Drie uren in een kolenmijn. (Slot.) 't Duurde niet lang — een paar minuten — of de steenen tunnel had plaats gemaakt voor een vierkante gang, gestut door dikke dennenpalen, boven door dwarshouten verbonden. Ook geen lichtjes meer: 't was een zwarte groezelige gang, waar je stappen akelig hol klonken. Vlak om je heen is het bleek verlicht door je eigen lantaarntje dat op 'n klein kaarsvlammetje gelijkt, 't Is een lont in benzine gedrenkt. Wanneer zij uitgaat kun je door een draaiende beweging aan een schroef, die aan den onderkant zit, een vonkje laten overspringen en het lampje brandt weer. Dat is zeer practisch. Je hebt geen lucifers noodig en ten tweede behoeft het glas en de kopergaasmantel er niet afgenomen te worden. 't Was er toch nog zóó licht, dat ik op de dennenpalen een wit vlies kon onderscheiden, dat hier en daar voortkroop over de zwarte steenen wanden, die tusschen de palen zichtbaar werden. 't Leek of er hier en daar groote vellen witte watten waren neergestrooid. Ik bukte mij en onderzocht net met mijn vingers. Natuurlijk allemaal schimmeldraden, niettegenstaande de palen eerst in creosoot gedrenkt worden. Vreemd vond ik het, dat het witte vlies zich ook uitstrekte over de steenkool- en leisteen. Nu sloegen wij een zijgang in en naar den paardenstal. Een 12-tal flinke dieren vinden daar goede huisvesting en goede verzorging t Is er volop licht en ruim. Op 't oogenblik stonden er maar twee. De anoere waren in de gangen bezig. Ze trekken de kipkarretjes, een lange rij aaneen (een 20 heb ik er wel geteld) over rails gaat dat gemakkelijk De gangen waren zoo breed, dat vier personen er met gemak naasf elkaar konden loopen. Als je zoo'n trein tegenkwam, kon je die in de hoofd„ .. gemakkelijk pamumm . Wij troflen het, dat een der voerlui — dat zijn allemaal jongens van ± 16 ol 17 jaar — bij het terugbrengen der leege wagentjes niet d« moeite had genomen het paard er voor te spannen, doch in het midden ergens had vastgehaakt, zoodat het paard op de ruimte naast de rails liep en veel moeilijker trok. Natuurlijk kreeg die „Faulenzer" een geduchte reprimande. Moeilijker was het in de zijgangen zoo'n trein te passeeren. Langs het pad liep gewoonlijk een greppel met stroomend water. Met de voeten gesteund op den rand van de sloot en den rug geleund met behulp van den mijnstok lag je dan over de sloot om den trein te laten passeeren, Aan een klein in-hoekje yan den wand, net een soort nis, zag ik een soort waschketel staan. Mijn geleider verklaarde mij, dat dit net privaat was, luchtdicht afgesloten. Heel ver hoorde ik een dof gerommel. 't Leek mij boven de aarde te zijn. Dat was echter de onderaardsche trein, gedreven door een motor, zooals ook in auto's voorkomt. Hij trok een 38-tal kipkarretjes. Altijd veraer ging het door de dontere gangen. De lucht was er frisch, e voelde den luchtstroom, die door crachtige ventilators wordt uit- en ngedreven, 't Was er frisscher (en gezonder ?) dan in menige bovenaardsche woning. Wij gingen een zijgang in. Van links en rechts spoot het water uit twee douches aan de zoldering bevestigd. Door dien fijnen stofregen moesten wij heen I Wat beteekent dat nu ? krijg ik nu al een bad 7 Nog die passen verder werd deze manoeuvre mij verklaard. Wij stonden voor zware deuren en daarachter lagen de machines, die het mijnwater moeten oppompen. Ik weet niet meer hoeveel M*. per uur. 't Was hier goed verlicht en ruim. Een paar machines lagen op nonactiviteit. Ze moeten werken als er bij ongeluk een overstrooming mocht ontstaan. Uit de wanden zag je op enkele punten het water met kraent naar beneden golven, zooals men dat ook bij sommige bronnen in Limburg kan zien. Langs den vloer der gangen stroomde het als een beekje naar verzamelplaatsen, ruime meren. De twee douches dienen nu om het kolenstof, dat in den gang zweeft vochtig te maken en daardoor tot neervallen te bewegen, opdat het niet in de machinekamer kan komen I Tot nu toe hadden wij merkbaar horizontaal geloopen. Dat zou nu veranderen. Rechts ging een nauwe gang naar beneden, waar kipkarretjes met een draadkabel werden opgetrokken door een kaapstander, die links van den gang in een nis stond. De kaapstander werkte electrisch. Wij hadden nu zoowat 'n half uur ver onder den grond geloopen en kwamen aan het eind van de gang, Hier kon je niet meer rechtop gaan, doch steunende op je mijnstok, ging het in gebukte houding verder. Daar zag je lichtjes glimmen. Mannen met zware houweelen beukten op de zwarte diamanten. Helpers gooiden ze in ([ereedstaande wagentjes, de stukken eisteen werden apart gelegd. Ik moest ook zelf even hakken. Niet zoozeer om de steenkolen, doch om de onderliggende leisteen, waarin men vaak afdrukken van varens en wolfsklauwen kan vinden. Natuurlijk kwamen ze hier ook voor en mijn zakken in de blauwe kiel waren op zoo'n vracht niet berekend en begonnen gevaarlijk uit te puilen. 't Was niet zoozeer dit werken, dan wel de stofzwangere niet versche lucht, die mij het zweet deed neerdruipen onder mijn leeren pet. Niet lang duurde het, na wat glibberig klauteren, of wij waren weer op meer begaanbare wegen. Terug vanwaar we gekomen waren, bij de lilt. Eerst waren wij den Oostkant in geweest, nu naar den Westkant. De gang scheen me eindeloos. Altijd donker, al maar weer palen, palen, palen, de een na den ander doemde op en verdween weer achter ons. Witte, witte vlokken over het zwarte hout en over de nog zwartere leisteen, die achter de palen als een muur van hokken opgestapeld lag. Kletterend en klotsend ruischte een waterval naar beneden, jaar in jaar uit. 't Leek mij zeer helder en ik had er wel van willen drinken, zoo'n dorst had ikl Links stroomde het water door het slootje; dat aan den eenen kant opgemetseld was. De vloer was glibberig, kleiachtig, kleverig, nat I 't Ging al maar verder. Dikke buizen liepen langs de wanden met ons mee. Waar die voor dienden, dat gingen we zien. We moesten naar het einde van de gang. We kwamen voorbij een zwarte opening in een zijwand. Een hek hing er voor. Door de spijlen zag ik water blinken, zwart als inkt. 't Leek mij de Styx, de rivier van de onderwereld der Grieken, waarorw je naar de andere wereld vaart. Wij gingen maar steeds verder. Mijn laarzen hielden zich goed in de kleverige klei. Nu door een deur. We waren waar we wezen moesten. De steenkoollaag was plpts afgebroken en je zag nu tegen blauwgrijze leisteen, 't Was als een muur, die het verder werken belette. Die wand werd nu ingeboord met stalen boren, die je in de hand hield en welke gedreven werden door de samengeperste lucht. Deze werd aangevoerd door de buizen, welke wij in de gangen reeds opgemerkt hadden. Meerdere boorgaten worden dan met een dynamietpatroon gevuld en alle tegelijk electrisch ontstoken. Achter die muur zal allerwaarschijnlijkst weer een andere steenkoollaag aangeboord worden. Zooals men weet, worden de lage» steenkool (dikte i 1 Meter) afgewisseld door lagen leisteen en zijn de lagen op meerdere plaatsen loodrecht gebarsten en de reuzenbrokken langs elkaar vergleden. Daardoor komt bi) een breuk meermalen een leisteenlaag tegen een laag steenkool te liggen. Door de gang iets op of naar beneden te laten loopen, komt men weer in de oude steenkoollaag terecht. Dergelijke breuktn werden mij op meerdere plaatsen vertoond. Voordat we teruggingen moest ik nog even de kisten met dynamietpatronen zien. Elke patroon bestaat uit een glycerineachtige massa, zoo dik en lang als een vinger in een papierje gerold, 't Zag er erg onschuldig^ uit I Thans terug naar de hoofdtunnel en met de lift weer naar boven. Gelukkig I Wat een licht hier, wat wit, wat blinkt alles I Je hebt een vijf minuten werk voor je daaraan went. Zooals ik reeds gezegd heb, begint de lift hoog op 'n grooten zolder Daar worden de steenkolen gesorteerd naar de grootte en de steenen er uitgezocht. Buiten lag een ontzaglijke voorraad kolen. Voor heel Twente, dunkt mij, wel voor een maand genoeg. Nu nog even naar het kantoor van mijn gids en naar de badkamers en kleedzaal van de arbeiders. Stel je voor een groote gymnastikzaal, waarvan de zolder vol hangt met stroppen, die je door katrollen kunt neerlaten. Aan ieder» strop hing een volledig manskostuum, met pet en al en als je die poppen maskers had voorgebonden zou je zweren, dat het allemaal veroordeelden waren. Ja, dames, 't was heusch een griezelig gezicht. Langs de wanden waren de baden door schermmuren van elkaar en de zaal gescheiden, Prachtig en zindelijk. Daar mijn vriendelijke geleider nog weer de schacht in wou, nam ik nu dankbaar afscheid „auf wiedersehn". De heer Reuters is een joviale heer heer en goede gids. Ik ging nu alleen naar de badkamer van (Ten opzichter en na weer mijnwerker-af geworden te zijn peddelde ik op mijn tweewieler door t kleurenrijke landschap naar Heerlen terug, nog meermalen denkende aan de nijvere handen, die diep onder mij, bij een schaarsch licht, de zwarte diamanten delven. Links van den weg stonden hun vriendelijke huisjes door tuintjes omgeven, waarvan ik 'n mooi kiekje nog voor mij heb liggen. Denekamp, December 1914. J. B. BERNINK. --- Uitspraak Kantongerecht Enschede. H. J. E., Brammelo, wegens overtreding der Jachtwet, f 8, subs. 6 d. h. — F. S., zonder beroep Enschede, wegens overtreding der Vogelenwet, f 3, subs. 3 d. h. — H. M„ aannemer, Neede, wegens overtreding der arbeidswet, f 5, subs. 3 d. h. — J. Z., fabr.-arb. Enschede, het zonder vergunning loopen over eens anders grond, f 3, subs. 3 d. h. — G. K„ Enschede, het vervoer door een trekdier doen paats hebben op noodeloos pijnlijke of kwellende wijze, f 5, subs. 3 d. h. — G. K., Enschede, het door dieren een last doen trekken, welke kennelijk hunne krachten te boven gaat, f 5, subs. 3 d, h. — B. E. G., fabr.-arb. Hengelo, burengerucht, f 3, subs, 3 d. h. — H. L. voerman Lonneker, wegens overtreding der Jachtwet, f 8, subs. 6 d. h. — G. J, K„ landb. Oele (Hengelo), idem, f 5, subs. 3 d. h. — H. P,, landbouwer Ooele Hengelo, idem, vrijspraak. — J. R., magazijnbediende Lonneker, idem, f 2, subs. 1 d. h. — F. H. wasscher en strijker Enschede, wegens overtreding der arbeidswet, f 1, subs. 1 d. h. — H. J. S,, landb. Haaksbergen, vrijspraak. — J. H., fabr.-arb. Lonneker, burengerucht, f 25, subs. 5 d. h. — B. A, A., stratenmaker te Oldenzaal, wegens het van eens anders grond kool snijden, f 10, subs. 5 d, h. — G. J. V., landb. Oele, wegens overtreding der verordening op de levensmiddelen f 5, subs3 d. h. — W. R., scharenslijper, zonder bekende woon- of verblijfplaats, het te Enechede tonder Tergnnntag van B. en W. een woonwagen op een openbaren weg plaatsen, f 3, subs. 2 d. h. — A. R., koopman, idem, idem, f 3, subs. 2 d. h. — J. H. S., koopman, idem, idem, f 3, subs. 2 d. h. — E. V, koopvouw, idem idem, ! 3, subs. 2 d. h. — J. M. S., koopvrouw, idem idem, f 3, subs. 2 d. h. — G. J. T., fabr.-arb. Enschede, het op eene verboden plaats wateren, f 1, subs. 1 d. h. — A. D., fabr.-arb. Enschede, idem, f 1, subs 1 d, h. — A, J. O., voerman, Enschede, f 1, sub. 1 d h. — J. v. E„ loopknecht Enschede, het met een rijwiel over een trottoir rijden, f 1, subs. 1 d. h. — M. B. B„ fabr.-arb. Enschede, het zonder vergunning loopen over eens anders rfrond, f 3, subs. 3 d. h. — G. A, O. H,, fabr.-arb. Enschede, le, idem, 2e het een valschen naam opgeven, f 3, subs. 3 d. h. en f 15, subs. 10 d. h. — H. H, K., portier Enschede, wegens overtreding der Leerplichtwet, f 3, subs. 2 d, h. — J. J. K„ fabr.-arb; Enschede, idem, f 3, subs. 2 d. h. — B. J. H., arb. Enschede, idem, f 3, subs. 2 d. h. — A. B., nachtwaker, Enschede, idem f 3, subs. 3 d, h. — Z. Z., Lonneker, idem f 5, subs. 3 d. h. — J. H. K., arb. Enschede, idem, f 2, subs. 1 d. h. — A. T. voerman Enschede, idem, f 3, subs. 2 d. h. — H. t. H., fabr.-arb. Lonneker, het 's avonds mét een rijwiel zonder licht rijden, f 5, subs. 3 d. h. — W. t. B., klerk Hengelo, idem f 5, subs. 3 d. h. — G. L., fabr.-arb. Enschede, idem, f 3, subs. tuchtschoolstraf van eene week. — M. A., arb. Lonneker, idem, f 2, subs. 1 d. h. — H. T. N„ timmerman Losser, idem f 3, subs. 3 d. h. — H. J. S., fabr.-arb. Hengelo, idem, f 5, subs. 3 d. h. — J. H. K., arb. Lutte, idem, f 5, subs. 3 d. h. — J. M. W., fabr.-arb. Oldenzaal, idem, f 5, subs. 3 d. h. — H. G., reiziger, Enschede, idem, f 5, subs. 3 d. h. — G. J. D., landb. Lonneker, idem f 5, subs. 3 d, h. — G. W., arb. Haaksbergen, openb. dronkenschap, f 3 subs. 3 d. h. — A. J. v. d. H., fabr.arb. Enschede, idem f 5, subs. 3 d. h. — Ph. A. T., koopman, Enschede, idem, f 3, subs. 3 d, h. — J. v. Z., arb. Enschede, idem, hechtenis van 3 dagen, — A. J. W., landb. Weerselo, idem, f 1, subs. 1 d. h. — A. J. B., molenaar Rossum, idem, f 1, subs. 1 d. h. — W. G. O. B., arb., Losser, idem, f 1, subs. 1 d. h. — G. H., fabr.-arb. Losser, idem, f 1, subs. 1 d. h. — H. V., schilder, Enschede, idem, f 5, subs, 3 d, h. — A. R„ fabr.-arb. Enschede, idem, f 1, subs. 1 d. h. — J. H. B., landb., Lutte, idem, f 15, s. 3 d. h. — J. C. V., stoelenmatter, idem, hechtenis van 3 weken. — J. C. V., stoelenmatter, idem, hechtenis van 3 dagen, en plaatsing in eene rijkswerkinrichting voor den tijd van 3 maanden. — G. d. J., arb. Enschede, bekrachtiging van het verzet. — J. H. M. A., arb. Enschede, idem, hechtenis van een week. --- Strafzitting Rechtbank Almelo. (15 Dec.) Antonlus Adrianus Arnoldus van L. 23 j. werkman te Almelo, thans gedetineerd, staat terecht ter zake dat hij op 25 Oct. te Almelo R. Slaghuis heeft mishandeld, door hem met een stoel op het hoofd te slaan, daarna met een stok meerdere malen op. het hoofd te slaan en vervolgens met een mes in den linkerarm bij den elleboog te steken en in de rechterhand, even onder het polsgewricht, waardoor de oppervlakkige slagaderboog van de handpalm van die hand en de buigpezen van den 4en en 5en vinger zijn geraakt en deze vingers voor goed — althans gedurende geruimen tijd — het buigvermogen hebben verloren. v. L. vertelt dat hij 's avonds met zijn meisje, Johanna Lunding, is geweest in de danszaal van het café Hartgers. Slaghuis heeft toen met dat meisje gedanst. HIJ heeft toen ruzie gekregen met Slaghuis en dezen met een stoel geslagen. Hij is daarop uit het café verwijderd. Toen hij later in den avond, net zou ongeveer half twaalf zijn, zijn meisje naar huis bracht, dat diende op het Stationsplein, ontmoette hij aldaar Slaghuis. Slaghuis kwam op hem af en maakte ruzie met hem. Hij heeft toen met een stok geslagen en later een mes getrokken en daarmede naar Slaghuis geslagen. Hij lijdt de laatste jaren aan toevallen. Dien avond had hij een goed glas bier gedronken, 10 & 12 glazen. R. Slaghuis verklaart dat hij met Soedvinden van bekl. een keer met iens meisje danste. Onder h«t dansen sloeg hij hem met een stoel. Hij liep toen met het losse mes in de hand. Bekl. Is toen uit het café verwijderd. Tegen half twaalf ontmoette hij beklop het stationsplein. Deze kwam toen op hem af en sloeg hem twee maal met een stok. Hij heeft hem die stok afgenomen en er toen bekl. mee geslagen. Bekl. trok een mes en gaf hem een steek in den linkerarm. Toen hij een volgende steek wilde afweren, kreeg hij die in de rechter- hand. H!J heeft die hand 4 weken !n een verband gehad cn is nog niet weer in staat om te werken. Dr. Santee Landweer verklaart, d?t bekl. eenige jaren lijdende is aan toevallen. Zoo af en toe komt hij eer.s bij hem. Het gebruik van alcohol is voor bekl. zeer nadeelig. Hij acht bekl. wel toerekenbaar, doch geheel normaal is hij xiiet. Dr. Sillevis, die Slaghuis behandeld heeft, verklaart, de vorengenoemde verwondingen te hebben geconstateerd. Hij kan nog niet met zekerheid zeggen of Slaghuis er nog nadeelige gevolgen van zal behouden. De officier acht het ten laste gelegde bewezen en elscht 4 mnd. gt w. De verdediger, mei. mr. M. Q. Veth, acht niet bewezen dat bekl. Slagiiuia met een mes in de hand heeft geslagen. Hij kan bij het afweren even^Qtd zeif in het mes hebben geslagen. Voor dit deel vraagt zij dan ook vrijspraak. Daar is gebleken dat bekl. geestelijk minderwaardig Is, verzoekt zij de Rechtbank een lichtere straf, daaraan nog toevoegende dat btkl. aan toevallen lijdt sedert hij een paar jaar geleden eenige maanden preventief heeft gezeten verdacht van meineed, waaruit tevens blijkt dat een verblijf in de gevangenis zeer nadeelig voor hem is. Johannes Hendrikus Marinus A., 27 j., grondwerker te Enschede, gedetineerd, heeft op 6 Nov. ie Enschede een rijwiel weggenomen c ioebehoorende aan G. Wissink. A. verklaart, dat hij het bewuste rijwiel van W. Hendriks heeft verkocht voor f 6.—. Hij heeft het rijwiel niet weggenomen. Uit het getuigenverhoor blijkt vwa een dergelijke opdracht van Hendriks niets, deze had het rijwiel van Wissink in leen, zoodat de Officier tegen A. wegens diefstal 6 mnd. gev. straf eischt blijft er bij onschuldig te zijn. Jan Willem te K., 31 j., schoorsteenbouwer te Enschede, gedetineerd, heeft op 5 Nov. te Hengelo een aan J. A. van Maanen toebehoorende rijwiellantaarn weggenomen, Bekl. bekent het feit. Hij was dien dag in Hengelo met een kennis aan de zwier geweest en dronken geworden. 't Geld was ook opgeraakt. In den winkel van den rijwielhandelaar Wilmink heeft hij toen voor 5 ct. carbid gekocht, maar toen hij zijn lantaarn wilde vullen, bleek dat deze stuk waa. Hij heeft toen een lampion gekocht, maar die vloog hem in brand. Daarop heeft hij de bewuste lantaarn weggenomen van een fiets, die stond voor den Winkel van Wilmink. Eisch 3 mnd. gev. straf. Albert van Z., 23 j., smid en Marinus Karei Johan Lodewijk ten V., 25 j. arb. beiden tfe Enschede, thans gedetineerd, staan terecht ter zake aat zij op 19 Oct. te Enschede, toen de agenten van politie dier gemeente A, Bootsma, J. Drost, S. Wouda en J. Webbink, zekere J. M. A., die weSens het in staat van dronkenschap e openbare orde verstoren, door de genoemde agenten Bootsma en Drost was gearresteerd, over de openbare Lindelaan en Frederik Hendrikstraat vervoerden, ten einde hem naar het politiebureau over te brengen, te zamen en in vereeniging met elkaar en met een groote volksmenigte, waarvan beklaagden deel uitipaakten en welke voormelde arrestatie bemoeilijkte door opdringen en met steenen en andere voorwerpen te gooien, openlijk met vereenigde krachten geweld hebben gepleegd tegen genoemde ambtenaren, door wat den eersten bekl. betreft met een dikken stok op den agent Bootsma toe te loopen en te trachten dezen daarmede slagen toe te brengen, wat beide bekl. betreft door met steenen en andere voorwerpen naar voormelde ambtenaren te gooien, waarbij de agent Bootsma, door een steen, welke geworpen werd door den len bekl., aan den rechterarm pijnlijk is getroffen. Bekl. v. Z. ontkent de feifen.Ten V. bekent met een kommetje te hebben gegooid. Hij was erg dronken. De agent Bootsma verklaart, dat toen zij A. naar het bureau wilden brengen een groote vijandige menigte tegen hen opdrong. Beide bekl. liepen vooraan, v. Z. had een dikke knupEel en sloeg er mee naar hem, doch ij wist die slagen te ontwijken. Hij beeft toen eenige schoten uit zijn revolver in de lucht gelost. Beide bekl, beeft hij met steenen naar hun zien gooien, zonder te raken. In de Diezerstraat wierp v. Z. met een steen, die tegen zijn — get. — rechterarm kwam en hem pijn veroorzaakte. Die steen is door hem opgenomen en als overtuigingsstuk in beslag genomen. Hij heeft ten V. ook zien gooien met steenen en met een emmer. Het is wel mogelijk dat deze ook met een kommetje gegooid heeft, maar dat kan "ij niet verklaren, er werd met allerlei voorwerpen gegooid. De agenten Drost, Wouda en Webdaan. Hij is een paar jaar geleden door de Rechtbank te Maastricht gehoord zij» n5fficier bekrachtiging van S. is ook In verzet gekoWnk komen daarop verklaren wat lij van het. feit gezien hebben, waarna de Officier tegen v, Z., die al verschillende malen is veroordeeld en het vooral den laatsten tijd erg bont maakt, 1 jaar gev. strai elscht en tegen ten V., die ofschoon vroeger ook al eenige keeren veroordeeld is, toch niet ongunstig bekend staat 6 mnd. gev. straf. Bekl. v. Z. zegt dat hij onschuldig is. Bekl. ten V. zegt, dat hij 10 jaar eleden voor deze Rechtbank heeft eloofd in het vervolg beter te zullen oppassen en dat hij dat ook heeft Is veroordeeld, doch dat was buiten zijn schuld. Hij verzoekt de Reehtba&k hiermede rekening te willen houden. Na de pauze wordt verder beha*vdeld de zaak tegen Johannes Hendrikus S., 26 j., koopman te Enschede, die in verzet is gekomen tegen een vonnis waarbij hij wegens diefstal van oud ijzer en koper op 18 Juli van de opslagplaats aan het itstion Zuid van J. Vrosne» is veroordeeld toi 3 mnd. gev. straf. S. verklaart de straf wat hoog te vinden voor zoo'n paar stukjes oud ijzer. Nadat de quireert de het "vonnis. Dezelfde men tegen een vonnis waarbij hij wegens mishandeling van K Rechterschot te Enschede op 18 Aug. ia veroordeeld tot 6 weken gev. straf. S. ontkent dit feit. Zijn broer heelt Rechterschot mishandeld maar hij niet Hij heeft hem wel bedreigd met de vuist. K. Rechterschot verklaart, dat hij met zijn wagen van Glanerbrug naai Enschede reed, toen bekl. en diens broer die beide dronken varen op zijn wagen wilde klimmen. Bekl. broer zat er reeda op. Toen hij hun zeide dat hij ze niet op den wagen wilde hebben, kwam bekl. op hem af, af hem een alag in het gezicht, zooat hem de pijp uit den mond vloog en gaf hem vervolgens nog een slag op het hoofd. Daar de andere getuige niet kon verschijnen, beval de rechtbank een nadere instructie in deze zaak. De zaak tegen Bouke H., 35 j., straatmaker te Enschede, die beschuldigd is op 4 Juli in het café van Barske te Enschede, W. Geerling een slag tegen het hoofd gegeven te hebben, waardoor deze op den grond viel, in welke zaak op 15 Sept. een nadere instructie is gelast, wordt thans verder behandeld. Nadat de getuigen gehoord zijn, acht de Officier het ten laste gelegde niet bewezen en vordert vrijspraak. Heinrich Louis S., 22 j., grondwerker te Lonneker, thana in militairen dieiiat, doch straf ondergaande in de gevangenis alhier en Gerrit B., 23 j„ smid te Gronau, zijn gedagvaard ter .16 Mei op den Rijksstraatweg Hengelo-Ena_chede_ te Lonzake dat zij op Hi neker de eert ie bekl J. C. Nijhuis en R. Draaijer heeft- mishandeld, de tweede bekl. A. J. Huizink en D. J. Titshof heeft mishandeld. Bekl. B. ia niet verschenen. S. zegt, dat hij dronken is geweest doch dat hij onachuldig ia. Hij ia dien avond wel met B. op die plaats geweest. B. had een slappe hoed op en hij een ronde stijve. J, C. Nijhuis vertelt, dat hij 'a avonds om 10 K uur met zijn meisje van Enschede naar Hengelo reed per fiets. Twee mannen liepen er op den weg, die bij hun nadering uit elkaar gingen. Eén er van gaf hem toen een slag in het gezicht. A. Huizink vertelt, dat zij twee mannen zag; één met een slappe en één met een stijven hoed op. Die met de slappe hoed gaf haar een slag tegen het rechteroog; de andere gaf Nijhuis_een slag. Draaijer vertelt van de groote met een stijven hoed op een klap te hebben gekregen. De andere had een slappen hoed op. De grootste lijkt wel op bekl. H, Tiggelman herkent de grootste als bekl, S. Deze had 'n ronden stijven hoed op. Hij gaf Draaijer een slag. D. J, Titshof verklaart dat de persoon met den slappen hoed die hem later is vertoond en toen bleek bekl. B. te zijn, hem tegen den mond heeft ge'agen. Bekl. S. was er bij De Officier acht de feiten bewezen. Bekl. hebben op erge wijze huisgehouden. S. is reeds 10 maal veroordeeld. B. heeft nog een blanco strafregister. Elsch tegen no. 1 6 mnd. en tegen no. 2, 2 mnd. gev. straf. --- Kanaal Zutphen—Twente— Winterswijk. Het comité voor een kanaalverbinding van Twente en Winterswijk met den IJsel bij Zutphen heeft, ter aanvulling van haar in 't najaar van 1913 verschenen rapport, nog eenige opmerkingen gemaakt om de voordeelen van zijn plan Loven andere plannen uiteen te zetten. Het comité is met den schrfjver ln Holderta Polytechnisch Weekblad van oordeel, dat het Twentsch kanalenplan van de ingenieurs J. van Hasselt en De Koning, hetwelk de verbetering der bestaande Overijselsche kanalen beoogt en een nieuwe verbinding van dexe met Twente wil tot stand brengen, absoluut verkeerd is: wat doen schepen die uit Rotterdam, Limburg of Duitschland komen om naar Twente te gaan in Zwolle? Het meest belangrijk vervoer naar Twente is toch uit bovengenoemde richtingen te verwachten, en zelfs als men op die verbeterde en nieuw ontworpen kanalen den weg over Deventer—Raalte—Almelo naar Enschede mocht kiezen, dan is die weg nog ruim 51 K. M. langer dan het traject Zutphen—Boreulo— Enschede. De uitvoering van 't plan tot verbinding van Twente met den IJsel In de richting Arnhem, door een kanaal dat nabij Lathum in den IJsel iou uitmonden, mag volgens het comité niet worden verwacht, met 't oog op de meerdere kanaallengte dan via Zutphen (p. m. 20 K. M. ) en de daaraan verbonden belangrijk grootere kosten, ongeacht de technische bezwaren aan die richting verbonden. Daarna somt het comité eenige gegevens op omtrent den omvang van handel en industrie in de plaatsen, gelegen tusschen de eindpunten van het door het comité ontworpen hoofdkanaal, nl. Lonneker (Boekelo), Haaksbergen, Neede, Boreulo, Lochem, Laren en Gorssel. Daaruit blijkt dat in die plaatsen verscheidene stoombleekerljen, wèverljen, ververijen, textielfabriek, stoomsteen- en pannenfabrieken, vruchtensapfabriek , sigarenfabrieken, drijfriemenfïbriek , leerlooierijen enz. zijn , werkende met zeer vele arbeiders. Met Enschede en Hengelo samen werden naar en van die plaatsen in 1902 vervoerd 392628 ton goederen en in 1012 reeds 689492 ton. Tot dit grooter vervoer dragen ook niet weinig bij de talrijke ontginningen waarbij zooveel kunstmeststoffen noodig zijn. De veestapel gaat daarbij steeds vooruit; de zuivelfabrieken in deze streek verwerkten In 1913 totaal .33,520368 L melk. Tegenover die cijfers plaatst het comité nu enkele omtrent handel en Industrie in de tusschen Hengelo en Deventer gelegen gemeenten, Delden, Goor, Warken, Bathmen en Diepenveen. Daar zijn alleen in Goor twee groote en vier kleine fabrieken, de overige zijn landbouwende gemeenten. Totaal zijn daar 1097 personen in fabrieken werkzaam en in de tusschengelegen plaatsen van 't Zutphensche plan 1732. tn de plaatsen van het Deventerplan nam 't goederenvervoer van 1902— 1912 toe met 25442 ton en werd verleden jaar door de zuivelfabrieken 16,170,571 L. melk verwerkt — in die van het Zutphensche plan was de toename 35988 ton en 't aantal verwerkte L. melk 17.340,797 meer. Het comité meent dan ook met cijfers voldoende te hebben aangetoond, dat de belangrijkheid van de gemeenten, gelegen in net Kanaalvak Delden— grens Deventer op handels-, industrieel- en landbouwgebied ver overtroffen wordt door die der gemeenten in het kanaalvak Boekelo—grens Zutphen, zelfs wanneer men in aanmerking neemt dat de lengte van het eerstgenoemde kanaalvak geschat kan worden op ongeveer 36,7 K.M. terwijl het laatstgenoemde kanaalvak 44 K M. lang is. Verder wijst het er op dat de uitmonding van een kanaal bij Zutphen voor het vervoer van de richtingen Rotterdam, Limburg en Duitschland een niet onbelangrijke bekorting geeft op den weg naar Twente. Bovendien mag van Zutphen meer vervoer verwacht worden; nu toch reeds worden van station Zutphen per spoorweg p.m. 32000 ton goederen jaarlijks meer afgevoerd dan van station Deventer. In reeksen cijfers wordt dat bewezen. Van 1902 tot 1912 nam in Zutphen dat goederenvervoer toe van 98352 ton tot 135.648 ton of met 37,92 pet. — en te Deventer van 97,013 tot 105,311 ton of met 8,55 pet. Met 't oog op't grootere bevolkingscijfer van Deventer dat anderhalf maal zoo groot is als Zutphen zou men mogen verwachten, dat deze cijfers zeer ten gunste van Deventer zouden spreken, terwijl juist omgekeerd het verschil In aanvoer ln die 10 jaar ten gunste van Zutphen is veranderd. Nog wordt er op gewezen dat de richting van het Zutphensche plan beter is gekozen dan die van het Deventer plan: de betrokken streek en de doorsneden gemeenten worden toch door het eerste plan beter gediend dan door het tweede, daar de afstand van het kanaai tot de kommen der gemeente kleiner is; ook zijn de eindpunten te Hengelo en t« Enschede beter gekozen. Ten slotte wijst 't comité nog op de krachtige industrieeie ontwikkeling in de plaatsen langs het ontworpen zijkanaal naar Winterswijk, waar 24 bedrijven werken met 1947 personen. Deze Industrieën zouden natuurlijk van een kanaal zeer profiteeren en ontginningen werden er gemakkelijker door. Te verwachten is dat in Winterswijk een bloeiend nijverheidscentrum zal ontstaan, daar ae ligging der terreinen en de aard der bevolking hiervoor zeer gunstig zijn. Mocht zulks binnen afzienbaren tijd nog gesteund worden door het exploiteeren van kolen of zoutmijnen dan zou een waterweg hier onontbeerlijk zijn. Men zou — zoo beëindigt 't comité zijn behartigingswaardige opmerkingen — aich dan ook kortzichtigheid moeten verwijten, indien de richting van een kanaal naar Twente niet zoodanig gekozen werd, dat een korte verbinding van Winterswijk met den IJsel door aansluiting aan dat hoofdkanaal kan worden tot stand gebracht. Zutph. Ct ---