Buitenland. óeï.gie krijgt tien provincies. BRUSSEL, 8 Jan. (Part.) In politieke kringen verluidt, dat de distneten Eupen en Malmedy tot een tiende Belgische Provincie ingericht worden. bestellingen !n belgie. BRUSSEL, 8 Jan. (Part.) De Poolsdie Re^eering heeft honderd locomotieven bestefd in 'België voor hare Staatsspoorwegen. staking te brussel. BRUSSEL, 8 Jan. (Part.) In de handsdiocnnijverheid 's een staking uitgebroken, die 8000 man omvat. de staking te antwerpen. ANTWERPEN, 8 Jan. (Part.) Vele sdhepen hebben de haven van Antwerpen verlaten met slechts een halven last. Verschillende schepen blijven op de reede van Vlis„ingen liggen en wachten daar orders af. Er wordt door de stakers druk geconfereerd. Men verwacht het einde tegen Dinsdag e.s. zweedsche rijksdag. STOCKHOLM, 9 Jan. (Draadl. Tel.) De Zweedsche Rijksdag zal op 11 Januari a.s. door den koning woeden geopend. krassin te lausanne. LAUSANNE, 8 Jan. (Draadl. Tel.) Krassin is hedien-avond, komende uit Italië, hier aangekomen. belgie. Dreigende ministercrïs ; s. — De „Nation Beige" meldt, dat de ministerpresident Theunis in den ministerraac vasthield aan zijn. eisch, dat het kabinet een eensgezinde houding zal aannemeti inzake de taalkwestie. Indien dit niet het geval is, zou hij zijn ontslag indienen. duitschland. De ontvluchtingspoging van i'echow. — Het bericht over de peging tot ontvluchting van Techow wordt bevestigd. Techow was na afloop van zijn proces maar de strafgevangenis te Sonnenburg overgebracht, waar hij aan het mattenv' echten werd gezet. Bij dit werk gelukte het hem in nauwe relatie te komen met een anderen tuctithuisbewoner, den gewezen vliegeroft:cier Schauer, die in den oorlog wegent landverraad iot een langdurige gevangenisstraf was veroordeeld. Techow heeft zijn pian tot ontvluchting blijkbaar heel geraffineerd in elkaar gezet. Hij heeft aan zijn moeJei brieven geschreven, waarin hij mededeelde, dat hij zich met zijn leut had verzoend en zijn striaf berouwvol wilde ondergaan. De bevoegde autoriteiten weigeren elke mededeeling omtrent de wijze, waarop het Techow gelukt is met de buitenwereld in verbinding te komen. In elk geval was het aan beide gevangenen gelukt, in het bezit van vrij veel geld te komen. Procureur-generaal Ebermayer heeft zidh persoonlijk naar Sonnenburg begeven en na een urenlang verhoor is het hem gelukt Techow tot bekentenis te brengen. Techow weigerde echter inlichtingen te geven omtrent degenen, die hem bij zijn vluaht behulpzaam zouden zijn. ITALIË. Bevordering van den woningbouw. — De Italiaansche ministerraad heeft, naar de radiografische diens» meldt, besloften den woningbouw te bevorderen door van alle woningen, met welker bouw tusschen 1922 en Januari 1925 is begt nraen, geen belasting te heffen. AMERIKA. De automobielfabrikant Ford candddaat voor het presidentschap. — Henri Ford, de bekende Amerikaansche industrieel, heeft zijn onderneming in dienst gesteld van de door hem verlangde candidatuur voor het presidentschap der Vereenigde Staten. Niet minder dan 7000 zijner handelsreizigers trachten op het oogenibli'k de leden te winnen voor de „President Ford Club". Het belangrijkste van Ford's program is, volgens dc „Tel.", de afschaffing van den gouden standaard, dien hij wil vervangen door een betaalmiddel, dat gebaseerd is op hetgeen hij noemt de eenheid van energie. Zijn voornaamste motief voor de afschaffing van den gouden standaard berust niet op economische overwegingen, doch meer op de door hem geuite bewenng, dat de goudmarkt van de wereld door de Joden wordt beheerscht. In het door hem uitgegeven weekblad worden de Joden dan ook voortdurend aangevallen. b Ku K 1 u x K 1 a n-w reedheden. Dezer dagen werden twee bewoneis ' van Morehouse Parish in Louisana vermoord gevonden. Hun lijken waren verschrikkelijk verminkt. De gouverneur van Louisana, Parker, was van oordeel dat de daad is bedreven door leden van de Ku KIux Klan. De lijken zijn, naar de „Times" meldt onderzocht door gerechtelijke artsen. Volgens het rapport dezer deskundigen zijn de beide slachtoffers doodgemarteld dooi middel van een instrument, dat speciaal vcor dit doel is gemaakt. Het rapport voeg 1 er aan toe, dat de beenen en armen van een der slachtoffers gebroken werden toen hij nog eeide, terwijl ooi: het hoofd door middel van it instrument werd verbrijzeld. ', en van ^t tweede slachtoffer zeld totfat nS H ra PI>ort lan,gzaam verbrij zeW totdat de man dood was. 7iin '!^n eur ? arker heeft verklaard, dat hij vin dl ? W1J en aan de bestraffing van de plegers van deze misdaden. --- 's-Hertogenbosch, 10 Januari. Bij Resolutie van den Minister van Financiën is met ingang van 1 Februari 1923 .^kommies le Meijer verplaatst van Apeldoorn naar Tilburg. Met ingang van 16 Januari 1923 is bij Resolutie van den Minister van Financiën de komm.es 2e kl J. H. De Pagter verS 4 at \ S ?,5 van , Gen t (e. en 1.) naar Valkenswtiard (Station). --- DE STATENVERKIEZINGEN DE STATENVERKIEZINGEN Eindhoven. Op 6 Januari 1923 had in zes en veertig afdeelingen de candidaatstelling plaats overeenkomstig de artt. 1 en 2 van het Kiesreglement voor de verkiezing van leden van de Provinciale Staten. Achtereenvolgens werden gesteld (alphabetische volgorde): P. J. Aarts te Bergeijk in 13 afdeelingen J. A. Baken, Borkel en Schaft, in 40 afd F. Beekmans, Eindhoven, in 1 afd. J. J. Belien, Oirschot, in 43 afd. J. v. d. Besselaar, Valkenswaard, in 1 afd. Mr. Dr. J. van Best, Eindhoven, in 6 afd. Mevr. Brouns v. Besouw, 's-Bosch, in 1 afd. C. F. Brouwers, Geldrop, in 1 afd. F. K. Buskens, Eindhoven, in 3 afd. M. Cox, Eindhoven, in 41 afd. A. N. Fleskens, Geldrop, in 1 afd. C. J. M. Foppele, 's-Bosah, in 1 afd. J. Gijrath Pzn., Valkenswaard, 'n 5 afd. Th. v. Hoof, 's-Bosch, in 3 afd. Mej. T. Huijsmans, Eindhoven, in 7 afd. J. Kok, Eindhoven, in 2 afd. M. Krijgsman, 's-Bosch, in 3 afd. Th. W. A. v. Lotringen, Eindhoven. 2 afd. A. v. d. Moosdijk, Eindhoven in 27 afd. P. G. A. G. panken, Eersel, in 40 afd. A. Prein, Eindhoven, in 2 afd. P. J. J. v. d. Putt, Eindhoven, in 1 afd. J. Th. C. Reijers, Eindhoven, in 2 afd. Mej. Ko Sleijfcr, Eindhoven, in 4 afd. F. H. Smets, Valkenswaard, in 3 afd. P. Smits van Oijen, Eindhoven, 'n 6 afd. Jhr. Mr. J. Smits van Oijen; Eindih., 23 afd. F. Staal, Eindhoven, in 1 afd. H. Swiinkels, Eindhoven, in 1 afd. F. Uijen, Eindhoven, in 9 afd. A. v. d. Ven, Son, in 1 afd. H. Verbeeten, Eindhoven, in 1 afd J. J. de Vlam, Eindhoven, in 41 afd. Mej. v. d. Vleuten, Best, in 1 afd. L. Vrijdag, Eindhoven in 1 afd. M. Vrijzen te Reusel, in 1 afd. G. F. v. d. Westelaken, Eindhoven 38 afd. J. J. Wintermans, Eindhoven, in 1 afd. H. v. Woerkom, Eindhoven, in 11 afd. De heer J. A. Oornen, Oosterhout, heeft aan het hoofdbestuur van de Proiv. Kieskring Zevenbergen verzocht zijn naam van de candidatenlijst af te voeren. »W Het Regeering s-jubileum van H. M. de Koningin. — Naar inen ons uil Zwolle mededeelt, heeft de uitgevers-firma La Rivière & Voorhoeve in voorbereiding, de uitgave van een Gedenkboek ter gelegenheid van het zilveren regeerings-jubileum van H. M. de Koningin, dat in samenhang een volledig beeld geeft van de geschiedenis der laatste vijf en twintig jaren. Bereids zegden hunne medewerking toe de volgende vooraanstaande personen: Jhr. Mr. F. Beelaerts van Blokland, gevolmachtigd Minister; B. J. Gerritson, lid der Tweede Kamer; Prof. ,Dr. V. Hepp, hoog-leeraar; a. W. F. Idenburg, oud-Gouverneur-Generaal van Nederlandsch-Iudië; Mr. C. Frida Katz, lid der Tweede Kamer; H. S. S. Kuyper, letterkundige; Dr. H. Lovink, directeur-generaal van, den landbouw; Dr. J. a. Nederbragt, referendaris Departement van Buitenlandsche Zaken; Jhr. Mr. a. F. de Savornin Lohman, Minister van Staat; Prof. Dr. R. J. Slotemaker de Bruine, lid der Tweede Kamer; J. N. Voorhoeve, hoofdredacteur van „Timotheüs" en anderen. Naar verluidt, zal de titel van het werk zijn; Na vijf-en-twintig jareij. Bij den opzet van het plan heeft de bedoeling voorgezeten, de onderwerpen te doen bezien uit Protestantsch-Christelijken gezichtshoek. Hofbericht. — De Koningin en de Prins arriveerden gisterenmiddag per trein van 12.42 te Apeldoorn vanwaar zij per auto naar Het Loo vertrokken. De Koningin zal enkele dagen op Het Loo verblijven, Prins Hendrik langeren tijd. Gegijzelden wegens schulden. — Het „Centraal Bureau voor de Statistiek" meldt: Gijzeling of lijfsdwang, het middel om den schuldenaar door zijn inhechtenisneming te bewegen tot nakoming zijner verplichtingen, is in Nederland nog toegelaten en wordt nog geregeld toegepast, al zijn de gevallen niet zoo heel talrijk. Het aantal gegijzelden bedroeg in: 1918 84 mannen en 2 vrouwen 1919 78 mannen en 2 vrouwen 1920 92 mannen en 1 vrouw 1921 115 mannen en 2 vrouwen Voor verreweg het grootste gedeelte wordt gegijzeld voor handelsschulden, hetgeen begrijpelijk is, omdat lijfsdwang in veel ruimer mate' kan worden toegepast tegen kooplieden dan tegen particulieren. Wat den omvang der schulden betreft, is voor de latere jaren een geleidelijke verschuiving naar de hoogere bedragen te constateeren. Bedroegen de schulden boven ƒ200 waarvoor gijzeling platts vond in de periode 1908 tot en met 1912 27.8 pCt. van het totaal, in 1921 waren deze gestegen tot 69.3 pCt. En onder de schulden van meer dan ƒ500 waren van 1908 af tot en met 1921: 100 schulden van ƒ 500—ƒ 1000 114 schulden van ƒ1000—ƒ 3000 48 schulden van ƒ3000—ƒ 5000 32 schulden van ƒ5000—ƒ10000 en 30 schulden meer dan ƒ 10000 Waar de crediteur verplicht is tot onderhoud van den schuldenaar een toereikende som voor te scheten, welke tegenwoordig ƒ36 in de zomermaandten en ƒ42 in die van den winter bedraagt, zal waarschijnlijk meerendeels eerst tot gijzeling worden overgegaan, wanneer de schuldeischer er van overtuigd is, dat ook zijn voorschot terugbetaald zal worden. Wat de duur der gijzeling betreft, luidt het voorschrift, dat niemand terzake van dezelfde schuld langer dan vijf jaar in gijzeling kan worden gehouden. Dit komt echter niet meer voor. Tot de uitzonderingen behooren reeds gijzelingen van 6 maanden en langer; in de jaren 1912, 1915 en 1917 kwam één geval voor van 1—2 jaar, met uitzondering van 1920 is het toegeven meer aan den kant van den debiteur, dan aan dien van den sthuldeischer geweest. Geheele betaling vormt een groot gedeelte van de redenen van ontslag, in de periode 1908 tot en met 1921 bijna 32 pCt. In geval van faillissement wordt de gijzeling opgeheven. Ook dit komt veel voor, in dezelfde periode ongeveer 34 pCt., daarentegen gebrek aan voorschot weinig. Verscheiden malen ook nam de crediteur "met minder dan de volle verschuldigde som genoegen. N o o d I ij d e n d e industrieën. — Eergister-micida.g had de Minister van Arbeid, Handel en Nijverheid eer» conferentie met industrieelen uit de chemische nijverheid ter bespreking van den toestand in de verschillende onderdeelen dier industrie en van de middelen, die tot verbetering zouden kunnen leiden. Voor deze bijeenkomst waren o.m. uitgenoodigd belanghebbenden bij de olie- en zeepindustrie, de fabricage van pharmaceutische artikelen, lijm en gelatine, vernis en verven, kaarsen enz. Van de zijde der industrieelen werd vrij algemeen om verlenging van den arbeidstijd gevraagd. Verder werd gewezen op den belangrijken invloed; welke de uitvoering van verschillende andere wetten op den kostprijs van het product uitoefent. Enkele fabrikanten drongen bovendien aan op het nemen van beschermende maatregelen. Naar de Tel. verneemt, zijn tusschen de Regeering en de Nederlandsche Bank onderhandelingen aangevangen over een regeling tot het verleenen van steun aan onze industrie voor leveranties in het buitenland in dien zin, dat de Regeering een deel van het risico van buitenlandsche leveringen voor haar rekening neemt Als percentage worde genoemd 30 a 50 %. Meelbesïu'it. — Naar de „Tel." verneemt is in voorbereiding een Meelbeslu.it, dat in concept aan belanghebbenden is toegezonden door de Commissie in ^ake de Warenwet. Dit Meebesluit bedoelt in het belang van de volksgezondheid te reglementeeren dien handel o.m. in meel, bloem, griesmeel, vlokken, grutten, zetmeel, sago, tapioca, veevoeder, kippenvoeder, puddingpoeder, sauspoeder, vlapoeder, paneermeel, bakmeel, maccaroni, vermicelli, kindermeel eierpoedier enz. Een verdwenen gift. — Van verschillende zijden was aan het .,Volk" te: oore gekomen dat freule M. A. v. Weideren brsse Rengers, na de voltrekking van haar huwelijk met jhr. W. C. Groeninx van Zoelen, den burgemeester van Raalte ƒ 1000 had ter hand gesteld, bestemd voor het Protestantsche en R. K. Armbestuur. Na informatie bij de betrokken Armbesturen is het blad gebleken, dat ze geen van beide een cent hebben ontvangen. De Ned. Herv. predikant, bij wien eveneens inlichtingen werden gevraagd, verzekerde pertinent te weten, dat er geld was gegeven (hij noemde ƒ 500) doch dat dit niet dóór clen burgemeester was afgedragen. Het huwelijk is 6 April 1922 voltrokken. De milde geefster heeft zich met haar man naar Mexico begeven. Naar men aan de N. R. C. meldt, kan worden aangenomen, dat een gerechtelijk onderzoek hiernaar zal worden ingesteld. De regeering heeft ook nog geen décharge vêrleend van het door denzelfden overheidspersoon gevoerde beheer over de gelden van het Fransdie vluchtelingenkamp te Raalte. Een 10O-jarige overleden.— De v/eduwe A. Berkes te Groningen, die op 14 September j.1. haar lOOsten verjaardag heeft gevierd en bij de Kamerverkiezingen nog ter stembus kon gaan, is gisteren overleden. Het rijk en de reclame. — De N. R. C. schrijft; We hebben nu Miss Blanche op onze post-auto's staan. De enveloppen van den postcheque- en girodienst zijn eveneens aan reclame-doeleinden dienstbaar gemaakt. Het nieuwste is een ons toegezonden aanslagbiljet voor de personeele belasting, belastingjaar 1923, met een reclame voor Peek & Cloppenburg, „kleedt U het goedkoopst en solide". Gaat dit laatste nu niet te ver? • Het is mogelijk, dat men hierin de hand van het Rijksinkoopbureau heeft te zien, dat op deze wijze tegenover de druk- en papierkosten der biljetten, een inkomstenpost heeft willen scheppen. Van goeden smaak getuigt het o. i. echter niet, om op officieele papieren voor particuliere firma's te laten maken. Er schuilt bovendien het gevaar in, dat men door dergelijke kleinigheden afgeleid wordt van bezuinigingen in de administratie, welke alleefl iets van beteekenis kunnen opleveren. L e e n ï n g Ne &-1 n di 5. —■ Naar het Hbl. verneemt zal te Loniden door de firma's Hambro Bros en Lazard' Bros de volgende week eene 6% laerang Ned.-Indië groot 5.000.000 p.st., tot den koers van 98%' worden uitgegeven. Oplichter. — Naar men meldt, poogt' hier te lande een oplichter met een nieuwe truc den goedgeloovigen geld te ontfutselen. De man beweert een Hongaarsch of Oostenrijksch advocaat te zijn, die voor een betrekking in Engeland onderweg is. Hij heeft natuurlijk in het geheel geen geld. De som voor de reis moet reeds afgazonden zijn, doch zij is nog niet in zijn bezit. Hij zal nu steun gaan vragen bij een vriend in Tilburg of elders. Maar hoe daar te komen? Voor deze reis en als het kan ook voor verderen steun, vraagt hij geld. Eenige Eerw. heeren geestelijken zijn reeds de dupe van dezen advocaat geworden. Moordaanslag. — Te Musseïkanaal is gisterennacht op den rijwielhandelaar Arnold Grenneman uit Winschoten, een moordaanslag gepleegd. Het slachtoffer kreeg een messteek in de keel, terwijl hij van zijn portefeuille en geld beroofd werd. Gisterenmorgen zijn de drie daders gearresteerd. Kindermoord. —• Men meldt ons uit Veenendaal d.d. 9 Jan.: De ongehuwde moede V. D. W. is doende marechaussee te Veenendaal in arrest genomen, verdacht van haar vierde kind door verdrinking om het leven te hebben gebracht. Het kind was in een kolk geworpen waar het lijkje dan ook op haar aanwijzing werd gevonden. Gestikt. — Men meldt ons uit Noordwijkerhout d.d. 9 Jan.: Bij het eten van een stuk appei is een kind van dien bloemist Warmerdam gestikt. Overgebracht naar het gasthuis te Leiden, kon slechts de dood geconstateerd worden. M ij n o n g e 1 u k. — Gisteren-ochtend werd in de Staatsmijn „Emma" te Hoensbroek de arbeider Garritserv door neervallend gesteente gedood, terwijl in de Staatsmijn „Wilhelmina" een arbeider, zoodanig werd getroffen, dat hij i,n zorgwekkenden toestand naar het hospitaal moest worden vervoerd. Onveiligheid op de grens. — De onveiligheid in de Zutd-Limburgsche grensgemeenten neemt met den dag toe. In Kerkrajle geschiedt sinds eergisteren de overbrenging van de post naar het station Kerkrade-Rolduc en terug naar het postkantoor ondier geleide van militaire politie. Men meldt nog aan de Tel. uit Gennep, d.d. 8 Jan.: Ook in deze omgeving is het allesbehalve veilig. Zondag j.1., circa 7 uur njm., kwamen vier Duitschers in den winkel van Rutten te Siebengewald. Vrouw R. stond hen te woord. Zij haalden elk een revolver te voorschijn en bedreigden de vrouw daarmede. Op haar hulpgeroep kwam haar echtgenoot toegeloopen, maar ook deze werd bedreigd. R. wist een der Duitschers vast ■te grijpen, waarop de drie andere de vlucht namen. Terwijl R. mét den Duitscher worstelde, haalde zijn vrouw een grooten hamer. waarmede zij den indringer een slag op zijn hoofd gaf, met het gevolg, dat deze op den grond viel. Met de knieën op de 'borst van den Duitscher wist vrouw R. hem in bedwang te houden, teïwijl haar man de drie anderen naliep. Een der kinderen wist in de nabijheid aan de marechaussee te telefoneeren, waarop deze binnen weinige oogenblikken verscheen en den Duitscher, nog stevig door vrouw R. vastgehouden, arresteerde. Hij zal worden overgebracht naar 's-Her togcnboscïi. Brandstichting. — De oolitie uit 's-Gravenhage heeft Maandag tc Mcppel gearresteerd den 67-jarigen B., die verdacht werd van brandstichting in zijn woning in de Ten Hovestraat 79 in Den Haag, waar Zondag begin van brand werd ontdekt. De aangehoudene heeft bekend en daarbij opgegeven dat hij handelde onder den druk van financieéle omstandigheden. Naar aanleiding hiervan meldt men ons nog uit Den Haag: Zondagochtend is brand uitgebroken op de 2c étage van het perceel Ten Hovestraat 79. Dc heer F. R. B., bewoner en eigenaar was uit dc stad. Dc brandweer moest ecnige ruiten aan dc straatzijde inslaan. Dc gordijnen voor dc ramen stonden in vlam en eenjgc kleine meubelen lagen brandend door het vertrek. Na het blusschen vond men in een kleerkast een half-afgebrandc kaars in een bloempot en daarnaast nog een kaars. Daarbij lagen kleine lappen gedrenkt in petroleum en een mandje met houtwol. l)e dame die de eerste verdieping bewoonde, stond blijkbaar geheel buiten de zaak. Uit het onderzoek volgde dat op Dinsdag • 4 Januari een man in de woning was gew eest. Men kwam er achter dat de heer B. dikwijls ie Meppcl vcrioefdc. Twee rechercheurs, daarheen gezonden troffen hem daar, toen hij juist terugkwam van een uitstapje van een paar dagen naar Duitschland. Hij werd gearresteerd en naar hier overgebracht. Eerst deed hij zeer verbaasd en ontkende, maar gisterochtend bekende hij de kaarsen in dc kast neergezet tc hebben en ze op 4 Januari te hebben aangestoken. Dat die kaarsen 3 dagen hebben gebrand voor de brand uitbrak is te verklaren doordat het zware orgclkaarsen van 4 c.M. middellijn en 15 c.M. lengte waren. De brandstichter is een oud-lederfabrikant van reeds 67 jaar. Vroeger was hij in zeer goeden doen. Achteruitgang in zaken moet hem tot deze wanhoopsdaad hebben gebracht. Heden Woensdag wordt hij naar het Huis van Bewaring overgebracht. H. J. Beekers f. — Te Sittard is gisteren na een langdurig lijden overleden in den ouderdom van ruim 62 jaar de heer j. H. J. Beckêrs, oud-lid der Tweede Kamer der Staten-Generaal, oud-lid van de Prov. Staten van Limburg en Ridder in de Orde van den Ned. Leeuw. Uit het bakkersbedrijf. — Nsdat de Roomseh-Katholieke, de Christelijke en de Neutrale bond van bakkersgezellen de voorstellen der werkgevers in bestuursvergaderingen en ledenbijeenkomsten besproken hebben, en eenstemming van oordeel bleken, dat ongewijzigde aanneming daarvan niet wel doenlijk is. hebben sarnensprekingen tussohen ue hoofdbesturen der drie gezellen-organisaties tot gevolg gehad, dat eenstemmigheid bereikt werd over een tegenvoorstel. Dit tegenvoorstel is gisteren den werkgeversorganisaties toegezonden niet het verzoek ze in bespreking te nemen. N. R. C. Conferentie van K a t h. arbeidersorganisaties. — Op 6 en 7 Jan. & tc Konstanz een internationale conferentie van Katholieke arbeidersorganisaties bijeengekomen, waaraan parlementstoias tu andere leidende personen der Katholieke «aciaie beweging uit Nederland, België, Duitschland, Oostenrijk. Zwitserland en Spanje deelnamen. De conferentie werd het eens omtrent een 'bepaald sociaal grondbeginsel en besloot bij een wereldcongres van Katholieke arbeidersorganisaties, dat veldra bijeen zal worden geroepen, een uit- 1 gebreid program in te dienen. De tegenwoordige gespannen toestand in de wereld werd besproken in den zin van de Kerstmisencycliek des Pausen. De Katholieke arbeidersorganisaties achten het een plicht van alle Katholieken om den weg te effenen voor een politiek van gerechtigheid, wederzijdsche achting en wederzijdsch vertrouwen van aile volken onderling, met uitdrukkelijke veroordeeling van brutale maatregelen van geweld. Ontploffing te Arnhem. — Men meldt uit Arnhem aan de N. R. Gisterenmiddag heeft in het artilleriepark achter Sonsbeek een ernstige ontploffing plaats gehad, waarbij de 45-jarige opperwachtmeester-bankwerker der rijdende artillerie Evcraars werd gedood, opperwachtmeester Bongaars vrij ernstig aan het hoofd gewond en de parkknecht Wommerson zeer ernstige brandwonden bekwam. Omstreeks 3 uu r werd een hevige ontploffing gehoord. Zij die op het terrein of in de nabijheid werkzaam waren zagen een hellen gloed uit het smidsgebouw oplaaien; het dak werd kort en klein geslagen, pannen en hout werden weggeslingerd. De parkwachter W. kwam gillende naar buiten, terwijl zijn kleeren in lichtelaaie stonden. Opperwachtmeester Bongaars, die buiten door de weggeslingerde stukken hout bloedend aan het hoofd werd gewond, snelde toe en wist met emmers water de brandende kleeren van W. te blusschen. Daarna had hij nog de tegenwoordigheid van geest om de nog in het brandende gebouw aanwezige munitie tc verwijderen, waarctoor een nog ernstiger onheil voorkomen werd. Inmiddels kwamen de in het park aanwezige militairen e n een sergeant met 12 man, die juist passeerden, te hulp. Toen men met behulp van emmers water den brand had ( gebluscht, vond men in de smidse de overblijfselen van opperwachtmeester E. Diens lichaam was geheel in stukken gescheurd, zoodat men slechts de onherkenbare vleeschklompen kon verzamelen. Het bleek, dat men den zwaargewonden W. weinig kon helpen, daar er geen verhaalstoffen aanwezig waren, zoodat men bij de bewoners in den omtrek hulpmiddelen moest halen. Spoedig kwam daarop de Roode Kruisauto met personeel, die W. de eerste luilp kon verleenen, evenals den minder ernstig gewonden wachtmeester B. De laatste weid op het terrein verbonden. W. werd naar het Diaconessenhuis vervoerd, en dc overblijfselen van opperwachtmeester E. werden naar het militaire hospitaal overgebracht. De commissaris, van politie was spoedig na het ongeval ter plaatse, evenals verschillende hoofd- en subalterne officieren. Omtrent de oorzaak der ontploffing vernamen we het volgende. Opperwachtmeester E. schijnt bezig geweest te zijn met het vernietigen van afgekeurd buskruit. Hij deed dit door kleine hoeveelheden in het smidsvuur te werpen. Dit schijnt op zichzelf niet gevaarlijk, omdat kleine hoeveelheden kruit rustig en zonder opspatten verbranden. Vermoedelijk heeft hij echte r de hoeveelheid wat te groot genomen, dian wel is een vonk gesprongen in dc open kruitkist. Of E. op eigen verantwoordelijkheid deze toch blijkbaar wel gevaarlijke bezigheid verrichtte, konden we niet tc weten komen. De toestand van den zwaargewonde W., wiens beide beenen zeer ernstig verschroeid waren, was vanavond ernstig. Een gedeelte van het smidsgebouw verbrand of verwoest. Later meldde men: Ook de parkwachter Wommerson, die bij de ontploffing in het artilleriepark gewond werd, is vanavond overleden. --- Met het Schetsboek door Brabant. TWEEDE ROUTE. VIII. Heusden. Ook te Heusden is van den o-udien roem niet zoo heel veel meer overgebleven, vooral niet gedeelten in hun geheel. Er zijn in de verschillende straten nog enkele complete oude gevels te vinden, dooh vele zijn ter bescherming voor het weer onder een cementlaag gebracht en op zeer ontactvolle wijze bewerkt met de architectuur per kilo. De groote kerk heeft uitwendig ook nog fraaie stukken, vooral aan den Noordgevel, hoewel de zandsteenen versieringen dusdanig verweerd zijn dat slechts ingevreten stukken zandsteen de plaatsen aangeven, terwijl de voorstellingen geheel verdwenen zijn. Wat echter bijzonder trekt is de heftige kleur van den ouden baksteen, die een gloed en een warmte heeft, die Jiaast niet te evenaarden is. Van binnen geeft dit gebouw een fraaie ruimte te zien, waar verschillende graven en monumenten alleszins de moeite waard zijn bekeken te worden. De toren heeft de spits verloren en is met een zeshoekige kap of muts afgedekt, die minder fraai is dan de bekroning die eertijds hem sierde. Vanaf verschillende punten m de stad heeft men aardige doorkijken en het geschuif der roode pannendaken, waarboven de klokkentoren van het stadhuis zich verheft, is meermalen een weelde van kleur en vorm. Toch moet men meer nog de overblijfselen. fragmentarisch bekijken, want bij de beschouwing van de algemeene stadsvormen heeft men te vaak de teleurstelling van later aangebrachte vernieuwingen of herstellingen of wel van voortbrengselen van den tegenwoordigen tijd, zooals de gepleisterde gevels, of groote niet met al te best overleg ingebrachte spiegelruiten voor winkelramen, die in dit milieu al zeer eigenaardig doen. Zeèr fraaie deuren met bovenlichten of spinnenwebben, mooie sierankers, en enkele goedgeconserveerde gevelsteenen zijn er nog te vinden, terwijl enkele huizen nog zeer fraaie barkstukken met gebeeldhouwde consoles" bezitten. Een groote eenzaamheid hangt door dit stadje en men krijgt een gevoel of de bewoners zich uitleven. Van ver hoort men de voetstappen klinken en de enkele wagen, die door de straten rijdt, ressonneert sterk tegen de huizen. Vroeger moeten er kleurrijke en drukke markten zijn geweest, doch door de coöperaties en de veilingen zijn deze veel verminderd en ifc opleving, die door het inrichten van een groo*e scheepswerf fe bespeuren viel, is weder voorloopig alth&ns te niet gedaan door de malaise die in dat bedrijf is ingetreden. Als men zoo rustig door de straten gaat of hier of daar staat te schetsen, wordt men plotseling opgeschrikt als het carillon van de stadhuistoren begint te spelen. Met vervaarlijk geweld zetten de klokken het lied van grootmoeders klok tik-tak in. Op de meest saaie en lang gerekte maat komen de klanken naar omlaag sukkelen met de noodage dessonanten en men houdt zijn hart vast of de melodie wel voltooid zal worden en niet plotseling eindigt, als de dichter zingt: „En-op-eens-bleef-ze-staan-om-nietverder-te-gaan ...." Het hoort wel thuis in deze omgeving en men vraagt zich af waf een verandering als men de geschiedenis heeft door gelezen. Bij het teekenen van dezen gevelsteen, kwam mij dat weer in de gedachten. Zie hoe de St. Michiel of de St. Joris, de schutspatroon der schutters, den draak verslaat. De schutters, zij hebben een groote rol te Heusden gespeeld. Vermoedelijk dateeren zij ook hier "van den jare 926, toen koning Hendrik van Lotharingen, onder wiens bewind deze gemeenten behoorden, in verschillende gewesten schutterijen oprichtte ter verdediging der invallen van de Hunnen. In 1388 werden de oude schutters van den Voetboog door Hertogin van Brabant Johanna bij een bezoek aan Heusden begiftigd met een rijswaard, de Vuskenswaard genaamd. Graaf Jan van Nassau. Heer van Breda, en tevens leenheer en kastelein-Drossaard van Heusden, heeft in 1515 een schutterij opgericht, welke de Jonge Schutters genoemd werd. ter verdediging der stad tegen de Gelren. Ook in 1672 hebben de oude en de jonge schutters belangrijke diensten bewezen bij de verdediging der stad tegen -de Fransche troepen. De jonge schutters hadden hunne bijeenkomsten in een gebouw in de bijstraat actiter de groote kerk, hetgeen bij hare ontbinding irn andere handen is overgegaan. Het gebouw waar de oude schutters bijeenkwamen bestaat nog in de Putterstrast en vertoont in den voorgevel nog het kenteeken hier afgebeeld. Het is nog een goed geconserveerd fraai stuk, eenvoudig omlijst en bekroond door een driehoekvlak waarin behalve de wapens van Heusden en Brabant in het midden de sdiuttersboog, geflankeerd door pijlen in laag relief zijn afgebeeld. Krachtig gehakt is de paneelvulling in hoog relief en de uitdrukking der getroffen draak, die door St. Joris verder wordt vernietigd, is vol karakter. Aan de bewerking te zien zou men oorde el en dat dit stuk omstreeks uit de 14e •eeuw dagteekent. , JOH. D. LOOIJEN, --- Advertentie OE THERMOGENE GENEEST IK ÉÉN NACHT HOESTEN, RHEUMATIEK, BRO NCHITIS, STEKEN IN OE ZIJ,etc. FfikIS : P' doos F). 1.25; p-1/2 doos Fl, 0.75 De doozen, bestemd voor den verkoop in Nedprland, zijn geheel voorzien van HOLLANDSCHE etiketten, en van een BLAUWE band aan een zijkant. Wij bevelen het publiek ten zeerste aan, hierop bij aankoop goed te letten. ---