OSS ALS INDUSTRIESTAD. ij liet hooren van dezen plaatsnaam zal men zond(er twijfel moeten denken aan margagrie. Immers Oss is de bakermat geweest van deze thans zoo machtige industrie. >\'a den oorlog van 1870 werd de uitvinding van cfen Franschen scheikundige Mège Mouriez door de toenmalige firma Antoon Jurgens aangekocht en spoedig mocht deze industrie zich in den grootsten bl»ei verheugen en ontstonden opvolgend de margarinëfabriéken van Joh. Jurgens, Simon van den Bergh en Meyer van Leeuwen in Oss. Omstreeks 1891 werd de fabriek van den Bergh overgebracht naar Rotterdam en eenigen tijd later iterqien de fabrieken van Joh. Jurgens en van leeuwen stop gezet, terwijl nadien de firma H. Hüiióg bij hare bestaande export-slagerij eene tnargarine-fabriek begon, die spoedig van grooten omvang werd. Deze fajpriek is thans nog de eenige in Oss, wiji voor eenige jaren de fabriek van de N. V. Ant. Jurgens werd verplaatst naar Rotterdam en opgenomen werd in het groote Margarine Unie Concern, waaraan thans ook H. Hartog's fabrieken zijn ' toegevoegd. Ais aanhang van deze industrie ontstonden een viertal groote kuiperijen en kistenfabrieken die thans nog steeds aan een aantal personen werk verschaffen. Niet het minst danken aan de hier gevestigde industrieën hun opkomst: de N. V. Boekdrukkerij en Cartonnagefabriek „Acket" en de Drukkerij der firma M. W. van Loosbroek, die thans met hunne drukwerken een eervolle plaats innemen bij de handelswereld in den lande en ver daarbuiten en een zeer goede reputatie genieten. Ook op het gebied der exportslagerijen is Oss bekend en wel door Zwanenberg's fabrieken en Slagerijen en H. Hartog's Slagerij, welke beide de grootsten van ons land mogen genoemd worden. Door Zwanenberg's Directie werd voor korten tijd gesticht de N. V. Organon, een fabriek van Organische preparaten, tot heden de eenige in ons land. Bestuurd door een aantal Doktoren, scheikundige Ingenieurs en Geleerden, gaat deze fabriek met rassche schreden vooruit en gaat zeker een groote toekomst tegemoet. Nog is in Zwanenberg's fabrieken gevestigd de N. V. Olida, eene fabriek voor geconserveerde vleeschwaren, alsmede een fabriek voor alle .soorten groenten in blik, welke dit jaar is gesticht. Deze zaak kan voorzeker voor Oss en omgeving van groote beteekenis worden voor den tuinbouw. De Industrie en Handelsmaatschappij van Gebr. van den Bergh herdacht in dit jaar haar 75-jarig bestaan en mocht bij die gelegenheid van H. M. de Koningin het praedicaat „Koninklijk" ontvangen. Aanvankelijk op kleine schaal begonnen, is het thans wel de grootste fabriek op het gebied van kapok- en wattenbereiding, terwijl sedert een vijftiental jaren daaraan is toegevoegd eene textielfabriek, waarin de fijnst-mogelijke bekleedingsstoffen, gordijnen, loopers, tafelkleeden enz. worden vervaardigd, waardoor deze zaak, ook in het buitenland, reeds spoedig een naam van beteekenis heeft weten te verwerven. Nog mag ik wijzen op de Koekfabriek „de Ster" van Gebr. Ploegmakers en op de lederwarenfabriek van den heer van Maasakker. Ook deze fabrieken zijn van beteekenis. Thans zijn in de voormalige fabriek van Jurgens eenige afdeelingen van Philips-fabrieken en van Klip's' blikfabrieken gevestigd, welke naar men verneemt nog zeer zeker in omvang zullen toenemen. Uit dit alles blijkt, dat Oss nog steeds een aanzienlijke plaats in de Noordbrabantsche Industrie inneemt. H. F. VAN DEN ELZEN, Burgemeester van Oss. --- Advertentie DE GRQJYTER'S FABKDEKEN ■II lilUÜ ¥E s'IHEIRTOOENlBOSOH 11© 511 DOOR EIGEN Kg®?!?*5^ v•' EN EIGEN KFI S v' ■' ' .. ' 4 't ' • * ï --- VOEDINGS- EN GENOTMIDDELEN. „Het is in u, het is in mij: 't is in ons hert, rechtuit gezeid, en 't woord het is — Indachtigheid!" Guido Gezelle. Met de vervaardiging van producten, welke men in het algemeen kan samenvatten als voedings- en genotmiddelen, houden zich meerdere fabrieken van beteekenis in Noordbrabant bezig. De voornaamste tak daarvan, de sigarenindustrie, werd reeds t. a. p. genoemd, naast de textiel- en de leder-industrie, omdat zij met deze 't meest de Noordbrabantsche nijverheid kenmerkt. SUIKER-INDUSTRIE. Om hare belangrijkheid moet hier dan allereerst genoemd worden de suiker-industrie, en wel de bereiding van suiker uit bieten, de beetwortelsuiker. Na de uitvinding van den Berlijnschen apotheker Marggraf, die in, 1747 iji den beetwortel de aanwezigheid van suiker ontdekte, en nadat omstreeks 1799 door Achard voor het eerst practisch suiker werd gewonnen uit bieten, duurde het nog een halve eeuw voordat men hier te lande zich meer op de teelt van beetwortels ging toeleggen. De pogingen, daartoe door Napoleon in het werk gesteld, o.a. door in 1812 te decreteeren, dat binnen het Rijk der Nederlanden 100.000 Hectaren met beetwortelen moesten worden bebouwd, faalden. Eerst in 1860 ging men in enkele streken van het land, waaronder Westelijk Noordbrabant, suikerbieten teelen. Toen in 1860 de graanprijzen sterk daalden 7 dit een nieuwe uitbreiding aan de bietenteelt' Omstreeks 1858 werd "de eerste suikerfabriek • Noordbrabant opgericht te Zevenbergen, i n gevolgd door die te Oudenbosch, terwijl men thans, behalve de reeds genoemde, aantreft f Bergen op Zoom, Dinteloord, Breda, Geertruide/ berg, Leur, Oud- en Nieuw-Gastel, Princenhae* Roosendaal, Standdaarbuitén, Steenbergen «' Werkendam. Deze industrie is uitsluitend grootbedrijf. Door de suikerconjunctuur wordt deze industrie echter ten zeerste in haar ontwikkeling belemmerd en ten deele zelfs met den ondergang bedreigd. --- Advertentie Gebr. Geerkens, Vleeschwaren- en Conservenfabrieken. Schijiidel Bovenstaande foto geeft een overzicht van het gebouwen-complex der Gebr. Geerkens' Vleeschwarentabrieken te Schijndel. In het jaar 1922 werd deze zaak door de Gebroeders Cornelis en Jan Geerkens in exploitatie genomen. Hoofdzakelijk aan de energieke leiding en de groote werkkracht van de tegenwoordige eigenaars is het te danken, dat binnen betrekkelijk korten tijd de slagerij met slechts beteekenis in de naaste omgeving, een fabriek van grooten omvang werd (1926), Behalve een flinken afzet over geheel Nederland, kreeg de firma om haar kwaliteitsproducten ook een zeer uitgebreide clientèle in het buitenland. Indien de gunstige aspecten, waarin het bedrijf zich regelmatig ontwikkelt, blijven aanhouden, is spoedig een veel grootere uitbreiding te verwachten en zal, naast de ruim veertig gezinshoofden, die thans in dit bedrijf hun bestaan vinden, ook de werkgelegenheid nog veel verruimd kunnen worden. Dank zij het sociale gevoel dezer werkgevers is de verstandhouding tusschen patroon en werkman hier wel bijzonder goed. Hier wordt niet alleen gewerkt uit plichtsbesef, maar ook uit liefde en respect voor de patroons. Moge het dezen modelpatroons gegeven zijn hun echt Brabantsche Industrie tot de hoogte op te voeren, die zij er van verwachten, tot bloei van Schijndel, tot welzijn van heel Nederland. ---