , bij arrest van het provinciaal geregtshof in dit gewest, van 21 jnlij jl. tot tien jaren konfinement veroordeeld , en nu onlangs aan zijne geleiders op het transport ontsnapt doch te Raamsdonk door de maréchaussee weder gevat, is het gelukt in den nacht van den 11 op den 12 dezer uit zijne gevangenis te Geertrnidenberg te ontkomen. Alhoewel geplaatst in eenen verwelfden kelder, in een hok van zware balken , beklampt met dikke planken , heeft hij zich in dat hok eene opening van cirka drie palm in het vierkant weten te verschaffen , waardoor hij in den kelder gekomen , door den muur , die den gevangenkelder van het overige gedeelte gebruikt wordende tot wijnkelder scheidt, is gebroken. Een gedeelte van dien muur berustte op geen fondament: waarschijnlijk is daar vroeger een planken beschot geweest, dat men later heeft toegemetseld , althans bij daartoe ingesteld onderzoek is gebleken , dat aan de zijde van de gevangenis de muur was dik 2a duim, en dat zich aan de zijde van den wijnkelder een muar van gelijke dikte bevond, terwijl tusschen die beide muren was eene ruimte van een half el, waarin een planken beschot van vijf duim , bevestigd aan zware balken, werd gevonden. Juist ter plaatse waar het fondament begint te ontbreken , is de gevangene beginnen te graven , en is alzoo onder door den grond, door het lostrekken van steenen en het afbreken van het beschot , dat onder den grond gedeeltelijk was vergaan , gekomen in den daarnaast gelegen wijnkelder onder het stadhuis. Om daaruit Ie ontkomen had hij verder niets noodig dan eenig latwerk van een daarvoor staand hek af te breken, daar de buitendeur wel voor de afsluiting van buiten maar niet voor die van binnen was ingerigt. Wenschelijk ware het, dat het der justitie „jogt gelukken dien booswicht, die zonder middelen van bestaan, tot alles in staat is, weder in handen te krijgen. _ Voor hei standbeeld, op te rigten te 's Hage, ier nagedachtenis van Z. M. Willem II, worden alle beeldhouwkunstenaars tot het inzenden van projecten nitgenoodigd. Dit monument zal bestaan in een staand beeld , voorstellende Zijne Majesteit, hoog circa 3,50 Nederlandsche ellen, geplaatst op een piedestal van 3,50 a ï Nederlandsche ellen hoogte , gerekend nit den beganen grond. Het piedestal voorzien aan twee zijden met basreliefs , voorstellende de wapenfeiten van Zijne Majesteit te Quatre - Bras en Bautersem , en de twee andere zijden met de toepasselijke opschriften, die de kommissie daarop zal doen plaatsen, Het emplacement zal zijn op een plein of ander vrij terrein , zoodat het beeld van alle zijden zigtbaar zal wezen. Het project door den kunstenaar in te zenden , moet bestaan in een schetsbeeldje (statoette ébauche ) vaa 4 i 5 palmen hoogte op een ongedetailleerd piedestal , in evenredigheid der opgegevene maat, met ea benevens de projecten der basreliefs. De schetsbeelden zullen moeten worden ingezonden vóór of op den 15 november aanstaande, aan het adres van den secretaris der hoofdcommissie te 's Gravenhage. De kommissie looft eene premie nit van twee honderd vijftig gulden voor de meest voldoende schels, die daardoor haar eigendom wordt. Zij behoudt zich voor om daarna al dan niet met den vervaardiger in onderhandeling te treden over de uitvoering van het beeld. De onbekroonde schetsbeelden zullen vrachtvrij aan de inzenders worden terug bezorgd. — In de zitting van het koninklijk instituut van ingenieurs, op 11 september , is onder anderen mededeeling gedaan van : 1°. Een voorschrift betrekkelijk het gebruik van nieuwe , met steenkolen gestookt wordende, brood • bakovens. Uit dit voorschrift blijkt , dat door deze wijze van bakken van het brood eene besparing van G(i pCt. op de brandstof kan voortvloeijen. Het ware derhalve zeer te wenschen , dat deze ook hier te lande meer algemeen bekend en uitgevoerd wierden , opdat het brood daardoor goedkooper zou kunnen verkocht worden. 2°. Een verslag, omtrent de waarschijnlijke oorzaken der kuilen en bestratingen der stad Amsterdam. Dit verslag kan zeer [belangrijk zijn ; omdat de kosten van vernieuwing der bestrating eene grooten post op hel budget der stedelijke regeringen uitmaakt. 3°. Een verslag omtrent eene putboring te Amsterdam. Hieruit bleek , dat men er in geslaagd was, om te Amsterdam groote putten te boren , en dat daardoor in de behoefte aan drinkwater in de hoofdstad zonder buitensporige kosten, kan voorzien worden. n Belangrijk is de waarneming, dat het water van deze putten dezelfde bestanddeelen heeft , als het welwater te Haarlem. — Er zijn Kaapsche dagbladen tot 10 julij 11. ontvangen. De uitvaardiging van het dekreet der regering , waarbij de kolonie als eene verblijfplaats voor tot transportatie veroordeelden wordt aangewezen , heeft het algemeen misnoegen ten top doen stijgen , en aanleiding tot verschillende demonstratien gegeven. Den 4 der genoemde maand werd, in wtêrwel van zeer ongunstig weder , op de groote paradeplaats in de Kaapstad eene zeer talrijke vergaderiug gehouden, in welke verscheiden voorstellen zijn goedgekeurd , allen strekkende om zcpwel het besluit der Engelsche regering als de handelwijze van den gouverneur sir /ƒ. Smith iti deze aangelegenheid ten hoogste af te keuren , en het als den pligt van alle weldenkende kolonisten te verklaren zich , langs alle wettige wegen, tegen de uitvoering van het besluit te verzeilen. Als een der krachtigste van zoodanige middelen is het teekenen van eene pleglige verklaring beschouwd, bij welke de kolonisten en inwoners zich onderling verbinden geene in de kolonie aangekomen veroordeelden in hunne dienst te nemen en alle gemeenschap af te breken met ieder die zulks doen mngt. Dien ten gevolge treffen wij dan ook in de Kaapsche dagbladen reeds verscheiden adverteiitien aan , waarbij de schuldenaars door hunne schuldeischers worden verwitligd dat hunne schulden , zonder aanzien des persoons , dadelijk zullen worden ingevorderd , bijaldien zij zoodanige overtuigde misdadigers in dienst nemen of huisvesten. Tot de aangewende middelen behoort ook de oprigting van een anti - bandieten genootschap, hetwelk nogmaals de toevlugt wil nemen tot een beroep op de koningin , het parlement en het volk van Engeland. Het dagblad de Zuid-Afrikaan van 25 junij, waar in de gouvernements. kennisgeving wordt megededeeld , is met rouwranden omringd, ten blijke van smart dat de Kaapkolonie daarbij tot een strafkolonie wordt vernederd. De gouverneur bleef, in weerwil van alle vertoogen , met de duurste betuigingen volhouden dat zijn pligt hem voorschreef de bevelen der Engelsche regering ten opzigte der verbannenen stipt uit te voeren , en dat hij niets aan de zaak vermogt te veranderen. Genoemde dagbladen vermelden met leedwezen het overlijden van den heer Ruiger Metelerkamp senior, die sedert eenige tijd in de Kaapstad, daarna te Port Elizabeth , maar nu laatstelijk aan Zuurbron, Gamboosrifier, woonachtig was. ---