ALLERLEI Handwerk. Rechter: — Met wat voor instrument heeft u getuige mishandeld? — Heelemaal niet met een instrument, edelachtbare. Alles handwerk. Behulpzaam. — Heeft uw neef, de dokter, al wat praktijk? — Helaas weinig. Wij familieleden doen wat we kunnen, maar men kan toch niet altijd ziek zijn. Gemakkelijke keuze. — Heeft zij hem toch genomen? Hij is toch heel niet haar ideaal. — Och kom, zij denkt ook: één verloofde in de hand is beter dan tien idealen in de lucht! Bezorgdheid. Dienstmeisje, dat daags te voren haar dienst opgezegd heeft: — Mevrouw, ik heb wel eens gelezen, dat plotselinge vreugde dooden kan. Mag ik er u daarom voorzichtig op voorbereiden, dat ik weer denk te blijven? Gauw veranderd. — Wat maken die kwajongens van hiernaast toch een ontzettend lawaai. Het is niet om uit te houden! — Maar mevrouw, dat kabaal komt uit onze eigen kinderkamer! — O ja? Wat hebben de schatten dan een plezier! De jonge vader. De jonge moeder was geroerd, toen ze plotseling de slaapkamer binnen komend, haar man aanschouwde, die vol aandacht bij het wiegje zat. Teeder omhelsde ze hem. Toen ze hem losliet zei hij hoofdschuddend: — Het is toch onbegrijpelijk hoe ze zoo'n wieg voor vier gulden negentig kunnen maken! Niet zoo diep gezonken. Een gestrande Engelsche acteur ging een goedkoop eethuis in New-York binnen. Hij schrok, toen hij in den kellner een collega herkende, die in Londen met hem samen had gespeeld. — Lieve help! — zei hij ontsteld. — Ben jij hier kellner? — Ja, maar ik eet hier niet, antwoordde de ander waardig. Een slimmerd. — Theo, sprak ze, nadenkende in het vuur starende. Je bent niet zoo hartelijk meer voor mij, als je geweest ben. Je geeft me in 't geheel geen juweelen. — Juweelen, sprak hi1 ontroerd, maar vrouwtje, jij die oogen als diamanten, lippen als robijnen en tanden als paarlen hebt, vraag jij nog om juweelen? En ofschoon ze geen juweelen kreeg, kuste zij hem hartelijker dan ooit te voren. Je moet maar boffen. Van Puffelen was buiten gaan wonen voor de gezondheid van zijn kinderen. Hij moest eiken morgen met den trein naar ziin Kantoor in de stad. Van Puffelen was iemand, die slecht onder de wol uit kon en zoo gebeurde het wel eens dat hij den trein miste en dan met den volgenden — een half uur later — kwam. Hij zorgde er echter voor, dat dit niet te dikwijls gebeurde, want hij had daarover van zijn chef al eens een duchtige reprimande gehad. Op eenen morgen gebeurde er een groot ongeluk, de trein waarmede van Puffelen moest reizen, reed op een anderen in. Er waren tal van dooden en gewonden. Van Puffelen komt een uur te laat op kantoor en vertelt over de ramp. — Beste van Puffelen, zegt zijn chef, ik feliciteer je, dat je er zoo gced bent afgekomen en ik kan me indenken, dat je nog onder den indruk bent, want ik heb zoo'n ongeluk ook eens meegemaakt. Ga nu vandaag naar huis en neem rust, dat zal je zenuwen tot bedaren brengen. Van Puffelen gaat naar huis en zegt tegen zijn vrouw, dat hij verlof heeft wegens die treinbotsing. — Maar, lieve man, zegt zijn vrouw, zijt ge dan niet erg geschrokken door die vreeseüjke botsing? — Neen, niks, zegt van Puffelen, want ik was weer te laat van morgen, ik zat in den volgenden trein. --- Advertentie DELFTSCH-AARDEWERK „DE PORCELEYNE FLES". Alleen verkoop: M. HARPERINK (fa. ALPH. HUPSCH), Vughterstraat 19. Tel. 715. Den Bosch. P 814—6 --- DE ROMAN VAN MAXIME door OCTAVE FEUILLET. Uit het Fransch door H. A. C. Snethlage. • 13) — Ik ben onmiddellijk op reis gegaan, Maxime, vervolgde Laubépin, naar het kasteel der Laroques, en ik heb voor u om de vacante betrekking gevraagd. Ik heb uw advocatentitei laten gelden en meer in het bijzonder uw moreele kwaliteiten. In overeenstemming met uw wenschen heb ik niet over uw afkomst gesproken: u bent, en zult dat blijven, in dat huis bekend onder den naam van Maxime Odiot. U zult een apart staand huis in den tuin bewonen waar men u uw maaltijden zal opdienen, wanneer het u niet bevalt om aan de familietafel te verschijnen. Uw salaris is bepaald op zesduizend francs per jaar. Is dit naar uw zin? — Dat is buitengewoon naar mijn zin, en al de zorgen, al de kieschheden van uw vriendschap ontroeren mij ten zeerste, maar om u de waarheid te zeggen, ik vrees, dat ik een wat vreemde, wat groene zakenman zal zijn! — Wees op dat punt gerust. Mijn geweten sprak nog voor het uwe, en ik heb 't aan de belanghebbenden niet verborgen gehouden. — Mevrouw, heb ik gezegd, aan mijn voortreffelijke vriendin mevrouw Laroque. u hebt een rentmeester noodig, iemand, die uw fortuin beheert: ik bied er u een aan. Hij heeft lang nog niet de bekwaamheden van zijn voorganger, hij is heelemaal niet op de hoogte van huurkwesties en pachtzaken; hij kent nog niet de eerste beginselen van de zaken, die u hem zult willen toevertrouwen; hij heeft geen bepaalde kennis, geen practijk, geen ervaring, niets van wat er bij hoort, maar hij heeft iets, wat zijn voorganger miste, wat zestig jaren practijk dien niet gegeven hebben, en wat nog tienduizend jaren erbij hem niet zouden hebben gegeven: hij is eerlijk, mevrouw. Ik heb hem gezien, zooals hij is*, en ik sta borg voor hem. Neem hem: u zult mii en hem er mee verplichten. Mevrouw Laroque, jonge man, heeft erg gelachen over mijn manier om menschen aan te bevelen, maar bij slot van rekening bleek het een goede manier, want ik ben geslaagd! De waardige grijsaard bood toen aan mij eenige elementaire en algemeene kennis bij te brengen van het soort administratie, waar ik mee belast zou worden; hij zal er, naar aanleiding van de belangen van de familie Laroque, inlichtingen bijvoegen, die hij de moeite genomen heeft voor mij te verzamelen en op te schrijven. — En wanneer zal ik moeten vertrekken, mijn beste mijnheer? — Om de waarheid te zeggen, mijn jongen (er was geen kwestie meer van mijnheer de markies), hoe eerder hoe beter, want die menschen daar zijn zelfs niet in staat een kwitantie te schrijven. Mijn voortreffelijke vriendin, mevrouw Laroque, in het bijzonder, een vrouw, die overigens in verschillende opzichten boven het gewone uitsteekt, is, op het punt van zaken, van een zorgeloosheid, van een onbekwaamheid, van een kinderlijkheid, die alle verbeelding te boven gaat. Zij is een Creoolsche. — O, is zij een Creoolsche? herhaalde ik, ik weet niet hoe heftig. — Ja, jongeman, een oude Creoolsche, antwoordde droogweg mijnheer Laubépin. Haar echtgenoot was een Bretagner, maar deze bijzonderheden zullen op hun tijd komen Tot morgen, Maxime, houd maar moed! Och, ik vergat Donderdagmorgen, voor mijn vertrek, heb ik iets gedaan, wat u niet onaangenaam zal zijn. U hadt onder uw schuldeischers enkele schelmen, wier relaties- met uw vader blijkbaar door vuile woeker besmet waren; gewapend met de banolieken der wet heb ik hun eischen tot de helft teruggebracht, en van alles kwitantie gekregen. Er blijft u definitief een kapitaal van twintig duizend francs over. Wanneer wij bij deze reserve voegen, dat, wat gij elk jaar kunt sparen van uw salaris, zullen wij binnen tien jaar een aardige bruidschat voor Hélène hebben Nu, kom morgen déjeneeren bij mr. Laubépin, en wij zullen dat alles in ziin geheel regelen Goeden avond, Maxime, goedennacht, mijn beste kerel. — God zegene u, mijnheer! Kasteel Laroque (d' Arz) 1 Mei. Gisteren heb ik Parijs verlaten. Mijn laatste onderhoud met mijnheer Laubépin is moeilijk geweest. Ik heb tegenover dezen ouden man de gevoelens van een zoon getoond. Vervolgens moest ik afscheid nemen van Hélène. Om haar te doen begrijpen, hoe noodzakelijk het was, dat ik een betrekking aannam, was het onvermijdelijk haar een stukje van de waarheid te laten zien. Ik heb gesproken van enkele voorbijgaande moeilijkheden, met het oog op ons fortuin. Het arme kind heeft er, geioof ik, meer van begrepen dan ik haar vertelde: haar groote verwonderde oogen vulden zich met tranen en zij vloog mij om den hals. Eindelijk ben ik vertrokken. De trein heeft mij tot Rennes gebracht, waar ik den nacht bleef. Vanmorgen ben ik in een diligence gestapt, die mij vijf of zes uur later moest afzetten in een stadje Morbihan. Ik heb kilometers afgelegd, zonder er toe te komen mij rekenschap te geven van het schilderachtige, dat het oude Armirique *) heet te hebben. Een vlak land, groen en eentonig, eindelooze appelboomen en eindelooze weiden, sloten en beboschte hellingen, die. aan twee kanten van den weg het uitzicht belemmerden, bovendien enkele hoekjes van een landelijke bevalligheid, wasdoeken, kielen en hoeden, om deze alledaagsche tafereelen te verlevendigen, dat alles gaf mij heel sterk de gedachte van 's morgens vroeg af. dat het poëtische Bretagne slechts een verwaand en een beetje mager zusje is van Zuidelijk Normandië. *) Armerique = het Westelijk deel van Normandië en Bretagne. (Wordt vervolgd). --- HISTORISCHE ANECDOTEN In 1890 bij een gevecht tusschen Franschen en Oostem ij kers werd een Fransche huzaar van zijn paard geschoten. Het dier meende dat zijn berijder gevallen was en dat hij sliep. Niemand kon het paard naderen, want dan sloeg en trapte het om zich heen. Een huzaar werd er zelfs door gewond en wilde toen het dier doodsteken. Juist passeerde de keizer, die na zich van het gebeurde op de hoogte te hebben gesteld en zelf van de juistheid der mededeelingen werd overtuigd, gelastte dat men net dier met rust moest laten en hem het verloop moest rapporteeren. Een in de nabijheid geposteerd sergeant werd met het toezicht belast. Het rapport dat later inkwam luidde: „Het paard bracht den nacht bij zijn heer door. Toen de zon was opgegaan, zagen wij het herhaalde malen rondom het lijk gaan en dit beruiken. Waarschijnlijk was net nu overtuigd dat zijn heer dood was, want eensklaps hief het dier een akelig gehinnik aan dat op kermen geleek. Toen rende het heen en kwam nooit meer terug". In een warenhuis eener stad in Bolivia was een jongeman, met name Patino, in dienst. Op zekeren dag moest hij naar een klant om een bedrag te innen; maar daar deze absoluut niet in staet was om te betalen, ging Patino op het voorstel in, een stuk grond in betaling aan te nemen. Maar Patino's chef was over het eigenmachtig handelen van zijn ondergeschikte zeer verontwaardigd en de heftige woordenwisseling, die hiervan het gevolg was, eindigde met het ontslag van Patino. Als loon mocht hij het stuk grond behouden. Patino en zijn vrouw waren niet bijzonder tevreden gestemd. Ze gingen hun nieuwe bezit eens bekijken; maar hun teleurstelling was zeer groot. Het stuk land was een woestijn gelijk, geheel ongeschikt om er iets op te verbouwen. Terwijl Patino wanhopig in den grond groef, stuitte zijn hand plotseling op metaal bevattend gesteente. Het was tin. Tegenwoordig is Patino de tin-koning van Bolivia en behoort tot de tien rijkste mannen ter wereld. Toen koning Albert nog kroonprins van België was, overkwam hem, terwijl hij incogmto door Duitschland reisce, 'n aardig avontuurtje. De wachtkamer van het station te Potsdam was versierd met planten. De prins merkte zijn adjudant op dat men zeker een of anderen hoogwaardigheidsbekleeder verwachtte en haastte zich, zich tusschen de menigte te begeven. Hij zocht een coupé op, steeg in en wachtte. Maar toen het uur van vertrek reeds een kwartier was verstreken, stapte hij weer uit om naar de reden van dit oponthoud te informeeren. — Wij verwachten nog een hoog personage, antwoordde de chef. De prins vroeg wie dat wel was. — Zijne Hoogheid, prins Albert van België. — Als hij niet komt, laten we dan maar vertrekken, zei de prins. — Onmogelijk, ik heb orders. — O, dat veranderd de zaak. Prins Albert dat ben ik! — Gij schertst, riep de stationschef uit, met minachting de eenvoudige kleeding van den reiziger beschouwende. Er was lang praten noodig en er moesten bewijzen geleverd worden voor de trein vertrekken kon. Te Eisenach toont men den vreemdeling gaarne de mooie villa, in dewelke Fritz Reuter lange jaren heeft gewoond, alsook zijn stamlokaal „Zum Löwen", waar hij verschillende avonden van de week in gezelschap van enkele brave burgers uit alle kringen der stad heeft doorgebracht. Hij vertelde dan de zonderlingste verhalen en hij was steeds vriendelijk gestemd. Eén ding kon hij niet verdragen, namelijk, dat men hem in het plat-Duitsch aansprak. Nu wilde het toeval, dat in hetzelfde lokaal ook vaak een rijke koopman, een bekende smulpaap, uit Hamburg vertoefde, die steeds weer trachtte in het plat-Duitsch toenadering tot den populairen schrijver te zoeken. Noch de koopman, noch diens pogingen vielen echter in den smaak van Reuter. Op zekeren avond zit de koopman te kaarten met een leeraar. De koopman heeft zwart haar, maar een grijzen baard. De leeraar daarentegen heeft grijs haar, maar een donkeren baard. Ploseling staat de koopman op, stapt op Reuter toe en vraagt hem in het platste Plat-Duitsch: „Hoe komt dat toch, dokter, dat de professor een grijs hoofd en een zwarten baard heeft, terwijl ik een grijzen baard en zwart haar heb?" „Nu heb ik je" dacht Reuter en rij antwoordde, niet minder plat: „Dat komt, omdat de professor zijn leven lang met zijn hersens heeft gewerkt — gij echter Uw leven lang met Uw kinnebakken". Op zekeren dag ging Beethoven, zijn schriftelijk werk onder den arm en in muziekstudies diep verzonken, van Haydn naar huis. Hij zag en hoorde niets. Daar hield hem plots de componist Schenk aan en zei tot hem: Ge komt nu van Haydn, maar ge zijt met uw gedachten niet bij hem; laat mij uw werk eens zien. Beethoven gaf 't hem en toen Schenk het inzag hoorde Beethoven telkens „hm, hm" en zag dat Schenk het hoofd schudde. Beethoven werd driftig en vroeg haastig: Mijnheer, wat is er dan toch? „Ach, zei Schenk, met groote mannen gebeurt het meer dat zij fouten laten staan; genie zijn en onderwijzer zijn is tweeërlei. Zie dat is verkeerd, en die passage hier en onderaan ook weeleen fout. Beethoven rukte hem het schrift uit handen en rende er mee naar huis. Wat is dat, zei hij. Gaat Haydn onverschillig met mij om. Voelt hij niets meer voor mij. Wat moet ik dan bij hem doen, als hij mijn fouten niet verbetert. Dan kan ik ook niets bij hem leeren. Het gevolg was dat hij niet meer dan Haydn, wiens lessen hij tot 1793 genoot, maar naar Schenk ging om les te nemen. Deze geschiedenis is dubbel interessant. Ten eerste omdat er uit blijkt, hoe wantrouwend Beethoven was en ten tweede omdat hij later zelf prompt deed wat Haydn toen gedaan had. Want 10 jaren later wees een van zijn leerlingen een kwintengang die hij in Beethoven's kwartetten had gevonden. Welnu, wat is dat dan, vroeg de meester. Dat is toch een fout, zei de leerling. Zoo? Wie zegt dat? Alle theoretici: Albrecht en Ach wat, viel Beethoven hem in de rede, ik zeg dat het goed is, dat kan niemand mij verbieden. En zoo dikwijls later een of andere musicus hier of daar een vergrijp tegen den regel der compositieleer aanwees, lachte Beethoven vol ironie: Ja, ja, als het niet in de harmonieleer staat, moet het fout zijn. --- Plaatsnamen en het oude Dorpsleven in Noord-Brabant. Behalve het behouden of bewaren der in 't vorige artikel besproken oude cultus-bronnen in Noord-Brabant, is ook nog als een restant eener mooie zede overgebleven het planten van jonge loofen ooftboomen, in vele dorpen door de schoolkinderen. Want in beginsel heeft dit boompjes-planten ook in Noord-Brabant reeds in de middeleeuwen bestaan; althans volgens de diverse „Wijsdommen en Costuymen" in onze provinciale archieven. Men leze die middeleeuwsche aanteekeningen eens na, en zal dan nog veel, zeer veel hoogst merkwaardige dingen vinden. Welnu, toen in die tijdsperioden overal in deze streken een buitengewone rijkdom aan bosschen bestond, maar door vaak onbeschaamden roof, de bosschen soms ernstige verliezen leden, werd ieder Markgenoot (in de geschriften over Breda en omgeving) en ook ieder hofen dorpsbewoner verplicht om daar, waar hij in het zgn. „gemeen-woud" (en Noord-Brabant had uitgestrekte wouden) een beuk of eik velde, een jong boompje van dezelfde soort op de plaats te planten niet alleen, maar hij moest die boompjes ook nog drie jaren lang netjes en behoorlijk verzorgen, opdat ze in 't leven bleven. Men vergete niet, dat men in NoordBrabant als elders, deze twee boomsoorten tengevolge hunner voortreffelijke eigenschappen, als hebbende een bijzonder hard hout, groote waarde toedichtte. Want het volk noemde hen toen zelfs „vruchtboomen", door hun rijke opbrengst aan varkensvoedsel, d.w.z. de beuken om hun bekende bruine nootjes, de eiken cm hun eikels. Van boomen gesproken, heeft Noord-Brabant ook zijn „boomzegen" gekend en zijn „herinnerings"-, „jubileum"-, „vrede"- en „vrijheidsboomen", en wel in en na tijden van strijd en woelingen. Men leze de geschiedenissen na der verschillende plaatsen, vooral uit den tijd der Fransche omwenteling. Maar de Noord-Brabantsche voorvaderen hebben op de dorpen ook nog andere herinneringsboomen gekend. Immers, de eerste bewoners meenden overeenkomst te zien tusschen plant en mensch. Aan de plant schreef hij een ziel toe als de zijne, en uit haar ontwikkelde zich de vegetatie-demon, die in de Germaansche boomvereering eene gewichtige rol speelt. Daaruit ontstond het aardige gebruik om een boom te planten bij de geboorte van een kind, elders ook bij het sluiten van een huwelijk. Het bijgeloof dier oude volkeren leerde hun, dat naarmate die boom verder gedijde, ook het kind en het echtpaar hun komend leven zouden doormaken. Of echter dit oude gebruik zich nog in latere eeuwen in Noord-Brabant heeft gehandhaafd, kan ik niet zeggen. Burgers van Eindhoven, Boxtel en 's-Hertogenbosch wisten me er niets over te vertellen, al zegt ook Dr. Schrijnen in zijn Volkskunde, dat deze „levensboom" veelal een eik of een beuk was. Van Vlier- en Hazelaarstruik in de oude dorpen. Het vindt een goede plaats, hier tevens te vermelden, dat ook de Vlierstruik voor den Noord-Br. dorpsbewoner in vroeger tijden van groote beteekenis was. Vandaar nog de talrijke struiken in en om tuinen en huizen. Er zijn hier en daar nog zelfs geheele hagen van vlier. Maar niet alleen ook, dat het volksgeloof hier nog meende, dat deze heester uitstekend dienst deed tegen heksen, en daarom werd aangewend, als de koemelk onvoldoende was, of niet wilde boteren, maar in de provincie Overijsel gelooft men hier en daar nog, dat de Vlierboom in den Kerstnacht uitbot, en dat het martelaarskruis van Christus van Vlierhout was gemaakt. Bovendien geldt de bast van dezen struik als een heelmiddel, als braakmiddel en purgans. Ook tegen keelpijn en waterzucht wordt hij gebruikt, terwijl zijn bladeren en bloemen nog zeer veel in Noord-Brabant, d.w.z. hun aftreksel, gedronken worden als een verzachtende en slijmoplossende thee bij verkoudheid of bronchitis. Maar de plant vertelt ons nog meer. Langs de Duitsche grenzen is de naam van de Vlier op vele plaatsen: Hullunder, Hölenteere, Holdenteere, Heulenteer, alle namen, die stammen van het Duitsche „Hollunder". En daarom wordt veelal gemeend, dat deze naam samenhangt met vrouw Holle; eenzelfde volksgeloof meent ook, dat Holda, Holla de meesteresse is over leven en dood. Daarom zou aan haar de Vlierboom gewijd zijn. Hier valt derhalve te denken aan de „levensroede". Wat is dat? zullen velen wellicht vragen. Men wete dan, dat St. Maarten en St. Nicolaas hun geschenken uitdeelen, en dat zij gewapend zijn met een roede of gaarde. Deze staat met het vruchtbaarheids-begrip in veiband, en heeft niets te maken met een begrip „tuchtroede", zooals vele menscnen tegenwoordig nóg meenen. Neen, het is een oud-Germaansch, misschien wel een algemeen geloof, dat het slaan en treffen van een dier of plant met een „roede", onder bepaalde ceremonie, dat dier of die plant vruchtbaar maakt. En dus ook een kind, zij het dan in den vorm of met de beteekenis van „verbeteren", „geschikt maken". Welnu, deze roede werd in oude tijden uit een Vlierstruik gesneden. Nog willen zelfs de geleerden, dat deze echte huisboom een geheimzinnige afkomst heeft. In het wild vindt men hem bijna nergens. Wel in de nabijheid van menschelijke woningen. En dit is zeker, dat daar, waar voorheen een landman of een dorpeling een huis bouwde, de Vlier ook op dat erf kwam te staan. En er zijn nóg streken, waar men er prijs op stelt, dat hij den heelen gevel van het huis begroeit, tusschen de vensterramen of om een hoek staat. Tot zoover de Vlierstruik, al is over hem ook nog niet de helft gezegd. Ongeveer in denzelfden reuk stond bij onze voorvaderen in Noord-Brabant Limburg en elders, de Hazelstruik. Van dezen struik werd immers een twijg gesneden, welke eens fungeerde als: wensch-, toover-, wichelroede en heerschersstaf. Hoe kwam dat zoo? Wel, Donar, wien de hazel heilig was, was niet alleen de weer- en stormgod bij onze heidensche voorouders, maar ook de beschermheld van het gerechtswezen en de god des oorlogs. Tengevolge dezer eerste waarschijnlijkheid werden in oude tijden de onder den vrijen hemel bevindende gerecht- of maalplaatsen met „hazelgarden" omsloten, ten einde het verzamelde volk bij vergaderingen terug te houden (vgl. nog de oude volksbegrippen „omstand", „omstaander" enz.) Maar ook de rechter hield een gard in de hand. Aan dezen z.g.n. „staf" van rechter en koning of heerscher, want dezen war enveelal één persoon, werd door verzoekenden, smeekenden, biddenden, belovenden, zwerenden „geraakt". De afgevaardigden, ook wel de slodaten des konings, evenals die der rechters, droegen een staf, meestal een „geschilden" of „witten staf", omdat tusschen hout en bast vaak booze geesten huisdenO) Vergl. ook hierbij het volgende: Als in de vroeg-middeleeuwen soldaten werden gevangen genomen, werden hun allereerst de wapens afgenomen Daarna werd hun een van de schil ontdaan stokje (bij voorkeur een hazeltwijg) in de hand gegeven, waarna ze de kazerne of het garnizoen konden verlaten. Vandaar thans nog het overgebleven gezegde: „met een geschild stokje naar huis gaan", voor: „zonder resultaat of succes blijven". En dit laatste gebaar vond meer zijn ontstaan in nög andere tijden, toen de gevangen krijgslieden om genade smeekten met een geschilden hazelstok in de hand. Zoo hield ook bij onze Germaansche voorvaderen de koning of het opperhoofd de z.g.n. „koningsgaarde" in de hand, als hij de groote volksbijeenkomst presideerde. Het zal daarom niemand verwonderen, als hij tot de overtuiging komt, dat zich deze „hazelgaarde" in den loop der eeuwen tot een scepter omvormde, in ■welken vorm wij die nog steeds kennen. Het was en bleef en bluijft dus nog altijd een symbool van opperheerschappij, macht en gezag, en stamt uit de tooverkracht der „roede" bij de oude volkeren. Wanneer de oude legers hun opperhoofd moesten volgen, gebruikten deze daartoe een bijzonder krachtige speer, tot het gven der bevelen en ook om ontzag te verwekken. En bij voorkeur werd zij uit dikke hazelstruikstammen gesneden. Verder werd aanvankelijk deze hazelaarsstaf als symbool der legitimatie, als overgave van stad, rijk of leen of na een gevecht overgereikt. Een onderdaan wist toen ook, wat het te beduiden had, als opeens een diender van het gezag hem een hazelaarstwijg aan huis bezorgde; •was hij afwezig, dan werd hem deze roede aan de huisdeur vastgemaakt, of ze werd door een open raam naar binnen geworpen. Eigenaardige, onzen lezers zeker vreemde dingen lezen we in de geschriften der vroege middeleeuwen. Bij opstonden moesten de veroordeelde oproermakers met witte staven op een plein of markt op de knieën gaan zitten en zoo hun heer opnieuw zweren, huldigen en belofte afleggen om hun heele leven lang op verlies van lijf en leven den witten staf in de handen te dragen. In de eerste christenkerken werd den boetvaardigen zondaars (op verzoek van den heerscher aan de priesters) bij het halen van een aflaat telkens een slag met de hazeltwijg op den rug gegeven. Zoo was dus de hazelgarde ook het laatste, wat veroordeelden en vogelvrij verklaarden, die in de ellende gejaagd werden uit hun heem als laatste herinneringsteeken meekregen. Maar dat was toch niet alleen de beteekenis van de gard. De hazelstruik, welke reeds zoo aardig zijn poeder kan doen wegstuiven, als alles nog in den winterslaap rust, was voor onze voorvaderen ook een opstandingsbeeld. Daarop wezen immers ook zijn vruchten in de oudste tijden, de heerlijke vruchten, wier harde schaal sluimerend het ontwakende leven bergt. Tengevolge dezer eigenschappen gaf men toen ook den dooden nog hazelnoten, ja zelfs hazeltwijg mee in 't graf. Middeleeuwsche aanteekeningen vermelden bovendien, dat toen met een vlier- zoowel als met een hazelgard de maat der doodkisten, alsmede die van het graf werd genomen. En eveneens werd het gespan, dat eertijds een lijkkist ver door het veld naar het kerkhof moest rijden, met een vlier- of hazelaarsstok voortgedreven. Cultus en cultuur van vlier- en hazelstruik mogen dus voor den landman een ernstige beteekenis gehad hebben; dit is zeker, dat beide hetzelfde begrip inhielden, n.1. een levens- en een doodsboom te zijn. Vooraleer ik nu van dit onderwerp voor goed wensch af te stappen,, d.w.z. het onderwerp, waarmede wij behandelden de diverse boomen en struiken in het oude dorpsleven, willen we daaraan nog toevoegen, dat ook nog talrijke buurt- en veldnamen aan d a zen toestand herinneren, oa. „het Beukenkamp", „Achter of langs de Beuke'ei" ('ei = allée), „Aan de Dingeik", „Achter de Mooliik", enz. terwiil we een raam ,.De Fleerek" achter Budel niet anders kunnen verklaren dan hem in ve^Mnd te brengen met de beteekenis van Vlier-ek, Vlier-hek (= Vlierhaag). GERH. KREKELBERG. --- Advertentie VERKOUDHEID voorkomen en genezen met CAL0MBMA1» ' TABLETTEN NATUURLIJK KALKPRODUCT jNEDERWNDSCh^ABRJKAAj DER N.V. AMSIERD AMSCHE C HIN I N E F A B R IE K P 831—12 --- Advertentie wordt over gesproken! - De groote prijsvraag van: HINTHAMERSTRAAT 42 's-BOSCH Het. Huis -Voor Elegante Schoéxièth 3738—17 ---