Advertentie Gemeubeld KWARTIER van 2 a 3 Kamers gevraagd te 's Bosch , tegen 1 Januarij. Adres aan het Bureau dezer Courant, onder letters W. P. --- Vervoermiddelen, enz. SPOORWEGEN. Winterdienst. 'sBosch 11. Boxtel 6.21, 10, *10.27, 3.28, 5.40, 9.24. Boxtel n. Tilburg en Breda 6.52,10.46, *11.20, 4.4, 9.50, in corr. met de treinen n. Rotterd. en Antw. Boxtel n. Eindhoven 6.58, *10.49, 4.14, 10.3, in corr. met de treinen n. Maastricht en Luik. Breda naar Rosendaal—Antwerpen 7.5, 10.45, 2.30, 6.30. Bosendaal naar Bergenopzooiu en Goes 8.55, 4.40, 8.30. 's Bosch n. Utrecht 7.21, *11.36, *5.21, 5.46, 7.41. Utrecht n. Amsterdam 7.55, *9.10,10.55,12.30, *1.10, 2.35, 3.35, *6.45, 9. Tilburg n. Turnhout, in dir. corr. met de treinen naar Brussel en Parijs, 7.23, 11.3, 4.27, 10.20. — Utrecht naar 's Bosch 8.22, *9.25, 1.30, 3.45, 8. Boxtel naar 's Bosch 6.55, *11.17, 4.5, *5.4, 7.5, 10. De met een * aangehaalde zyn sneltreinen. PASSAGIER S-STOOMBOOTEN. Naar Botterdam dagelijks des morgens ten 8; naar Arnhem dingsdag, donderdag en zaturdag 6.45; naar Hedel dagelijks behalve zondags des nam. 4; naar Veghel dagel. behalve zondags 3; naar Utrecht dagelijks behalve zondags 's morg. 7; naar Amsterdam woensd. en zaturdag; n. 's Gravenhage woensd. en zaturd. 6; naar Venlo maandag, woensd. en vrijd. 's avonds 12; naar Maastricht maand., woensd. en vrijd. 's nam. 4. POSTWAGENS. 's Bosch naar Nijmegen 's morgens 7.10; naar Bommel 10, in corresp. op de Niimeegsche Stoombooten; n. Heusden en Raamsdonl ten 3.30; naar Grave en Oss 3.30 (Vertrek Hoogensteenweg). Postkantoor te 's Bosch. Open van 's morg. 6—7 en van 9 's morg. tot 10 's avonds. Zondags , 's morg. 6—7, 10—11; 's nam. 2—4 en 6—6.30. Voor aanvrage en in ontvangst nemen van Postwissels van 9—1 ure, uitgezonderd zondags. — Voor aangeteekende brieven gedurende den dag, behalve van 6—7 's morg. Postbusfigtingen 's morg. 8.30, 's middags 2 en 's av. 8.30 ure. Bijkstelegraaf van 8 's morg. tot 9 's avonds. --- Advertentie Nagekomen Advertentiën. G. F. A. GUSKEN, AGENT VAN HET BEGRAFENISFONDS „LET OP OW EINDE", gevestigd tb UTRECHT. Kantoor Kerkstraat 1O0 'S HERTOGENBOSCH. Reglementen zijn op franco aanvraag gratis verkrijgbaar. --- Advertentie 0p Dingsdag; 13 December 1870, des voormiddags ten 9 ure, zal de Notaris MOLHUIJSÈN te Vught, Verkoopen: EENE GROOTE PARTIJ AFBRAAK EN TIMMERHOUT als : Balken, Gebindten, Ribben, Opleggers, Kozijnen, dubbele Glasdeuren, Ramen en Vensters, afkomstig van het Hulpstation te 's Hertogenbosch; voorts Planken, Boomen, Schabben, Strooken en ander Timmerhout , liggende bij de Schuur achter het terrein van den Bredaschen Wagen in de Taaistraat, aan den Straatweg, aan den Overweg nabij het Stationsgebouw en bij den Toren te Vught. De Verkooping zal aan gemelde Schuur beginnen. DE NOTARIS A. J. van den Heuvel te Udenhout, zal voor zijne principalen in het OPENBAAR VERKOOPEN: 1—5 koop. Eene B O U WMANSHUIZING, Stal, Schuur, en verdere Gebou| wen, mei Erf, Tuin, Boom* gaard, Bouw- en Weiland te Udenhout in den Berkhoek, zamen ter grootte van 3 Bunders 40 Vierkante Roeden 67 Vierk Ellen. 6—17 koop. Onderscheidene perceelen Bouw- en Weiland , tot de voormelde Boerderij behoorende, voorts Schaarbosch , Heide en Moeras , gelegen te Udenhout en Berkel. 18 koop. Een Huisje of Burgerwoning onder Berkel, met Erf en Tuin, groot 4 Vierk. Roeden 62 Vierk. Ellen. Alles bij gedrukte billetten breed er omschreven. Deze Verkooping zal geschieden te Udenhout, provisioneel ten Herberge van F. VAN (JDEN, op Dingsdag den 13 December 1870 en tinaal ten Herberge van C. MAAS, op Dingsdag den 20 derzelfde maand, telkens des avonds ten vijf ure. De Notaris te Berlicum, zal publiek VERKOOPEN: Op Donderdag 15 December 1870, des morgens ten 10 ure. Voor den Heer W. C. STERK. 100 schoone Wilgen Klompboomen , gaaf en regt, eene partij zware Knootwilgen, eene partij Elzen Schaarhout, eene partij zware Eiken en Elzen drooge Takkenbossen en Knuisten , alles staande onder Berlicum op de Hoeven Koolhof en Landlust. Te beginnen met de Boomen. Op Zaturdag den 17 December 1870, des morgens ten 10 ure. Voor FRANCIS MULDERS. Eene partij zware Kanadas Boomen en Schaarhout, staande onder Berlicum aan de Loofaart, in het Hoekje en aan de Wetering. Voor JOHANNES VAN ZONSBEEK. Eene partij zware Kanadas Boomen, staande aan zijn Huis in de Loofaart. De Verkooping begint aan de Loofaartstraat nabij het Huis bewoond door JAN PLAAT. GROOTHANDEL" in STE ENK OLEN. Bij onderstaande te bekomen prima qualKAiGCHEL- en STOOMKOLEN, a 80 Cents per Heet., Eng. soort HAARDKOLEN, a ƒ1.15 per Heet., GAZ-, SMEEen ESTKOLEN aan lagen prijs. Vette STUKKOLEN, & ƒ16.00 per 1000 Kilogr. Tevens COKES voor Gieterijen. Magazijnen en Kantoor bij de Paterskerk te 's Bosch. W. W. SNIJDERS VAN GEFFEN. & Chir. Dentiste te Arnhem, zal zoo als gewoonlijk van af Vrijdag ten zijnen huize Kerkstraat alhier te consulteren zijn over alle MONDZIEKTEN, alsmede het plaatsen van KUNSTTANDEN, volgens zijne zoo zeer verbeterde nieuwe Methode (Lucht- of Zuiggebitten), welke slechts door aanzuiging vastzitten, en waardoor het onaangename van gouden Haakjes, enz., geheel vervalt. --- Advertentie STOOMKETELS TE KOOP. Drie van 25-, een van 8-, 4-, 3 Paardenkrachten, STOOMMACHINES van 7-, 4- en IV2 Paardenkrachten, alsmede eene BRANDSPUIT, alles zoo goed als nieuw. Te bevragen bij W. H. SMULDERS, Fabiiekant in Stoomwerktuigen te Tilburg. gebreveteerd Chirurgijn-Tandmeester en Kunsttandvervaardiger van Z. M. den Koning, Tandmeester aan het R. C. Seminarium en Weesgestichten te Utrecht, zal op aanstaanden MAANDAG 5 DECEMBER alhier te consulteren en te ontbieden zijn in het Hotel de Gouden Leeuw bij Mej. de Wed. CHEVALIER. TAPIJTFABRIEK MAURITS PRINS. Even als de zoo gunstig bekende Deventer Koekhandel zich onderscheidt in merken van //Oudsher Gekroonde" en //Gekroonde" enz. enz. en dit ook verschillende Affaires zijn, is de Tapijtfabriek MAURITS PRINS niet dezelfde als de Koninklijke Tapijtfabriek. Om nu telkens de berichten van de Koninklijke Tapijtfabriek te constateeren, dat deze niet in de minste betrekking staat tot de mijne, acht ik overbodig, zoomede dat ik nimmer op haren naam, eenig Artikel verkocht of Advertentiën geplaatst heb. Dat de Koninklijke Tapijtfabriek handel drijft, bewijst dat zij buitenlandsche niet door haar gefabriceerde Tapijten verkoopt, en wel voor duurder prijs, dan die bij ieder Winkelier in iedere Stad te verkrijgen zijn. Ik zal voortgaan met extra Sterke en goede kwaliteiten voor civiele prijzen te blijven fabriceeren, en aangezien ten duidelijkste uit de herhaalde Annonces van den Directeur der Koninklijke Tapijtfabriek den Heer W. F. KRONENBERG blijkt, dat hij mij als concurrent zoekt te benadeelen en in een verkeerd daglicht te stellen, vertrouw ik, dat dit Heeren Winkeliers en mijne geëerde Begunstigers gereede aanleiding zal geven, om als steeds voort te gaan, mij voortdurend te begunstigen, waartoe ik mij bij deze wederom ten zeerste aanbeveel. Deventer , 80 Nov. 1870. Deventer Tapijtfabriek MAURITS PRINS. GAFERESTAURANT (J AMBRINUS. ZATURDAG 3 DECEMBER en verder DAGELIJKS GEDURENDE DE KERMIS Soirée Vocale et INSTRUMENTALE, door de Familie MATINEE ZoncLag 4, Maandag 5, Donderdag 8 en Zondag 11 December. met medewerking van een buitengewoon Comique. Aanvang ten 8 ure. Entrée vrij J. VOLLAERS. --- AMSTERDAM, 30 Nov. Prijzen der onderstaande Effecten. N ederl . Cert. Nat. Werk. Schuld.. 2 1 /» pCt. 52 5 / g Dito Dito 3 u 61'/ 4 Dito Dito 4 u 82 l / 8 S panje . Oblig. Buit. 2 3 / 4 pCt. thans. 3 „ 30 n / 1(i Dito Binnenl. f6250 3 „ 26V2 P ortugal . Oblig. 1856/63 3 „ W/ l6 R usland . Oblig. a f 1000 1864.... 5 t S9'/ 4 Aand. Groote Spoorweg-Maatsch... 5 „ f211'/j O ostenk . Obl. in zilver (Jan.-Julij).. 5 „ 51'/j Dito in papier (Mei-Nov.). 5 » 44'/ s Loten 250 fl 1854 4 „ f214 Dito 500 „ 1860 5 , -440 1 /» Dito 100 „ 1864 -1127o T urkije . Obl. Algem. Schuld 1865.. 5 „ 41 3 / 8 N.- A m . Obl. Ver. St. 1882 ..6 , 94 Dito 1885 6 „ 93 3 /„ Dito St. Paul en Pac. Sp. 1869 7 u 61 l / a Cert. Chic. N. W. Spoorw.. 81 1 / ls Aand. Atl. Sp. Ohio Sectie.. 7 « --- 274e STAATS-LOTERIJ. EERSTE KLASSE. Ie Lijst: No 23 f5000 No 9261 f1500 No 8372 f400 Nos 4313 en 15,623 ieder f200 Nos 100 137 9517 en 17,621 ieder f 100. 2e Lijst: Nos 238 en 10,095 ieder f400 Nos 2169 en 11,624 ieder f200 Nos 2431 2989 3687 9394 13,762 15,313 en 17,716 ieder f100. 3e Lijst: No 12,998 f20,000 No 19,661 f2000 Nos 3609 en 7113 ieder f 1000 Nos 1561 en 17,551 ieder f400 No 4827 f200 Nos 1625 7604 8310 en 14,142 ieder f 100. --- Boterberigten. Den 1 Dec. was de prijs der boter te 's Hertogenbosch ƒ1.20 a ƒ1.40. Marktberigt van Baerselman, Bros., 63. Great Tower Street. Londen , 28 Nov. 1870. Boter. Friessche 144/ 000/ Kamper 136/ 140/ Zwolsche 126, 130/ Deventer 124/ 126/ Groninger 100/ 106/ Hollandsche 100/ 106/ Bossche 100/ 120/ Leer 110/ 120/ Kiel 140/ 146, Fransche 120/ 160/ Amenkaansche 90/ 100/ Ostende 14/ 17/ per 12 <8. wtaat dor Markt. De aanvoer van Frankrijk heden bijna geheel opgehouden hebbende, konde men voor diverse Hollandsche boter meer bedingen. Nadere informatiën bij onzen gevolmagtigden Agent den heer J. H. Scheeffer te 's Bosch of Deventer. --- Marktberigten. •s HERTOGENBOSCH, 1 Dec. 1870. Tarwe van 76 K. G. ƒ10.50 tot ƒ10.75 per H. L. dito „ 79 „ -12.50 „ -13.00 „ „ Rogge ,1 69 ,, - 7.75 ,, - 8.00 „ „ dito „ 72 „ - 8.25 „ - 8.35 „ „ N.Boekw. „ 63 „ - 6.10 „ - 6.25 „ „ dito „ 67 „ - 6.50 „ - 6.75 „ „ Haver 9 a 9'/- Cts. per K. G. Een Roggebrood van 4 K. G. 45'/3 Cts » »» » 3 „ 34 „ M II »> 17, » 17 „ „ VU H. G. 8'/, „ Aardappelen van 12 tot 17 cents de vijf L. (kop). Tiel 28 Nov. Jarige of oude Tarwe f 11.00 , f12.50. Nieuwe Tarwe f9.50, f 12.25. Jarige Rogge (1369) f7.75, f8.75. Nieuwe Rogge f7.75, f8.75. Winter- en Zomergarst f5.50, f6.25. Haver f3.25, f 5.00. Duivenboonen 9.00, flO.OO. Wikken (1869) fO.OO, f00.00. Boekweit f7.00, f9.00. Groene en Kroonerwten f9.50, f 13.50. Kapucijnerwten f 10.00, f 12.00. Boter per K. G. fl.30, f 1.50. Eijeren 104 stuks f 4.80. Op heden ran de meeste artikelen meer aanvoer. Jarige Tarwe niet bijzonder begeerd. Nieuwe dooreen 30 ets lager. Rogge traag. Garst en Haver onveranderd. Boonen als voren. Erwten, vooral de groene, 50 ets lager en veel ter veil. In Zaad niets omgegaan , een partijtje Zomerzaad werd te hoog gehouden. Botterdam 28 Nov. Tarwe 25 ets, Zaailijnzaad 1 p. lager; Rogge, Garst, Kookerwten en bruine Boonen onveranderd flaauw; Witte Boonen gevraagd en hooger. Amsterdam 28 Nov. Tarwe onveranderd; b. Pools, f 395, op tijd. Rogge prijshoudend; Petersb. f200; Galatz f211; dito f 204; gebroeide dito f190, contant zonder korting; levering iets hooger; Maart f208, f209; Mei f210, f211, f212. Boekweit prijshoudend. Raapolie 6'w. 52; vlieg. 50 3 / 4 ; voorj. 46 3 /<, 47; najaar 50V 4 . Lijnolie 6/w. 33 3 / 4 ; vliegend 327,; voorjaar 33'/ s , 33 3 / 4 ; najaar 32'/ 4 . Koolzaad hooger, November 92'/,. Raapkoeken per 1040 stuks f110, f118. Lijnkoeken per 104 stuks f 11.50, f 16. Petroleum per 100 kilo's in cons. f 26. Hopberigten. Assche 29 Nov. De hop, gewas 1869 werd tegen 38 a 40 fr. de 50 K. G. verkocht. Londen 28 Nov. De markt blijft kalm. De goede soorten blijven geregeld gevraagd aan vaste prijzen; de mindere soorten neigen lager. SCHIEDAM, 30 Nov. Moutwijn per H. L. zonder Fust ƒ12.75 \ zonder Jenever „ „ „ „ -17.75 f de Am. proef „ „ „ „ -19.—) belasting. LONDEN, 28 November. V eemarkt . Heden waren aangevoerd 3585 Runderen, 130 Kalveren, en 16,300 Schapen. Men noteert beste Runderen 3/2 a 5/8 Schapen 3/2 a 5/8 Kalveren 3/4 a 5/8 en Varkens 4/2 a 6/ per steen. STAND DER MAAN GEDURENDE DE MAAND December. © V. M. den 8. (fF L. K. den 15. 0 N. M. den 22. 3> E. K. den 29. RTVTERBERIGTEN. Waterhoogte van de Waal en Maas te St. Andries. datum. I WAAL boven AP. MAAS boven AP. MAAS Hooger. Lager. Nov. 20 21 22 23 24 25 26 5.36 5.24 5.12 5.00 4.92 4.85 5.15 5.86 5.74 5.53 5.32 5.10 5.01 5.02 0.50 0.50 0.41 0.32 0.18 0.16 8 M 20 cM, gev. 8 „ 09 „ gev. __ „ 4 M 19 cM, gev. 00 cM 4 » 15 „ gev. 04 4 „ 11 „ srev. 04 0.13 06 cM 11 M aas te G rave . 29 Nov. 30 „ D ieze te 's B osch . 29 Nov. 30 „ 1 Dec. . „ „ „ De 0 te 's Bosch is 4.11 M boven A, Telegrammen van Maastricht. 29 Nov. 43.35 M. boven A.P. , gev. 13 cM. 3 ? n" fH 5 gev> 20 " 1 Dec. 43.05 „ „ „ gev. 10 „ A rnhem . Waterhoogte 29 Nov. 3.45 M. gew. 05 cM K edlen . Rijnhoogte 30 Nov. 12 voet 10 dm. Rijnl. gev. 11 dm. --- Kantongeregt te 's Bosch. Zitting van Vrijdag 25 Nov. 1870. Zijn veroordeeld: M. v. d. H., 44 jaren, landbouwer, te Helvoirt, wegens het invoeren van vleesch te 's Bosch, zonder het aan de keuring te onderwerpen, tot f3.— boete of 1 dag gevangenisstraf. G. v. d. S., 73 jaren, hovenier, te 'sBosch, wegens het hebben en gebruiken van een privaat zonder gemetselden put, aan zijne woning te 'sBosch, tot f 15.— boete öf 2 dagen gevangenisstraf. M. v. d. V., 21 jaren, zonder beroep, te Heeswijk, wegens het rijden in den draf met een paard, gespannen voor eene kar, dat besturende met ééne lijn, over den klinkerweg onder Berlicum, tot f5.— boete of 3 dagen gevangenisstraf. P. v. H., 57 jaren, tolgaarder, te Nuland, wegens het belemmeren van den openbaren weg, tot fl.— boete of 1 dag gevangenisstraf. J. M., te Berlicum, wegens het laten grazen van eene kudde schapen op eenen gemeenteweg te Berlicum, tot f3.— boete of 1 dag gevangenisstraf. J. v. d. II., 76 jaren, landbouwer, te Rosmalen, wegens het laten loopen van zijn vee op eens anders in den oogst staanden grond, tot f5.— boete of 1 dag gevangenisstraf. A. R., 17 jaren, arbeidster, te Vught, wegens diefstal van hout, onder verzachtende omstandigheden gepleegd, tot f 1.— boete of 1 dag gevangenisstraf. M. M. S., 65 jaren, slager, te 'sBosch, beklaagd van het slagten van vee in het algemeen slagthuis te 's Bosch, op eene plaats, hem niet aangewezen, en A. v. O, 47 jaren, molenaar, te Middelrode, beklaagd van het gaan over eens anders in* den oogst staanden grond, zonder van dien grond te hebben gebruik, vruchtgebruik, noch regt van over- of doorgang. — Zijn vrijgesproken. --- Aan onze geabonneerden in Amerika. Den heer J. C. B. te Coal Valley, R. Island Co. Illinois. Uw abonnement eindigt 1 April 1871. De heer W. B. te Holland, Ottawa Co. State Michigan, wordt verzocht het verschuldigde tot Uit. December 1870, zijnde fl. 15.—, te remitteren, zullende wij anders de toezending staken. Onze overige geabonneerden in Amerika herinneren wij mede beleefdelijk aan tijdige toezending van remises, terwijl wij tevens hunne medewerking inroeJien om ons blad meer en meer onder onze vroegere andgenooten te verspreiden. Gaarne hadden wij aan het verzoek uit W. voldaan, indien het artikel niet te laat was ontvangen. Bij eene volgende gelegenheid houden wij ons aanbevolen voor eene spoedigere toezending. --- INGEZONDEN STUKKEN. {Buiten verantwoordelijkheid der Redactie.) Het Familieblad, geïllustreerd Weekblad, gewijd aan belletrie en wetenschap, onder de redactie van George Kepper, 5e jaargang, uitgave van Nijgh en van Ditmar, heeft onder de leiding van zijn nieuwen redacteur ook ecrie nieuwe gedaante aangenomen en eene belangrijke wijziging ondergaan, het zal daarenboven origineele teekeningen van onze eerste meester» bevatten. De jaargang is geopend met een oorspronkelijken historisehen roman: Sedan en Parijs, aan den tegenwoordigen oorlog ontleend, door den heer Kepper, met illustraties van den heer Sehmidt Crans. De inhoud zal verder bestaan in de meest uitstekende novellen van binnen- en buitenlandsche auteurs; voorts wordt het tijdschrift gewijd aan wetenschappelijke mededeclingen, statistieke merkwaardigheden enz., terwijl eene plaats is ingeruimd aan de voornaamste gebeurtenissen van den dag. De heer Kepper, die reeds op wetenschappelijk en letterkundig terrein een welverdienden naam heeft verworven, zal, vertrouwen wij, in de keuze zijner op te nemen stukken met de meeste kieschheid te werk gaan, opdat het tijdschrift in handen van ieder beschaafd gezin ter lezing kan gegeven worden, daarin nut en zedelijkheid stichte; aan die goede keuze twijfelen wij overigens niet, daar wij den heer Kepper kennen en hoogachten. De zeer nette uitgave van dat reeds populaire tijdschrift is eveneens te prijzen. Voor slechts f3.— per jaar, franco per post f 3.60, ontvangt men wekelijks eene aflevering, geïllustreerd naar oorspronkelijke teekeningen van Nederlandsche meesters. R. & N. Mijnheer de Redacteur! Onlangs heeft de heer Roderkercken het zeer waarschijnlijke gegrond besluit genomen, om zich aan de Kamer van Koophandel en Fabrieken te onttrekken en zich de welverdiende rust te geven die hem op 72jarigen leeftijd regtmatig toekomt, maar ik beschouw het als een ongeoorloofd comedie spelen, om op het oogenblik dat de kiezers hunne keuze bepaalden om aan den wensch van den heer Roderkercken te voldoen , dat er dan nog een billet circuleert, waarin men zegt, deze het maar weder zal aannemen. Deze manoeuvres waarin wij geene wijsheid lezen, en waarmede men de kiezers om den tuin leidt, maken het plebiscit van den heer Roderkercken toch belagchelijk en wij hadden in dien heer iemand gezien, die op bezadigden leeftijd niet zoo roekeloos zou zijn in het nemen van besluiten, om er spoedig op terug te komen. Wij wensehen daarom op aanstaanden maandag aan den wensch van den heer Roderkercken te voldoen om ZEd. de welverdiende rust te gunnen die dien leeftijd past en om het gewigt der Kamer van Koophandel verkiezen wij zeker die handelaren en industrieelen die op mannelijken leeftijd de bewegingen op het zooveel omvattend gebied van Handel en Fabriekwezen met den stroom des tijds kunnen volgen, en den noodigen lust niet missen, om met kracht voor de belangen van allen werkzaam te zijn. Eenige Opmerker». VERKIEZINGEN VOOR DE PROVINCIALE STATES. Zoo ik eene partij dien, is het die welke het algemeen belang 't meest bevordert. T. Weldra zullen de kiezers weer door de wet geroepen worden de helft der Provinciale Staten te vernieuwen. Menig een heeft zich gewis in den laatsten tijd afgevraagd wat toch het streven beduidt dat hier en daar wordt waargenomen om de leden der Staten in twee partijen te verdeelen? en het gezond verstand zal dikwijls moeite ondervonden hebben eene practische uitkomst te vinden van het probleem: wat toch wel de aanleg en het onderhoud van kunstwegen, het regelen van het bestuur over waterschappen, de kanalisatie, het behoud van een behoorlijk evenwicht in de financiën der provincie, de bevordering van landbouw en andere nijverheid, van kunsten en wetenschappen, gemeen hebben met de zoogenaamde hooge politiek? Hoe er een liberale of een conservatieve grindweg uitziet of welken invloed het liberalisme en den heelen hoop andere ismes op andere takken van het provinciaal huishouden hebben, vat ik evenmin als ik begrijp hoe men de goê gemeente dikwerf onder een overvloedig ornament van ismes knollen voor citroenen kan verkoopen. Wel weet ik dat de Provinciale Staten de permanente deputatie — Gedeputeerde Staten — kiezen, doch dat college heeft slechts uit te voeren: de besluiten der Staten, de wetten en de algemeene maatregelen van bestuur — en zijne leden zijn bij die uitvoering gansch niet vrij om naar eigen opvatting te handelen, maar wel defelijk trouw schuldig aan hetgeen is voorgeschreven, [et komt dus daar niet aan op politieke kleur maar op helder inzicht, op kennis — niet het minst op practiesch gebied — en vooral op juiste waardeering van den economieschen toestand der verschillende deelen van het gewest. 'tls waar, de Staten kiezen ook de Leden der Eerste Kamer, een ouderwets meubel in het nieuwe staatsgebouw van 1848, een meubel dat veel heeft van een versleten uurwerk, dat nu eens vóór- dan eens achterloopt en dus de huisgenooten in den war brengt, zelfs waar zij op een chronometer (de Tweede Kamer) meenden te kunnen staat maken. Maar, als partijleuze nu zoo heilzaam is bij de keuze uit de hoogst aangeslagenen , wat zeer betwistbaar schijnt, wat dan aangevangen als onder die lui eens geen echte liberalen (behoorlijk geijkt en gestempeld als cavalarie-paarden) of — wat wellicht minder te vreezen is — geen behoudende staatsmannen (natuurlijk ook door bevoegde keurmeesters gewaarmerkt) gevonden worden? Me dunkt, de bevolking moet dat leuteren over liberaal en conservatief, dat zaniken van ultramontanen, radikalen en andere vreemde gewassen die men in haar tuin wil aclimatiseeren, eindelijk moei worden. Zij heeft recht wat beters van hare vertegenwoordigers te verwachten. Maar waar nog zoo vele belangen om voorziening schreeuwen als in onze provincie, dient ook meer gedaan dan een week of wat per jaar in de hoofdplaats te komen doorbrengen, om met grooten haast en met afwisseling van officieele en niet officieele diners eenige regiementjes te helpen afhameren, waarin eene zucht om te reglementeeren vaak sterker doorstraalt, dan vertrouwen in den natuurlijken loop der dingen door de harmonie en de wederkeerigheid van de belangen. Of getuigt de vaderlijke zorg der Staten voor een uniforme spoorwijdte niet van bedoeld mistrouwen ? Inderdaad, men moet in Gelderland wel diep ongelukkig zijn het genot te moeten missen van die slingerende van diepe knikken (zeer bevorderlijk voor de »pijsverteeriiig) voorziene voorvaderlijke karrespore*. Hoeveel beter zou het zijn als de Staten bleven voortgaan op de baan waarop de afschaffing der middeleeuwsche tollen lag; als men zich eens recht los wist te maken van de inertie die noodwendig uit een bekrompen antecedenten — geest volgt; als men eens ernstig ter hand en in gezette overweging nam wat de productieve kracht in velerlei opzicht zou kunnen verhoogen. Hoe vele valeijen bevinden zich nog in haren natuurstaat, wier voortbrengend vermogen honderdvoudig ware te verhoogen; hoeveel waterschappen bevinden zich nog in een chaotischen toestand; wat afbreuk wordt niet gedaan door schadelijke reglementen of bemoeizucht, waar door natuurlijke vereeniging van belangen de stoomkracht zou kunnen aangewend worden, om natuur en arbeid te helpen bij het scheppen van rijkdom; hoeveel streken konden niet deelachtig worden aan de onberekenbare voordeelen der kanalisatie? men denke slechts aan het project van den heer van de Griendt om Tilburg voor de scheepvaart genaakbaar te maken, aan een ander plan — aat de natuur zelve aanwijst — tot het graven van een kanaal door den peel naar Grave, dat met recht eene hartader van welvaart mocht geacht worden voor het oostelijkste deel der provincie, waar nog duizende hectaren kostbaren grond verlangend uitzien naar de weldadige hand des ontginners. Wat zou niet kunnen gedaan worden om het vruchtbare rivierwater van de Maas te doen strekken tot bevloeing waar het noodig is en het tevens te bedwingen waar het als verwoestend element de hoop des landbouwers vernietigd. In een tijd als de onze nu men ernstig de plannen overweegt tot droogmaking van de Zuiderzee, eene oppervlakte misschien grooter dan onze heele provincie, zou het eene beleediging zijn voor onze ingenieurs, te twijfelen aan de uitvoerbaarheid van bedoelde beheersching — geene sluiting — der Beersche Maas. Men klaagt over slecht onderhoud der provinciale wegen en tevens over de kostbaarheid daarvan, terwijl men niet inziet dat ook op dat gebied eene betere verdeeling van arbeid voordeelig zou zijn; waarom wordt de grind niet in eens aanbesteed om uit de eerste hand te leveren op geschikte stapelplaatsen, centrums van het kunstwegen-net, en worden de perceelen onderhoud verder niet derwijze geregeld dat een aannemer, een onderbaas op het werk kan stellen, wiens taak nu veeltijds aan de opzichters moet worden toevertrouwd, wier controle in 't laatste geval dan wel gemakkelijk, maar vrij zonderling voorkomt. En dit punt verdient te meer de bijzondere aandacht omdat, na afschaffing der provinciale- en rijkstollen en hunne vervanging door eene paardenbelasting, de billijkheid onvermijdelijk zal maken, het in onderhoud overnemen der gemeente-kunstwegen bij afschaffing der gemeente-tollen, wier afkoop onverenigbaar schijnt met het karakter van plaatselijke belastingen dat ze volgens de gemeentewet bezitten. Misschien is, bij den financieelen overvloed waarin vele gemeenten ten gevolge de 4 / 1 der personeele belasting zich verheugen, op die wijze het net der kunstwegen nog zeer uit te breiden, zonder dat de provincie zich met verderen aanleg of subsidieering van wegen — zoo ruineus voor hare finantiën — behoeft in te laten. Het onderhoud intusschen schrikt de gemeentebesturen 5 t meest af, terwijl het voor de provincie — mits goed bestuurd — betrekkelijk voordeeliger kan geschieden naarmate het net meer is uitgebreid; want ook daarop zal wel de regel gelden dat één werk uit ééne hand verricht, geen werkkracht versnippert en dus voordeelig is, even als in eene fabriek eene grootere voortbrenging de productiekosten op het voortgebrachte regelmatig doet verminderen. Maar zal de lezer bij zich zeiven zeggen, om dat alles te verkrijgen is meer noodig dan afgevaardigden te kiezen, die öf niets uitrichten öf elk jaar eens met kunst en vliegwerk komen stormloopen op den algemeeuen bedelzak voor de bestrijding der kosten van het onderwijs, voor teekenschooltjes enz. aangelegd, kosten die —misschien met eene enkele uitzondering voor een zeer oud maar daarom ook erg versleten stadje — uit eigen middelen der gemeenten, wel zijn te vinden en naar recht en billijkheid moeten gevonden worden, wil men althans den regel niet omkeeren die leert //dat niet billijk is anderen te laten betalen ^hetgeen men zelf geniet." Inderdaad mede-kiezers, ik zou u in 't belang en voor de toekomst van het schoone gewest onzer inwoning die conclusie niet kwalijk nemen. Een Kiezer. Het afgetreden Ministerie en het Oog op de Toekomst. ui. Wanneer bezuiniging een werkelijk bestanddeel van het regeringsprogramma moest uitmaken, had een geheel ander onderdeel der staatsbegrooting daartoe moeten leiden: de afdeeling binnenlandsche zaken, waarvan nogthans niet gesproken werd. Daar heerscht weelde met het oog op onze financiële krachten, zoo niet verspilling; verspilling bij openbare werken, verspilling bij onderwijs, verspilling bij geneeskundig toevoorzigt, verspilling bij wat niet al! Openbare werken. Ik ga, als fait accompli en als de nawee van vroegere zonde voorbij, de dubbele spoorweglijn, paralel loopende van Noord naar Zuid, met de millioenen verslindende overbruggingen, kunstwegen , terreinverhoogingen, rivierverleggingen en luchtspoorbanen, waarmede de jongere tweelingbaan is uitgedoscht. Nu de roes is uitgeslapen, waarin men zich bij het phantastisch droombeeld vermijdde, dat dit reuzenwerk de glorie onzer genie der wereld ging verkondigen, beginnen allengs de technische drijvers van het werk te erkennen, dat daardoor Neerland een lastpost op de schouders is gelegd, die wel verre van ooit het geëvenredigde nut aan te brengen, Rotterdam wel eens minder bevoordeelen kon, wanneer de geheele verbinding zal zijn tot stand gekomen, terwijl de concurrerende lijnen haar onderling het voedsel zal onttrekken, noodig om eer en stand op te houden|, waarin de weelderig uitgedoschte zusters der wereld zijn ingeleid! Ik ga voorbij den Rotterdamschen waterweg, oorspronkelijk op 5'/j, later op G millioen 3 ton begroot, en thans reeds tot het cijfer van f 7,411,000.— waarbij het niet blijven zal, opgevoerd. Indien slechts het werk, wat nog ver van zeker is en door deskundigen betwijfeld wordt, naar verwachting slaagt, kan het welligt niet te duur gekocht worden. //Al moet «de uitvoering eenige tonnen gouds meer kosten, z,dan oorspronkelijk geraamd was" (zegt de M. v. B. Z.) «dan nog is die prijs niet te hoog voor de ^uitkomst, die men er door verkrijgen zal: de welvaart van de tweede koopstad des rijks en dus de ./Ontwikkeling van ons volksbestaan." Zooveel is zeker, dat het nut van den tweeling-spoorweg niet met dat,, van den voor Rotterdam onmisbaren waterweg, in vergelijking treden kan. Ik ga voorbij de doorgraving van Holland op zijn Smalst, (15 millioen kapitaal, waarvan de staat tegen 4'/j % f 664,500.— aan jaarlijksche renten waarborgt) en waarvoor alzoo, met de bijdrage in kapitaal als voorschot (ad een millioen voor oen termijn 1871) f 1,644,750.— op de begrooting 1870/71 is uitgetrokken ; zoo als ook voor het loopende dienstjaar 1869/70 f 1,106,500.— daaraan besteed zijn. Dergelijke werken, mits de uitslag niet faalt, ontzenuwen alle kritiek. Maar, wanneer wij dat alles beamen, vergunne men nogthans, op te merken, dat naast die doorgraving geen sprake meer moest zijn van het geschikt maken van het Noord-Hollandsch kanaal, voor de doorvaart met schepen tan zeer groote afmetingen, waarvan de kosten voorloopig op zeven ton worden geraamd. Wat toch is het hoofdargument geweest, dat tot de doorgraving van Holland geleid heeft? Was het niet juist, dat de bevaarbaarmaking van het Noord-Hollandsch kanaal voor schepen van groote afmetingen, behalve de groote onkosten, nooit het beoogde doel volkomen zou bereiken? Moest de doorgraving niet dat werk vervangen en vergoeden? Was niet de groote drijfveer, die er vooral toe bijdroeg: dat de doorgraving die bevaarbaarmaking geheel overbodig zou doen worden, en dat daardoor in dubbele mate het niet te verhelpen gebrek van het Noord-Hollandsch kanaal zou worden vergoed ? En, nu der Mohr sijne Schuldigkeit hal gethan, treedt weer de bevaarbaarmaking op groote schaal op- den voorgrond! Dat men het bestaande handhave, hoe veel schatten het ook vordere, zoodat voor 1869/70 een half millioen en voor 1870/71 weer eens vijf ton daarvoor op de begrooting staat uitgetrokken, wie zal dat laken? Maar weer ontwerpen voor de bevaarbaarmaking op groote schaal aan te bieden en in staat van wijzen te brengen, is dat, bij het toenemend deficit, geene geldverspillingsmanie? O, zegt de minister, om het leedgevoel van de leden der kamer over de neiging des ministers, om de uitgaven op te voeren, te lenigen; het was immers zoo niet gemeend! het was maar zoo een liefhebberij-plannetje, om aan de vertegenwoordiging het zoete genot te gunnen, nog wat meer uit te geven, en daarom heeft de minister «dan ook thans //medegedeeld, welke de ontwerpen zijn, welke ter «.verbetering van het Noord-Hollandsch kanaal ter * sprake zijn gebragt; hij heeft daarbij echter tevens //duidelijk, dacht hij, doen uitkomen, dat het geenszins zijn voornemen was, de daarvoor aanzienlijke »kosten voor te dragen;" niet op de aanhangige begrooting, dat verstaat zich;.... maar het ontwerp blijft, de suppletoire begrootingen doen ook haar dienst; een vervallen of verminderde post op de begrooting van een volgend jaar geeft weer gelegenheid, het ontwerpspostje een beter figuur te doen maken. Had nu het baarsje doorgebeten, het had zich aan de pen gegeten! En, met dergelijke goocheltoeren vindt men thans den post, noch onder dezen, noch onder genen begrootingsbeker; maar men wordt dupe ongetwijfeld, de post treedt op het gegeven oogenblik weer te voorschijn! En zoo droomen de committenten vaak, dat, tegen den bepaalden wil der vertegenwoordiging, de uitzetting der begrooting onmogelijk is. Het toeval, de keuze van het gunstig oogenblik, om met zekerheid te slagen, het goochelspel, enz., leggen hun gewigt in de schaal. Met een minister, die niet bezuinigen wil, eene halve kabinetskwestie op zijn pas, de toevallige , voltallige aanwezigheid van dc afgevaardigden uit het gewest, dat bevoordeeld wordt en de even toevallige afwezigheid van andere leden, die den maatregel in de afdeelingen bestreden.... en de zeven ton komt uit den begrootingsbeker weer te voorschijn; le tour est fait. Maar, werpt men tegen: een minister heeft toch ook geen belang, om de begrootingsposten te vermeerderen of uit te zetten. Geen belang?.... Heeft hij geen belang bij het behoud der portefeuille? heeft hij geen belang, het lokaal voordeel te doen werken, en als bondgenoot te winnen, om zijne partij te versterken en de tegenrigting te verzwakken? Heeft niet die partij dienende staatkunde bijv. ons spoorwegnet verslecht, zoo niet bedorven; heeft zij niet de zwakke en minder doelmatige tweede spoorweglijn te weeg gebragt, in plaats van de eenig krachtige en doelmatige midden-spoorweglijn langs Gorkum. Is niet de hoofdstad van Noordbrabant indertijd aan partijdige staatkunde geheel opgeofferd en het vereenigingspunt der spoorwegen, dat daar te huis behoorde, naar Boxtel overgebragt, hetwelk er nooit bij winnen zal, omdat men tegen de natuur heeft ingewerkt ? 's Hertogenbosch had zijn oorsprong aan zijne gunstige ligging van middenpunt tusschen Noord en Zuid, aan zijn waterweg, die van Frankrijk, België en Duitschland naar zee voert, (waarom het ettelijke malen door het naijverige Heusden verwoest werd), te danken! Naar 's Bosch rigtten landbouw, handel en nijverheid van de aloude Meijerij, Luik en Limburg het oog. 's Bosch was de stapelplaats van den steeds toenemenden handel tusschen Noord en Zuid der overzeesche producten eenerzijds, en van die der ijzer-, kolen- en steengroeven anderzijds, en — terwijl de belangen van de Noorder spoorweg-ondernemingen aan die van een paar steden zijn ondergeschikt gemaakt en opgeofferd, zijn omgekeerd, de oelangen van de zoo belangrijke handelsstad 's Hertogenbosch aan de gewaande belangen der spoorwegen prijs gegeven. Men bereize de spoorweglijn van Utrecht naar Boxtel.... Van Utrecht tot over de lledelsche spoorbrug is de spoorbaan een juweel; het hart verheft zich, bij het beschouwen van dat kunststuk te Kuilenburg, van dat phantastisch gewrocht, eenig in zijn soort, die spoorbrug met hare honderd vijftig nieters spanning, uitgedacht en volvoerd, om den onbelemmerden gang van stroom en scheepvaart te bevorderen en handhaven, en men kome dan, met noodwendig verminderde vaart, van de Hedelsche spoorbrug tot naar Vught. Daar langs heeft men alles bedorven (behoudens de technische bewerking, waarop niets schijnt af te dingen en waarvan ik mij de beoordeeling niet aanmatig.) Alzoo de scheepvaart van de gekanaliseerde Dieze bij 's Bosch.... door de spoorbrug bedorven! Met weemoed beschouwt men de kostbare tijdvermorsing, om met even kostbare krachtsinspanning, met behulp van boom, handspaak, touwwerk, bijlichting van lamp en fakkel, de stoom- en andere schepen de brugopening te doen doorsukkelen. Moest niet de eerste gedachte der ontwerpers geweest zijn, om, waar het zoo gemakkelijk was, niet den eenen tak van nijverheid te vernietigen, om den anderen te bevorderen, of tevens te belemmeren ? De kracht der vestingen Crevecoeur en 's Hertogenbosch. .. bedorven! Het inundatiestelsel verlamd ! Dit is zoo waar, dat men bij de nieuwe defensiewet er niet meer bij denkt, om 's Hertogenbosch te verdedigen, maar om zijn vestingwerk te behoeden, door daarvoor nog eens een tweede vesting te leggen. Het bestaande vestingwerk van 's Hertogenbosch | door den vijand genaderd, is 's Hertogenbosch voor het vaderland verloren! Én, die feilen waren zoo gemakkelijk voorgekomen, door de Dieze niet te overbruggen, maar het spoorwegstation binnen de vesting te brengen, zooals door een werkelijk kundig militaire ingenieur oorspronkelijk was aangegeven en uitgewerkt. De rijweg van 's Bosch naar Vught,... bedorven! Een paralel straatweg onmiddelijk loopende langs, en gehecht aan de spoorwegbaan, hetgeen reeds menigvuldige rampen berokkend heeft en nog berokkenen zal! Afgevaardigden uit het gewest', zoo in de Tweede, als Eerste Kamer, hebben de ministers van Binnenlandsche zaken en van Oorlog daarop vaak opmerkzaam gemaakt, en, het resultaat was net on heusch en ongepast antwoord: overdrijving! maar belofte den aangewezen weg in te slaan, om het ongemak ten minste eenigermate te lenigen. Maar onderzoek moest voorafgaan; en, men heeft natuurlijk bij het uitbrengen van het rapport er bij gedacht, welk rapport Z. E. verlangde; en juist dat rapport is den minister geworden. Onder anderen is het argument gebezigd: wien op die paralellijn een ongeluk treft is het eigen schuld. Het klokgelui, de hoorn der spoorwegwachters, het gefluit van den spoortrein, toonen voldoende diens nadering aan, en, nu heeft de voerman of ruiter niets anders te doen, dan, op behoorlijken afstand van den paralel weg, te wachten, tot dat de trein voorbijgespoord en alle gevaar geweken is. En hoe veel tijd verliest het gespan daarmede? Welligt slechts een kwartier, ten hoogste een half uur; maar wat beduidt dat? Het spreekwoord: tijd is geld, betreft alleen de nieuwere uitvindingen, de telegraphen en spoorbanen. De landbouwer, de industrieel, de rentenier, die nog met kar of equipage van straatwegen gebruik maken, moeten zich maar behelpen, zoo niet, wat schaadt dan een verbroken kar of rijtuig, een verminkt paard, een gebroken arm of been van den roekeloozen voerman, die, tegen de behoorlijke waarschuwing den paralel weg berijdt? En met dat al kromt en slingert de spoorbaan van Hedel naar Vught in dier voege, dat, even als men vroeger de stoom- en zeilschepen, die den Bosch naderden, met een verrekijker begluurde, om te bepalen, wanneer zij de haven zouden naderen, men ook thans den naderenden spoortrein begluurt, om te berekenen wanneer hij het station zal hebben bereikt, zoodat de sneltrein van Utrecht af overal aan zijn pligt voldoen kan, behalve op den kronkelweg nabij s Hertogenbosch, waar men, om de middepuntvliedende kracht, de rijtuigen in dier voege soms voelt overhellen, alsof men met een voertuig van eene zijde door een verdiept spoor reedt. Het probleem is hier opgelost, hoe een afdeeling eener spoorweglijn te ontwerpen was, om met dc meeste kosten het minst een sneltrein te bevorderen en op de geschiktste wijze zoo wel 's lands verdediging, als de water- en rijwegen te bederven! Dat alles noem ik verspilling en verspilling van het ergste soort. V. Z. B. (Wordt vervolgd.) ---