No 50. No 50. Tweede Blad • --- Land- en Tuinbouw, Veeteelt enz. Is kunstmest voor het wild schadelijk? — Het gebeurt meer dan eens, dat oeu jager ia 't veld een doode liaas of patrijs etc. vindt. Wanneer hy uitwendig geen doodsoorzaak kan vinden, dan wordt tegenwoordig nog al spoedig gedacht aan vergiftiging .door kunstmest. Zoo boorden wij laatst een jager, die een dooden haas gevonden bad, nog uitroepen: ..dat komt weer van die verwenschte Chili salpeter". Toen wij hem duidelijk maakten, dat dit moeilijk kon uitkomen omdat er in dien tijd geen Chilisalpotor wordt uitgestrooid, antwoordde hij: ,.als 't geen chili is geweest dan kaïniet, maa? kunstmest heelt 't hem gedaan!" Naar'aanleiding hiervan, vermelden wy hot volgende uit het ,,N. L. Weekblad": De vraag of kunstmest voor den wildstand nadeelig is, kan onder zekere reserve bevestigend beantwoord worden, 't Zijn de bijtende zouten, die in ka,niet, cavnaliet, chilisalpeter, enz. voorkomen, die voor het dierlijk organisme schadelijk z'yn, terwijl daarentegen de inditl'erente (onverschillige) uiet bijtende bestanddeelen van beenderen-meel, enz. geheel onschadelijk kunnen worden genoemd, liet wild heoft groote behoefte aan zouten, vandanr het bekende zoutlikken. Met grooto voorliefde zoekt het do met kaïniet en chilisalpeter bemeste velden op. Is iet om de boven op liggende stukken zout op te sporen, deze zijn immers in zeer weinig tijd verdwenen, maar om zand te vreten, waarin zich een geconcentreerde oplossing bevindt. Vooral in droge tijden zal, op plekken waar toovallig by het aliaden, het omscheppen enz. een meer dan gewone hoeveelheid kunstmest is gevallen, in de bovenlaag van den grond een geconcentreerde oplossing voorkomen. Met onze huisdieren is liet precies gesteld als met het wild; daarom moet men in regenarme tijden, wanneer j as een üinke hoeveelheid kunstmest is uitgestrooid, niet direct het vee op de weide drijven. Is er een l inke regenbui pevallen, dan is alle gevaar voorbij, 't Spreekt van zelf, dat voor onze staldieren het gevaar van vergiftiging door kunstmest zeer gering is. immers in het na- en voorjaar, juist in den tyd, dat er veel regen valt, worden de weilauden bemest. 1'it deze beschouwing volgt, dat ook voor den wildstand in normale omstandigheden het gewone kunstmestgebruik geen nadeel kan zijn. .Aan deze overweging willen wij een voorbee! 1 uit de practijk toevoegen. Wanneer wij een perceel weiland gedeeltelijk niet kunstmest en gedeeltelijk met stalmest be mesten, dan zullen wij opmerken, dat gadurende het geheele seizoen de koeien bij voorkeur grazen op het met kunstmest bemeste gedeelte. Het gras is daar voor de dieren beslist smakelijker. Zon dit ook de oorzaak kunnen zyn, dat 't wild met voorliefde de met kunstmest bemeste perceelen bezoekt? 't J« maar een vraag. Nieuwe middelen tegen de nachtvorst. — Tegen de schadelijke werking der nachtvorst tracht de vruchtenkweeker zyn hoornen op allerlei manieren te beschermen. Dikwijls is bedekken met papier een voldoende bescherming voor do bloesems. Ook neemt men wel zijn toevlucht tot het verbranden van rijshout of teer, de dikke rook houdt by windstilte de nachtelijke warmte uitstraling vau den bodom tegen. Ken nieuw middel heeft men gedurende de laatste jaren in de groote vruchienstreken van Californiü toegepast. Op afstanden van ongeveer 0 M. plaatst men bakken of emmers, die met steenkool of petroleum gevuld en met een deksel gesloten zijn. Bij gevaar voor nachtvorst wordt het deksel weggenomen en de brandstof aangestoken. Met dergelijke apparaten is het mogolijk de temperatuur der lucht tot op 8 gr. Celsius te brengen. Dank zij de medewerking van het Meteorologisch Jnstituut te Washington, is deze metbode in Amerika met veel succes toegepast. Ken eigenaardig middel gebruiken in de Vereenigde Staten de kweekers van een soort groote bessen (Vacciniummacrocarpum;. Deze planten worden in de moerasstreken van New-Yorsey, Massachusetts en Wisconsin op grooto schaal gekweekt. De cultuur heeft echter veel te lijden van de nachtvorsten. Dit gevaar wordt hier bestreden met— water. Men heeft n.1. geconstateerd, dat de bedekking van de op den bodem kruipendo planten met water, ze voor bevriezen beschermt. Men maakt nu waterreservoirs, waarvan men den inhoud bij kans op vorst over de planten brengt. Uitvoer naar België. — Men schrijft aan de N. R. Ct : Onze uitvoer van vee naar België was in, de vorige maand aanzienlijker dan in voftge jaron in Januari. Wy verzonden naar onze Zuidelijke naburen 4598 runderen tegen :»4ü2 in Januari van 1913, 3882 in 1912 en 3700 in 1911. De uit ons land aangevoerde runderen hadden een gezamenlijk gewicht van ".119.209 kg. (v. .j. ].459.791) en vertegenwoordigden een waarde van fr. 2.050.059 (v. j. fr. 1.-101,720). li aar de slachthuizen van Luik, Brussel en Antwerpen werden gezonden 372 Nederlandscho stieren en 707 vette ossen. De eerstó wogen gemiddeld 508 kg., de laatsto 502 kg. Antwerpen vroog veel vetto kalveren, ('it ons land werden ingevoerd en geslacht 558 kalveren, die door elkander 8.'! kg. wogen. In België heeraclit, vooral iu de \\ aalsjhe provinciën, in den laataten tijd groot gebrek aan fokveo, W*-Jj,et is te voorzien, dat tegen den tijd van dtfïi weidegang groote hoeveelheden vee zullen wOTd .en opgekocht. In Januari werden reeds, vooral langs de Limburgsehe grenskantoren, tal van melkkoeien en vaarzen naar de Waalsche provinciën verzonden. Ingevoerd werden uit ons land 12S9 koeien en 1012 vaarzen. Behalve de quarantainekosten moesten aan invoerrechten worden betaald 3 centiem per kilogram levend. Wy verzonden in Januari aan onze Zuidelijke naburen 5505 kg. versch varkensvleesch, 2008 kg. versch rundvleesch, 52.534 kg. vleeschconserven en 142.2,-0 kg. hammen, worsten en gezouten spek. Verder zonden wij naar België 7500 kg. dood wild, ,"24 kg. dood gevogolte, een groot aantal konijnen, 25.372 kg. kippen en lianen en 11.302 kg. ander levend gevogolte. Onze handel in schapen met België was in de maand Januari vau minder belang dan gewoonlijk. Dit komt door den grooten invoer van schepen uit de Zuid-Amerikaansche republieken. Argentinië zond 7703 schapen on Fruguay 4018. Onze. invoer, die gewoonlijk 5000 ïl 0000 bedraagt, was slechts 2755. Onzo handel in lammeren echter neemt iedere maand in belangrijkheid toe. 1'elgië koopt tegenwoordig al zyne lammeren in ons land. In de vorige maand bedroeg onze invoer 3219 lamineren. In België wordt tegenwoordig voel werk gemaakt van de geitenfokkerij, en daar in ons land de geitenfokkerij in den laat sten tijd veel verbeterd is, begint België in ons land ook geiten en bokken op te koopen. In do vorige maand verzonden wij reeds S5 stuks, die byna alle uit Noord-Brabant kwamen. Ook onzo uitvoer van paarden naar België was geringer dan gewoonlijk. We verzonden naar België 412 werk; aarden, 8 slachtpaarden en 107 veulens. Dit Belgie weiden naar ons land gezonden 157 paarden en 22 veulens. --- Feuilleton. (Nadruk verboden). De halve-geleerde. Zc kenden hem op den stal niet anders dan De Bibber. En dien bijnaam had-ie dadelijk gekregen na 't verhaal van Arthur, den neef en waarschijnlijk opvolger van Gerrit Levies. 't Was 'n zeer koude December avond. De deur der groote poort, die de binnenplaats van de stalhouderij afsloot, stond aan den buitenkant met 'n sneeuwwal gebarricadeerd en de joelende vlokken, dio door do zwarte lucht gierden, deden Levies en zijn neef naar de rood gestookte kachel dor huiskamer verlangen. As 'r iets kwam, dan most Tenters maar op den bok, die kon 'r tegen, had 's morgens nog beweerd, datie voor 'n tientje de gracht over zou zwommen. Maar wie zou !iy dat noodweer nog rijden? Geen van de klanten gaf diner of souper, niemand was naar 'n partijtje gereden. — Iloor ik kloppen? vroeg Levies, 't hoofd in luistering. — Dat zal 't rammelen van 't deurtje rijn. 't Stormt tegen de poort. — Ja, dat zal, gaf de stalhouder toe, «aar dat ding mot gekekon worden, do grooie po rtdeur-zeif sluit perfect, maar 't deurtje leute!t — maar nee, ze kloppen. — Waarachtig! t n Arthur sloeg den sleutel om, trok het vierkant deurtje, dat in de pcortdeur hing op 'n kier. A.sof er 'n troep bongels achter 't doi rtje stond, dio sneeuw leltun uit elkaar patsten tegen 't boot van de deur, zóó joeg de sneenwBtuiving naar l innen, prikkel ijzigde in Arthurs gezicht. — \\ ia is daar ? — Ach, meneer... — Nee, nee — bedelen op zoo'n laat uur. — Ben jij van staal, Arthur! — verontwaardigde z'n oom, mot je zoo 'n mensch bij dat noodweer de deur voor den neus dichtgooien — 't is geen hond. Kn hij rukte, de forsche, groote man, 't deurtje open, waar iu den sneeuwwal voor de poort 'n jonge kerel, maar povertjes gekleed, stond te klappertanden. — Kom jij 'r maar oven in, man, sprakie, z'n neef met die menschlievende daad bestratend. As je buiten blijft, dan vries je dood. En de stalhouder sloot 't deurtje en ging vóór naar de keuken. — Wie is dat? vroeg juffrouw Levies, bijna even groot van stuk en even struisch als haar man, maar bij wie do goedheid uit haar vriendelijke oogjes sprak — och arm. Wat beef je, arme man! De jonge kerel, die op 'n stool was gevallen, zat te bibberen, dat de pooten op de keukenplavuizen meesidderdon. — . a, wie ben je? vroeg de stalhouder. — Ik ben, antwoordde de jonge man, 'n verlaten wezen — en as ik hier vannacht li ag blijven, zal ik morgen u alles vertellen. — Nee, ik wil niks weteD, zei de stalhouder met rondborstige ruwheid — met kletspraatjes hou ik me nie op. 't Kan me ook nie schelen, wie je fcent — maar ik zie wel, dat je geen liotlischild zyt. Jk heb je voor vannacht hier gehaald — anders vroor je dood, kerel — wil je wat eten? Dankbare blikken, bij doze vraag reeds, beantwoordden den stalhouder. — Mooder, kun je nog wat erwtensoep opwarmen ? — Maar, Gerrit. — Nou, is dat zoo'n kunst? — Ja, kunnen, kunnen. — De kerel mot wat wnrms hebben — en dan geeft 'm 'n paar paardendekens, dan kan ie hier vannacht wel blijven. Arthur fluisterde z'n oom iots in 't oor. — Nou, laat 'm dan 'n paar potten en pannen gappen, snauwde-ie z'n neef in 't gezicht. Kn as jij zoo bang bent voor dien armen duvel — waak dan bij 'm. 's Morgens was 't weer bedaard. De sneeuw lag op de binnenplaats lioog-opgejaagd tegen de stalleu, dat 'r geen paard door kon. De jonge man wou 't kantoortje binnendrentelen, wou 'r met z'n verhaal beginnen. Maar de stalhouder vol-van-drukte, bezorgd dat er niet voldoende sneeuw zou geruimd zijn als er soms 'n vrachtje kwam — stiet 'm zacht op zy, wilde de binnenplaats oploopen. Maar hij bedacht zich, 't porsoneel was toch al niet talrijk en nou die sneeuwboel. — Kon je werken? vroeg-ie bot aan den jongen kerel, die, nu-ie geslapen had en ge geten, er veel beter, zelfs sympathiek uitzag. — Graag, sprak gretig de jonge man. — Toch heb je niet veel schoppen in je handen gehad, denk ik — maar wat geeft 't, als je honger hebt, pak je van alles aan, is zoo niet ? De jonge man knikte met 'n vluchtig treurig trokje z'n lippen bewegend. Kenigen tyd later stond de jongo kerel mee te scheppen of z'n leven 'r van afhing. Daar het bleek, dat-ie rijden kon, goed rijden zelfs, behield I.evies hem in dienst, eerst tot teleurstelling van z'n neef, maar daar de nieuwe knecht steeds beleefd en onderdanig tegen Arthur was, ging deze zelfs, zonder dat ie 't zich zelf bekennen wilde, van hem honden — stopte-ie soms hem goede vrachtjes toe, hetgeen de andere, oudere, knechts wol eens pruttelen doed. De jonge man had op den stal den naam behouden, dien Arthur den eerste morgen, by de eneeuwschepping, na 't verhaal, hem gegeven had: meneer Bibber — hetgeen later tot het kortere De Bibber werd teruggebracht. Niemand, zelfa de klanten niet, sprak hem ooit anders aan. Het was 'n zonderling. Evenwel Levies had schik met den kerel en als Arthur wel eens op 't tapijt bracht, dat ze toch moesten weten wie-ie eigenlijk was, dat ie wel Joost-weet-wie kon zijn, antwoordde oom stug: — Al was 't de zoon van de duvol-zelf — ik hou de kerel — er is geen gedweeër vent op de heele stalhouderij. Maar zonderling was ie, zonderling deed-ie. Hy bemoeide zich byna nooit met do andere knechts, bad altijd boeken of kranten bij zich, die ie, als ie 't goedschiks kon doen, wachtend op den bok voor de deur van 'n klant, die 't rijtuig oin drie uur besteld had en pas to half vier voor den dag kwam — mot groote oplettendheid las. Doch 't zonderlingste was wat eens Tenters had aangobracht. — Nou, had-ie gezegd — daar heb ik wat moois gezien. Onze Bibber, Laas, zat op 't postkantoor te lezen, 'n heele lange brief. — Non, mag de kerel dan niet lezen — is dat zoo mirakel-bizonder .' — Nee, maar toen zag ik 'm naar 'n kastje gaan en daar haalde-ie nog 'n brief uit. Hij hoeft 'n eigen kastje daar en ik hoorde van Gys Van Dungen daar, dat ie iederen dag, as ie even weg kan, 't kastjo komt leegmaken — daar haalt-ie al die gekke kranten uit. — Nou, laat 'm lezen, zei onverschillig de stalhouder — as-ie 'r maar niet gek van wordt. — Nee, dat is nie! sprak Tenters — om de donder nie — hij kan praten as ie wil! as ie op dreef komt, meneer, in don stal, dan kletst-ie je van de sokken en geen domme taal, hoor — 'n advocaat kan 't niet beter. Wyl de stalhouder zelf niet veel hechtte aan 't hebben van die post-box, Levies 't systeem huldigde: as ze m'n werk maar goed doen, niet zuipen, niet vloeken en beleefd zijn togen de klanten — dan kunnen ze voor mijn part in 'r leegen tijd '» aap zitten vlooien; en z'n collega's-vanden-stal eenmaal voelden, dat die Bibber toch wat boven hen stond, zonder ooit moeite te doen zich boven hen te stellen, integendeel zeer kameraadschappelijk met hen omging, si was ie voel op z'n eentje, lieten ze I)« Bibber iederen dag z'n correspontie en z'n krantjes halen, zonder die dwazo manier-van-doen voor 'n huur» koetsier verder te overwegen. Al drie jaar was De Bibber bij Levies en do baas, en ook zijn neef Arthur, waren zeer over hem tevreden. Ily mopperde nooit tegen — al mest-ie te midden van den nacht nit z'n bed voor 'n vrachtje, door 't gemeousto hondenweer. Nu on dan kreeg ia dan ook wel een hakkevietje, waarvoor 'n ander bedankte, doch Arthur stopte 'ra dan 'n CAtra 'tje toe, waLtrdoor ie z'n liefhebberij, do poat-boc met z'n inhoud, goed kon bekostigen. Hij las zelfs Eranach — sprak, bemerkte Arthur, toen er eens 'n meneor op de plaats was gekomen, dio naar Let Ilelenagesticht moest cn welke vreemde snoeshaan — net 'n uitgedroogde ooieraar — niemand \erstond, cok wat Engelsch. Levies lachte toer.-ie 't hoorde: — Die Bibber I schuddebuikte ie, Engelsch! Daar kun je nog wat mee beginnan Die kerel is nog geleerder dan de profester Bo — e — hoe heet die schrale pierewiet ook vvesr hier in de Julialaan. Drie jaar waa De Bibber bij hen, toe» meneer en juffrouw Levies, omringd van bun kinderen en hun geachte familie — drie kwart boerenmenschen, een kwart goedige verkoopers, respectievelijk van schoenen, borstrokken, erwten en boonen, uitgezonderd twee neven, die op 't stadhuis penden — hun zilv*r*n bruiloft vierden. Vijf van hun zes dochters hadden met neef Arthur 'n mooi feest georganiseerd en de feesttafel vooral schitterde van blank-damast en licht-sprankelend zilver. De pFce de milten stond op ; n spiegelend glazen plateau, waarin I.evios z'n gezonden, blozonden kop ?— 'n bittertje op zoo'n dag neem je, al drink je nooit.' — buigend liet weerkaatsen, met do leutige opmerking: Daar zou je je fijn in kannen scheren. De zesde dochter was eigenlijk gast, was al twee „aar getrouwd en 'r man was notaris klerk, stond bij I.evies, die van geen pennelikkerg hiel 1, niet zeer in de gratio. Evenwel verzoende hem veel mot dat huwelijk het kindje, blok van 'n kereltje, dat nu veertien maanden oud en naar I.evies < orritje was gedoopt. ..„?ont'e, deza getrouwde dochter, had aan haar meid bevolen voor dien eenen dag de baker nog eens te ontbieden, die beter met 't ventje in hun afwezigheid kon omspringen en die dan met 't nog in luren levende Gerritje op 'n bepaald uur aan 't feestmaal moest verschijnen by wijze van groote verrassing. Alle meisjeB vlogen in hun witte feestkleedjes op, toen de deur opengeulde en de dikke baker met den blozenden dreumes in z'n witte jurk, als 'n perzik-in watten, ia de opening statigde, bewust van 't gewichtige van zulk een verrassing. — Ja, Gerritje, sprak leuk I.eent e haar vader aan, mijn Gerritje komt moeders Gerritje ook gelukwer.schen. \ an I.evies, die nog nooit 'n traan had gelaten, werden de oogen vochtig. Hij stutte op, liep op zijn kleinkind toe, kuste het tot tweemaal toe. Opeens achter de gangdeur gezang; 't gezang van mannenstemmen, 'n verrassing voor allen, want niemand, ook de vijf dochtertjes niet, dio den maaltijd beredderend leidden, wisten er iets van. Zelfs Arthur niet. Het was het werk van De Bibber. Heel stiekempjes had-ie de knechts er toe gebracht een door hem zelf gemaakt liedje te leeren, waarvan tamelijk good, soms wel wat valsch en schor — koetsiers kunnen beter aan de maat leppen dan in de maat zingen — nu in de gang het sentimenteele gekweel was begonnen. Gelukkig bleef Gerritje stil op den schoot van de baker, die na ook mee moest drinken, 'n Zoet glaasje witte wijn. Levies had schik voor honderd. — Dat lappen 'm dia kerels goedl en hij keek en keek — o, is 't om die tijd? — Do Bibber! Kan die kerel dat ook al, riep-ie, wijl ie zag, dat zijn aangewaaide knecht de maat sloeg. Het gezaag zweeg en 'n daverend geklap van de heele tafel beloonde het personeel der stalhouderij. — De Bibber' riep Levies, kerel, kom is hier — nou mot je is klinken met de zilveren bruid en met mij — dat is deksels mooi, vent, hoe prakkezeor je 't, hos lapte je dat met onze 'leuters, met Doms, met de schele, met de Kaaf en waar zit de kromme Ekster — ha, ik zie 't zwijn al, kan die kerel ook al zingen, ik dacht, dat-ie alleen maar klare loste — nou, kijk maar zoo nie, Ekster, je spuwt 'r niet in, brave jongen, watte ? — Nee, dank u, meneer, wees De Bibber af, toen zijn baas, die was opgestaan, hem '11 glas wijn gaf — ik drink nooit — maar ik wilde wel eens namens uw trouwe knechts 'n woordje zeggen. Levies ging zitten, mompelend: — Nou, ik drink 'm wel, hoor! Maar ga je gang, kerel! De Bibber maakte 'n buiging: Zeer geachte patroon en juffrouw, zeer geachte kinderen. Gij hebt met onzen goeden wil ons gezang gehoord. Al was het niet first-claes — zooals do Engelschen zoggen — het welde op uit onze harten en nu staan zij daar geschaard, uwe getrouwen, «n zwijgen nn want — om met Vergilias te spreken — Conticuere omnes intentiquo ora tenebant — allen zwegen stil en hielden hunne blikken ingespannen op hem gericht — op hem en ook op haar, die nu vijf en twintig jaren in den gelukkigsten echt vereenigd zijn, die daar nog zoo zitten, vroolijk, gemoedelijk, met de blos van gezondheid en tevredenheid op hun gelaat. De oogen van uw getrouwen kunnen zich aan dat heerlijke schouwspel, zilveren paar, niet genoeg verzadigen, zij kijken met vreugde dat lieflijk tooneel aan, te lieflijker omdat zij om u heen zien de dames Erieda, Mathilde, Jeanne, Eeonie, Marie en niet 't mi st uw oudste, mevrouw Eena, die op haar beurt in gelukkigen echt vereenigd is met meneer Jules v. Deren, en u zooeven de verrassing bereidde den aanmianigen kleinen Gerrit in uw feestvierende armen te leggen. En daarom juicht meneer en juffrouw, jaicht dames, juicht aangetrouwde zoon en juicht waarde neef Arthur en gij allen bier feestelijk om dit zilveren paar geschaard, want Horatius zei al: Dulce est desipere in loco: het is aangenaam op den rechten tijd uitgelaten te zijn. En nu is het die tijd! Pluk dezen dag, dierbaar zilverpaar, want ook hy, Horatius, heeft het ware woord gesproken, Carpe diem, quam minimum credula postero: Pluk, geniet, eiken dag, zoo min mogelijk staat makend op den vol geilden; pluk, geniet, deze bruiloft— want wie kan in de toekomat zien, gauiet dus en juicht, het is de rechte tijd! Doch de hoop is schoon en de hoop mogen wij, in vertrouwen op God, uitaprekon, de hoop en den wensen, dat dezo bruiloftsdag zal gevolgd worden, gevolgd door het goud, dat eenmaal uw slapen sieren moge en daarom besluit ik nainens al uw trouw personeel, besluit ik bü het zien naar uw kroost, bij het zien naar dat onschuldig wezentje, uw klein Gerritje, dat daar op den schoot dier vrouw sluimert — met een kleine variatie op Vergilius'; Et nati natorum et qni nascenturab illis: de kinderen nwer kinderen en zij, die weer uit deze zullen geboren worden, mogen eenmaal aanschouwen u beiden 111 den laten avond pwa levens, zóó welgemoed, zóó gelukkig, zóó levenslustig nog als thans op dit zilveren feest! Ik heb gezegd. Toen De Bibber geëindigd had, z'n stem niet meer klonk, kon je 'n speld hooren vallen. Van al die hooge woorden, al die geleerdheid zaten ze paf! Alleen des stalhouders forsch geluid galmde plots, hartelijk, rond-ferm, terwijl ie den rechterarm uitstrekte, zijn glas ophief: — Bank je wel, De Bibber, daar ga je, kerel! En zich tot de zilveren bruid wendend: — 't Is 'n mirakel! geen dominee zal 't'in verbeteren — wat zeg jij er van, moeder ? De bruid knikte met natte oogjes De Bibber dankbaar toe. Toen werd Gerritje met 'n «chreeuw wakker, spartelde in den schoot van de baker, maakten de knechts, ieder met 'n bel jenever in de verweerde hand, plaats voor den geleerde, die weer trad in hun rij. G. V. D. W ALD. --- Allerlei Ditjes en datjes. Niemand komt moeilijker tot wijsheid dan de eigenwijze. # Zindelijkheid heersclie overal Van de pronkzaal tot in den stal. * Om de vrijheid te drHgen is er veel innerlijke kracht, veel zedelijke moed en ook een paar sterke beeaen noodig. * Velen brengen de eerste helft van hun leven door met het verlangen naar de tweede, en dé tweede met het betrouren van de eerste. # Er schijnt eindelijk een muziek inslrumont gevonden Ie zijn, dat alle voordoeion van een apparaat dat tot-nog-toe met den naam transponeer vleugel werd bestompeld, in zich veroenigt, zonder echter de nadeelen ervan te bezitten. liet is oen uitvinding van prof. leli.t von Kraag, een Duitsciie muziék-technicns. die er dezer dagen op een concert te Darmstadt voor een uitgelezen publiek de proef meenam. Noch de schoonheid van klank, nocl) het demp pedaal laten op dezen vleugel iet* te wenschen over. « De Kngelsche architect, Thomas H. Mawson heeft van de Grieksche regeering de opdracht gekregen plannen te maken voor de moderniseering en verfraaiing van Athene. Volgens den wenseh van den koning zijn hem de toebereidselen reeds opgedragen, om van Athene een stad te trakon, die aan do moderne eiscben van hygiëne en comfort zal voldoen. Athene is reeds volgens een goed plan gebouwd, echter neemt de bevolking zoo snel toe, dat maatregelen genomen moeten worden voor de uitbreiding. Ook de watertoevoer moet gereorganiseerd worden. Do archaeologen der Duitsche en Britsche School te Athene zullen Mawson ter zijde staan. 4» Het grootste planetarium der wereld, dat in een bijzondere afdeeling van het Duitsche museum te Miinchen een plaats heeft gevonden, is bijna voltooid. De zon wordt voorgesteld door een buitengewoon heldere lamp. Daaromheen bewegen zich de planeten en de eerste zes Mercurius, Venus, Aarde, Mars, Jupiter en Saturnus zyn lichten of retiecteereuda bollen. Daarbij is de aarde met de maan veel grooter voorgesteld dan de andere planeten. De beweging om de zon wordt door een uurwerk geregokl evenals de aswenteling der aarde on de beweging van de maan. De vaste sterren worden voorgesteld door gloeilampjes van verschillende grootte. Door een bijzonder mechanisme is het mogelyk den sterrenhemel, zooals hij te Minchen to zien is, op verschillende uren van don nacht en tijden van het jaar voor te stellen. De gloeilampjes die de storren voorstellen, welke dan niet te zien zijn, gaan dan uit. * Een vroemdeling, niet bekend met Russische toestanden, zal zich bij een bezoek aan Petersburg er sterk ovor verwonderen dat op Zaterdagavond alle schouwburgen gesloten zijn. In zyn vaderland goldt, voor zoover het in West-Europa ligt, doze avond als de schouwburg-avond bij uitnemendheid. Nog grooter wordt zijn verwondering, wanneer li ij ontdekt, dat doze sluiting zich herhaalt op allo vooravonden van feestdagen. Zijn verbazing zal echter ton top stijgen, wanneer hy hoort, wat de raden hiervan is. 1 rgens in een oud, vergeeld wotboek staat de bepaling, dat alle schouwburgen op den avond, voorafgaand aan Zon- en feestdagen, gesloten moeten zijn en dat hot sjhouwbnrg-personeel, acteurs on actrices inbogrepen, dezo avond moeten benutten om zich to baden. Destyds hooft mon aan dit voorschrift streng d3 hand gehouden. Ken spouiale bad-commissie bad te onderzoeken, hoe do dames en lieeren zich wel van hun taak kweten. ?K De kruisspin vangt haar vliegen juist zto als de vogelvangers de vogels met den lijmstok. Bekijkt men een spinnew&b met een sterke loup of onder een microscoop, dan komt men tot de ontdekking, dat er tweeërlei draden zijn: de spaakjes van het net zyn glad, de andere draadjes daarentegen zijn met honderd duizenden vorbaze ad kleine druppeltjes bedekt on osn vlieg, die by het aanrakeu van 't web met eeni.^e van die druppeltjes in aanraking komt, blijft er aan kleven. Het duurt ongeveer een uur, eer de spin haar geheele web gesponnen heeft. Hoe legt zij het aan in zulk een korten tijd zooveel druppeltjes te maken? Een poging, die ieder zelf kan doen, geeft op deze vraag antwoord: Wanneer men een stroohalui met ricinusolio bestrijkt, zal de olio niet nis één straep de oppervlakto bedekken, maar men zal groote cn kleine druppeltjes krijgen. Hetzelfde resultaat krijgt men wanneer op een glimmend metalen plaat water ligt en men trachten wil het water tot één lange streek uit te strijken, dan zal men zien dat dit niet lakt, integendeel, er vorrnea zich druppels. Vloeistof, aan zichzelf overgelaten, vormt druppels. De „vogellijm" van de spin, door klieren in cilindervorm afgescheiden, vormt eveneens druppelsövanneor liy langs de draden van het web aan zichzelf wordt overgelaten. Do spin behoeft zich dus volstrekt geen bijzondere mooito te geven om die druppeltjes te vormen. * De Amerikaansche professor Bingham is er op zijn studiereis door Poru in geslaagd, de stad Maehn Pichu, de bakermat van het 1 nka-rijk, te ontdekken. In deL' mscban" lezen we hieromtrent eenige interessante bijzondorheden. Met verbazing verneemt men, op welk hoogen trap van beschaving het volk moet hebben gestaan, dat daar een 2000 jaar geleden dergelijke bouwwerken tot stand wist te brongen en op den top van een hoogen berg dit wonderlijke toevluchtsoord kon bouwen, en dat zonder hulp van ijzeren werktuigen. De tocht op den steilen berg ging met groote moeilijkheden gepaard. Muilezels konden de lasten niet dragen; er moest een voetpad worden gehakt on gehouwen, waarbij de Indianen hun plicht deden. De stad Machu Pichu draagt geheel het karakter van een bergstad. De wegen worden gevormd door zorgvuldig uitgehouwen trappen. De stad moet eens omgeven zijn geweest door een flinkon muur. De terreinen zijn goed onderhouden en uit hun toestand blijkt duidelijk, dat da bewoners der stad altijd bedacht waron op een mogelijk beleg; zy bobouwden dan do akkers binnen de muren. Prof. Bingham ontdekte een heilig gobouw, op welks hoogstepunt een zoune. wijzer stond. De reden, dat dezo stad, dio eens gelloeid moet hebben, verlaten werd, ligt waarschijnlijk in de omstandigheid, dat men gebrek aan wator kroeg. In ons land zyn do veldslagen van don laatsten Eransch—Duitsche» oorlog weliswaar niet zoo populair, dat we het verloop ervan precies weten te vertellen. Toch zal menig Hollander vreemd opkijken, van do bewering vaneen Amerikaanse!)journalist, als zou een landgenoot van hem, een zekere Mr. Sheridan de overwinnaar in den slag by Gravelotte zijn geweest. In de „Chicago Tribune" kon men dezer dapen lezen, dat Sheridan, oen vree lïaam bnrger, in het jaar 1870 naar Europa overstak en daar plotseling in de voorste golederen van het Duitsche leger kwatn to staan. Onophoudelijk vroeg Bismarck hem, zoo is den redacteur een paar jaar geleden verteld, wat do Amerikaans he generaals in dergelijke gevallen plachten te doen, of wat hij, Sheridan, zoa doen, wanneer hij het commando voorde. Sheridan zou niet eens bemerkt lieblen, hoe Bisuinrck den eenen adjndant na den andoren naar jVIoltke otuurlo om de Amerikaausche ad viezen over tc Irengen. Ton slotte moet het Sheridan z'jn geweest, die d> n koning ?\ oorstelde, te vluchten. Ily alleen had oen beweging der iransohon begrepen. Het artikel eindigt met de opmerking, dat nn de tijd gekomen is, vast to stellen, welko rol do Amerikaan in den slag bij Gravelotto gespeeld heeit. In Duitsche asiliaire kringen zal het verhaal stellig met groote hilariteit worden ontvangen. Do vrees van 't diep voor den mensob. Reeds herhaaldelijk, schrijft het . Maandblad tegen de Vervalschingen", is het vraagst ;k te berde gebracht, of de dieren instinctmatig hun vijanden (waaronder natuurlijk ook de nienseh begrepen is) kennen, m. a. w., of zo door overerving van eigenschappen, welke hun voorouders in den strijd om het bestaan verwierven, geheel onbewust vrees voor den mer.sch tooncn. liet staat boven allen twijfel vast, dat diereu, welker vooronders nimmer met don mensch in aanraking kwauaen, bij do eerste ontmoeting met hem geen vrees toonea, hem dustöet als vijand beschouwen. Zooala ^anaen ons mededeelde, waren de meeuweu en andere dieren van het hoogo Noorden in 't minst niet schuw of angstig, on zetten zich onbekommerd op hoofd en schouders van 't hun onbekende menschwezon neer. Kvenzoo verhalen de Zuidpoolvaarders, dat de reuzenpinguinen onbevreesd naderden en de lieden vol verbazing met den snavel bevoelden; ook do robben en zeeleeuwen gingen den menschen niet uit den weg, doch lieten ze rustig nader komen. Ze kenden den monsch, den grimniigsten vijand der dieren, niet en konden ook de vrees voor hem niet van hun voorgeslacht overgeërfd hebben. Dezelfde houding vertoonen ook jonge pasgeboren dieren tegenover den mensch. Jonge kuikens en andere pas nit het nest genomen vogels toonen ook geen vrees voor den mensch, eveu zoomin jongo haasjes en reebok es. Het is meermalen voorgekomendat laatstgenoemde diert es zich niet alleen zonder eenige schuwheid te toonen betasten lieten, doch zelfs meeliepen of trachtten mede to loopen met hem die ze op zachte wijze genaderd was. L'n toch is de houding dezer jonge dieren in den grond een geheel andero, dan dio der eerstgenoemden. Zij hebben ongetwijfeld de vrees voor den mensch geërfd, doch deze overerving is in zekere mate nog niet tot bewustzijn gekomen, zij is in de eersto levensdagen nog latent, maar openbaart zich echter zeer spoedig, want ala de jonge dieren maar iets ouder zijn geworden, dikwerf slechts eenige dagen, komt reeds do schuwheid aau den dag. I!et jonge dier ontvlucht den mensch dan al eren goed als het ondo, zonder dat de ouder3 hem daartoo door '11 waarschuwiugs kreet behoeven aan te sporen. Fr moet dus in dit geval slechts sprako van werkelijke overerving zijn. Een mooi voorbeeld dezer vreesovererving konden de manschappen der Duitsche Diepzee espeditie .. Ysldiva" in het jaar LSt> l J op de Kergnelen eilanden waarnemen. Op deze stille eilanden waren in het jaar <874 door do espeditie der ..(iazelle" wilde konijnen losgelaten. Gedurende't gausche tijdsverloop van 2ö jaren had geen mens.di da Kergueien meer toetreden, en toen in 1S'J9 de eerste menschen weer op het eiland kwamen, toonde geen enkel der inheemsche dieren eenige vrees voor hen; alleen de konijnen, die zich intcsschen sterk vermeerderd hadden, vluchtten op het eersto gezicht van menschen hals over kop i in hun helen en het kreupelhout; zo waren even schuw als bij 0113; de schuwheid voor den mensch moest zich dus gedurende die 25 jaar van geslacht op geslacht ovorgep'ant hebben, want van do konijnen zelf had geen enkele don mensch leeren kennen, en andero vijanden hadden ze op het eiland in het geheel niet. De vrees voor den mensch is dns volstrekt niet .oorspronkelijk" bij de dieren aanwezig geweest want de dieren, waarvan noch de voorouders noch zij zelf ooit met de menschen hebben kennis gemaakt, toonen volstrekt geen angst voor hen, W( 1 echter de diereu dio van geslacht op geslacht den mensch als bun bittersten vijand hebben loeren kennen on die deze vrees als noodzakelijkheid voor hnn bestaan hebben overgeërfd. Gehard Staal. Do merkwaardige eigenschap van het staal, dat het in overeenstemming met de behandeling hard of week is, is van ontzaglijk veel beteekenis voor de techniek. Daardoor kan men het zoogenaamde weeko staal den vorm geven, dien men verkiest en eerst het volkomen afgewerkte stuk glashard maken. Hoe dat alles gebeurt, doet hier weinig ter zake. Maar wel is het van belang te weten, hoe lang de kunst om staal te hardon al bestaat. In een in 1720 verschenen werk beschrijit Kéaumur de kunst „de couvertir le fer ferga en acier et 1'ait d'adoucir ie fer fonuu" en het proces, dat hij s angeeft, komt in hoofdzaak overeen met do wijze, die nu nog gevolgd wordt. Als het belangrijkste middel om koolstof in het ijzer to drijven, diende houtskool, vooral van loofhout. Maar ook reeds in 1017 was door ïekeron Löhweitz over dit onderwerp geschreven. De Engelsche natuuronderzoeker Roberts Ansten beweert, dat de Chineezen reeds in de fo eeuw do kunst van het harden van staal verstonden en het schijnt, dat men nog veel vroegor in Egypte en India met deze kunst vertrouwd was. In do latere jaren zijn 0. a. door Ilanemann langs microscopischen weg onderzoekingen gedaan aan oud-Keltische werktuigen. IIij ging aldus te werk: het te onderzoeken stak wordt gedeeltelijk geslepen en dit gedeelte wordt zoo gepolijst, dat het onder het microscoop gezien alla eigenschappen van een spiegel vertoont. Nu wordt het geslepen vlak geëtst, maar door zulk een middel, dat do verschillende stoi.en, waaruit de legeering bestaat, verschillend worden aangedaan. Natuurlijk vertoont dan het gepolijsto vlak onder Eet microscoop de verskillende elementen, waaruit het staal bestaat. Op deze wijze kan inon vrij nauwkeurig nagaan, welke behandeling het to onderzoeken stuk heeft ondergaan. Zoo onderzocht nn IJanemann een soort van hak of houweel, dat in den hodem was gevonden en hij bevond, dat de deelen, die aan het hout grensden, week waren en hot spitse gedeelte, waarmee gehakt werd, hard was. Men moest das aannemen, dat hier mot overleg waa to werk gegnan en dat de kunst van staal te hardon eeuwenoud waa. Maar bij andere werktuigen op dezolfdo plaats gevonden, kwain men tot heel andero uitkomsten. Het bleek dus, dat men voor betzolldo doel na eens hard en dan weer week ijzer had gebruikt en men kon dit niet anders verklaren dan daardoor, dat men aannam, dat de menschen in dien tijd wel het onderscheid kenden tusschen hard en week staal, maar dat liet aan het toeval was overgelaten, wat men verkreeg; van een werkelijk procédé, zooals wij dat verstaan, was geen sprake. Is dit juist, dan is misschien meteen de verklaring gevonden van iets anders. In de ondo verhalen uit langvervlogen eeuwen is telkens sprake van wapenen, waaraan wonderbare kracht werd toegeschroven. Vaak wordt zelfs medegedeeld, dat do koningen en vorston die van de goden ten geschenke hadden ontvangen. Het is niet onwaarschijnlijk, dat men in die govallen te doen had met wapenen, waarbij toevalligerwijze de harding xeer gelukkig was uitgevallen en dat zij juist daarom, als merkwaardig stuk, aan den vorst waren gekomen. ---