FEUILLETON. NIET TE KOOP — Nu nog mooier! zei Betje. Het is haar schu'd niet, "dat ze een meisje is. Is ze niet zijn eigen kind? — Mijn vader verlangde naar een jongen. Betje schudde haar hoofd, maar zei niets, en daar Esther niet sprak, wilde ze het blad opnemen. Esther nam een boek. Er heerschte een oogenblik stilte, en toen klonk de stern van het meisje hartstochtelijk: — Kan er niet iets gedaan worden, kan er niet iets gedaan worden! O, er is niemand die iets kan doen! riep ze, met haar voet op den grond stampende. — O, Betje, wat bedoel je? riep Esther, met gewrongen handen opspringende. — Dat weet u even goed als ik, zei het meisje met trillende lippen. Zij keken elkander aan als twee schermers, en ieder trachtte met haar oogen de ander tot den eersten stoot te dwingen. Toen hoorden zij den stap van Dora op de kale trap, en het getjingel van haar chatelaine. Het oogenblik was voorbij. Betje slaakte een diepe zucht, en thans weer het onderdanige dienstmeisje, nam zij het blad op en bracht het buiten de kamer. HOOFDSTUK XVII. Tegen den tijd, dat mevrouw Leventhorpe haar huis bereikte, was zij bijna uitgeput. Haar geest was des te helderder in tegenstelling met haar vermoeid lichaam. Deze warme lentedagen pakten haar aan; het zoele weer, de regens, en heete zonnestralen prikkelden haar zenuwen en vulden haar hoofd met droomen, die haar uitputten en haar daardoor des te minder bekwaam maakten om de moeilijke werkelijkheid van haar leven te dragen. Zij was een van die vrouwen, die op een harp van Aeolus gelijken, ze had de dubbele zwaarte van haar karakter te dragen: een ziekelijke gevoeligheid voor haar eigen zorgen en een helderziend medegevoel met die van andere menschen Zij boog zich over de bloembedden met bitterzoet genot. Wat groeiden ze op, die jonge bloemen, zoo onbevreesd en rein. Zij voelde een hartstochtelijke afgunst van de aarde. Zij verbeeldde zich, dat de bloemen haar medelijdend, zelfs een beetje verachtelijk toelachten. Door de struiken langs het pad zou zij zien, dat haar kinderen op het grasveld aan het spelen waren. In haar onrustig gemoed schenen hun kreten en gelach anders te klinken dan van andere kinderen. Zij hoorde de stem van de kinderjuffrouw, die aan een van hen zei niet zoo hard te loopen, omdat hij dan te veel verhit zou worden. Waarschuwde iemand de tulpen niet te gauw t e groeien, ophield iemand het groeien der viooltjes in toom? Zij vermeed het einde van het pad bij het grasveld, liep achter een boschje van Euonymus om en ging door een zijdeur het huis binnen. De wijze waarop zij de deur opende en sloot was treurig onzeker. Alsof haar echtgenoot haar hand en stap gehoord en herkend had, kwam hij uit zijn studeerkamer. Met zijn blozend gezicht en helder blauwe oogen zag hij er bijna beleedigend gezond naast haar uit. Hij liep krachtig, met flinke stappen en sprak met luidklinkende stem. — Je bent oververmoeid, lieve, zei hij op een toon van zorg; ga wat liggen. Haar met een arm ondersteunend bracht hij haar naar den koelen, donkeren salon. Hij leidde haar naar den divan en zette de bFnden open, zoodat het zonlicht binnen kon komen, dat schuin door het ruim viel. Van waar ze lag, kon ze de kinderen zien spelen met hun onhandige bewegingen, en kon ze hun aardige, zwakke kreten van blijdschap hooren. Zij keerde haar hoofd af. Haar echtgenoot ging niet een bezorgden blik naast haar zitten. — Is dr. JCenwyn er geweest? Dora zei dat hij plan had te komen. Haar echtgenoot keek onrustig; hij schraapte vrij luidruchtig zijn keel. — Ja, in het voorbijgaan kwam hij even Hij zegt, dat we niet beter kunnen doen dan met de voeding, zooals nu., verder gaan. Hij vindt de kleine een beetje opgewekter; dat ze meer notitie var. andere dingen neemt. Maar de kindermeid zal er je alles van zeggen. Kenwyn gaf haar uitgebreide aanwijzingen. Hij sprak haastig, alsof hij van het onderwerp wilde afkomen. — Eigenlijk, voegde hij er bij, hadden we in het begin met de anderen ook veel zorg. Zij keerde haar hoofd even om en hij begreep, dat ze in dc richting van het kerkhof keek. De Leventhorpes waren veertien jaar getioirwd. Zij hadden zeven kinderen gehad. Twee hadden den eersten kindertijd niet overleefd, drie speelden buiten een treurige bespotting van kinderspel en het klaaglijk gehuil van de laatstgeborene kwam van boven. Mijnheer Leventhorpe nam de hand van zijn vrouw. — We mogen niet morren, zei hij zacht, of vagen naar de onnaspeurlijke wegen van God. Wien Hij, lief heeft, kastijdt Hij. Hij werd onderbroken door een verlegen kloppen aan de deur. Een meisje van ongeveer dertien jaar kwam de kamer in. Haar groot hoofd met uitpuilend voorhoofd hing een beetje over naar één zijde en haar bleeke lippen hingen met een uitdrukking van pijn. Zij liep met sleepende voeten over liet kleed, tot waar haar moeder op de sofa lag. Mevrouw Leventhorpe nam de handen van het kina en keek haar met groote teederheid in het bleeke gezicht. — Wat is er. lieveling? vroeg ze. — Juffrouw Bannister stuurt me. om te vragen of ik naar bed mag gaan. Ik heb zoo'n hoofdpijn. — Heb je je drankje vandaag genomen? — Ja, moeder. — En hebt je gewandeld? — Ja, moeder. Mevrouw Leventhorpe trok het gezictht van het kind naar zich toe en kuste haar. — Heel goed, lieveling, ga maar gauw naar bed. Ik kom straks boven om naar je te zien. Met een verlegen blik op haar vader ging het kind even stil heen als het gekomen was. (Wotdt vert-oigdj) --- R. K. Kiesvereeniging. De R. K. Kiesverecniging hield gisterenavond een vergadering in Hotel Noord-BraDe voorzitter, de heer C. FOPPELE, opende de vergadering op de gebruikelijke wijze en deelde méde, dat de hoogeervv. heer Mgr. Mutsaers zich bereid heeft verklaard en; eene korte toespraak te houden over „Het Gezag" mede in verband met de a.s. gemeenteraadsveridezingen. Mgr. had wel eenig bezwaar om dat onderwerp te behandelen, d:,ar hij dit onderwerp reeds in het algemeen heeft behandeld in de jongste vergadering van de A.R.K.A. Helt bestuur had echter gemeend, dat ook de leden van de R. K. Kiesvcreeniging wel belang zouden stellen in dit onderwerp. De notulen werden vastgesteld overeenkomstig de verslagen in de plaatselijke bladen. ,De Statenverkiezingen. In verband met de verkiezing voor de Prov. Staten op 13 April en de daaraan voorafgaande verkiezingen in de R. K. Kiesveree ui gin gen van dezen kieskring op 18 Febr. (hier in 6 bureaux, te Orthen van 8—10 en 11—2 en hier-ter-stede van 9'/2—12 en van 2—5 uur), merkte spr. op, dat de Algemeene Vergadering der Kieskringorganisaties besloten heeft geen advies te geven, wat echter niet wil zeggen, dat er niet eenige leiding, eenig richtsnoer voor de kiezers d:en f te zijn. Nu reeds wordt er in de plaatselijke afdeelingen voor gewerkt om de candidaten in een bepaalde volgorde aangewezen te zien en verschillende afdelingsbesturen zullen een advies uitbrengen. Ook het bestuur der Bossche vereeniging heeft genieend eenige richting en aanwijzing te moeten geven aan de ongeveer 2400 leden. Het platteland ziet er naar uit wat de stad doen zal. Dezer dagen zal het bestuur vergaderen en een aanwijzing vaststellen, die niets meer is dan een aanwijzing, die men volgen kan of niet. Het platteland heeft beweerd, dat de stad uitsluitend stadsüie candidaten zal stemmen en het gevolg zou zijn, dat op het platteland aan de stadso'ne candidaten, ongeacht hun verdiensten of hun geschiktheid voor het Statenlidmaatschap, niet de plaats zou geven, die zij zouden krijgen als men wist, hoe de stad zou adviseeren. Het is verder de bedoeling later parochiale vergaderingen te houden om de beteekenis van de Staten uiteen te zetten, om te bevorderen dat zooveel mogelijk Kath. kiezers hun stem uitbrengen op de Kath. lijst. De gemeenteraadsverkiezingen. De Voorzitter deelde verder mede, dat het bestuur besloten heeft tot 22 Febr. den leden gelegenheid te geven door 20 leden cnderteekende candidat'enlijsten bij het bestuur in te dienen. Hij hoopt, dat de leden daarvan een ruim gebruik zullen maken, teneinde de keuze te bevorderen en het mogelijk te maken, dat het Katholieke 's-Hertogenbosoh in den Raad ?op waardige wijze vertegenwoordigd wordt. De heeren Ohr. Houtman en A. Smits hebben medegedeeld, dat zij geen prijs stellen op hernieuwing van hun mandaat. Spr. bracht hun dank voor de moeiten, die zij zich als lid van den Raad voor het algemeen welzijn hebben getroost. De voorzitter deelde nog mede, dat zij, die candidatcnlijsten willen indienen, in de gelegenheid worden gesteld bij de secretaresse inzage te nemen van het ledenregister en later de handteekemngen der onderteekenaars niet dat register te vergelijken. De heer RöLING vroeg of een lid op meerdere lijsten mag teekenen, waarop de voorzitter antwoordde, dat daar geen bezwaar tegen is. Aan het samenstellen van liet advies zullen Mr. Kolfschoten en de voorzitter, ais zijnde zelf candidaten, niet deelnemen. Hun plaatsen in het bestuur worden ingenomen door Mej. Jansen en den heer Beckers, plaatsvervangende bestuursleden. De heer H. VAN ALFBN vond 't een beetje beklemmend, dat, nu het advies, dat van zoo groot belang is, aan de stad zal gegeven worden door dc rest van het bestuur en vroeg of het bestu-ur zelf niet overwogen heeft, dat de te benoemen adviescommissie voor dit advies even goed in functie kon worden gebracht. De VOORZITTER antwoordde, dat daarover niet is gesproken, omdat de adviescommissie niet anders is bedoeld dan voor de gemeenteraadsverkiezingen. Waar de Alg. Vergadering der Kieskringorganisaties zien van een advies onthouden heef', meent hij, dat alleen het bestuur der afdeeling een advies moet geven. Er is bovendien 'naast bij. Morgen zal reeds vergaderd worden en zoo mogelijk Zaterdag zal het advies in de plaatselijke bladen worden meegedeeld. De advies-commissie. De VOORZITTER stelde nu aan de orde de verkiezing van de adviescommissie, die me* het bestuur de voordracht zal opmaken voor candidaten voor den gemeenteraad. De stembiljetten daarvoor zijn alfabetisch gesteld, waardoor het bestuur heeft willen uitspreken, dat het voor niemand voorkeuT heeft. De heer VAN ALFEN vroeg of hij ie+s over de voordracht mocht zeggen De VOORZITTER zeide, dat men wel vragen kon stellen, dooh voor discussie is geen aanleiding, daar het bestuur gebruik heeft gemaakt van de bevoegdheid, die het bij het Kiesreglement is gegeven. Het bestuur heeft rekening gehouden met den wensch van den heer Van Alfen om personen van verschillend maatschappelijk milieu voor te dragen. Een bespreking over de voordracht kan er niets in veranderen. Het zou tijdverspillen zijn ei de zaak misschien in eeri onprettig daglicht stellen. De heer VAN ALFEN vraagt, welke de leidende gedachte is geweest bij het opmaken der dubbeltallen. Zoover hij de namen kan beoordeelen, komt in de dubbeltallen niet steeds dezelfde stand naar voren. De voorzitter heetf zich ook altijd tegen het brengen van standenversdril in de Kiesvereeniging verzet. Het zouden moeten wezen menschen van „eenzelfde gedachte". Dat schijnt spr. wel zoo juist. Men kan hebben jonkheeren die voor arbeiders heel veel voelen — wij hebben in onze stad een Jibr. die soc-democraat is — en kan hebben arbeiders, die voor jonkheeren veel voelen, ik hoef maar naar u te zien, mijnheer de voorzitter, zegt spr. Het bestuur heeft zijn fout in deze goed gemaakt, door de voordracht nu alphabetisoh te geven. Het had hem gehinderd dat in een der dubbeltallen de leerling ging vóór den meester, ciat Mr. Fr. Feulings gezet was vóór zijn ouden leermeester Mr. van Gorkom. Hij weet niet of dat gedaan is om de buitengewdbn staatkundige inzichten van eerstgenoemde. In het eerste dubbeltal, dat der dames, meent hij personen te zien van een uiteenloopende gedachte, zoodat het niet om het even is wie men kiest. De VOORZITTER antwoordt, dat het bestuur de aanwijzingen gevolgd heeft, die in de vorige vergadering zijn gegeven. Hij heeft principieel bezwaar tegen de standenivertegenwoordiging, maar toch is aan de bezwaren tegemoet gekomen door zooveel mogelijk personen te kiezen uit verschillend standsmiheu. De samensteling der dubbeltallen jftas moeilijk, het was niet met een schaartje af te passen, maar er is getracht het zoo goed mogelijk te doen. Verschillende personen hebben bedankt, zoodat' het niet altijd doenlijk was een dubbeltal te maken zooals men _ 't precies wenschte. Ook had men rekening te houden met de gestelde candidaten en met de afdeeling Orthen. Spr. heeft zich verzet tegen de erkenning van de „standenvertegemvoordiging op principieele gronden, maar niet kan hij onderschrijven dat het beter is geestelijke stroomingen te nemen, die tegen elkaar opwegen Dat schijnt alleen een vooruitgang te zijn in den gedachtengarag van den heer v. Alren, die de standeiwertegeuwoordiiging heeft prijs gegeven. Standen kan spr. erkennen, gedachten, ideeën tegenover elkaar uitwegen lijkt hem onmogelijk. Dp heer M si j ring heeft geadviseerd ten afzien van den middenstand, spr. voor de arbeiders en de dames natuurlijk voor»de dames, de heer Jansen voor Orthen. Wat de niet ter zake dienende opmerking over leerling en meester aangaat, gelooft spr. dat Mr. v. Gorkom het hem niet kwalijk zal nemen als hij zegt dat als staatsburgers in de uitoefening van hun staatsburgerlijke rechten leerling en meester op één lijn zijn te stellen. Het bestuur heeft niet bedoeld den leerling boven den meester te stellen. Het acht beiden hoogstaande mannen, die hun taak op waardige wijze zouden volbrengen» De heer v. Alfen heeft sarcastisch gezegd, dat er jonkheeren zijn die veel voelen voor arbeiders en daartegenover — en daarbij zag hij spr. a^n — arbeiders die veel voelen voor jonkheeren. Ik geloof, dat mijnheer v. Alfen dit bedoelde als satyre, om mij een zeker cachet op te leggen. De lieer v. ALFEN: Neen! Incident. De VOORZITTER: Waar ik gestaan heb in het maatschappelijke leven.... De heer v. ALFEN: Gestaan hebt! De VOORZITTER: Waar ik in het verleden gestaan heb en steeds staan zal, daar heb ik getoond dat ik voor iedereen, die met mij gelijk staat, boven of onder mij staat, achting en respect heb gehad. (Applaus.) Iedere arbeider, iedere katholiek, is overeenkomstig de leer der Kerk verpltcM zijn evenmensch liefde en achting toe te dragen. En dien pliaht heb ik steeds getracht te vervullen. (Applaus.) Hiermede kan ik van de vriendelijkheden van den heer v. Alfen afstappen. Of 't jonkheeren of arbeiders zijn, tegenover de hatelijkheden van den heer v. Alfen zal ik ieder lid der Kiesvereeniging hoog houden. (Applaus.) De heer v. ALFEN: Mag ik nog even antwoorden? De VOORZITTER: Neen, n moogt hierover niets meer zeggen. De voorzitter gaat over tot aanwijzing der stemopnemers. Hij noemt daar ook bij den heer v. Alfen. De heer v. ALFEN: Neen, dank u, zoolang u mij niet het woord teruggeeft nadat u gemeend hebt mij te moeten afkammen. Ik beroep mij op Baron v. Wijnbergen, die in de Kiesvereeniging gezegd heeft, dat daar voor iedereen ongehinderd gelegenheid moet zijn om zijn meening te verdedigen. Dc VOORZITTER blijft hem het woord weigeren. De heer v. ALFEN: Dan weten de arbeiders wat ze aan u hebben. De VOORZITTER: Ik behoef mij' voor hen niet te schamen! Ik heb niet zooveel domheden begaan in mijn openbare leven als u begaan hebt in enkele jaren! (Applaus.) De stemming. De VOORZITTER wijst daarna tot stemopnemers aan de heeren v. Engelen, Vennix en Wehmeyer. Terwijl Mgr. Mutsaers daarna zijn rede houdt, wordt de uitslag opgemaakt. Deze is: Uitgebracht 100 stemmen, waarvan 6 ongeldig. Gekozen zijn tot: Lid: Henri Schippers, St. Josephstraat, met 53 stemmen, plaatsv. lid J. Berendsen, Vughterstrlat 41 st. Lid: Hub. Cooijmons, Stationsplein 58 st., plaatsv. jan v. Gerve, Hinthamereinde 36 st. Lid: Mej. E. v. Rijckevorsel, Julianaplein 64 st., plaatsv. Mej. Den Dekker, Orthen, 30 st. Lid: C. v. Leeuwe, hoofd der school, Orthen 50 st., plaatsv. A. v. d. Donck, Guldenvliesstraat 44 st. Lid: Mr. F. Teulinigs, Hinth.straat 48 st., plaatsv. Mr. L. v. Gorkom, Koningsweg 46 st. Lid: Mej. M. Hulsman, Kerkstraat 72 st., plaatsv. Mej. C. v. d. Kallen, Bossche pad 22 st. Lid: F. Jansen, KempenJandstraat, 61 st., plaatsv. H. Mulders, Gikienstr. 33 st. Lild: A. Mees, St. Lucasstraat 58 st., plaatsv. C. Wellens, Orthenstraat 36 st. Lid: G. Röling, Windmolenbergst/aat 56 st., plaatsv. Denis Poierrié, Ververstraat, 38 st. Rede van Mgr. Mutsaers. Waar Mgr. MUTSAERS in hoofdzaak de rede herhaalde, die hij onlangs voor de A.R.K A. heeft gehouden, kunnen wij volstaan met de hoofdzaken aan te stippen. Men is in de heele -wereld druk bezig de waarde te miskennen van datgene wat naar Gods bestel is de eenige ziel der Maatschappij: het Gezag. We staan voor het geheimvolle feit, dat haast de geheele wereld van redelijke schepselen bereid is, zoolang er de anarchie niet is, het hoofd te buigen voor de geheime macht die gezag heet. Niets in den inensch is zoo groot als de vrije wil, een Godsgeschenk, dat vele mensahen opofferen aan andere menschen, die met hem gelijk zijn. Het grootste gevaar op de wereld is niet de weerspannigheid tegen het gezag, de anarchie, de revolutie, doch dat men bestrijdt en met voeten treedt de leer, het beginsel van het Gezag zelf. Als men dat duldt, zet men de deur open tot demagogie, tot revolutie, tot tyrannie, omdat de demagogen — Rusland leert het — die het meest tegen het gezag zijn opgekomen, tenslotte tyrannen worden, die het brute geweld verdedigen met kanonnen en mitrailleuses. Het Gezag is door God zelf gesteld en als men dat niet erkent, is het Gezag verloren. Gotl heeft ons een vrijen wil geschonken, maar om hem te gebruiken zooals Hij het wil. Wanneer men geen verantwoording voor het gebruik van zijn vrijen wil erkent, dan volgt daaruit dat men geen God en geen meester, geen Goddelijk en geen menschelijk Gezag erkent. Er is geen gemeenschap denkbaar, die r.iet bestaat uit drie noodzakelijke elementen: verstandige menschen, een bepaald doel en Gezag. Dit werd door spr. omstandig toegelicht. Die drie elementen vindt men vooral, ook in de groote vereeniging, de Staatsgemeenschap. Het begrip Gezag moet men goed onderscheiden " van dragers van het Gezag. Elk Gezag is van God, als het niet van God ts, is het geen Gezag. De dragers van het Gezag worden echter in onzen tijd niet, zooals vroeger bij de Joden, door God aangewezen doch door menschelijke, geschiedkundige feiten, overeenkomsten enz. Iemand kan In theorie de dragers van het Gezag aanvallen zonder het Gezag zelf aan te tasten. De Staa* i£ niet een onmiddellijke instelling van die natuur, doch alleen een middellijke, dus ook van den Maker der natuur, God. De inensch kan niet zonder andere menschen leven, niet voor zijn gewone behoeften en vooral niet in verstandelijken zin. Wat wij weten, weten wij voor *,s omdat andere menschen vóór ons geleefd hebben en wij van hun wroeten de vruchten plukken. De menschen moeten gezamenlijk in hun behoeften voorzien. In zoover is de Staat een middellijke instelling van de natuur. Het recht om een mensch te voeren naar een bepaald doel komt onmiddellijk van God. Het recht van den Staat om de menschen te brengen naar een doel kan dus de Staat niet afgeven, omdat het komt van God. Hij doet dat door wetten, verordeningen enz. Dat recht heeft de Staat niet te geven, dat recht heeft hij te nemen. Een der grootste rampen voor ons vaderland noemt spr. het dat zelfs eens Minister Cort van der Linden den menschen verteld heeft, dat de Staat geregeld moet worden door de volksmassa. Dat is de grootste leugen, zegt Leo XIII. Dat ondermijnt het Staatsgezag. Heeft de Staat het gezag van God, de dragers van het Gezag worden door de menschen aangewezen. Het doel van den Staat is niet de som van wat afzonderlijke menschen en groepen wiilen, maar het algemeen welzijn. Wat is dat! Dat is die toestand, waarin alle afzonderlijke menschen in den Staat vrij en krachtig hun eigen tijdelijk welzijn kunnen bevorderen en als zij het alleen niet kunnen de Staat hen daarbij helpt. Binnen dat algemeen welzijn liggen de grenzen van het Staatsgezag. Daarbinnen kan hij alles, daarbuiten niets. Uitvoerig gaat spr. daarna na de aanwijzing van de dragers van het Gezag. In ons iand wordt het Gezag uitgeoefend door de Koningin, maar in Haar macht beperkt door de volksvertegenwoordiging, die het wetgevende lichaam is. De Eerste en Tweede Kamer moeten bij alles wat zij verordenen eenvoudig zien naar wat de volkswil is wat het algemeen welzijn vordert. Men heeft het recht zich tegen wetten te verzetten maar alleen als men bewijzen kan dat zij niet zijn in het algemeen belang. Maar dat doet men meestal niet. Men doet het omdat ze nadeel brenger, in onzen zak. omdat ze liet pleizierig zijn voor ons gevoel, enz. Uit het voorgaande volgt dat de kiezers bij bet kiezen hunner afgevaardigden alleen de vraag hebben te stellen of deze geschikt zijn oan gezond te kunnen oordeelen, niet of het den arbeiders of den boeren goed gaat, maar of het algemeen welzijn wordt gediend door de wetten die de staat uitvaardigt. Er zijn groepen in de Kamer, die juist een tegenovergesteld 'mgrip hebben van het algemeen wejzijn. Daardoor wordt de Kamer verpolitiekt. En sommigen dreigen ook onze Katholieke partij te verpolitieken. Het is een valsche meening, die de liberalen huldigen, dat dc Kamer moet zijn de som van groepeeringen van menschen, die kleine belangetjes verdedigen. Alleen het algemeen welzijn moet de doorslaande factor zijn. Dat is een eisoh krachtens de natuurwet. Wie vervult nu het best zijn plicht als kiezer? Hij, die kiest, wie de bekwaamste is. Slechts een heel klein getal menschen is in 'staat om te beoordeelen wie het bekwaamst is. De grootste bestaansreden der Kiesvereeniging is, dat zij als lasthebbers van een groote groep menschen voorlicht, wie de besten zijn. En de beste Kiesvereenigingen zijn die, welke het aan de menschen, die zelf niet oordeelen kunnen, doch voor God en hun geweten hun plicht willen doen, op de gemakkelijkste wijze den weg wijzen o>m hun plicht te vervuilen. Spr heeft 't altijd een paskwil gevonden dat eenvoudige menschen van een lijst van candidaten den beste een tien, den volgende een negen, den daarop bekwaamste een acht enz. moesten geven. Dat kunnen zij niet. Zij voelen wel voor den een meer dan voor den ander, maar men moet juist geen rekening houden met het gevoel, doch met het algemeen welzijn. Ten slotte betoogt spr. nog, dat de Kiesvereenigingen geen groepen van demagogen, van volksmenners moeten zijn, die het volk met de zweep slaan — volksmenners zijn er genoeg in ons land en spr. zou 't niet moeilijk vinden om binnen een kwartier een oproer in de stad te verwekken als men maar geen geweten heeft — maar volksleiders, die de menschen helpen hun pliaht te vervullen en waarbij eigen sympathieën op zij worden gezet om te vragen: wat is in het belang van het algemeen welzijn? De heer FOPPELE sprak een hartelijk dankwoord. „Bijverdiensten" van Kamerleden. Een heftig debat. De heer ARN. VERHAGEN zou gaarne een uitspraak wenschen van de vergadering o^ 't nog langer mag voortduren dat er ministers zijn die ƒ 6000 pensioen genieten behalve hun salaris en dat iemand ais het Kaïnerlid Wintermans ƒ 2000 wachtgeld geniet voor één jaar dienst en bovendien zijn traktement als Kamerlid. Er wordt zooveel over bezuiniging gesproken. Die heeren moeten zelf eerst het voorbeeld geven. (Applaus). De VOORZITTER herinnert eraan, dat 't vorig jaar een motie van den heer v- Alfen dienaangaande aan den Alg. Bond van R. K. Kieskringorganisaties is doorgezonden en daar aangenomen. Het is dus de taak van den Bond om die zaak met de fractie te bespreken en het heeft geen zin thans weer een uitspraak te doen. • De heer VERHAGEN acht die uitspraak wel gewenscht. De heer v. ALFEN had over hetzelfde onderwerp willen spreken.. Hij heeft het Jhr. Mr. v. Sasse v. Ysselit zeer kwalijk genomen, dat hij in een vergadering van "postmannen gezegd heeft, da? zij tèr wilüe van den gulden zich moesten getroosten een offer aan den Staat te brengen, maar daarbij niet 'bewezen heeft dat door dat offer te brengen de gulden mieer waard zou zijn, te meer waar de spreker zelf had meegewerkt aan culminatie van ambten. Zoolang Jhr. Mr. v. Sasse y. Ysseit zijn verhoogd salaris niet uit eigen beweging aan den Staat teruggeeft, moet hij niet opkomen voor vermindering van het loon der ambtenaren. Spr. heeft nooit kunnen begrijpen dat eene regeerüng, die haar woord gebroken heeft ten opzichte van de ambtenaren, die vóór 1 Juli 1922 in dienst waren, afgetreden is en na eenig e weken weer opnieuw aan de regeering kwamen met dezelfde personen en dat "niet alleen om een politiek döel, maar ook omdat er aan vastzat een pensioen van ƒ4000, omdat zij een paar weken afgetreden zijn geweest. Ook waar het een christelijke regeering betreft, moet mien tegen zulk een onchristelijke handeling opkomen. r Sprekers motie is 't vorig jaar te Utrecht aangenomen. Het bestuur had ze zelfs overgenomen. Kort voordat de Kamer geopend zou worden circuleerde in de pers een bericht, dat een Kon. Besluit klaar lag, diat voor leden dei - Kamer, die tegelijk een ambtelijke functie vervullen, wachtgeld trokken of pensioen genoten, een nadere regeling zou worden gemaakt, die voorzien zou in die te hooge salarissen. Er is niets meer van gehoord, t' is den doofpot ingestopt. Er i-s geen Kon. Besluit verschenen en nu heeft de „Res.-bode" geschreven, dat op de Regeering pressie is uitgeoefend door de belanghebbenden waardoor die maatregel niet is doorgevoerd. Als u ons stuurt naar het bestuur der Kath. Staatspartij, of het bestuur van den Bond van R. K. Kiesvereenigingen, zegt spr., dan stuurt u ons van liet kastje naar den muur. De Voorzitter zelf' heeft er belang bij en niet alleen hij, maar zooveel anderen. Een lid der Eerste Kamer heeft spr. persoonlijk verklaard, dat in de vorige Tweede Kamer 51 personen zaten die behalve hun gewone vergoeding nog t apart een inkomen van den Staat genoten! Men hoeft dus niet te vragen hoe van links en rechts die actie wordt tegengewerkt. De heeren hebben zelfs deze zaak geregeld in de Grondwet, zoodat er niet door een gewone wetswijziging aan kan getornd worden. Spr. meent dat'Den Bosch zich wel kan uitspreken, omdat de motie uit Den Bosch is gelanceerd en er is geen reden om niet van deze zijde vast te houden aan wat algemeen gewild en gewenscht wordt en wat ons recht is te eischen. (Applaus.) MGR. MUTSAERS vindt, hoe sympathiek het voorstel van den heer Verhagen ook klinkt, het heel moeilijk de vraag te beantwoorden. Spr. weet niet of wat wordt voorgesteld is ten bate van het algemeen welzijn. Spr weets iets meer van de zaak af. De actie is begonnen met het spoorwegpersoneel. Hij heeft de heele geschiedenis meegemaakt, alle stukken die gewisseld zijn in handen gehad. Aan den heer v. Alfen merkt spr. op, dat or om, als volksleider een advies over te geven een heele studie voor noodig was er» dat 't hem uren gekost heeft voor 'hij het gewichtig besluit kon nemen. Toen is door heel het georganiseerd spoorwegpersoneel van alle partijen, nadat het kennis had genomen van alle stukken, toegegeven dat het algemeen welzijn eischte aan het verlangen der regeering tot vermindering te voldoen. Spr. vindt het een heel groote moeilijkheid waarvoor de heer Vei hagen de vergadering zet en hij zou 't liever aan hen, die er over oordeelen kunnen, willen overlaten ii* hoeverre deze beruchte beweging in het ambtenarenkorps te billijken is, te verdedigen of niet te verdedigen is. Spr. acht de vergadering er niet voor competent. Het is makkelijk te zeggen: 't is te veel of te weinig, maar daar gaat 't niet over, maar over wat billijk, nuttig en goed is te achten ten opzichte van het algemeen welzijn. Tot dien lieer v. Alfen zogt spr., dat hij over Jhr. Mr. v. Sasse v. Ysseit niet had moeten spreken in \erband met de verhooging. Jhr. v. Sasse van Ysseit het eenige Kath. lid dat gestemd heeft tegen de verhooging van het salaris der Kamerleden en de vrije reiskosten. Het heeft Jhr. v. Sasse v Ysselt altijd gehindeid, en hij heeft altijd wd zooveel adeffijk /gevoel gehad, dat hij zijn diensten niet wou verkooper». Maar bchahe dat, mijnheer v. Alfen, u moest niet altijd zoo persoonlijk worden. Spreek zooais de heer Verhagen en ik, die «ren personen noemen, dan voert men gezonde politiek. Zoo gauw u pejsonen gaat aantasten zooals u elders gedaan hebt tot groote ergernw.... Dc heer v. ALFEN: Necr>, mijnheer! AtGR. MUTSAERS: Tot groote ergernis van !i%el een stad, die u erom veracht. U moest die taktiek niet volgen. Het verhoogt uw karakter met. Aanvallen op personen zijn gevaarlijk. Men moet er zich eens bij afvergen of men zelf niet in een glazen kastje woont. (Applaus.) De heer v. AL1TEN: Ik wil even opmerken vóór 't persoonlijk element te bespreken, dat Mgr. Mutsaers in 't debat gebracht heeft. Mgr. MUTSAERS: Ik? Als ik iemand verdedig, breng ik dan 't persoonlijk element in het debat? De heer v. ALFEN: Ik verwijt u niets. Maar eerst de zaak waar liet over loopt. Msr. Muisaers omhult die met een woik van geheimzinnigheid, die lans: niet zoo geheimzinnig is als .de Pastoor denkt. Ze is ook vrij volkomen bekend. Mgr. Mutsaers heeft gezegd dat de kyestie van de verlaging van de traktementen van. het spoorwegpersoneel — een heel andere zaak dan waar 't hier over gaat — uitgegaan is van dc directie der S. S., maar niet dan nadat op 7 Juni 1922 dc directie van de S. S. een brief gezonden had aan onze Regeering waarin zij, voordat zij tot een dergelijken stap zou overgaan, eerst aan de Regeering heeft voorgehouden, dat zij ook ten opzichte van de ambtenaren in de Staatsbedrijven een korting zou toepassen kaan. Die brief was imperatief gesteld aan enze Regeering, omdat hij uitging van de grootwerkgevers in den Spoorwegraad, die categorisch stelden dat de Regeering homo'-"->n had te gaan, daar zij anders de verantwoordelijkheid voor het bedrijf der S.S. niet op zich konden nemen. Binnen enkele dagen — afwijkend van den gewonen doen — antwoordde de Regeering dat zij met den brief van den Spoorwegraad aeoord ging. Dat heeft ertoe geleid dat de Regeering tegen al haar verklaringen in, ook tegen de uitdrukkelijke verklaring van den nieuw opgetreden minister van financiën De Geer, haar woord heeft gebroken, wat niet te herroepen is, jegens de ambtenaren die vóór 1 Juli 19?? in dienstverband waren. Zij heeft dc salarissen der ambtenaren niet verlaagd, dat kon niet, maar zij heeft den maatregel ingevoerd dat het premievrije pensioen niet meer premievrij zou zijn, doch ten laste van de ambtenaren zou komen, terwijl vroeger uitdrukkelijk door de Rcgeering is gezegd, dat de vrijstelling der premiebijdrage.niet anders beschouwd moest worden dan als 'ti vorm van salarisverhooging, waaraan ten opzichte van de ambtenaren, die in dienst waren, niet .te tornen zou vallen. Daar gaat echter het debat niet over, maar over iets dat al jarenlang den kiezers in dc oogen heeft gestoken, reeds toen er nog geen vuiltje aan de lucht voor dc ambtenaren was. Verleden jaar was er nog geen ambtenaarskwestie. Wel was er een kwestie dat er leden waren van de Staten Generaal, die door culminatie van ambten een zoodanig inkomen kregen, dat het buiten alle verhouding was. Nu niet alleen meer leden der Kamer, doch ook van de Regeering. Er is een minister die een rijks Indisch traktement geniet en daarenboven noe f 18000 als minister. Al wil men niet dat men namen noemt, men m>p c t dat soms doen. Jhr. v. Sasse van Ysselt heeft in de Kamer de instelling van het premievrij pensioen zonder hoofdelijke stemming laten aannemen, zonder te zeggen dat hij er tegen was. Alleen Wijtkamp vroeg daarvan aanteekening. Maar dan is het onbillijk dat Jhr. v. Sasse van Ysselt een verwijt ging maken aan den heer Dc Vries dat er premievrij pensioen gekomen was. Het '-as niet minister Dc Vries geweest, die het premievrij pensioen had ingevoerd, maar de heele Regeering, en men moet niet een lid, dat nu geen zitting meer heeft, tot zondebok maken, waar toch juist zij, die er nu nog zetelen, er harder vcor hebben gewerkt dan Dc Vries. Als Jhr. v. Sasse tegen menschen, die niet beter weten, zegt dat het billijk is dat men voor zijn pensioen betaalt, omdat het in dc particuliere bedrijven ook gebeurt, dan wijst spr. er op, dat hij reeds vroeger heeft aangetoond dat alle groote maatschappijen voor pensioenen voor hun ambtenaren zorgen, zonder dat dezen er iets voor betalen. Ook in deze stad kent spr. groote werkgevers, die uit eigen beweging gezorgd hebben voor pensioen voor hun personeel zonder dat dit iets heeft betaald. In Breda heeft spr. er dat bijgehaald en gezegd, dat zij zelf door den Staat verplicht worden voor ons personeel te zorgen door zegeltjes te plakken voor liet pensioen en voor de administratiekosten er nog bij. Waarom heeft men in Breda herrie gemaakt en is er geen enkele klank opgekomen tegen wat spr. zei in dc vergadering zelf en waar men niets heeft gedaan dan geapplaudiseerd? De persman die er zat, had voordat hij zich nederzette, al te kennen gegeven dat er niet een verslag moest gemaakt worden, maar dat 't een persiflage van een verslag moest zijn. 't Was spr. van tevoren meegedeeld, hij heeft den persman telkens aangekeken en hij heeft 't hem in zijn gezicht gezegd. Hier in Den Bosch heeft een blaadje overgeschreven wat in het „Dagblad van Noord-Brabant" heeft gestaan. Ieder, die onbevooroordeeld is, moest voelen dat d:it geen versla~ kon wezen, dat het met bijbedoelingen was opgemaakt, dezelfde bijbedoelingen, die wc in de vorige vergadering van de Kieskringorganisatie hebben gehoord. Mr. Kolfschoten had erkend, dat over personen moest gesproken worden en dat dit mocht als het de termen niet te buiten ging en dat dit hier niet was geschied. Toch heeft in de laatste vergadering van den Statcnkieskring de heer v. Dun in 't begin der vergadering gezegd: dat men in de laatste vergadering van de Kiesvereeniging in Den Bosch als een bezetene tegen de aftredende leden was te keer gegaan. Dat moest op mij slaan! Ik weet zelf dat ik niet als een bezetene tegen Jhr. Air. v. Rijckevorsel moest te keer gaan, die heeft zooveel stootjes niet noodig. Als ik iets had gezegd en de heer v. Dun daar aanmerking op maakt, dan is liet wel loyaal en mienschenteeikenend dat een mede -afgevaardigde uit dc eigen plaats opstaat, toen ök er zelf niet was, om even te zeggen, als Bosschenaar te moeten verklaren, dat de heer v. Alfen en Den BoscSi niet synoniem zijn. Een dergelijke opmerking had dc heer v. d. Dries even goed van zich zelf kunnen zeggen, die kan men trouwens van iedereen zeggen. Het is loyaal als dat passeert onder den voorzittershamer! Het mag gezegd worden, omdat het v. Alfen geldt! Wat u ook doet om 't debat te smoren en wat de heer Vesters doet om 't te smoren, zoolang de Bisschoppen zeggen: komt ailen in dezelfde kiesverecniging, spreekt daar uwe meening uit — zal ik niet nalaten mijn meening uit te spreken. Als dat gecoupeerd wordt, dan wil ik verklaren dat r>et ondanks alle mooie leuzen, die hier en elders gehoord worden, om de eenheid te bewaren, het met die eenheid gedaan is. U moet niet denken, M. dc V., dat de heele wereld het met u eens is, evenmin als met mij. Evengoed als tl onbeperktcn tijd ktint spreken, evengoed mag ik het woord voeren. Ik ontken, dat ik Jhr. Mr. v. Sasse v. Ysselt hier persoonlijk in 't geding gebracht h.eb om hem onaangenaam te zijn. (Gelach.) Ik heb gezegd dat vriendschap mooi is, maar dat de waarheid de grootste vriend moet zijti. In het Bredasche verslag is gezegd dat ik er zelfs persoonlijke zaken van Jlfor. v. Sasse bijhaalde en ik dit deed juist om hem te eeren. (Geroep: Ho, ho!) Ik heb gezegd dat ik Jhr. v. Sasse v. Ysselt wel zoo nobel weet, dat ik vast overtuigd ben, dat, als later zijn huisbewaarder geen dienst ineér zaf kunnen doen, hij dien niet zal wegsturen zonder meer, maar voor hem zou zorgen zonder daarvoor nu van zijn loon af te houden. Dat hieruit nu venijn gezogen moet worden, terwijl het bedoelde iets nobels in zijn karakter te prijzen. Ik heb niet op wat in Breda en in het Bossche blaadje geschreven is, geantwoord. Hei was te min. Ik heb het gedragen zooals men in de Roomsdie gelederen zooveel moet dragen. Als men een meening heeft bij het volgen der politiek, die niet overeenkomstig de leiding is, dan wordt men uitgemaakt voor niet getrouw dc leiding volgende, dan hooren wc dat dergelijke menschen demagogen. zijn in het land, die oproer maken. Ik trek mij persoonlijk van die woorden niets aan. Ik hoop dat ik In de toekomst niet vee! personen meer behoef te bespreken; dan gaat het zoo goed als ik maar wenschen kan. Als ik zie, dat het ondanks alle leuzen cn theorie in de Kiesvereeniging gaat om persoonlijk belang en evenzoo in allerlei openbare lichamen, dan hoef ik daarvoor niet Wind te zijn. Denkt u, dat ai die h eeren afgevaardigden naar de Kamer, de Staten of den Gemeenteraad gaan vol plichtsbesef voor het algemeen belang? Als u of Mgr. Mutsaers zoo onnoozel is...,. Mgr. MUTSAERS: O, neen! De heer v. ALFEN: 't Is de allerkleinste minderheid die zoo is. Als in de Katholieke fractie personen zijn die 't verdienen, dan moeten we ze aan den muur spijkeren, 't Gaat niet altijd om 't als Pastoor Mutsaers te zeggen of als de heer Verhagen. Spr. noemt nog een geval: een lid der Kamer, die ambtenaar is en dus geen particuliere zaken mag doen. Als Kamerlid krijgt hij -j t van zijn ambtenaarsinkomen als wachtgeld en daar hii als Kamerlid opklimt in rang 'stijgt dat 'ƒ» ook r.og. Nu hij geen ambtenaar meer is heeft hij een particulier bureau, gevestigd. dat hem schatten geld oplevert, zoodat hij laatst ,voor het algemeen belang" een reis naar Egypte heeft gemaakt cn daarvoor een vacatiegeld heeft gekregen van ƒ 150 per dag. Wat de kwestie van het spoorwegpersoneel betreft, zegt spr., dat hij er ook wel iets van af weet. Hij heeft zidi de moeite gegeven als hij in 't openbaar ging spreken de stukken in te zien. Men is zelfs nagegaan van wien hij de stukken kreeg, om die aan nog den voet dwars te zetten! Die vertegenwoordigers moet men nu gaan stemmen, die zoo het algemeen belang dienen dat zij niet niet de stukken voor den dag durven komen! 't Zal den kiezers onder de hand wel dwars gaan zitten. De heer Kuiper, de man van het Vakbureau, een bezadigd man, heeft er op gewezen dat er van allen kant ontevredenheid is in onze Kath. partij. Als we dergelijke uitingen niet kunnen doen, gaat onze partij overhoop. Het zijn niet alle simpele menschen, zooals Mgr. Aiutsaers 't voorstelt in zijn bespiegelingen, waarmee ik nog gaan.e eens in debat zou zijn gekomen, — dat ze maar zeggen: wat de leiding doet, is in 't algemeen belang, we zullen die leiding maar trouw volgen. Dat vergt onze democratische tijd ook niet. Wij kiezen de leiding, we moeten de rechten van de leiding erkennen, maar die niet verder uitmeten dan wij ze gegeven hebben. Spr. verklaart ten slotte dat bij wat hij zegt ook niets anders voorzit dan het algemeen belang. Als men meent dat het in 't algemeen belang is hem in het debat te brengen, laat men het dan doen. De heer HENDR1X zegt dat hem opgedragen is iets te zeggen namens ook een ontevreden deel der leden. In de vorige vergadering zijn plaatsvervangende bestuursleden gekozen en als men de zaal eens rondkijkt ziet men dat de middenstand aan 't rijpen is in de politiek. Spr. vond 't een teleurstelling dat geen middenstander is gekozen en Hij hoopt dat die vacature nog zal worden aangevuld teneinde de leiders van den middenstand te bevredigen. De VOORZITTER antwoordt, dat er zeker rekening zou zijn gehouden met den middenstand, doch te elfder ure konden de betrokken personen niet bereikt worden. Nu heelt het geen zin meer om op het vorige besluit terug te komen. De taak van de bestuursleden " vangt morgen aan. Er zijn 3 plaatsvervangers, terwijl er maar 2 noodig zijn. Bij de adviescommissie is wel met den middenstand rekefiing gehouden. Spr. stelt voor als verlangen van deze bijeenkomst de Kamerfractie en het bestuur van den Bond van Rijkskieskringorganisaties nogmaals te wijzen op het voorstel, dat betreffende de besproken aangelegenheid is aangenomen en liet aan de Kamerfractie over te laten hoe in deze handelend op te treden. (De vergadering geeft hiermede haar instemming te kennen). Spr. erkent tegenover den heer v. Alfen dat men wel eens persoonlijk moet zijn, maar het is de wijze waarop de heer v. A. dat doet — 't kan aan zijn temperament liggen — die bij velen niet een goeden indruk maakt. Wanneer dc heer Van Alfen zich kon herzien en meer zakelijk blijven in het debat, dan zou wat hij zegt zeker meer waardeering vinden. Ieder heeft zijn fouten en gebreken, spreker zelf ook. Hij doet zijn best als voorzitter, hoewel hij liever wegliep. Afe er straks gelegenheid komt om een voorzitter te kiezen, Iaat de vergadering zich dan uitspreken, als hij zelf niet gaat, dat zij van zijn leiding niet gediend is. Spr. komt op tegen de beschuldiging, dat hij het debat zou smoren. Hij behandelt ieder welwillend en objectief en geeft ieder vrijheid van spreken. Koe steix dc woorden van den heer Van Alfen domineeren, toonen de verslagen, waarin hij de meeste kolommen voipraat. De heer VAN ALFEN: Na u! De VOORZITTER: Het ligt in den aard der zaak, dat de leiding wat meer moet spreken dan de leden, maar ik erken ook mijnerzijds eeii fout. Als spr. wel eens een verwij: hoort, dan is het, dat hij de menschen te lang aan het woord laat. Waar men redelijk is en binnen de perken blijft, wil hij iedereen gaarne gelegenheid geven zijn meening te uiten. Al zijn nu ook scherpe woorden gebezigd, hij hoopt, dat de onderlinge waardeering er geen schade onder zal lijden en dat men tegen zijn eigen fouten en gebreken zal vechten, opdat het samenzijn aangenaam zij en vruchtbaar voor het algemeen "belang. De N. K. P. De heer VAN ALFEN wijst op het treurig verloop met de dissidente groep in Utrecht. Waar sprekers voorstel inzake het i'cglemen* gemaakt was naar het Utrechtsdie model, is bij hem de vraag gerezen, hoe het staat met al hetgeen de Kiesvereeniging harerzijds gedaan heeft met de groep, waarvoor zij zooveel heeft gedaan. Het is een sous-etendu geweest, dat die groep tot onze Kiesvereeniging zou toetreden. Van de menschen van die groepen, die door Mr. Witlox een vorige maal zijn aangediend, ziet spr. nog geen enkele hier; al die menschen, vdbr wie zooveel gedaan is. Spr. vraatgt aan het bestuur of die groep tot dè kiesvereeniging is toegetreden of dat zij bij de verkiezingen zelfstandig zal optreden gelijk in Utrecht. He' wordt tijd haring of kuit te hebben van die heeren. De VOORZITTER antwoordt, dat mén nog voortdurend bij tijden met elkander in contact komt. Beide partijen streven naar eenheid in het katholieke kiezerscorps. Het Kiesreglement is zoo samengesteld, dat ook candidaten gesteld kunnen worden, die geen deel uitmaken van de Kiesvereeniging. We zullen afwachten, welke candidaten worden gesteld. Dan zal de adviescommissie met he + bestuur zich moeten bezighouden met de candkfcten en een voordracht maken. AHeen dan, wanneer die voordracht ook bevrediging geeft aan de bedoelde groep, is de grondslag gelegd voor de eenheid. De leden der Kiesvereeniging krijgen nog in twee instanties gelegenheid zich er over uit te spreken, ten eerste in de adviescommissie en ten tweede bij de stembus. De heer VAN ALFEN: En in de vergadering? De VOORZITTER: Het advies za' in de vergadering gebracht worden en kan daar besproken worden, terwijl dan ook tevens de persoonsbespreking kan plaats hebben. Hierop sluit de voorzitter de vergadering. ---