DE TWEEDE NEDERLANDSCHE KATHOLIEKENDAG. (Van onzen verslaggever). pe stad van Keizer Karei, Nijmegen, ziet | n deze dagen den Tweeden Nederlandschen Katholiekendag binnen haar muren houden. Dc herinnering aan den Bersten, in September 1919 te Utrecht gehouden, zal nog niet bij de deelnemers zijn uitgewischt. Op den eersten nationalen Katholiekendag is uiteengezet dc groote taak-, welke de Katholieken in den komenden tijd te vervullen hebben. In aansluiting aan dat algemeene onderwerp van die wapenschouwing, wordt thans op alle vergaderingen, algemeene en sectie, behandeld „De Katholieke Solidariteit". In het licht der Katholieke levensbeschouwing zullen op de algemeene vergaderingen worden bezien deze vier vormen van solidariteit: de eenheid in het huisgezin, de eenheid ia het economisch leven, de eenheid in het sociale leven en de eenheid in het politieke leven. Kath. Jonge Werkgeversvereniging. Bij gelegenheid van dezen Katholiekendag worden tevens door verschillende organisaties bondsvergaderingen gehouden. Zondag reeds kwam in hotel Groot Berg en Dal de Katholieke Jonge Werkgeversvereniging bijeen. Blijkens het financieel verslag moest de penningmeester een groot tekort boeken. Het ledental is in het afgeloopen jaar gestegen tot 340 ein het aantal correspondentschappen bedraagt 40. Als bestuurslid werd herkozen de heer v. d. Lugt te Rotterdam, terwijl nog besloten werd de volgende algemeene vergadering te Amsterdam te houden. In de 's avonds gehouden algemeene vergadering sprak de heer L. J. P. Smulders uit Utrecht over het onderwerp: „De Katholieke werkgever en het solidarisme". Op den ochtend van Pinkstermaandag droeg Prof. Van Aken, de geestelijke adviseur, voor de jonge werkgevers in de Bartholomaeuskerk te Beek een H. Mis op, waaronder de leden ter H. Tafel naderden. Daarna werd er weer een vergadering gehouden, waarbij een levendige gedachtenwisseling plaats had. * De Optocht. Zoo was dan de Maandagvoormiddag in het land gekomen. De wnrme junizon schoot haar stralen neer en xorglie zoo al voor een feestelijke stemma ij. \V :is prachtig weer! In deze gelukkige omstandigheid begonnen van hein. Ie en verre de deelnemers aan dezen Katholiekendag naar Nijmegen te stroomen. De treinen brachten uit alle deelen van het land enorme menschenmassa's aan en uit Brabant en üelderland kwamen er nog velen en velen met andere vervoermiddelen. In Nijnugen waren duizenden en nogmaals duizenden Katholieken uit geheel ons vaderland bijeen. Er heerschte een buitengewone drukte, waaruit blijken mag de groote balangstelling voor deze Katholieke bijeenkomst waaraan werkelijk behoefte bleek te bestaan. Dezen Maandag waren ook reeds in Nijmegen H.H. D.D. H.H. Mgr. Callier en Mgr. Schrijnen, bisschop van Haarlem en Roermond. Maandagmiddag werd de belangstelling gevraagd en in ruime mate verkregen voor den optocht. Zelden zal Nijmegen zulk een stoet aanschouwd hebben! Hij is uitgegroeid tot één groote demonstratie. Op den Groenewoudschen Weg werd te één uur met de opstelling een aanvang gemaakt en om twee uur werd het sein tot den afmarsch gegeven. Men zal zich een denkbeeld kunnen vormen van dezen optocht, wanneer men weet, dat er, naar schatting, een vijftienduizend personen ;.an deelnemen. Over de driehonderd corporaties gingen er in mede. Velen daarvan waren werkliedïnvereenigingen, zeker een zestigtal. En dan de vakorganisaties. St. Raphaël kwam met een vijftig afdeelingen. Ook tal van godsdienstige vereenigingen trokken mee en verder organisaties van allerlei soort, 'n optocht vormend, welke 'n 5 K.M. lengte besloeg. Vijf volle kwartier duurde het voor we den' ganschen stoet hadden zien passeeren. Een schoonen indruk maakten die tallooze kleurige vaandels en banieren en banderolles; de zon deed het goud der vaandelstokken, de meesten gekroond met het kruis, blinken en schitteren. Maar bij al die vereenigingen met hun vaandels en emblemen bleef het niet. Daar waren nog een vijftiental muziekkorpsen, die zich langs den langen, langen weg deden hooren. En dan een aantal praalwagens, de een nl mooier dan de ander, soms een waren oogenlust vormende. Aan een beschrijving van al dat moois durven we ons kwalijk wagen, 't zou ons licht te ver voeren. Laat ons volstaan met te verklaren, dat 't een schitterend geheel was, 'n mooie demonstratie op dezen zonnigen Pinkstermaandag. Alles had een vlot verloop; de politie had uitstekende ordemaatregelen getroffen. Omringd door de leden van het hoofdbestuur en overige officieele persoonlijkheden namen de bisschoppen van Haarlem en Roermond den optocht, welke een kleurigen aanblik bood, in oogenschouw, gezeten in de open waranda van het voormalige Keizer Karc'-hotel, htans het Jurgenshuis, aan het Keizer ''arelplein. De vendelzwaaiers der oude gilden, die in den stoet medegingen, toonden daar hun kunst. De oud-zouaven, die in een tentwagen meereden, brachten stram nog hun groet Daar waren mooie momenten bij. Door een groot deel der stad ging de stoet. Rede van Mr. Wierdels. Na een tocht van ruim twee uren kwam men over vieren op het Mariënburgplein aan. Toen men daar was opgesteld — de bisschoppen en bestuurderen hadden op de kiosk plaatsgenomen — beklom Mr. J. F. A. M. Wierdels, Voorzitter der plaatselijke regefcgscommissie de tegen de kapel opgerichte katheder, om de verzamelde menigte toe te spreken. Hij hield een korte rede, waarin hij erop wees, dat men zich heden Katholiek gevoeld heeft, leden van die machtige organisatie, die met millioenen en millioenen verspreid over de geheele wereld één zijn in gelooven, één in denken en één in daden. Met en door die eenheid zijn we alles, zonder die eenheid zijn we niets. Door die eenheid zijn wij de krachtigste Internationale der wereld, omdat zij gegrondvest is op de goddelijke wetten van Godsdienst en zedeleer. Onze hoogste wet echter is die van de Christelijke Liefde en Liefde vraagt ootmoed en Liefde eisclit offers. Spr. wees verder op de noodzakelijkheid van het bewaren der Katholieke eenheid. .De rannen van hoogen stand, de werkgevers en industrieelen, van wie groote offers worden geëischt, spoorde hij aan overleg te plegen, hun standpunt door gepaste middelen te verdedigen, maar de eenheid te bewaren. Zich tot dc arbeiders richtend zei spr., dat zij hun eischen niet moeten overdrijven, en dat zij ook de billijke eischen van anderen hebben te erkennen. De Katholieke eenheid vordert, dat de arbeiders samenwerken'met de werkgevers. Vrouwen en moeders kunnen Christelijke solidariteit aankweeken in het gezin. Jongens en jonge meisjes tenslotte spoorde hij aan dc Katholieke idealen te behouden en één te ziin. Op een meeting te Amsterdam heeft spr. de Fransche anarchiste en petroleuse Louise Michel eens hooren zeggen „Laat men ons de aarde geven, dan kunnen wij den hemel overlaten aan de vromen. Wij zijn zoo bescheiden niet. Wij wenschen beide, dc aarde en den hemel. Maar de een, zoo zei Mr. Wierdels, is voor ons het middel en het andere het doel. Laten wij niet dit voor oogen dezen Tweeden Nederlandschen Katholiekendag beginnen, dan zal het resultaat zijn, dat wij krachtiger en meer zelfbewust onzö beginselen zullen hooghouden, dat onze onderlinge verdeeldheden en geschilpunten zullen wegvallen en dat wij één zullen zijn, vastgeschakeld en verbonden in Christelijke, in Roomsche solidariteit. Na deze toespraak werd gezongen het heerlijk „Aan U o Koning der Eeuwen", aangezien het muziekkorps verdwenen was, ingezet door de daar aanwezige journalisten. Terwijl deze meeting op het Mariënburgplein plaats had, werden de arbeiders, die in den optocht hadden meegedaan, voor het R.K. Verenigingsgebouw toegesproken door de heeren Jan Smit (Amsterdam), Van Rijen (Tilburg) en Jos. Maanen (Heerlen). Ook hier was het bizonder druk. * * * Unie van R. K. StudentenVereenigingeii. Na den optocht ving te half vijf in de kleine zaal der „Vereeniging", onder presidium van den lieer Janssens uit Utrecht de nevenvergadering der Unie van R. K. Studeiitenvereenigingen in Nederland, — een bijeenkomst van studenten en afgestudeerden — aan. Dr. W. Huddleston Slater, uit Rotterdam, die hier als spreker optrad, had tot onderwerp gekozen „Ga en verzoen U", in welke rede hij een aansporing deed hooren tot ware solidariteit, waarbij hij er op wees, dat deze de studenten nu en in hun later leven moet beheerschen. Deze bijeenkomst werd o.m. bijgewoond door H.H. D.D. H.H. Mgrs. Callier en Schrijnen. Kruisverbond. Te half zeven had nabij de Vereeniging een , groote openluchtmeeting van het Kruisverbond plaats, waarbij Pater Borromaeus de Greeve een schitterende redevoering hield. Middenstand. De eerste bijeenkomst in de versierde groote zaal van „De Vereeniging" werd Maandagavond te 8 uur gehouden. Voor leden en genoodigden der R. K. Middenstandsvereenigingen in het Rijk van -Nijmegen en Land van Maas en Waal had hier een groote propaganda-feestvergadering plaats. De ZeerEerw. heer Aiooyman, kapelaan te Almelo en de heer Chris Jansen, directeur van het Haariemsche Hanzebureau te 's-Gravenhage, traden hier als sprekers op. Een zangkoor onder leiding van Pater v. d. Geest O. P. en eenige solist» yerleenden hunne welwillende medewerking. Reünie. De Maandag werd besloten met een reünie der deelnemers aan den Tweeden Nederlandschen Katholiekendag in „De Vereeniging" en „Het Roomsch Katholiek Verenigingsgebouw". Dat Den Bosch goed vertegenwoordigd was bleek wel hieruit, dat men in de Nijmeegsche straten ook hoorde weergalmen het Bossche lied „Hoezee den Bosschenaar". * n * DINSDAG. Dc dag van heden Dinsdag werd begonnen met een Pontificale Hoogmis, in de St. Augusiinuskerk, opgedragen door Z. D. H. Mgr. H. v. d. Wetering, aartsbisschop van Utrecht. Door de gecombineerde koren der St. Augustinus- en St. Dominicuskerk, onder directie van Pater D. van der Geest O. P., werden Gregoriaansche zangen, zonder begeleiding uitgevoerd, terwijl de heer Arn. Martens, organist, als voor-, tusschen- en naspelen op het orgel eenige schoone liederen ten gehoore bracht. Het kerkgebouw was geheel gevuld met geloovigen. Als nevenvergadering hield de Alg. R. I<. Werkgeversvereniging 's morgens een algemeene ledenvergadering, waarop we nog nader terugkomen. Openingswaard van Bar. Van Wijnbergen. Te half drie werd in de „Vereeniging" de eerste algemeene vergadering gehouden. In zijn openingswoord bezag de voorzitter M r. A. Baron van W ij nbergen deze samenkomst van Katholieken als een bijeenkomen van de kinderen in het groote ouderlijke huis, om te voldoen aan den ouderplicht om met zorg er naar te streven, dat goede verstandhouding tusschen de kinderen aangekweekt, bevorderd en behouden wordt. < Wie zijn blik '11 dertig jaar laat teruggaan, ontwaart met overgroote voldoening en dankbaarheid den vooruitgang der Katholieken hier te lande, den gestadig toenemenden groei en bloei onzer krachtige en machtige, de Katholieke zaak zoo zeer dienende en bevorderende organisaties, aan welker verdere ontwikkeling wij allen onzen steun zullen hebben blijven te verleenen. Toch kan het niet ontgaan, dat ook onze organisaties zich steeds meer en meer bewust worden van haar macht, daarvan het bewijs leveren in woord en daad en zóó het gevaar loopen, dat aan menschelijk machtsbezit en machtsbewustzijn nu eenmaal onafscheidenlijk verbonden is, een gevaar, dat ons niet behoeft te verontrusten, mits we 't tijdig onder de oogen durven zien. Struisvogelpolitiek ware hst — zeide de voovzitter — niet de mogelijkheid te willen zien, dat wij den klasssentrijd elders principieel bestrijdend, dien op eigen katholiek terrein feitaiijk in hevige mate zien ontbranden. Onomwonden erkennen wij de mogelijkheid, dat 't oude „ieder voor zich" eenmaal uitgebannen, toch groepsgewijs zich weer toegang zou weten te verschaffen — de mogelijkheid, dat ook op katholiek terrein eigenbelang en zelfzucht verschillende groepen in scherpe verhouding tegenover elkaar ging plaatsen, indien vergeten werd de band die ons vóór alles samenhoudt. Wij komen hier riiet als los van elkaar staande individuen samen, maar als organisatie-mannen en -vrouwen:»-' doze Katholiekendag is een wapenschouwing onzer liefste, onzer hoogste, ' onzer heiligste organisatie: de Kerk. Deze Katholiekendag gaat ons weder in herinnering brengen dat, hoe gewichtig allerlei belangen en belangetjes ook mogen wezen, wij voof alles zijn en blijven kinderen der Katholieke Kerk en ons als zoodanig te gedragen hebben. Hier hopen wij den vaderlijken zegen tc ontvangen, gezamenlijk te bidden en te arbeiden, ernstige lessen te ontvangen, te genieten van de bijeenkomsten, om dan met lust en opgewektheid onzen arbeid te hervatten, zoo ontzettend zwaar, wijl te verrichten in een wereld, scherper dan ooit principieel tegenover ons staand. Spr. vroeg in dit verband of niet moet worden erkend, dat alle schoone verwachtingen, dat na den oorlog de machtsidée prijs gegeven en de zegepraal des rechts volkomen wezen zou, tot dusverre ijdel bleken, omdat de menschelijke hoogmoed eer toedan afgenomen is, wijl van een eerbiedig buigen voor God geen sprake is, wijl men zich bezig houdt met allerlei programpunten van internationale bijeenkomsten, doch de ernstige overweging der vier grondoorzaken der wereldellende, door Paus Benedictus XV z.g. in diens Vredes-Encycliek genoemd, tot dusver vrijwel achterwege bleef. Tegenover een wereld, die snakt naar liefde, doch de Bron der Lieide niet wil of niet vermag te benaderen, hebben wij te toonen, tot welk handelen Katholiek zijn te brengen weet. Aan die wereld hebben wij te toonen, op sociaal en politiek terrein, wat broederlijke liefderijke Katholieke samenwerking is, te töoncn, dat bij ons de organisaties niet op macht, maar op liefde steunen, te toonen te begrijpen, dat het „bemin uw naasten ais u ze!ven" niet slechts voor individuen, ook voor groepen van personen geldt, in één woord, door or,ze daden te toonen, dat de Christelijke soüdariteitsgedachte tot volle vei wezenlijking kon worden gebracht. Met de bede, dat God dezen arbeid moge zegenen, verklaarde Baron van Wijnbergen den Tweeden Nederlandschen Katholiekendag geopend. Rede van Dr. van Ginneken. Vervolgens hield de ZeerEerw. heer D c. J a c. v a"n Ginneken S. J. een rede over „Het beginsel der Katholieke solidariteit, de Liefde". Spr. wees er op, dat het nieuwe gebod dat Jezus aan de wereld is komen brengen, het gebod van de breedc ver buiten het huisgezin uitgaande naastenliefde niet had kunnen gegeven worden door God aan de oudste patriarchen, omdat er toen geen maatschappij in onzen zin bestond. Jezus' eisch van universeele naastenliefde gericht tot de declgenooten der Romeinsch-Grieksche beschaving was te rechter tijd, maar ze kon en moest pas voetje voor voetje de Westersche beschaving doordringen en de evolutie der naastenliefde-idée in de Katholieke maatschappij is dan ook een der schoonste bladzijden van onze Westersche cultuurgeschiedenis. Spr. ging den groei der organische saamhoorigheid na. Dan komen de 16e en 17e eeuw'de mondiale gezichtseinders openen naar Oost en West. En de Kath. Kerk zendt een leger van apostelen uit tot in Japan ter eenre en tot in Peru ter andere zijde. Dan komen Vincentius a Paulo en Ignatius a Loyola. De groei der maatschappelijke saamhoorigheid is in de 19e en 20e eeuw in snelle c-volutie zienderoogen blijven toenemen. Leo XIII was ons het licht van den hemel die in zijn Rerum Novarum Jezus' liefdegebod weer opnieuw kwam verklaren en toepassen op dc nooden van onzen tijd. Willen wij ais Jezus' leerlingen onze roeping vervullen, dan moeten wij al langer hoe welsprekender met woord en voorbeeld aldoor maar de liefde preeken: ats het beginsel der Christelijke solidariteit. Hebben wij dat hier in Nederland, altijd en allemaal gedaan? Daarnaar moet op een Katholiekendag als deze gerust een openbaar een collectief gewetensonderzoek -worden ingesteld. De redenaar stelt een aantal mogelijkheden, waarin tekort geschoten kan zijn, om dan te concludeeren, dat we in ieder gevai behoefte aan meer liefde hebben. En ik wil — zeide spr. — het accent van den oud-geworden Apostel Joannes overnemen, om U te zeggen: Filioïi diligite alter utrum, Kinderkes, bemint toch elkander. Maar U hoort het, en voelt, daartoe ben ik toch nog niet oud en wijs genoeg. Laat mij dan den Troubadour mogen spelen vandaag. Laat ik miranestreel mogen zijn, liefdekweeker, minnezanger. En laat ik U mogen komen zingen, streek-n en voeden: Uwe mirrne van menschen en Uwe minne van God. Spr. legt dan de vrage voor: Wat de sociale liefde is en thans in Nederland van ons vraagt. De uitspraak der deelnemers daarover zal hij gaarne als die van het Hoogste Liefdehof aanvaarden; Met een uitvoerige herinnering aan het voor 'n liefdehof op den Wart burg in 1207 door Landgraaf Hermann van Thuringen gehouden Sangerkrieg, welke wedstrijd Wagner in zijn Tannhaüser heeft ingeweven, gaf de redenaar een uitleg van dt liefdft. Hoort dan weer eens, wat liefde is en weet dat ik U eerst de zuivere leer van Thomas van Aquino ga voorhouden. Liefde is niet alleen in en onder menschen; lfefde is bij reine geesten, liefde is er ook onder de dieren en een soort liefde is er zelfs in planten en onbezielde stof, zooals nader werd' aangetoond. In den merrsch is (ie liefde dubbel. Behalve het behagen van zirtneüjken lust voor 't zintuiglijk waargenomene is liefde in ons buitendien en vooral dat nobele heel bijzondere welbehagen van ons hooge hart in sommige goede wezens, die wij in onzen keninenden geest met ons ommedragen. Naar de mate, dat een bijzonder goed wezen met den beminnaar meer één is of meer op hem gelijkt, wordt het meer bemind. En omgekeerd: hoe minder het één is met den minnaar, des te minder wordt het bemind. Zóóveel beminnen wij het beminde, ails het een is met ons, één van rrature of een met ons geworden door gelijkeirus. Hierom toch zeggen wij iets te minnen, omdat de lust van den minnende daarin vindt zijn goed. Juist toch die onderlinge iretieme verhouding, die volkomen el kander dekkende aanpassing van begeerte en 't begeerde iila co-a-ptatio, zegt Thomas, wordt liefde geheeten. In zóóver beminnen wij iets als het is: het voor ons geknipte goed; juist dat wat ons lijkt. Deze Aristoïesische-Thomistische Unitarische liefdesopvatting pleegt bijna overal bestreden te worden met de dualistische liefdesleer, die in St. Augustinus, St. Gregorius, Abelardus, St. Bonaventura en Sint Bernardus in hun enthousiaste oogenblikken hare heilige verdedigers had, al spraken ook sommige hunner in koeler oogenblikken ook wel anders. Ze luidt in St. Gregorius woorden: Met minder dan twee kan daar geen liefde zijn; voor alle liefde moet men met tweeën wezen, m.a.w. de liefde is in haar wezen een sociaal feit: de liefde is net als de gerechtigheid een deugd, gericht naar een ander: de liefde is altruïstisch van nature, onbaatzuchtig van aard. De extatische liefdeleer is vooral gebouwd op de vrijgevige liefde van God voor ons en de heroïeke wederliefde van een Augustinus, een Hugo en Sichardus a St. Victore, een H. Bernardus, een H. Bonaventura, een H. Franciscus van Assisië, een Thomas a Kempis. Ze is grandioos en verheffend en meesleepend voor alle teedere en gevoelige naturen, zoolang wij ze toepassen op di' liefde tot God, maar in de praktijk van het verloving^- of huwelijksleven in ze één groot gevaar; men mag immer kiezen wie inen wil; en er is geen andere reden voor de liefde dan de liefde en men mag en moet er heelemaal in op en heelemaal in onder gaan en men mag er alle dwaasheden om begaan. De naam van een der meesters, die deze leer der liefde verdedigd hebben: Abélard ontheft mij, verklaart spr., hier van verdere explicatie en in de ontnuchterende praktijk des levens, voor het gewone zakenleven als princiep eter naastenliefde is ze immers al evenmin doorvoerbaar. Deze leer toch vermorzelt als algemeene liefdeleer elk gezond eudaemonisme tot gruizels en stof, ze werpt verder de heele maatschappelijke orde in duigen. Van l)"t huisgezin blijft er al heel weinig over. Ouder- en kinderliefde blijft hen eenermale onverklaard. En tot een leer- der solidariteit brengt deze liefdesleer ons nimmer. Onhoudbaar is de dualistische liefdesleer vooral 0111 dc onoverbrugbare klove, die ze met eenigen moedwil graaft tusschen de redelijke eigenliefde van het eudaemonisme en de altruïstische vriendschap voor anderen. Elke eenheid bemint op de eerste plaats zich zelf en al haar deelen. En als de deelen dus plotseling moedwillig van elkander gescheiden worden, zullen zij naar de mate hunner eenheid en liefde daar minder of meerder leed van ondervinden. Or»s eigen menschelijk lichaam is met onze ziel nóg inniger één dan onze ledematen onderling; daarom houden we dus zooveel van ons eigen lichaam, en terecht. Zonder ziel is het lichaam niets dan stof. Of die twee een eenheid vormen en elkander dus beminnen! Hoe hooger wij dus komen in het planten- en dieren- en menschenrijk, hoe inniger samenhang, hoe intiemer een doordringen der onderlinge organen, hoe meer alle samenstellende deelen op elkaar zijn aangewezen, hoe meer ze van elkanders lasten lijden en in elkanders lusten deelen. Welnu — vervolgde spr. — laten we ons eens durven doordenken en dit toepassen op de verhouding tusschen mensch en God. Is er tusschen Hem, het Eeuwig uit zichzelf bestaande Wezen en ons die van onzentwege rein toevallig iets „zijn" van Hem ontvingen, niet een nog vdel inniger afhankelijkheid en samenhang dan die ons lichaam vertoonde ten opzichte van onze ziel? Zijn Goddeiijk wezen en werken doordringt ons geheel en al. In Hem leven wij, bewegen wij ons, en zijn wij. Van nature zijn wij, niet gedeeltelijk o.f ten halve, maar heel, heel en al op hem aangewezen. Niets is er in cf aan ons, dat niet geheel en al van Hem is. Van onzen kant beschouwd, is dus onze afhankelijkheid van God, een nog inniger eenheid met Hem, dan de eenheid van ons lichaam en ziel in onze persoonlijkheid. En hieruit volgt dus ook vanzelf, dat wij van onbedorven natuurswege met God in nauwer liefdesbetrekking moeten staan dan met ons zélve. En dat zoo dus ons ik je met onze eigenliefde en de Godsliefde onderduikt al een druppel water in een albasten vaas met olijfolie gevuld. Dat is nu de twee-eenheid, die wij zochten. Dat met God samen hebben van ons zelve, neen dieper, dat met God samen ons zPlf zijn, dat is de twee-eenheid, die het« begin en het einde van alle liefde is, het beginsel van alle innerlijke solidariteit. Als wij die eenmaal hebben begrepen, dnn voelen we geen weerzin meer, om al die schijnbare geweldenarijen van de dualis-* tische liefdeleer te billijken. Als we onze onhafhankelijkheid van God vergeten, maken wij ons schuldig aan een verfoeilijke eenzijdigheid.' De eigenliefde ir.oet van de Godsliefde leeren. dat de mensch alleen vol van God kan gedijen. Spr. betoogt, dat er naast en tusschen de eigenliefde van den mensch toch voort-' durend een heel andere liefde opkwam, een min of meer vage drang van welbehagen in het goede en het altijd betere, een heimwee naar een eeuwig onmetelijk geluk. Die onrust van het menschenhart is nu de eigenliefde voor God in ons, dat is de oudste en de eerste liefde der menschenkinderen. Daaruit ontwikkelt zich de bloesem der eigeniiefde om pas later de Godsliefde te laten rijpen. De blinde liefdedrang heeft dorst naar een goed en weldoend wezen, welke dorst voorloopig door moeder wordt gelescht; n.aa er is in die drang ook een dorst naar een strenger macht, een looner van liet goed en een straffer van het kwaad; en cn de goedgebouvfrde familie bindt zich in den persoon en dc kwaliteiten van den vader aan het kind een heerlijke bevrediging aan. Zoo gaat het voort ook buiten dc wanden van het vaderlijk huis. en de fweeëenheid van eigenliefde en Godsliefdc gaat vanzelf door het verkeer in de familie en de menschelijke maatschappij tot de drieëenheid, Godsliede, eigeniiefde, naastenliefde over. Spr. betoogt dan uitvoerig, dat wij allen voortdurend in één en deozelfden God leven, dien wij hoe langer hoe meer in alles zoeken en o»U overal vinden; ons zeiven meer pa meer losmakend van de liefde voor ahe ! schepselen, om al de liefde, die wij /rcegcr voor elk hunner en ook voor ons velveti koesterden nu samen te vatten in ééne g'-oote liefde voor den God, die ze allen heeft geschapen en in het wezen houdt, hem beminnend •n alle schepsel en alle schepsel in hem. Hieruit is ten slotte te begrijpen,_waarom verk'aard wordt, dat de liefde voo- God, yor de naasten en oas zelf één en der '.'fclf: liefde is, cnaat ze berust op een en heUüid? formeele motief. Zoo is het, maar er is heel wat uileeg r.oodig, eer we dat volkomen nebben heg i pen en spr. gelooft, dat allen veei befere Katholieken zouden zijn, dan v-ij als ons dat vaker en uitvoerig was betoogd. Dan te spreken komende over de solidariteit wees pater Van Ginneken erop, dat den eersten keer, dat van Katholiek standpunt het beginsel der solidariteit op het sociale en economische leven -werd toegepast, t was in 1866 door den Leuvenschen professor Charles Périn, er aanstonds werd heengewezen naar het geheim der H. Drievuldigheid als hemelsch 'model. Zien we nu verder naar de bovennatuurlijke heilsorde, dan wijst alles daar weer op onze onderlinge afhankelijkheid, op onze gezamenlijke aansprakelijkheid, hoe een voor allen kan zondigen en hoe een voor allen kan voldoen. Deze solidariteitsgedachten wordt door spr. nader uitgewerkt, waarbij hij bleef bij de geopenbaarde feiten. Als er onder U zijn, aldus spr.. die meenden, dat de Katholieke leer de solidariteit niet kende, zoowel in het natuurlijke als in liet bovennatuurlijke, dan moeten ze hun catechismus nog maar eens van voren af aan beginnen. Ten slotte betoogt spr., dat er onder de menschen ook op sociaal, economisch en politiek gebied veel meer eenheid is gekomen, Zal die eenheid zich uitleven, dan moet et^ vanzelf meer sociale liefde komen. In dem overgangstijd, dien we beleven, ontwikkelen zich echter als natuurlijke crisisverschijnselen ook velerlei nieuwe vormen verkeerd. Zal echter de nieuwe organische samenhang in onbedorven menschenliarten z'n connatuurüjk gevolg kweeken, dan zal hieruit de sociale naastenliefde een wonderen opbloei beleven. Jezus' leenin & en moeten daarvan aan de wereld het voorbeeld geven. In zijn peroratie spoorde Pater Van Ginneken aan, dat in Nede.land de Katholieken daardoor hun katholiciteit waarborgen, dat zij liefde hebben voor elkander en dus .liet slechts geen tweedracht dulden in den eigen stand of groep, maar ook geen collectieven strijd of tweedracht kennen. --- Advertentie DE BESTE . VIRGINIA GSGARETTES Dezelfde Grootte, Hetzelfde Gewicht, En Dezelfde Kwaliteit. / , jr Met Inbegrip van belasting. ---