Advertentie V. SchijndeFs Schoenen •I 11.75 zwart en bruin. Jos. Perstot, DENS' Schoenenmagazijn Vischstraat 7, Den Bosch. Telefoon 128. 40 --- Advertentie DAMES EN HEEREN! Uw adres voor moet steeds blijven de SPECIAALZAAK T Onze naam waarborgt de kwaliteit. Kerkstraat 21, Demer 61A, DEN BOSCH. EINDHOVEN. --- KUNST EN LETTEREN. PROVINCIAAL GENOOTSCHAP VAN KUNSTEN EN WETENSCHAPPEN. De Waalwijksche schenking aan het Centraal Noordbrabantsch Museum, De dag van Zaterdag 4 Mei mag belangrijk heeten voor de geschiedenis van het Centraal Noordbrabantsch Museum en niet minder belangrijk voor de toekomst ervan. Toen immers heeft de officieele overdracht plaats gehad van een schilderij van den Waalwijkschen kunstenaar Theo van Delft (de museum-commissie had „Sluis bij Doeveren" • uitgekozen) aan het Genootschap, ter plaatsing in de afdeeling „moderne kunst" van het museum. Wat in die plechtigheid vooral verheugend is te noemen, dat is het feit, dat de schenking, welke zij omgaf, kwam van een comité van kunstvrienden in het nijvere Waalwijk. Men ziet Waalwijk doorgaans als het centrum van een belangrijk industriegebied, de Langstraat en als zoodanig heeft het ook inderdaad iets te zeggen. Nu echter mogen we het ook begroeten als een centrum van kunstzinnigheid, dat een voorbeeld geeft aan overig Brabant. Het schoone gebaar van „De Vrienden van het Genootschap" in onze stad is uitermate lofwaardig, zeker; in wat het Waalwijksche comité in ongeveer gelijken zin beoogde mag intusschen iets méér gezien worden, omdat het van zijn gemeente uit een belangrijke bijdrage komt brengen voor ons Museum, en daardoor tevens honoreert het Brabantsche karakter van deze ongetwijfeld voorname instelling, waarop niet genoeg de aandacht gevestigd kan worden. Wanneer Bosschenaren het Museum Iets schenken, met welke uitnemende bedoelingen het overigens geschiedt, zal men immers kunnen zeggen: nu ja, maar het blijft toch in Den Bosch! Wanneer Waalwijkers iets dergelijks doen kan alleen spreken de sympathie voor het streven van het Genootschap en de waardeering voor een plaatsgenoot. Van absoluut onverdachte zijde krijgen de andere gemeenten in ons gewest zóó een les. We behoeven wel niet te zeggen, dat we ons daarover ten zeerste verheugen. Met belangstelling zien we de uitwerking ervan tegemoet. Immers, indien diib goede voorbeeld allerwegen navolging vinden mocht, dan zou het Centraal Noordbrabantsch Museum geheel gaan beantwoorden aan het doel, dat men zich gesteld heeft bij de inrichting van een afdeeling „Moderne Kunsit." Dat wij nu al pleiten voor méér, men zie daar geen ondankbaarheid in. De beteekenis van het Museum ook in het licht der toekomst doet ons — met croote waardeering intusschen jegens de „vrienden van het Genootschap" die den stoot aan deze „beweging" gaven — de daad der Waalwijkens aan de overige Brabanters bijzonderlijk voorhouden. * * * In de gehoorzaal van heit Genootschap verzamelde zich Zaterdagavond een uitgebreid gezelschap, waaronder véle ingezetenen uit Waalwijk, terwijl de Bossche schilders I hun Waalwijksohen kunstbroeder Theo van D&lft mede eerden door hunne aanwezigheid. De voorzitter, de heer Jhr. Mr. A. F. O. van Sasse van Ysselt sprak een begroetingswoord en verwelkomde daarin bijzonderlijk de ruime vertegenwoordiging van de voorname industrieplaats Waalwijk, waarna het woord verleend werd aan den voorzitter van het daar gevormde comité, den heer Mr. B. Timmermans, die er aan herinnerde, dait In Mei van het vorig jaar de leden voor het eerst bijeenkwamen. Hij memoreerde den arbeid van het comité en-verzekerde, dat het den Waalwijkers een voorrecht was aan het doel van het Genootschap mee te mogen werken, door een werk van den schilder Theo van Delft voor de afdeeling „Moderne Kunst" te schenken. Na aldus getuigd te hebben van de gevoelens van kunstlievend Waalwijk begon de heer Timmei-mans een uitvoerig betoog over de kunst en haar plaats in de samenleving, vrucht kennelijk van ernstige studie. Vooraf deed hij gaan eene omschrijving van het wezen van het schoone en de kunst om daarna op te merken, dat er in hot consequent materialisme geen plaats is voor de kunst. Ook en juist in de kunst dient mien de geheele — natuurlijke zoowel als geestelijke — werkelijkheid te omvatten. Niet als een tijdpasseering, noch als een luxe hebben we de kunst te beschouwen; niet als een overtolligen rank aan den stam der menschelijke cultuur, maar als een nr.rxizakelijke bloesem. Kunst is mensohelijk, menscheriiwerk en als zoodanig uiting, product van den geest, waarbij de mensch gebonden blijft aan het stoffelijke. Als schakel tusschen den geest en de materie balanceert de kunst tusschen beide. De kunstuiting kan nooit zijn uitbeeldsel van natuurlijkheid, maar een afbeelding van een emotie, welke de kunstenaar ondergaat. Niet van buitenuit, maar van binnenuit in laatste Instantie maakt dei kunstenaar zijn werk. Maar de kunstenaar spreekt niet alleen zich zelf uit, ook de dingen en zoo is hij individueel en universeel tevens. In het kunstwerk is sohoonheid, maar die Is niet der dingen, doch van den geest. Kunst ls uibeeldlng van den geest, gelijk de schilder Van Konijnenburg zegt. Men kan de kunst den rug toekeeren omdat men er het hoogere in ontdekt, maar dat zal slechts geschieden ten koste van verarming van eigen leven. Naturalisme en expressionisme beschouwend, merkite spr. op, dat beiden de werkelijkheid willen geven. Alleen beschouwt men daarbij als geheele waarheid slechts een factor daarvan. De kunst plaatst ons in een hooger cultuur; uiting en product van een hooger streven. Tenslotte wijdde de heer Timmermans eene beschouwing aan de plaats der kunst in het volledige menschelijke en culture ele leven. Zij heeft daarin een voorname plaats, al kan dat nimmer de eenige zijn, want zif blijft factor en element. De kunst begint waar de geest begint en zij eindigt waar de stof eindigt, zeide spr., om daarop te besluiten met een nadere uitwerking van da gedachte van Cyriel Verschaeve: binnen gaat boven buiten! Nadat vervolgens Jhr. Mr. van Sasse van Ysselt een dankwoord had gesproken betrad Mej. Elsa Rubbens het podium tot het aanbieden van Van Delfts schilderij, hetgeen zij vergezeld deed gaan van eenige vriendelijke woorden en een oorkonde van den jongen Waalwijksohen artist Bergmans, leerling van Van Delft, in welke fraaie oorkonde de sympathie van het Waalwijksche comité vertolkt wordt. De voorzitter dankte op hoofsche wijze voor het meesterstuk van een der Waalwijksche ingezetenen en geestig uitte hij zijn erkentelijkheid voor de graeleuse manier waarop Mej. Rubbens zich van haar taak had gekweten. Spr. verzekerde, dat het Genootschap de sympathie welke tn Waalwijk voor het Museum betoond wordt, op zeer hoogen prijs stelt. Dit voorbeeld moge tot navolging verstrekken voor overig Brabant, opdat het museum inderdaad worde een Centraal Noordbrabantsch Museum, hoopte Jhr. Mr. van Sasse van Ysselt, die ten slotte verklaarde ook persoonlijk zeer verheugd te zijn over het geschenk, omdat hij te Waalwijk het levenslicht aanschouwde. Vervolgens verkreeg de heer D r s. G. van Imbeeck te Waalwijk het woord voor zijn causerie over: de geest der gothiek en haar romantiek. Alvorens echter tot de behandeling van dit onderwerp over ta gaan gewaagde hij van de relaties welke Waalwijk heeft met 's-Hertogenbosch. daarbij herinnerend aan het zoo goed geslaagde Breughetfeest van 1926 en de tentoonstelling van Van Delft in 1927 hier ter stede. En thans wordt deze relatie bevestigd door de aanbieding van een schilderij van den Waalwjjkschen schilder. Overgaande tot zijn onderwerp merkte spr. op, dat de kunst haar oorsprong vindt in den godsdienst. In den breede behandelde hij het contrast tusschen classicisme en romantiek om vervolgens te verklaren wat gotlhiek is en de nieuwe elementen aan te geven, welke deze bouwtrant invoerde: spitsbogen, steunbeeren en luchtbogen; en alsook na te gaan den ontwikkelingsgang der bouworden. Ondanks den beperkten tijd had hü nog gelegenheid een en ander mede te deelen over de beteekenis der kathedraal in haar ornamentiek en symboliek. In dit verband besprak de heer Van Imbeeck ook het middeleeuwsche tooneel, waarbij hij de aandacht vestigde op den invloed van het tooneelspel op de beelhouwkunst, waarvan door Dr. Xavier Smits o.m. belangwekkende bewijzen zijn gevonden in de rekeningen van de Illustre Lieve Vrouwe Broederschap. Er op wijzende, dat de ernamentiek en symboliek der kathedralen ook bedoeld zijn als een boek voor de ongeletterden, besloot spr. zijn causerie met de woorden die Victor Hugo daarom neerschrijven kon: De zon der gothiek is ondergegaan achter de reusachtige drukpers van Mainz. De causerie van den heer Van Imbeeck werd met belangstelling gevolgd; men kan het slechts betreurd hebben, dat hem zoo weinig tijd ten dienste stond om een zoo belangrijk tijdperk van vier eeuwen de revue te laten passeeren. De heer Jhr. Mr. van Sasse van Ysselt sprak een vriendelijk woord van dank voor de wetenschapelijke inleiding, waarop de bijeenkomst gesloten werd. Velen maakten dezen avond nog gebruik van de gelegenheid de tentoonstelling van Theo van Delft in de Noorderzaal in oogenschouw te nemen. --- Advertentie HolB Nieuweüaring A^T.vJDartel £!; --- DE STADSTAVEERNE. 't Is toch net carnaval. Nou reken maar, dat ik er van houd, man! ---