No. 294. No. 294. Derde Blad. --- Advertentie Advertentiën waarvan de plaatsing driemaal is opgegeven, worden slechts tweemaal in rekening gebracht. --- Die zich voor het volgende Die zich voor het volgende Die zich voor liet volgende kwartaal op deze Courant abonneeren, kostende in de drie maanden sleclits fl.65 binnen en f2. — buiten de stad, ontvangen de nog deze maand verschijnende nommers gratis. Nieuwen Abonné's worden ook de reeds verschenen nommers van liet feuilleton: „Hel Drama van Borfleaiiï" toegezonden. --- 's-Hertogenbosch, 19 December. Bij liet afdeelingsondorzoek van bet wetsontwerp tot aanvulling en wijziging van eenige artikelen van het Wetboek van Strafvordering werd geklaagd over te veelvuldige wijzigingen van onze wetboeken. Anderen liadden juist bezwaar, dat de thans gedane voorstellen allen iu dén voordracht waren saamgevat, daar die voorstellen onderling geen verband en samenhang hebben; deze leden veenscliteu splitsing van het ontwerp, ook uit deferentie voor de Eerste Kamer. In algemeenen zin stemden velen met de voorgestelde aanvullingen en wijzigingen ia ; sommigen wenschten dat in deze herziening nog andere wijzigingen werden opgenomen, die met de voorgedragenen verband houden, b.v. de voorschriften omtrent do preventieve hechtenis, in verband met de uitbreiding der gevallen van voorloopige aanhouding in art. 45. Ook vroeg men of het onderzoek is afgploopen naar herziening der huishoudelijke'reglementen voor de gevangenissen, met betrekking tot de „gevangenen'" die noch zijn veroordeeld, noch preventief in hechtenis 'zijn (zaak AVaale)' Verder weuschte men bepaald te zien, dat preventief gevangenen in preventieve hechtenis blyven, totdat in. hoogste arrest zal zijn beslist, terwijl sommigen andermaal de wensclielijkheid eener wettelijke regeling uitspreken van schadevergoeding aan ontslagen preventief gevangenen. Lenige leden noemden het een leemte, dat het ontwerp bij het onderzoek en inbeslagneming van brieven niet den uitleveringsplicht regelt, waarbij hem, die een geschrift, waarvan de uitlevering verlangd wordt, onder zich heeft, de afgifte daarvan woi dfc opgelegd; anderen achtten de practische resultaten van zoodanige regeling zeer onbevredigend. Eeuige leden wilden de bevoegdheid tot in beslag nemen van geschriften, boeken enz. Ueperkt zien. Meerdere leden hadden bezwaar tegen uitbreiding der plaatsen waar huiszoeking mag geschieden. Het geven van bevoegdheid aan den rechter-commissaris om een getuige te gijzelen, ontmoette by meerderen bedenking, doch by verscheiden leden instemming. Sommigen hadden bedenking tegen het stelsel van geheime correspondentie tusschen den beklaagde en zijn rechtsgeleerden raadsman. De minister van financiën brengt, naar aanleiding van het koninklijk besluit van 28 Mei 1861 (Stbl. 47) en art. 4 van dat van 18 September 1863 no. 62, ter algeuicene kennis, dat de prijzen der edele metalen, benoodigd gedurende het eerste kwartaal 1897, voor gedenk-, prijs- en eerepenningen, welke in den loop van dat kwartaal aan 'sBijks Munt vervaardigd gorden, iu overleg met het Muntcollege en den Muntmeester, zijn bepaald : voor het goud van 0,983 fijn op f1720 per kilogram: voor het zilver van 0,985 fijn op f 60 per kilogram. In deze prijzen zijn begrepen de vergoediug van renten en het verlies van stof. De kosten voor het slaan van de penningen zyii vastgesteld by koninklijk besluit van 18 Sèpt,. 1863 no. 62, te vinden in de Staatscourant van .6 October 1863, no. 236. Omtrent de dezer dagen door een der bladen gedane mededeeling, dat de staatscommisssie tot onderzoek van het vraagstuk der pensioneering tegen invaliditeit cu den ouden dag de verplichting tot verzekering zou hebben aangenomen, vernemen ^ij, dat alleen is uitgemaakt, dat men iu de verplichting op zich zelve geen overwegend bezwaar ziet en daarom bereid is «en stelsel van verplichte verzekering in ftUo doelen te onderzoeken. Mocht echter later blijken, dat geen aannemelijke regeling kan worden outworpen, dan zou een ®'lvies tot invoering van verplichte verkering niet te wachten zyu. N. R. Crt. In de Italiaansche ICamer verklaarde de minister van marine, Brin, op een vraag betreffende de uitspraak van het prijsgerecht iu zake de Doelwijk, dat hij, na de openbaarmaking van den woordelijken inhoud dezer uitspraak, zijn ambtgenoot van justitie zou vragen of er aanleiding bestond om van de beslissing van hot prijsgerecht iu hoogcr beroep te komen. De internationale vereenigiug voor vergelijkende rechtswetenschap en staathuishoudkunde te Berlijn heeft een prijsvraag uitgeschreven over het volgende ontwerper „Een vergelijkend overzicht van de in de koloniëu van de voornaamste Staten gevolgde beginselen by het verwerven van grondbèzit en bij het koloniseeren, en de economische gevolgen daarvan." Voor de beBte beautwoording is een prijs vastgesteld van 1600 Mark. In de commissie vau beoordeeling neemt o. a. zitting Dr. P. A. v. d. Lith, hoogleeraar aan de universiteit te Leiden. Volgens de Itotterdamsche Beurscourant, bewerkt onder leiding van den heer John M. Maury, zijn in de vorige week verhandeld: Aand. v. d. Bergli's Margariue Limited Certificaten ... si 112*/, pCt. Aand. Mij. tot Exploitatie van het Poolsch Koffiehuis . . „ 98 pCt. Aand.Ned.-Amer. Stoomv.-Mij. „ 53 pCt. Aand.Exploratie-Maatschappij. „ 245 pCt. Restantbew. Zuid-Wester-Spoor „ 13 pCt. Claim Petrol.brounen inN.-Indië „ f 1025 Aand. Deli Cultuur-My . . . „ 426'/, pCt. Aand. Deli Tabak-Mij. Prefer . „ 103 pCt. Aaud. Tabak-Mij. „Franco Deli" „ 72 pCt. Aand. Botterdam Deli-My . . „ 128 pCt. Aand. Billiton-Mij. 2e rubriek . „f500 Aand. Landbouw-Mij, „Ngoepit" „ 240expCt. Aaud.Steenk.-My.„Oost-Borueo"„ 60 pCt. --- Onze Geldersche Visschers. Onder dit opschrift schrijft de Arnh. Ct.: Potgieter zegt, dan Jan Salie het jongste kind is van Jan en Jannetje, m. a. w. dat in onze krachtige natie een weinig Jan Saliegeest ingeslopen is. 'tZal wel zoo zijn; we zijn altbaiiB niet meer, wat we in de 17e eeuw waren. Het wordt ons alles ook zoo gemakkelijk gemaakt, wedloopen niet moer, we sporen, wo roeien niet meer, we stoomen M ij no grootouders liaddeuueue flinke boerderij by Den Ilaag. Zij zonden meer malen hunne zoons te voet uaar Alkmaar naar de beroemde veemarkten om inkoopen te doen. Jan De Witt, de raadpensionaris, droeg morsmouwen.... Dit alles drong zich in mijnen geost op, toen ik te midden van het groepje menschen stond, dat do „Vlaardiuger reizigers" verwelkomde. Eens per jaar gaan oen paar roeibootjes van den Nederlandschen Bovenrijn (tusschen Lijmers en Betuwe) naar Vlaardingen. Dit zijn reizen, die wat om 't lijf hebben. Op den Boven-Rijn worden de kleine vischjes gevangen, waarin op de Noordzee de kabeljauwen zoo gaarna bijten. In kleiue korven vangt men deze prikken ; ze worden door de verschillende visschers in zoogenaamde hulzen bewaard en als het getal groot genoeg is, worden toebereidselen gemaakt voorden grooten tocht naar Vlaardingen. Op 25 November 's morgens te 5 uren gingen twee roeibootjes op reis den Rijn af. Iu elk bootje of vlieger waren twee mannen. Rondom het schuitje zijn de hulzen vastgemaakt ; ze hangen iu het water, want de viBcbjes moeten iu het leven blijven. Elk bootje heeft zoo een vracht vau 9000 prikken. Daardoor gaat de reis niet snel. Als voor een miniatuur Noordpoolreis wordt alles meegenomen: voor eene week proviaud (aardappels, spek, meel on brood) een kacheltje met pijp en een koekepan; verder vier boaspn stroo om op te slapen. De mannen hebben er zich op gekleed: drie broeken aan, drie paar kousen en groote klompen met stroo er in, waterlaarzen bij zich voor tijd van nood; verder eenige borstrokken en overjassen. Want de reis is koud : het bootje is open, zonder eenige beschutting. Zoodra de eerste vorst in 't iand is, moeten de prikken naar Vlaardingen, waar men in December op de kabeljauwvangst gaat. 't Is werkelyk een ze^entionde-eeuwsclie tocht, dien zulke visschers doen. Beide mannen van den vlieger roeien; bet gaat stroomafwaarts en tegen den avond bereiken ze Kuilenburg. Het is kond en vriest, 't Is te donker om verder te roeieu. De kachel heeft den heelen dag gebrand, maar in de open boot haast geen warmte gegeven. Men roeit naar den wal en zet de pan op het vuur. Het vet sist en de gesneden aardappelen schijnen gaar te worden. Helaas, — terwijl men zich braudt aan de ondervlakte vanhetaardappelschijfje, is de bovenvlakte, zoo niet bevroren, ten minste niet half gaar. Men strekt zich op het stroo uit: de armen zijn stijf vau 't roeien — onophoudelijk toch is doorgeroeid twaalf uren aaneen, alleen afgewisseld door een oogenblik happen in een stuk brood of het drinken uit de brandewijajlesch. Maar rnst op het stroo is niet te vinden wegens de kou: eerst nu voelen ze, dat het koud is. Gelukkig rijst de maan boven de kim en, toont ook zy niet haar volle gelaat, 't is licht genoeg om verder te roeien. Voort gaat het dus weer, den ganschen nacht door. 's Morgeus wordt te Schoonhoven een nieuwe flesch brandewijn gekocht, en 's avonds ligt men aan den wal te Feienoord, moe en mat en stijf en uitgeput, maar toch zonder den moed te verliezen ; bij Schoonhoven hebben ze het getij reeds gevoeld; bedaard hebben ze de eb afgewacht on even kalm loggen ze zich weer op hun stroo neder, maar, o, die kou ! Dat rusten is erger dan de beweging. Weer de maan afgewacht en toen maar doorgereisd naar Vlaardingen. De ontvangst was goed, de prijs f 12 per 208 stuks ; of eigenlijk f 6 per 100, maar de vi8scher moet altijd 4 pet. toegeven. De prijzen zijn wol eens beter geweest; het hougt ieder nog, dat wel eene f35, f60, ja zelf f 80 voor de 20S betaald werd ; maar er zijn ook slechte jaren geweest, van f8 en f6 de 208. Een vischje vau do. .18,000 — hun vracht — was maar gestorven óp de reis— dat viel mee. Nu gauw weer naar boven d. i. naar huis terug;- maar het gaat nu stroomop, en al is uu dé--.vracht weg, deze reis eischt voortdurende inspanning, te meer daar de mannen allesbeh'ajve normaal zyn , al hebben ze nog courage genoeg in 't lijf. Dos nachts bereikt men Rotterdam weer. Nu maar gezocht naar eeu sleeper: dan is de pijn gauw geleden: maar elke sleepboot-kapitein is niet genegen voor weinig geld een paar roeibootjes op't touw te nemen. Ze troffen het eelitor gelukkig. Eeu goede gezagvoeder nam niet alleen voor f2 por bootja de vliegers ^an de lijn, maar zelfs de visschers bij zich aanboord. Dat was wat waard! Nu hadden ze ten minste warmte, en warm eten ook ! Wat waren ze koud, — half bevroren, want ook te Rotterdam konden ze niet aan wal gaan, omdat de inhoud van de roeibootjes niet onbeheerd kon achterblijven. Zoo bereikten ze Ti el, waar de sleepboot met haar vracht overnachtte en den volgenden dag kwamen ze met dezelfde boot aan den kop van de Waal, waar de boot rechtsaf ging en zij links moesten. Met bakboord en stuurboord vol ijs, het strooleger tot een ijsklomp, de kachel omver, de proviaud tot een poespas dooreen geschud, en weer koud en hongerig maar vooral vuil kwamen de Vlaardinger reizigers weer behouden te Huisen aan, met een rood-witte lap als vlag aan het mastje, — want men heeft ook gezeild. „Ik heb nu in vier nachten vier uur geslapen", zei een der varensgezellen „maar moest ik morgen weer met tienduizend prikken er uit, ik ging graag". De f1080, die de mannen hebben meegebracht, moeten onder velen verdeeld worden. De reizigers hebben per hoofd f 5 voor hun moeite. Nu, die .hebben ze wel verdiend. Ik geloof niet, dat er velen bij zwaren arbeid zooveel ontberingen hebben uit te staan voor 1 gulden daags als zij. Is er Jansaliegeest iu Nederland — in het leven onzer Geldersche visschers is hij gelukkig nog niet. --- BOEKAANKONDIGING. Lichamelijke Opvoeding , door G. OOSTERBAAN, Alts. Uitg. J. B. Wolterr , Groningen. \ Prijs gebonden f2.25. „ ingenaaid fl.75. De hygiënische wetenschap is nog slechts een kind van onzen tyd. Sedert een dertigtal jaren is er een begin gemaakt met het vestigen der aandacht op de fouten en gebreken, die aan de opvoeding uit een gezondheidsoogpunt kleven. In onze dagen hebben mannen van grooten naam en veel gezag op het gebied der wetenschap en paedagogick zich weten te vereenigen , om feiten te constateeren, oorzaken op te sporen en middelen ter verbetering aan de hand te doen. Een lange lijst met beroemde namen kan gegeven worden van hen, die zich op 't uitgebreide hygiënisch gebied in de laatste jaren het lot vau 't kind hebben aangetrokken. Beschamend is het feit, dat bij ons te lande, waar zooveel ten koste wordt gelegd aan de geestelijke ontwikkeling van 't kind, nog zoo weinigen worden gevonden, die, vooral op schoolhygiënisch gebied van zich hebben doen hooren. Doch, er is kentering in aantocht. Onder bovenstaanden titel wordt een werkje aangeboden, dat zijn ontstaan te danken heeft aan de overwegiug, dat in onze taal geen boekje bestaat, dat voor ouders en ouderwijzers de geheele lichamelijke opvoeding van het kind behandelt, 't Is toch zoo allernoodzakelijkst voor den opvoeder, om toch positief en negatief te kunnen inwerken in dat voorname, maar vaak verwaarloosde deel der opvoeding. Do sterftestatistieken geven een beeld van de grootto der lichamelijke gevaren, waaraan de kinderen zijn blootgesteld ; doch 't is nog maar een vaag beeld. Zonder doodelijken afloop toch kunnen ernstige ziekten optreden, waardoor blijvende stoornissen ontstaan. Bovendien kunnen ziekten een zoodanig verloop hebben, dat ze een zwaktetoestand ten gevolge hebben, die eerst op lateien leeftijd deu dood doet intreden. Volgens den bewerker zijn van de 100 kinderen, die geboren worden, binneu 3 jaar 23 overleden, terwijl van do 100 sterfgevallen voor de helft personen betreffen beneden 20 jaar, waarvan 48 beneden 14 jaar. De invloed, die kan worden uitgeoefend, om deze schrikwekkend gvoote sterftegetallen te verkleinen, is groot; enorm veel hangt af vau een goede opvoeding en verzorging van het kind gedurende deu eersten tijd van zijn bestaan. Van groot belang is het daarom dat de ouders bekend zijn met de verschijnselen, die wijzen op een normale gezondheid van 'tkind; met de regels, die moeten worden in acht genomen om de instandhouding der gezondheid te bevorderen en met de wijze, waarop getracht kan worden, ziekte en dood te voorkomen. Wilt ge u dan met de veranderingen in 't kinderlichaam vertrouwd maken; wilt ge do voorwaarden kennen, welke de gezondheid van uw kind kunnen bevorderen of benadeeleu, lees dan dit eenvoudig werkje; lees het en herlees hét; neem het ter hand zoo dikwyls gy afwijkingen in de gezondheid uwer lievelingen waarneemt en volg den raad op, daarin gegeven betreffende de kinderkamer, het bed, de voeding, de kleeding enz. enz. Daar is een wetenschappelijk man, rijk aan ervaring, aan 't woord. Ge kunt bij hem"gerüst tet£chole gaan. Wat hij schrijft over de harding is lezenswaard en verdient opgevolgd te worden. Vooral wyst hij op de schromelijke gevolgen, die onvoorzichtigheid in deze na zich sleept. In dit blad werd voor eenigen tijd gepredikt: men gewenne er zich aan, steeds met open raam te slapen. Onzin! Oosterbaan zegt: men overdrijve niet door hêt onmogelijke te willen bereiken. Groote waarde heeft 't boekje gekregen door de hoofdstukken: de lichamelijke opvoeding van 't schoolgaande kind! — Hier is 't vooral de onderwijzer, die lezen moet. Met hot schoolbezoek treedt een plotselinge en sterke omkeering in de geheele levenswijze van het kind op. Het is buiten twijfel, dat die omkeering schadelijke gevolgen na zich kan Blepen, vooral omdat 't zwaartepunt van nog te veel ouders en onderwijzers ligt in het aanbrengen van zooveel mogelijk kennis in zoo kort mogelijken tijd, zonder dat de noodige aandacht wordt gewijd aan de daarmee overeenkomende versterking der lichamelijke krachten. Er bestaat een hygiëne van liet onderricht. Doch zal de onderwijzer op dit, zijn terrein, kunnen oordeelen, dan moet hij zich de kennis vau een voornaam deel der scboolhygiëne eigen maken. En de onderwijzer, die verzucht: ware ik toch maar iu de gelegenheid eenige studie van schoölhygiënische vraagpunten te maken, schaü'e zich 't boekje aan. Hij vindt daar veel in behandeld en beoordeeld, wat hij weten moet. Hij zal daarna veel doen, wat hij nu nalaat; veel nalaten, wat by nu doet of toestaat. En dit zal tot gevolg hebben, dat hij meewerkt aan de krachtige ontwikkeling van 't geheele kind. Eu .... het kind van heden is de man van morgen. Eu de krachtige man kan alleen medeleven in de maatschappelijke samenleving. De krachtige man kan alleen deii strijd om 't bestaau medestrijden. Hy alleen gaat daarin niet ten onder. --- Advertentie enl I. MAJOIE te Til b nrg. INGEZONDEN MEDEDEELINGEN betreffende Zaken van Particulier-, Handels- eu Nijverheidsbelang. de wekelyksche Thee Thomson 's Verldting is de prijs (f £SCS) op Woensdag 16 Deceluber gewonnen: De le prijs, f10, door mej. Evers , Wagenaarstraaï\No 20, te Amsterdam. De le prefuie, van 2 1 /, kilo thee, door mej. CoENDERSj \Wagenaarstraat No 20, te Amsterdam. De 2e prijs, flfrv door mej. P. B lom, Blasiusstraat No 54, Nte Amsterdam. De 2e premie, van\2'/, kilo thee, door den heer Katoen , Blasiti^straat No 57, te Amsterdam. De 3e prijs, f 5, door mevr.N ^order H ake te Loenen aan de Vecht. lederen Woensdag ten 2 ureNrerloting, voor ieder toegankelijk, Kloveniersburgwal 25, te Amsterdam. Vollenhoven's STO' meest versteitaie tók. Vollenhoveiié ^ LAGER besle Bier ïSMaplfibci plmii. Hoofdagent te 's-Bosch. B/IMMINK bij wien oijre STOUT uitsluitend op hal^e flesch]os verkrijgbaar is --- Familiebericht FA .nïrEiIE -B3SICHlMN. Ondertrouwd: A. Van Bergbem en M. A. Tluijgen, Tricht. — W. J. G. Knoops, Nijmegen en A. Thürkow, Meppel. Getrouwd: D. Homoet, Nijmegen en .T. Van Ksterik, Ingen. — S. M. Hogerzeil W. A. De Roock, Zalt-Bommel. — J. F. G. Boerlage, St. Anna en C. C. Reyers, Hees. — J. J. Van der Bie en L. Th. C. H, Watrin, Nijmegen. Bevallen: M. C. Wouters, geb, Peperkamp, D., Nymegon. — F. Van Baal, geb. --- Familiebericht Van Sprang, 2 D., Waalwijk. — J. Feld, geb. Bevin, D., Nijmegen. Overleden: H. Duijs, Nijmegen. — W. Reeselaar, 88 j., Helmond. — Wed. J. Reijuders, geb. Van Olphen, 75 j., Breda. — P. Van Mierlo, 5'/, j., Breda. — E. G. Anthony, 5S j., Rosendaal. — A. L. Smits 20 j., Breda. — B. Van de Kop, 72 j., TieL — J. Loyen, Nijmegen. — G. A. Ter Linden, 76 j., Nijmegen. — M. C. Wagemaus, 30 j« Asten. --- UITLOTINGEN. Loten Noord-IIol landsche Vereeniging „Het Witte Kruis." Trekking van 1 December. Getrokken 6 seriën: 409 1493 1839 4397 5419 en 6058. Serie 6058 No 22 f 10,000, serie 1493 No 41 f250, serie 1839 No 10, serie 4397 Nob 18 en 36, serie 5419 No 44 en serie 6058 No 21 ieder f50, serie 409 Nos 1 9 32 45 en 47, serie 1493 Nos 3 6 8 23 26 31 34 en 39, serie 1839 Nos 1 12 20 24 37 en 43, serie 4397 Nos 19 20 23 33 35 38 41 en 49, serie 5119 Nos 15 21 34 37 46 en 49, serie 6058 No 1 3 12 18 32 34 36 40 46 eu 50 ieder f20. Betaalbaar 31 Maart. Oostenr. Loten & fl 100 van 1864, Trekking van 1 December. Getrokken 44 seriën: 77 277 294 305 378 678 712 744 750 788 1143 1362 1394 1471 1532 1719 1734 1797 1831 1887 2015 2050 2121 2171 2180 2237 2247 2352 2353 2375 2525 2602 2805 2888 2932 2945 2982 3137 3269 3340 3494 3588 3636 eu 3650. Serie 1143 No 66 fl 150,000, serie 788 No 21 fl 20,000, serie 77 No 3 fl 10,000, serie 378 No 48 en serie 2050 No 83 ieder fl 5000, serie 2805 No 55 en serie 3650 No 32 ieder fl 2000, serie 788 No 61, serie 2805 No 85 en serie 3636 No 41 ieder fl 1000, serie 77 No 53, serie 277 Nos 13 en 96, serie 294 No 51, serie 744 No 41, serie 788 No 25, serie 1362 No 24, serie 1394 No 43, serie 1471 Nos 56 59 en 80, serie 1532 No 66, serie 1734 No 91, serie 1797 No 72, serie 1887 Nos 31 en 37, serie 2015 Nos 55 en 82, serie 2050 Nos 15 en 98, serie 2121 No 82, serio 2171 No 72. serie 2180 No 42, serie 2237 Nos 14 73 75 en 81, serie 2247 Nos 40 eu 98, serie. 2352 No 50, serie 2353 No 81, serie 26Ö2 No 77, serie 2800 No 40, serie 2932 Nos 69 en 93, serie 2982 No 68, serie 3269 No 11, serie 3494 No 14, serie 3636 No 11 en serie 4650 No 86 ieder fl 400. De overige in gemelde seriën begrepen nommers met fl 200. Betaalbaar 1 Maart. --- Advertentie Rcpréscnlants de la So^été Anonyme .es Agglomérés RéunisVlu Bassin de Charleroi a Marcmelle et Chatelineau pres Charleroi: G A I I\I, E T I N S 50/8CI m/m, TÊTES DE \vLOINEAUX 30,50 et 25)fi0 m/m. BR AI SE TT ES\L AVÉ ES 20/30 — 15/30 — 15/20V- 8/17 m/m. GRAINS LAVÉES 5/8 m/m. VICTOR PHILIPPE ANXERS. FRANS TIMMERMANS k GeXel lez Eindhoven. BQERMANS. GedipRnneerd Tuinman, VUCHTV^kstelsche weg, beveelt zich beleefd aan voor het aanleggen en omtei'houden van Tuinend zoo in Vucht ais eiders> Technisch Oh«!^nisch bureau VAN Dr. P. BOLTERING J. Vuchterstr. II. 16 's-HERTOGEI Analysen. Advieseri> > tisch-Chemisch onde t. Opleiding tot Apothekersbediende, lelstr. H. 276, ---