R. K. STAATSPARTIJ. Mr. GOSELING SPREEKT OVER DE TAAK DER KATHOLIEKEN. BEWOGEN OPROEP VAN DEN LEIDER OM DE EENHEID TE BEWAREN. In een druk bezochte vergadering — slechts enkele plaatsen waren niet bezet — heeft gister-avond in het Concertgebouw Mr. Goseling, voorzitter der R.K. Tweede Kamerfractie, gesproken voor de leden der R.K. Staatspartij. Onder de aanwezigen merkten wij op Burgemeester van-Lanschot, den Plebaan der stad; Mgr. Goorts, verschillende pastoors en andere geestelijken, het Kamerlid Mr. F. Teulings en nog vele andere vooraanstaande persoonlijkheden. V.an Jhr. Mr. A. van Sasse van Ysselt en Mgr. F. Hendrikx, was verhinderingsbericht ingekomen. De heer L. Meuwese sprak een begroetingswoord, waarin hij ook mevrouw Goseling hartelijk welkom toeriep. Hij gaf een korte opsomming van de verdiensten des heeren Goseling voor de R.K.S.P. sedert deze in 1930 Jhr. Mr. Ruys z.g. opvolgde, van wien hij het Schaepmanfonds en het Partijbureau erfde. Direct heeft Mr. Goseling getracht de partij uit te breiden en vooral de belangstelling der jongeren te winnen. Daartoe richtte hij de kernen en de propagandaclubs op en vormde de adviesbureaux. Het partijprogram werd vervolmaakt en in alles werd Mr. Goseling de groote ziel en stuwende kracht. Namens de Bossche afdeeling brengt spr. hem daarvoor hulde en dank. Mr. Goseling sprak daarna, zijn rede aanvangende, het talrijke gehoor aan met de titulatuur „Brabanders-Nederlanders". In die begroeting wenschte hij allen te omvatten. Daar zit in een groot gevoel van verbondenheid in het werk, juist in deze dagen. De Brabantsche aard is zeer waardevol in die algeheele samenwerking. Brabant kan niet zonder het Noorden, waar de stoottroepen staan, het Noorden kan niet zonder het Zuiden. Dat is de groote verbondenheid, dienstbaar aan het lieve vaderland, aan Nederland. De verkiezingsstrijd moet grootsch worden gezien, zegt spr. Niet aller belangetjes naast elkaar stellen. Geen partij echter kan zoovele verlangens vervullen als de R.K.S.P. die een volkspartij is in den waren zin des woords. Wij hebben een gezamenlijke taak, als Nederlanders tegenover het vaderland. Daartegenover valt alles weg. De verkiezingsstrijd moet samenbinding brengen. Er is een ontzettend gebrek aan bezinning. Er is een ontstellende vervlakking, een te veel aan lichtvaardig oordeel op politiek gebied. Er is verscheidenheid in willen en streven door verscheidenheid in levensbeschouwingen. Bij het aanvaarden van den strijd, moeten, wij dien grootsch zien in het kader van het wereldgebeuren. Het program van 1933 zei reeds van de komende parlementaire periode dat zij een van de gewichtigste en moeilijkste zou zijn. Dat is letterlijk bewaarheid. Het economische dieptepunt is nu gepasseerd. Des te scherper teekent zich nu de strijd op geestelijk en staatkundig terrein. In djt opzicht is de parlementaire periode die komen gaat nog gewichtiger dan die we staan af te sluiten. Daarom moet de strijd van 26 Mei a.s. grootsch worden gezien, geen spel, maar in het verantwoordelijkheidsbesef tegenover het vaderland. Ten strijde. Spr. wekt de katholieke Nederlandei's op, dat zij toch mogen weten wat zij doen, hun plicht vervullend tegenover God en vaderland. Het is thans de tijd niet meer op vergaderingen voorlichting te geven en debat toe te staan. Daarop heeft de partij zich toegelegd in de vier jaren die achter ons liggen. De vruchten zijn heerlijk. Duizenden bewuste werkers vullen Ue gelederen. Het is bijzonder verheugend dat zoovele bewuste strijders gevormd werden, waardoor ook velen buiten onze rijen ons werk leerden kennen. Thans dus geen debatteeren meer tegen den eerste den besten politieken analphabeet. Debatvergaderingen in grooten stijl zijn als publieke vermakelijkheden, waarvoor geen belasting wordt betaald. In de draaikolken van de politieke wateren is het echter zaak vast te houden, de teugels in handen te houden en te wijzén waarheen De geruchtmakendste zijn niet de belangrijkste. Zij hebben echter iets geleerd, het Nederlandsche volk iets geopenbaard, namelijk dit, dat in Nederland de liefde voor de vrijheid is gebleven en dat men hier een afkeer.heeft van staatsalmacht en tyrannie. Openbare politieke debatten onder geloofsgenooten, zijn overigens uiterst geschikt om de christelijke liefde te schaden. Dat alleen reeds is een afdoende reden, om van dergelijke debatten af te zien. Elke vaan van afsplintering moge op 26 Mei worden verscheurd! Het karakter onzer vergaderingen, zegt spr., moet dit zijn, dat wij geen personen bestrijden. Ziet ook in den verkiezingsstrijd wat vereenigt op zakelijken en geestelijken grondslag. Tegenover samenwerkender. en tegenover tegenstanders geldt dit: wij bestrijden geen personen, naar het woord van Mgr. Nolens, dat menigeen in zijn daden beter is dan op grond zijner beginselen wordt verwacht en omgekeerd menigeen in zijn daden niet is wat op grond zijner beginselen verwacht kon worden. Wat willen wij? Wat wil in den wirwar van tegenstellingen de R.K. Staatspartij? Ook in de tegenstellingen in den strijd moet men iets grootsch zien. Er zijn vier groote tegenstellingen waartegen ons verzet, onze waakzaamheid en onze onderscheiding gericht moet zijn. Allereerst het goddelooze communisme. Katholieke landgenooten en anderen waarop 's Pausen woord diepen indruk maakte, verstaan zich in deze. Niet het minst zij men op zijn hoede nu dit gevaar zich hult in de vermomming der neutraliteit, den wolf in schaapsvacht. De strijd moet gezien worden in het teeken van de groote revolutie onzer dagen. Al heeft Nederland geen barricades, het sluipend vergif is er niet minder gevaarlijk om. Spr. attendeert op de cellenvorming, de vermommingen ook in verkiezingsreclames. In oiftie dagen moet men dus buitengewoon op zijn hoede zijn. Preventieve maatregelen moeten tegen zulke lieden genomen worden. Het tweede gevaar, de staatkundige levensbeschouwing van het uitsluitend leidersvertrouwen, voerend tot staatstotaliteit. Die waan kan in 1937 aan den kant worden gezet en gebroken worden, tot hun eigen heil, maar allermeest tot heil van het Nederlandsche volk, want het Nederlandsche volk wil zichzelf blijven. De staatstotaliteit komt nergens zoo sterk tot uiting als in de verhouding van Kerk en Staat. Spr. verwijst slechts naar 's Pausen encycliek: „Mit brennender Sorge". Alleen zij die in dit. opzicht alle redeneering over boord gooien, aullen blijven zeggen: es ist nicht wahr. Anderen oordeelen terecht naar de houding die groepen hier aannemen, tegen die verschijnselen elders. Daardoor oordeelen zij met verstand en vrijheid. Het practische onbegrensde leidersvertrouwen voert, volgens den Paus, tot groote gevaren ook voor het geestelijk leven. Daaruit blijkt de valschheid van de leuze: Mussert of Moskou. Wij Katholieke Nederlanders leveren een sterk aandeel in den strijd tegen beiden, en zóó zal het Nederlandsche volk beiden overwinnen. Als derde gevaar stipt spr. aan de absolute norm der democratie. Dat wordt een valsche democratie. Indien men behoorlijk onderscheidt, kan er geen misverstand zijn over de beteekenis en de waarde der democratie in het belang van het Nederlandsche volk. Iedei-e gedachte aan volkssouvereiniteit hebben wij verworpen, zegt spr., doch wij blijven verknocht aan een gezonde medezeggenschap van het volk. Gezonde volksinvloed en sterk gezag, elkaar sterk aantrekkend en vasthoudend! Schaepman heeft gezegd dat democratie geen revolutie beteekent. Ons program 1937 zegt opzichtens het punt der democratie: In overeenstemming met ons karakter, onze geschiedenis en beschaving moet aan het Nederlandsche volk zijn staatkundige medezeggenschap verzekerd worden door middel van in vrijheid gekozen volksvertegenwoordigers. Op dit juiste fundament en in dezen zin, zijn wij de hechtste democraten en van de democratie het hechtste bolwerk. Ten vierde wees spr. op het gevaar van het politiek-liberalisme. De valsch individualistische geest moet bestreden worden. De ware gemeenschapszin moet worden aangekweekt die alleen voeding kan vinden in christelijken bodem. Van het resultaat van dit werk hangt veel af voor de toekomst. Mr. Goseling spoorde vervolgens krachtig de jongelingschap aan om zich, lichting na lichting, te scharen achter het groote werk. Het werk der R.K.S.P. Na alzoo in het eerste deel van zijn rede de stroomingen en tegenstellingen onzer dagen te hebben aangewezen, kwam spr. na een korte pauze tot het meer positieve van het werk der R.K.S.P. en de positie van de Katholieken in Nederland op staatkundig gebied. De Katholieken in Nederland vormen op staatkundig gebied het sterkste blok en zullen dat blijven, niet uit wellust tot Roomsche machtsformatie, niet om te grijpen, maar alleen om het vaderland te dienen. Het is een snoeverij als in ons program staat: Onze beginselen kunnen niet zonder ernstige schade worden verwaarloosd, maar de toepassing er van strekt tot zegen. Wij moeten hieraan uiting geven, dat wij bereid en in staat zijn land en volk te dienen. In 1937 kunnen wij nog uitgaan van deze richtlijn, dat de Katholieken rustig kunnen zijn; maar zonder waakzaamheid zijn, beteekent een gevaar. Alleen gelijkgerichte samenwerking is in staat een dam op te werpen tegen roode en bruine gevaren. Deze samenwerking is in Nederland een feit, en een groot landsbelang, juist nü. Nu worden tegen de Katholieken dezelfde opmerkingen te berde gebracht als in 1883 tegen Schaepman, dat de partij overbodig is, niets voor de Katholieken te winnen biedt, maar wel te verliezen. Na 50 jaren praat men dat weer na maar ongebroken en in verjongde kracht staat er nog de R. K. Staatspartij, want de oproep was dat de Katholieken zich zouden vereenigen in een staatkundige partij. Ook op protestantschen grondslag zijn er principieel christelijke rtijci: De politieke partij, is een schild voor de vrijheid van kerk en geloof. Men verwijst ons naar een Concordaat, maar ons. antwoord daarop bestaat uit drie woorden: „Mit brennender Sorge", waarmede Mr. Goseling duidde op de bekende Pauselijke encycliek onder dezen titel. Mèt Schaepman herhaalt spr.: Voor d's Katholieken in Nederland is vereeniging rond een staatkundige partij plicht. De eenheid van die partij valt daarbij niet uiteen door een onderlinge twist van twee schildknapen! Geestelijke waarden. Het gaat om hooge geestelijke goederen waarvoor we waakzaam hebben te zijn om ze te behouden. Die goederen werden niet het minst door Katholieke staatkunde verworven, door werken in een groote lijn. Die erfenis der vaderen eischt waakzaamheid en eigen kracht. Het gaat om de vrijheaen van kerk en school en opvoeding onzer kiftderen waarvoor we verantwoordelijk zijn aan God. Om de vrijheid der jeugdorganisaties, der universiteiten, der pers, radio en ziekenverpleging. Die kunnen alleen behouden worden, door stand te houden. Een ding is daarbij noodig: dat de Katholieke Staatspartij blijft strijden in het voorste gelid. Boven al die vrijheden, staat de vrijheid van de kinderen Gods. De ergste kwaal van dezen tijd is de excessen van de vrijheid aan den eenen kant, de excessen van het gezag aan den anderen kant. Taak van onze staatkunde is herstel in de juiste orde, in bewuste afhankelijkheid van God. Het gaat om een geestelijk en lichamelijk gezond volk. Dat is wat anders als de theorie en practijk van ras en bodem. Niet alle wenschen konden worden bereikt. Men kent het politiek program van de R. K. S. P. opzichtens de groote gezinnen. Wij zelf zijn niet voldaan met hetgeen bereikt werd. De R.K.S.P. blijft er voor strijden. De ellende der werkloosheid heeft de volle aandacht, maar men mag zich niet storten in avontuurlijke politiek. Alles blijft echter gericht op meer werk voor ons volk. Men kent ons parool op handelspolitiek gebied: ook op dat der defensie ten koste van offers en persoon, omdat wij ons nationale volksbestaan zullen doen eerbiedigen en wij ons niet onder den voet laten loopen. Er moet ordening komen in .het bedrijfsleven, maar die de economische dictatuur nastreven vinö"en ons lijnrecht tegenover zich. Vrije concurrentie is onwezenlijk en schadelijk voor ons volk. Ook hier moet het algemeen belang richtsnoer blijven. Opbouw van een betere sociale orde zal men met ons ter hand kunnen nemen. In het herstel dier juiste orde ligt de beveiliging onzer democratische staatsorde. De Katholieke Staatspartij is de groote nationale volkspartij, midden in de concrete politiek, zich wijdend aan de belangen van het geheele volk en daarbij aangewezen op samenwerking met anderen. De R. K. S. P. wil daarbij allereerst ziin en blijven een beginselpartij. Wat het zwaarste is, moet het zwaarste wegen. Niet het kleine, eigen belang mag domineeren. Anders pleegt men in de seconde waarin op 26 Mei het stembiljet wordt ingevuld, een driedubbelen zelfmoord: als kiezer, als katholiek en als Nederlander. Onze staatkundige eenheid is een kostbaar ?oed voor ons volk. Een enthousiast applaus betuigde de instemming der massa met deze in rustigen en beschaafden stijl voorgedragen rede. De moderator van de R. K. Propagandaclub Dr. Schaepman, de W.Eerw. heer Bekkers, heeft een kort slotwoord gesproken. De voorzitter sloot hierna op de gebruikelijke wijze, waaraan de Patronaatsharmonie van St. Cathrien nog een marsch toevoegde. --- DE ZOMERTIJD. Hij begint in den nacht van Vrijdag op Zaterdag. W ij herinneren eraan, dat de zomertijd aanvangt in den nacht van 21 op 22 Mei, dus in den nacht van Vrijdag op Zaterdag en wel om twee uur. Men doet het verstandigst om Vrijdag-avond voor het naar bed gaan de klokken een uur vooruit te zetten. --- DE HEER BOUWMAN EN RECTOR DE GREEVE. Nog geen beslissing gevallen. Inzake de onderhandelingen welke gaande zijn tusschen den heer A. Bouwman te Puijflijk, den leider der z.g. actie-Bouwman en rector Henri de Greeve te Haarlem, vernemen wij dat de besprekingen van vertrouwelijken aard zijn en dat tot heden nog geen beslissing is genomen. — Zoo men weet bedoelt rector de Greeve den heer Bouwman alsnog te bewegen tot de R. K. Staatspartij toe te treden. --- DE WERKLOOSHEID DAALT. Mr. Slingenberg, de minister van Sociale Zaken, heeft aan een redacteur van de Tel. meegedeeld, dat er een sterk dalende tendens in de werkloosheid is te constateeren. Teekenen wijzen er op, dat deze zich voorloopig zal blijven voortzetten. Nominaal zijn we op het oogenblik derhalve weer ongeveer op het peil van begin 1933 hetgeen in werkelijkheid een verbetering beteekent van rond 175.000, zoodat het normale accres van vier crisisjaren vrijwel opgevangen is. --- Het Woord is aan..... Het Woord is aan..... Het Woord is aan HEINRICH HEINE : In deze dagen strijden wij voor ideeën en de kranten zijn onze vestingen. --- FRICTIONS. * Ver van zijn land cn ontdaan van het decorum dat zijn door geboorte en traditie toevertrouwd ambt hem weldra zou geschonken hebben, zal de vorige koning van Engeland in het begin der volgende maand in Frankrijk trouwen. Dit huwelijk zal door niemand zijner familieleden worden bijgewoond. Onwillekeurig zal de nagedachtenis aan zijn vader, koning George V, die nog levend op den huwelijksdag van zijn oudsten zoon 72 jaren zou geworden zijn, den hertog van Windsor zeer nabij zijn. Immers, juist in dagen van beteekenis keeren de herinneringen steeds het sterkst terug en bij het wenden der herinnering naar vroegere dagen komen de beeltenissen van vader en moeder het sterkst naar voren. In luttele maanden is er wel veel veranderd. De prince charming, het meest-bereisdc vorstenkind der wereld, schier verafgood door zijn volk, troonopvolger, die zich kon verlaten op de liefde en aanhankelijkheid van een wereldrijk van millioenen zielen, vergeet de eer van zijn huis, ontwijkt zijn roeping, keert zijn verwanten den rug toe om in Oostenrijk te gaan golfen en de golven van misprijzing langs zich te zien gaan. Intusschen wachtte ergens in Frankrijk een vrouw den goeden afloop hater tweede echtscheiding af. Driemaal was bij haar scheepsrecht. En in dien zucht naar recht sleurde zij den man mee, die in stede van een goed vorst te kunnen en te willen zijn, de ambteloosheid verkoos boven de taak, die om haar grootheid en beteekenis en traditie niet vaarwel gezegd had mogen worden oni te voldoen aan wat zoo sterk op een gril, op een avontuur lijkt. Straks vlamt de sensatie om beider levens nog eens op. Dan mindert het vuur cn voor de zomer om is en in Engeland de rust is weergekeerd, zal de wereld dezen spot van liefde gaan vergeten en zijn deze levens gedoemd in nutteloosheid zich naar het einde te spoeden. Dit is de trafiek van dit sombers avontuur. --- HET KLADVERBOD. Gelukkig zeg, dat kladverbod: Geen kiesgeklad op straat! Die koeien-let ters-klodderij Is iets dat zéér misstaat, 't Ontsierde pleinen en trottoirs, 't Ontsierde dorp en stad, Geen muur was eertijds veilig voor Het knoeierig kiesgeklad. Het was met recht een modderig, Laag-aan-den-grondsch gedoe; Dat schreeuwerig, brutaal geknoei: Waar diende zooiets toe} . .. Je liep er immers „overheen", Negeerend aan „voorbij", Je veegde eens je schoenen af Aan „stemt op die partij". ... Ze werden samen steeds vertrapt: Partij cn candidaat, Tesamen zich besmeurd te zien U'as 't eenicst resultaat! — Maar toch: al is dat klad verbod Ook wettelijk bepaald, Trots dat tvordt menig candidaat Nog door „het slijk" gehaald.... Harry Poli* ---