HISTORISCHE ANECDOTEN Toen de Shah van Perzië een bezoek bracht aan Koning Eduard, was het Engelsche hof getuige van vele eigenaardige dingen; Zoo hechtte de Aziatische heerscher meer waarde aan honden dan aan meuschen. Een kok, die niet volgens zijn smaak kon koken wilde hij eenvoudig laten terechtstellen. Wanneer hij een concert of opera bijwoonde vond hij het stemmen der instrumenten veel interessanter dan de muziek, gedurende de voorstelling onderhield hij zich luid en ongegeneerd met zijne omgeving. Bij gelegenheid van een gala-diner dat ter zijner eer gegeven werd en waarbij de hoogste waardigheidbekleeders der beide regeeringen tegenwoordig waren, werden er o.a. ook asperges opgediend. De Shah kende dit gerecht heelemaal niet. Hy nam een vol bord, pakte de asperges met zijn vingers vast, liet ze van boven af in zijn mond komen, beet de kopjes er af en wierp de rest met een onnavolgbaar verachtelijk handgebaar over zijn schouders heen op de vloer van de zaal. De heeren en dames van het Engelsche hof waren sprakeloos over deze barbaarsche manier van eten en keken vol verwachting naar den koning, wat deze wel zeggen zou. Koning Eduard, een groot diplomaat en veel te welopgevoed om een gast te beleedigen, vertrok geen spier van zijn gezicht; zonder een woord te spreken pakte hij de asperges op dezelfde manier vast, beet de kopjes er af en wierp de rest achter zich alsof hü het nooit anders gedaan had; de heele tafel zag zich nu gedwongen het voorbeeld der beide koningen te volgen en na het diner leek de vloer der zaal wel een slagveld. Het streven om in alles een voorteeken te zien van den naderenden dood is door alle eeuwen heen een oorzaak geweest, dat aan woorden, op een sterfbed gesproken, bijzondere beteekenis wordt gehecht, ook dan, wanneer degene die ze uitsprak voor zoover wij menschen dat kunnen nagaan, in de verste verte het aanstaande einde niet vermoedde. Zelfs als de ov* geleverde woorden naar het rijk der fabelen zijn verhuisd, blijft de uitwerking dezelfde. De groote massa stoort zich in dezen noch aan den geschiedvorscher noch aan den geneesheer. De eenmaal gehoorde verhalen blijven van kracht, ook als de feiten zich in werkelijkheid nooit hebben voorgedaan. Zoo is om een voorbeeld te noemen door niets bewezen dat Goethe in zijn laatste oogenblikken „Mehr Licht" heeft geroepen. Integendeel, herhaaldelijk is met klem vervoelde naderen, tegen zijn schoondochter zei: vielde naderen, tegen zijn schoondochter zei: „Ottilie, mein Töchterchen, gib mir dein Pfötchen". Desondanks houden millioenen bewonderaars van den man uit Weimar vast aan het geheimzinnige „Mehr Licht", waaraan men immers een veel hoogere beteekenis kan geven dan aan het eenvoudige verzoek om een laatsten handdruk. Dat Julius Caesar toen hij onder de sluipmoordenaars, die hem in den Senaat belaagden, zijn lievelingsbroeder ontdekte, met gebroken stem uitriep: „Ook gij, Brutus", is nooit door eenig geschiedschrijver tegengesproken, zoo min als men ooit getornd heeft aan de woorden van den gelukkigsten aller Caesaren, keizer Augustus, die, toen hij den drempel tusschen het vergankelijke en de eeuwigheid overschreed, met gesloten oogen riep: „Klapt in de handen, schreeuwt uw blijdschap uit". „La comédie est finie", spotte de Fransche schrijver Rabelais toen hij de eeuwige rust voelde naderen en keizer Tiberius nam afscheid van de wereld met de woorden: „Ik geloof, dat ik een God ben geworden". Toen de medicus die aan Ludwig Börne's doodsbed stond, de opmerking maakte, dat het hoesten den patiënt minder inspanning kostte, antwoordde de dichter glimlachend: „Hoe kunt gij u daarover verbazen, ik oefen mij immers reeds den ganschen nacht". Nauwelijks waren die woorden gesproken of hij gaf den geest. Toen Josef Haydn te Londen woonde, kreeg hij op zekeren dag bezoek van een scheepskapitein. — Bent V meneer Haydn, vroeg de man. — Jawel. — De componist? ■ J a. — Wilt U een marsch voor mij componeeren? Een vroolijke marsch en het scheepsvolk op de lange reis een weinig te vermaken en den tijd te verdrijven. Ik betaal U daarvoor 500 shillings, maar morgen moet de marsch klaar zijn. Want morgen gaan we naar Calcutta. Haydn beloofde er voor te zorgen. Toen de kapitein vertrokken was, zette Haydn zich aan de piano en een kwartiertje daarna had hij den marsch gecomponeerd. De nauwgezette man vond het bedrag van 500 shillings te veel voor zulk een kleinigheid. Hij ging des avonds vroeg naar huis en componeerde nog twee andere marschen, met de bedoeling den royalen kapitein of een keuze te laten doen of ze hem alle drie te geven. De kapitein kwam den volgenden dag óp het bepaalde uwen vroeg: — Waar is mijn marsch? — Hier. — Wilt U hem even voorspelen? Haydn speelde de marsch. De kapitein betaalde dadelijk met lachend gelaat, nam de compositie en vertrok* weer onmiddellijk. Te vergeefs riep Haydn hem achterna: — Wacht nog even, hoor eens, ik heb nog twee andere marschen gecomponeerd, die misschien nog beter zijn dan de eerste, naar zijn meening. Kom even terug, dan zal ik ze ook even voorspelen. — Ik ben met één marsch tevreden, riep de zeeman met stentorstem en ging snel heen. — Je mag ze voor niemendal hebben, riep Haydn hem achterna, doch de kapitein was reeds verdwenen. Haydn was hiermede niet gerustgesteld. Hij ging naar de beurs, informeerde naar het schip, dat op weg was naar Calcutta, maakte een rolletje van de twee marschen en zond het met een beleefd schrijven naar den kapitein. Korten tijd daarna kreeg hij het rolletje terug. Ongeopend. De kapitein had geweigerd het te ontvangen. Haydn was daarover zoo woest, dat hij de beide, marschen verscheurde. Dat het tooneel de wereld van den schijn is, wordt niet duidelijker aangetoond dan door de „lichamelijke" genietingen, welke hier worden aangeboden. De schuimende champagne is meestal sodawater en de „sterke brandewijn" slappe thee. De tooneelspeler heeft gedurende het spel niet den tijd, is evenmin in staat, om op de gewone wijze te eten en te drinken. Er zijn slechts enkele uitzonderingen van tooneelspelers, die op de planken, welke „de wereld beduiden", zich zoo zeker voelen, dat zij niet spelen alsof ze eten en drinken, maar het ook werkelijk doen. Zoo is het bijv. van den grooten Franschen tooneelspeler Lucien Guitry bekend, dat Aij steeds een echt diner verorberde, als het in zijn rol te pas kwam. Gewoonlijk bestaat een maaitijd op het tooneel uit een „uitstalling" en meest eten de „jeun premier" met de geliefde vrouw bij een souper geroosterd brood en stukjes bananen. In een Engelsch theaterblad werden allerlei aardige geschiedenissen verhaald over het eten en drinken op het tooneel. De bekende schouwburgdirecteur en tooneelspeler Sir Herbert Tree vond een uitstekend middel toen hij op het tooneel een koude eend moest verorberen. Een eend van karton werd op het tooneel gebracht en uit het binnenste van dezen vogel haalde Tree stukken banaan, het hoofdvoedsel in het Engelsche coulissenrük. In een andere rol moest hij een groote bokaal met wijn uitdrinken. De bokaal was steeds met koude thee gevuld, maar op een dag had men ln plaats van thee door een ongelukkig toeval er terpentijn in gedaan en toen hij 't vocht als thee dronk voelde hij plotseling, dat zijn keel werd verbrand. Hij bezat evenwel genoeg tegenwoordigheid van geest om door te spelen. Een dergelijk pijnlijk voorval overkwam een tooneelspeler, die op het tooneel een diner naar binnen moest werken. In plaats ~van zich met den schijn te vergenoegen, liet hij gewoonlijk een diner uit een nabij restaurant halen. Daar dit restaurant tamelijk ver van den schouwburg gelegen was, was de soep reeds koud als hij ze kreeg. Doch bij een voorstelling buiten de stad was het restaurant niet ver van de zaal, waar hij optrad, en de soep was heet toen ze werd gebracht. Hij begon te eten. doch hij verbrandde daarbij zóó zijn tong, dat hij niet in staat was verder te spelen. Met den komiek James Welch, die in het stuk „Toen de ridders dapper waren" in het laatste bedrijf een groot glas whisky moest uitdrinken, haalde men de grap uit, dat men hem werkelijk whisky gaf. Maar de uitwerking was buitengewoon. Nog nooit had hij de 'laatste scène zoo mooi en voortreffelijk gespeeld als toen. bestuurszetels ..stuivert je wisselen" spelen en op straat merkt men., niets van de beroering op het Prinsenhof. Men bemerkt het tenminste niet onmiddellijk. Wij hebben Amsterdam een oogenblik vergeleken met een schip zonder roer, drijvende op een zandzee. Maar het schip van de zandzee is de kameel. En al heeft de hoofdstad haar politieke bochels, met een kameel is zij moeilijk te vergelijken. Toch mag het beeld van de zandzee worden gebruikt. Vroeger heette Amsterdam een stad van paalwoningen te zijn en de vreemdeling stelde zich dan voor, dat men hier onder de huizen door kon wandelen om, als hij onze hoofdstad bezocht, tot zijn teleurstelling te bemerken dat er van die wonderlijke wijze van bouwen niets te bespeuren viel. Het zou inderdaad een uitkomst geweest zijn als de werkelijkheid- aan zijn naïeve voorstelling beantwoord had, want dan zouden wij hier niet met een onoplosbaar verkeersprobleem opgescheept zitten; de trams en auto's en fietsers konden zich dan onder de huizen en tusschen de palen in alle windrichtingen voortbewegen. Intusschen, de techniek heeft ook in de wijze van bouwen verandering gebracht; het gewapend beton heeft in vele gevallen den heipaal vervangen. Doch vóór betonwerker of heimachine aan het werk gaan, wordt de Amsterdamsche bodem opgehoogd, wordt een flinke vloer van droog zand op het moerassige veen gelegd, waardoor de bodem steviger en vooral droger, gezonder wordt. Zij,- die aan den zelfkant der stad wonen, hebben alle gelegenheid dit zandbedrijf gade te slaan. Dag en nacht voeren dwerg-locomotieven de lange treinen met zand aan langs miniatuur-rails en steeds verder naar den horizon breidt de zandzee zich uit. De locomotieven fluiten en dreunen, de kipkarren werpen met een doffe bons hun last ter aarde, de bakken en kettingen der elevators knarsen, het is een leven als een oordeel en er komt geen einde aan. Zand, zand en nog eens zand, waar het oog reikt. Het zand van onze kostelijke duinen wordt ervoor aangevoerd, het zuivere zand van de Noordzee en zoo verrees het nieuwe gedeelte van de stad op duingrond, iets waarvan onze vaderen niet hebben gedroomd. Een veld van geëffend duin strekt zich in zuid en oost en west onafzienbaar uit en verschaft veel vermaak aan de jeugd die er. ongestoord ravotten kan, en een heerlijke ruimte aan dwalend verliefde paartjes. Vrees niet, lezer, dat de zandhonger van Amsterdam 's lands veiligheid in gevaar bracht. Al heeft de hoofdstad veel duinzand geslikt, zij heeft geen gat gegeten in den wal die onze. lage landen tegen storm en vloed moet beschutten. Het zand dat wü hebben gebruikt is wel uit de duinen gegraven, maar daar waar wij het konden missen als kiespijn. Het komt n.1. van iJmuiden gn heeft vroeger geglinsterd waar nu de nieuwe haven en de nieuwe sluisputten zijn. Men wist daar met het uitgegraven zand geen weg en de hoofdstad werd een goede klant. Zoo konden dan lange sleepen zandbakken door het Noordzee-kanaal naar Amsterdam varen, en daar werden zij met elevators geledigd en werd het zand met treintjes in alle richtingen gedistribueerd. En ook op andere wijze werd zand verkregen. Van den bodem van het Noordzeekanaal werd het opgezogen en door een lange leiding overgespoten ter plaatse waar men het gebruiken kon. Och, het is misschien nog moeilijk om bergen te verzetten, maar duinen verzetten is kinderspel. Onze kleinkinderen of achterkleinkinderen zullen misschien nog beleven dat Zwitserland zijn Alpen verkoopt en dat die naar de heide of naar de Beemster worden verplaatst. Zoo'n enkel Alpje met een schilderachtige gletscher zou het natuurschoon van ons polderland ten goede kunnen komen en tenminste een aangename afwisseling brengen in de wat eentonige streek. En wij zouden, zonder verre reizen te doen, van de hooge lucht kunnen genieten. Het klinkt belachelijk niet waar? Maar honderd jaar geleden klonk het belachelijk als men wilde vertellen dat de duinen naar Amsterdam vervoerd zouden worden en dat men een reis om de wereld kon doen in drie weken tijds. Jules Verne's „tachtig dagen" leek toen al een wonder. Waarom zou men zich dan geen illusies maken of zijn fantasie den vrijen loop gunnen? Maar och, als wij, met het zand der duinen ook maar iets van de schoonheid der duinen hadden mogen ontvangen. De zandvloed heeft de wel drassige maar toch liefelijke weilanden rondom de stad overweldigd en verslonden en ligt meer grauw dan gouden als een lijkwade neer waar eenmaal groene dreven tot wandelen en droomen hebben verlokt. De sla-tuintjes, de paden door de weiden, de boerderijen aan den Amstelveenschen weg, en in andere stadsgedeelten overeenkomstige aantrekkelijkheden, zij zijn bedolven en zelfs de Nieuwe Wandelweg wordt niet gespaard, terwijl men al heel ver langs onzen mooien Amstel moet gaan, wil men iets van het schoone buitenzijn genieten. Want bouwmeester, metselaar en timmerman volgen den reusachtigen Klaas-de-zandstrooier op de hielen en de roode baksteen rijst allerwege uit den nieuwen bodem omhoog om tot nieuwe straten en pleinen te groeien, tot een doolhof van nieuwe wijken, waar zelfs de meest geroutineerde taxi-chauffeur den weg niet weet. „Wij kunnen het niet bijhouden, meneer", bromde een grijsbaardige bestuurder, toen ik hem verweet, dat hij mij niet naar een adres brengen kon dat ik zelf niet vermocht te vinden. Er zullen waarlijk weinig Amsterdammers zijn die hun stad nog kennen. EMERGO. Amsterdam, September 1929. --- TWEEDE BLAD No 221 TWEEDE BLAD No 221 + Zaterdag 21 Sept. 1929 ★ --- ALLERLEI Goede raad. — Dokter, m'n man praat 's nachts in z'n slaap. Wat moet ik daaraan doen? — Laat hem overdag eens wat meer spreken. Complicatie. — Hoe maakt je hroer het sinds zi)n operatie? — Er is een complicatie bij gekomen. — Welke? — Hij is met zijn verpleegster verloofd. Een meevallertje. Koopman: — Mijn kassier is er eventjes ingeloopen. Hij is er met ƒ 20.000 en mijn oudste dochter vandoor! En die had hij dadelijk inet ƒ 40.000 bruidschat kunnen krijgen! Prettig. Man: — ik zie, dat de oude heer Munt bijna een half millioen heeft nagelaten. Zau je zijn weduwe niet willen wezen? Vrouw: — Wees toch niet zoo dwaas, vent, ik zou veel liever de jouwe zijn! Wacht u voor de „minuut". — Jantje, vroeg de meester, zeg mij eens hoeveel seconden zijn er in de minuut? — Meester, antwoordde Jantje, bedoelt u een echte minuut of zoo een, waarvan ze zeggen: wacht 'n minuut! Getrouwd en niet getrouwd. — Waarom ben je eigenlijk vrijwilliger geworden? — Ik ben ongetrouwd, heh voor niemand te zorgen en houd van vechten. En jij? — Ik ben getrouwd en houd van den vrede. Daarom ben ik vrijwilliger geworden. Karigheid. Heer: — Ik moet iemand hebben om mijne paarden te verzorgen, maar hij mag niet roóken of niet drinken. Boer: — En het loon? Heer: — 1 gulden per dag. Boer: — Dan moet gij er een hebben, die niet eet ook. Dubbelzinnig. Rechter: — Het is een schande, daar zit je nu weer in de beklaagdenbank, beschuldigd van diefstal. Je hadt den jongen moeten waarschuwen. Vader: — Dat heb ik gedaan, mijnheer de rechter. Ik heb hem uitdrukkelijk gezegd: Jongen, wees nu voorzichtiger. Doorzien. — Men kan nooit wetenschap genoeg vergaren! zei de heer M. nadrukkelijk. — Zoo, was al wat zijn vrouw zei. — Ik wensch mij te wijden aan de astronomie. — Hoor eens, Karei, riep zijn echtgenoote uit op harden toon, je zult wat anders moeten verzinnen om heele nachten uit te blijven. Het ergste. De propagandist voor geheel-onthouding — Wat is de vloek van den tegenwoordigen tijd? Wat brengt den man met moede oogen op het werk? Wat doet de vrouwen haar kinderen verwaarloozen? Ja, wat verwoest het geluk in de huisgezinnen, geachte toehoorders? Stem uit 't publiek: — Het Kruiswoordraadsel. Een kans. Goochelaar: — Dames en heeren! Nu moet ik uw attentie vragen voor de groote illusie van den avond. Ik zal zoo vrij zijn een dame uit het geëerde publiek te verzoeken op het tooneel te komen en in deze kast plaats te nemen. Als ik de kast weer open doe, zal de dame spoorloos verdwenen zijn. Toeschouwer (tot zijn vrouw): — Mathilde, ga jij eens in de kast, lieve. Dat veranderde. Deftige baronesse, tot nieuwen chauffeur: — En hoe heet gij? Chauffeur: — Hendrik, mevrouw. Deftige baronesse: — Ik ben niet gewoon mijn chauffeur hij den voornaam te noemen. Hoe is uw familienaam? Chauffeur: — Lieverd, mevrouw. Deftige baronesse: — 't Is goed, Hendrik, zorg dat te vier uur de wagen voor staat. Tact. Jantje: — Pa, wat is tact? Wijze vader: — Tact, mijn jongen, is om de dingen te doen, zonder dat je den schijn hebt, ze te doen. Bijvoorbeeld, ik vroeg gisteren dien vervelenden kerel Pieterklets ten eten en zoo en passant vertelde ik hem, dat je moeder na tafel zou musiceeren. Pieterklets antwoordde me, dat het hem speet, maar dat hij onmogelijk dien dag kon komen eten. Te laat. Jan Eduards, vijf-en-dertig jaar oud, weinig in de gelegenheid om meisjes te leeren kennen, had een huwelijks-advertentie geplaatst. Onder de brieven, die hij daarop ontving, was er een heel aanlokkelijk — vooral door het portret, dat er bij ingesloten was. Welk een lief, jeugdig gezichtje! — Schriftelijk werd 'n ontmoeing voorbereid. — Jan Eduards wachtte op de afgesproken plaats, 'n lunchroom, met 'n portret in z'n hand. Zij kwam binnen. Aan haar houding zag hij, dat zij het zijn moest! Haar gezicht herkende hij niet. 'tWas vaal, oud-achtig, hoekig, met scherp priemende oogen. — Ben ik op tijd? vroeg ze liefjes. — Neen, antwoordde hij met 'n grafstem. U is te laat! — Maar deed zij verwonderd, dat kan niet! De afspraak is zes uur en juist slaat de klok. — ü is te laat! herhaalde hij beteekenisvol. U hadt vijftien jaar geleden moeten komen, toen u deze foto heeft laten maken. --- FEUILLETON. 'N NOODLOTTIG SCHOT Naar het Engelsch van FLORENCE WARDEN. 24) — Je wilt mi) zeker wel vertellen waar tij is. — Ik weet het zelf niet. — Als hij nu gevonden wordt, zei Comstone angstig, — zal het erger zijn dan Wanneer hy op zijn post gebleven was en de ■waarheid gezegd had. H ®t i s niets voor Morecambe om er zoo F Cl i. en uit knijpen. gtzicht Wam e€n mdriet tee trek op Pam elals Wtoof niet dat je dat zeggen zou als «;rhprt Denk eens even na! Twee meneispn rJl^ eren dat ze van buiten met hun doodgeschoU 16 ^ 6 " gezien dat hU ZÜn vrouw -En wat met een r€VOlVer - — Dat d7 hlJ? richt heeft e?ï' de revolver op hem geschieten als hy niï eigd heeft hem d00d i 6 eischte dat tJ ' oveT de brug kwam. Ze ** Wjooriülre tcwa ww bt