De Italiaansch-Turksche Oorlog. Telegrammen van heden-middag. Van het oorlogsterrein. BERLIJN, 14 Nov. Een bijzondere corres- | pondent van de „Measagero" te Tripoli seint, dat de Turken nieuwe voorraden levensmiddelen en munitie van over de Egyptische grens hebben ontvangen, en dat zelfs een aantal Turksche officieren ! via Egypte in Tripoli zijn binnengekomen en er hot bevel over de Arabieren op zich hebben genomen. Niettemin blijft de toestand en de geest onder de troepen uitstekend. Do Arabieren en Turken zijn, volgens dezen correspondent, ten getale van 9000 | man gekampeerd in de oase op acht mijlen van Tripoli. Vele zouden door besmettelijke ziekte zijn aangetast en daardoor onbekwaam om to vechten. De „Messagero" verzekert, dat in eeu gevecht van j.1. Zaterdag 600 Turken gedood en duizend gewond werden. Deze cijfers zyn echter onder groote reserve te aanvaarden. Zondag in de vroege ochtenduren werd tusBchen de Boemeliana-fonteinen en de cavaleriekazernes een aanval gedaan op het zuider front der Italianen door een bataljon Turksche troepen, gesteund door de artillerie. Met behulp der Italiaansche artillerie werd de aanval afgeslagen. De Turken lieten 5 dooden achter, onder wie een officier, en voerden vele gewonden mee. Aan Italiaansche zijde werden twee ïann licht gewond. 's Middags om twee uur hernieuwden de Turken don aanval, dnch werden opnieuw teruggeslagen. Het is den Italianen zeer moeilijk om inlichtingen over de sterkte en do bewegingen van den vijand te verkrijgen, daar de Turken al degenen, die an spionnago ook maar verdacht worden, ernstig mishandelen. Thans komt uit Tripoli bericht, dat een paar weken geleden een Italiaansch gezantschap naar Koefra vertrok, den zetel van het hoofd der Senoessi, ten einde met dezenstam over den vrede te onderhandelen, en daardoor den heiligen oorlog te vermijden. Dit gezantschap moet reeds te Koefra zijn aangekomen. Italië zou aan do Senoessi zeer gunstige vredesvoorwaarden aanbioden. Omtrent de receptie, die Zaterdag ter gelegenheid van 's Konings verjaardag te Tripoli is gehouden, werdt nog nader gemeld, dat de Britach» militaire attaché kolonel Granet, mede namens zijne collega's rerklaarde gelukkig te zijn het eerste nationale leest in de nieuwe Italiaansche provincie te kunnen bijwonen. De neutraliteit verbood lism den Italianen de overwinning toe te wenschen, doch hij wenschte de hoop te uiten voor een vrede, die eervol zou zyn voor de Italiaansche wapenen. TRIPOLI, 14 Nov. (R. O.) Gisterennamiddag deden de Turken een aanval op de Italiaansche stelling bij Mesri. De vloot-operaties. BERLIJN, 14 Nov. Do Milaneesche „Stampa" betoogt.dat de neutraliteit van Samos is geschonden, aangezien daar 1-00 Turksche soldaten met vier veldkanonnen zyn geland. Chios is bezet door , :00 Turksche soldaten met 2 kanonnen. Te Srovrna bevinden zich 7000 soldaten en do liavoningang wordt beschermd door oen groot aantal mijnen en een fort, dat met twaalf 6-duims kanonnen bewapend is. Tweeduizend soldaten zyn op Mitylene geconcentreerd, terwijl nog meer troepen noordelyk van Gallipolis zijn gekampeerd. Alle forten der Dardanellen zijn met troepen bezet, terwyl verwacht mag worden, dat het Turksche eskader plotseling op een geschikt oogenblik do Dardanellen zal verlaten om de Italiaansche oorlogsschepen aan te vallen. liet „Agence Orientale" vernam van een der hoogBte Turksche autoriteiten, dat de Italiaansche vlootoperaties in Turksche officieele kringen niet den minsten indruk maakten. Turkije heeft 800,000 man goed uitgeruste troepen op voet van oorlog, terwijl het leger met de reserves op anderhalf millioen kan gebracht worden, ongerekend de vrijwilligers. Turkije zal daarom voor een ontscheping van Turksche troepen op een gedeelte van het Ottomaansch gebied niet terugschrikken, ^uidat zijne troepen daar met succès tegenstand zullen kunnen bieden. De door de Italianen gepleegde gruwelen hebben de bevolking zeer verontwaardigd. Er kan geen sprake van bemiddeling meer zijn. Do wapens alleen zullen te beslissen hebben. PARIJS, 14 Nov. (R. O.) De bladen vernemen uit Konstantinopel: De ,,Yeni Gazette" meldt onder voorbehoud, dat het bombardement van Mytileno reeds begon- --- Laatste Berichten (Per Telegraaf oj Telefoon). Brand. **Gister brandde te Boxmeer het huis met stal van G. Boumans, geheel uit. De brandweer kon de in de nabijheid staande schuur voor het vuur behoeden. Het vee en de inboedel werden gered. Het huis was verzekerd, de inboedel niet. De oorzaak is onbekend. Tweede Kamer. Het Kiesrechtdebat. Aan de orde was heden het voorstel der soc.-dem. fractie ooi een adres te ontwerpen aan de Koningin, waarin wordt aangedrongen op de indiening van voorstellen tot grondwetsherziening door do regeering, in den loop dezer legislatieve periode, wegens de urgentie van het kiesrechtvraagstuk. Do tribunes zyn stampvol. Het lid Troelstra lichtte het voorstel toe. Spreker merkte op, dat het doel, mot het voorstel beoogd, voor hen, die de beteekenis kennen van den strijd, die vooral in den laatsten tijd voor het kiesrecht is gevoerd, nog al duidelijk is. Het doel is in het parlement een weerslag te geyen op de adresbeweging, door sprekers party gevoerd en die voorloopig in de aanbieding van een volkspetitionnoment weerslag heeft gevonden. Het doel van het voorstel is daarom weerslag op die demonstratie en actie ten gunste van algemeen kieBrocht te vinden in het parlement, en Kamer en regeeriug te doordringen van het belangrijke dier beweging, iets wat zeer noodzakelijk is, omdat in do liberale pers en vooral in de rechtsclie pers getracht is de beteekening der bewegingzooveel mogelijk to verkleinen. Het doel van het voorstel is om daartegenover op te komen togen misleiding en de daaruit voortvloeiende struisvogelpolitiek. Vandaar is het doel van het voorstel, om de ware beteekonis dier beweging in het licht te stellen en aan do Kamer gelegenheid te geven by de regeering aan te dringen op spoed met het kiesrechtvraagstuk. De vorm, waarin het voorstel is gedaan, is het meest aangewezen, omdat het wenschelijk is, dat de uitspraak der Kamer zooveel mogelijk onbeïnvloed is door de regeering. Spr. waardeerde wel de belangstelling van den minister-president door aanwezig te zijn maar oordeelde evenwel ingrijpen door de regeering in do debatten niot noodzakelijk. liet belang der zaak brengt mede, dat de debatten over het voorstel worden gevoerd tusschen de verschillende partijen. Mot het oog daarop schakelde spr. daa oui uit, aanvallen op de regeering over haar houding op 19 September bij gelegenheid van de aanbieding van het volkspetitionnement en alles wat daarna in do Kamer is voorgevallen. Die kwesties kunnen bij het algemeen begrootingsdebïit ter sprake komen. Spr. erkende wel ten volle het recht van de regeericg om zich in het debat te mengen, maar het doel van het voorstel is, om, tegenover de miskenning vooral onder de rechtsche partij; n van de beteekenis der beweging voor algemeen kiesrecht — eene miskenning, die de machthebbers op een govaarlijk dwaalspoor kan leiden — de ware beteekenis dier beweging in het licht te stellen. Spr. wec3 vervolgens op het groot aantal handteekeningen, wélke 't petitionnement voor algemeen kiesrecht in alle oorden das lands vond. Nagaande de verschijnselen, wolke zijn waar te nemen, meende spr. te kunnen consteteeren een gevoel van malaise in christelijke kringen. .Men leeft daar van don eenen dag in den anderen, om de macht zoolang mogelijk in handen te houden. Maar vooral is sterk een gevoel van onbevredigdheid bij de arbeidersklasse, wegens het niet tot stand-komen van sociale wetten, die eenvoudig worden achtergesteld hij de militaire wetten. In dit verband herinnerde spr. aan het gesukkel met de bakkerswet wegens slechte opzet en voorbereiding daarvan. De beweging voor kiesrecht, beschouwd in de omlijsting van het gevoel van malaise i;n onbevredigheid onder de arbeidersklasse, achtte spr. 't ook van groote beteekenis, dat een derde der onderteekenaren van het volkspetitionnement vrouwen waren. Wat nu het algemeen kiesrecht aangaat zag spr. zeer wel in, dat de invoering daarvan niet op eenmaal een einde zal maken aan de sociale tekortkomingen. Men zal de arbeidersklasse eerst moeten leeren het kiesrecht dienstbaar te maken aan inwilliging van sociale wenschen. De ondervinding leert echter, dat de arbeidersklasse reeds goed op weg is om dit te leeren, al is invoering van algemeen kiesrecht op zich zelf dan ook niet voldoende, om de euvelen waarvoor men 't wensclit uit de wereld te helpen. Maar de mate van invoering en van inhoud der sociale hervorming hangt wel degelyk samen met het kiesreehtvraagstuk. Spr. wees er op, dat bij het toenemend deel der arbeidende klasse de wensch naar algemeen kiesrecht dan ook levendig wordt. Gelukkig dat daarbij ook een gevoel van eigenwaarde een rol speelt. Uitvoerig schetste spr. de toestanden in de verschillende landen, niet 't min'st ook tengevolge van auarchie in productie en duurte. Europa staat als 't ware op een krater. Naast allerlei economische factoren is het internationaal oorlogsgevaar haast niet van de lucht. In het licht beschouwd van de tijdsomstandigheden, welke wy thans beleven, moet men de beweging voor algemeen kiesrecht, door de soc.-dem. op touw gezet, bezien als een beweging, welke niet beoogt de arbeiders tegen den Staat op te zetten , maar om datgene, wat in die klasse leeft en gist, te leiden in paden en te trachten die klasse toenemenden invloed te geven bij de wettelijke maatregelen. Vervolgens betoogde spreker, dat wy, wat liet kiesrecht betreft, ten achter staan by het buitenland en dat het vrouwenkiesrecht niet meer is een Amerikaansch of Aziatische kwestie, maar een Europeesche werkelijkheid is geworden. Wat nu de beweging der soc.-dem. zelve aangaat, merkte spr. op, dat opgemerkt is geworden, dat zij niet spontaan was bijv. niet zoo spontaan als de ant-revol. schoolwetbeweging van 1878, maar voor een dergelijke spontaniteit bedankte spr. Toen ging 't ook om geheel iets anders, nl. voor de bijbel, het kind en God. Ook zyn er thans geen bidstonden gehouden. Ook is bij het soc.-dem.-pctitionnement voor algemeen kiesrecht geen kunstmatige opwinding aangewend. De lijsten zijn niet op openbare plaatsen neergelegd enz. Kr zijn hier eenvoudig arbeiders tot arbeiders gekomen, o:n met elkander te spreken. Vele handteekeningen hebben avonden gekost. Dit was het gevolg vat» den opzet der zaak t Ging er om, of niets de soc.-democratie in hun kiesrechtstryd zou steunen, maar die handteekenigen droegen daartoe te meer het kenmerk van overtuiging. Nagaande den strijd, van lvath. zyde aangebonden tegen de socvdeni. beweging voor alg. kiesrecht, haalde spreker citaten aan, ten betooge, dat Aalberse en diens vrienden zich bij hun bestrijding van het petitionnement niet hebben gesteld op het standpunt van het kiesrocht-vraagstuk, maar op anti soc.-dem. standpunt. Door die wijze van strijd-voeron rust echter op die mannen de plicht te toonen wat zij dan zelf voor hot kiesrecht willen doen. Wanneer zij dit nalaten, is er in de Kamer geen kwalificatie voor t^ie houding to vinden. , , .. , Ook wees spreker op de houding van de anti-revol. pers, o.a. van hot iricsch Dagblad, maar, hierop lettende, kan men ook niet zeggen, dat de christelijke arbeiders niet te vinden waren voor het kiesrechtadres. Dat zij niet hebben medegedaan is, doordien men tegen over lien 't roode spook heeft uitgespeeld. Wat nu aangaat het resultaat met het petitionnement; ondanks do tegenwerking is bereikt wat men allereerst wilde hebben, n.1. bewerking van den ondergrond en iu de arbeidersklasse meer juiste begrippen te verspreiden. Het eerste resultaat hiermede verkregen ia ook niet ontmoedigend, wanneer men ziet, dat bü de jongste gemeenteraadsverkiezinien door de soc.-dem. ongeveer vyftig procent nieuwe zetels zyn verkregen. Dit is bereikt, ondanks de tegenwerking en geringschatting der beweging. Trouwens reeds vooraf is in de rechtsche pers gesproken van eeu fiasco dier beweging; vooraf reeds werd van die zijde de socialistische beweging voor het kiesrecht geestelijk veroordeeld. Eene vergelijking van deze beweging met de Christ. school,vet-beweging van 1878 gaan dus in 't geheel niet op; reeds daarom niet, omdat meu toen te doen ! ad met een groote godsdienstige opwinding, die men langzamerhand heeft weten te esploiteeren. Een voorbeeld van kracht en ernst der soc. dom.-kiesbeweging was ook hierin gelegen, dat op- een dag in de week een 20 .000 arbeiders naar Den Haag optrekken. 't Was dus geen pic nic op Zondag. De roode Dinsdag heeft wel degelijk indruk gemaakt in den lande. Ook is van burgerlijke zijde gezegd, dat do optocht zonder geestdrift was, omdat het zoo ordelijk en kalm toeging, maar 't was zaak te handelen op eene wijze, dat geen burgemeester aanleidiug zou vinden voor de toekomst geen verlof voor een optocht te geven. De opmerking van burgerlijke zyde maakt dus vrijwel den indruk van provocatio. Sprekers partij zal voortgaan op de ingeslagen weg, maar, wanneer men van den anderen kant maar steeds voortgaat met miskenning en geringschatting, dan zou 't er wel eens toe kunnen kijinen, dat den arbeiders het voorbeeld van Zweden, België en andere landen voor oogen zal worden gehouden om hun door politieke massastaking het algemeens kiesrecht to doen geworden. Steeds heelt spr. zich tegen dergelijke maatregelen gekeerd, maar als de heeron persé door allerlei middelen trachten to ontkomen aan den wensch der arbeidersklasse, dan zou 't echter zoover kunnen komen, iu welk geval echter die onwilligen de verantwoordelijkheid dragen. Weerbericht. Hoogste barometerstand 775,8 to Clermont, laagste 753,1 te Malinhend. Verwachting tot deu avond van 15 Nov.: Matige tot krachtige Z. tot Z.-W. wind, betrokken tot zwaar bewolkt, waarschijnlijk regen, dezelfde temperatuur. Koffieberichten. Amsterdam, 14Nov. Goed ord. Java 52 ct., goed aver. Sant03 44 ct. Rotterdam, 14 Nov. Goed ord. Java 51 ct., goed aver. Santos 44l/ 2 ct. Hamburg, 14,. Nov. Per Dec. 67l/ 2 Per Maart 67 Per Mei 6ü 3 /^ Per Sept. 661/2 Havre, 14 Nov. Per Dec. 821/» p e r Maart 82 Per Mei 82 Per Sept. 8U/2 Suikerberichten. Hamburg, 14 Nov. Per Nov. 16,97 5 Per Jan.Maart 17,20 Per Mei 17,225 p er Aug. 17,42 5 Per Oct.-Dec. — De openingskoersen op de beurs to Londen waren heden naar men ons seint: Atchison and Topaka IIOV4 Denver Rio Grande 25 Erie 3-SVs Missoort, Kansas and Texas 32 7 / a Ontario 41'/j Southern Pacific llöl/s Southern Railway 30V2 U.S.SteelCom mo n G4 s /n Union Paci üc 17 ó s / t Rocklsland 27 5 / a Amalgamat. Copper 6()l/ 4 GreatCobars 2i/ 4 Peruvian Hl/4 Peruviaa Preferent 433/g Marine 151/j Shells 8t> Stemming prijshoudend. --- Vervolg Binnenland 's-Hertogenbosch, 14 Nov. By kon. besluit van 10 dezer zijn, met ingang van 16 dezer tot wederopzegging benoemd tot plaatsvervangers van den districtsveearts, wien Teteringen als standplaats is aangewezen, de geëxamineerde veeartsen L. E. Van Dixhoorn te Uden, C. H. Molendijk te Dinteloord, H. H. Nijssen te Eindhoven en A. Van de Saude te Steenbergen. Bisschopswijding van Mgr. Th. Van Roosmalen. Onze prachtige St. Jan wordt wederom in feestdos gestoken, een der zonen dezer stad, zoo menigmaal aan de hand zijner moeder in dit heiligdom binnengeleid, :cal nti morgen door den Metropolitaan der Nederlandsche kerkprovincie in diezelfde kerk worden binnengeleid, omringd dooide prinsen der H. kerk, Mgrs. Hofman en Meeuwissen, om onder aanroeping van den H. Geest, de Hoogepriesterlijke Zalving te ontvangen. In het ruime priesterkoor, thans versierd met roode zyde draperiën, staat hot dubbel altaar waaraan Consecrator en Consecrandus gezamenlijk zullen officieeren. Tegenover don troon van onzen Bisschop is opgesteld de troon voor Mgr. Tlieodorus Van Roosmalen, terwijl het St. Antoniusaltaar reeds opgesierd is, ter ontvangst van den nieuwen Apostolischen Vicaris, die vandaar uit, begeleid door de Wijbisschoppen telkens naar het Hoogkoor wordt geleid tot ontvangst der II.II. Zalvingen en de aan Zijne Hoogwaardigheid verbonden insigniën. Voor het dubbel altaar is evenals bij de Consecraties van Mgrs. v. d. Ven, Wultingh en Genrts gebruik gemaakt van de altaartombe welke jaarlijks den goudeu Mariatroon gedurende de Meimaand schraagt. Mgr. Van Roosmalen zal, naar wij vernemen, morgen-namiddag van 12.30 tot I.30 uur ten huize zijner moeder, Mevrouw Wed. Van Roosmalen, Breede Haven alhier, receptie honden. Z. D. H. Mgr, W. Van de Ven, Bisschop van 's-Bosch, heeft op voordracht van den hoogeerw. prelaat der Abdij van Berne, benoemd tot pastoor te Haarsteeg, den weleerw. hoer W. Van Thiel en tot kapelaan te Vlijmen, den weleerw. heer J. C. Van Rooy. Mgr. W. Van de Ven, Bisschop van 's-Boseh zal a.s. Woensdag en de geheele volgende week geen audiëntie verleeneu. De WelEerw. heer P. J. Van Oosten te Bodegraven heeft liet beroep bij de Evang Luthersche gemeente alhier aangenomen. Heden-morgen is generaal-majoor Bruce commandant der '.'e divisie, alhier aangekomen tot het bijwonen vau oefeningen op de kaart met heeren officieren. Van de directie der Chiéago-Iiioscopo ontvingen wij een zeer fraaien kalender. De directie, die door hare prachtvolle^ bioscope-voorslellingen steeds blijk geeftr op een fraaie uitvoering prijs to stellen, heeft zulks opnieuv. bij de uitgave van dezen kalender getoond. Hij ziet er keurig uit en het landschapje, dat het schild van het ons gezonden exemplaar siert, verdient oen gcod plaatsje. De Cliicago-Bioscopo verspreidt do kalenders niet, doch stelt ze alloen op aanvraag gaarne aan een ieder ter hand. Bern. Eehl. De recensent van de Brcdaicht Crl„ de heer J. K. B. schrijft in zijn bespreking van een door Breda's Mannenkoor gegeven uitvoering het volgende over onzen vroegeren stadgenoot, den lieer Bern. liehl: „Als solist werkte op dit concert mede de heer Bernurd -Reli'1, een violoncellist, die reeds lans* een goeden naam heeft, doch dien wo nooit eerder het genoegen hadden te liooreu. „De violoncel is misschien het meest misbrnikto instrument ter wereld. Het is voor de meesten het instrument der sentimentaliteit. „Overwin de sentimentaliteit en ge nadert de kunst." „Voor den heer liehl is do cello niet het instrument van de sentimentaliteit, doch van den gezonden zang. Want gezond is zijn rijke, mannelijke, den hemel zij dank niet weeke toon, waarin hij nu en dan een teederen klank weet te leggen. Vol sentiment, doch zonder sentimentaliteit is zijn voordracht. „Het is geen overschatting van een stadgenoot (we kennen dat: elke stad heeft immers haar stedelijke beroemdheden! als we verklaren, dat de heer Kehl behoort tot de weinige, echt artistieke cellisten. „Pat hij technisch en ook als componist veel in zijn mars heeft, bewees hij duidelijk door zijn spel en door de eigen compositie, die hij voordroeg." Het Stedelijk orchest. Dezelfde recensent, als in bovensigana bericht genoemd, bespreekt ook een concert door Ogisr's korps in -Concordia te Breda gegeven, met medewerkiug van de Breda sche pianiste inej. Speet. „Het gebeurt niet dikwijls, zegt hij, »temmen tot ambtenaar van den Burgerlijken Stand den heer P. A. Cornelissen, ambtenaar ter secretarie alhier. **— De lessen van 't herhalingsonderwijs zijn wederom aangevangen. Zij worden gegeven door de heeron J. M. Diels, hoofd der school, en M. DriesBen, onderwijzer. 25 leerlingen nemen er aan deel. BERGEN-OP-ZOOM, 13 Nov. Gisterenlavond overleed alhier de Weledelzeergel. Theer Joannes Oasimirus de Moulenieester, mrts, doctorandus in de medicijnen, oud-lid win den raad onzer gemeente. | Om redenen van gezondheid moest hy Ahtereenvolgens verschillende betrekkingen ne Heggen, pas nog die als geneesheer vin het Gasthuis. Zijn aandenken als dat van een humaan en voorzichtig geneesheer zal nog lang by velen in dankbare herinnering blijven. f'GINNEKEN, 12 Nov. In de Zaterdag gehouden vergadering van den gemeenteraad werd met algeuieene stemmen benoemd tqt secretaris dezer gemeente, de heer A. G.'Bastiaansen, gemeenteontvanger. Met den benoemde stond op de voordracht de heer J. II. Van Mierlo te Breda. Tot lid der schoolcommissie werd herbenoemd de heer Jac. Roovers. **— In het Ulvenlioutscho boseh werd Zaterdag eenu drijfjacht gebonden door do vereeniging Be Wilde Fazanterie. Te voren was besloten, dat niet geschote"n zou worden op hennen-fazanten, doch enkel op hanen. Geschoten werden 9 fazanten, 3 hazen, C kouijnen, 10 houtsnippen, 1 nieerkolf en 1 wezel. ---