2e BLAD van Woensdag 20 April 1927. Publicatie GEMEENTERAADSVERKIEZING ENSCHEDE. De Voorzitter van het Centraal Stembureau voor de verkiezing van leden van den Raad der Gemeente Enschede brengt ter openbare kennis, dat van de Hoofdstembureaux de mededeeling is ontvangen welke geldige lijsten van candidaten zijn ingeleverd. Binnen vier dagen na heden kunnen de gemachtigden der onderteekenaars van bovenbedoelde lijsten deze tot een groep verbinden door een daartoe strekkende gemeenschappelijke verklaring schriftelijk bij het Centraal Stembureau in te leveren. Formulieren van deze verklaringen zijn ter Gemeente-Secretarie verkrijgbaar. Enschede, 20 April 1927. De Voorzitter voornoemd, EDO BERGSMA. --- VERGADERING van den RAAD der Gemeente ENSCHEDE, op Dinsdag 19 April, 's avonds 7 uur. Kort verslag. Voorzitter, de heer Edo Bergsma, Burgemeester. Afwezig met kennisgeving de heeren De Bruijn en De Moor. Door den Burgemeester wordt allereerst het volgende gezegd: „Nu het mij na mijn langdurige en ernstige ziekte weer gegeven is den Raad te presideeren, is het mij een behoefte uiting te geven aan mijn gevoelen van dankbaarheid voor de vele bewijzen van deelneming, groote belangstelling en hartelijkheid, die ik tijdens mijn ziekte en bij mijn herstel uit alle kringen der bevolking en uit den boezem van den Raad mocht ondervinden. Dat ik, toen herstel was ingetreden, bijna tegelijkertijd van leden van fractiën, die elkaar in den Raad niet zeer na staan, eenerzijds de prachtigste blauwe, en oranje- | vruchten ontving, die mij zoo goed ; deden en van de andere zijde een mand met roode bloemen, die mijn oog streelden en mijn hart verwarmden, terwijl ook van Roomsche zijde mij een hoogelijk gewaardeerd bewijs van belangstelling bereikte, dit alles was mij een reden tot groote vreugde, vooral toen ook kort daarna uit de andere fractiën van den Raad bewijzen van warme belangstelling tot mij kwamen. Dit alles heeft mij goed gedaan 'én ik ben er hartelijk dankbaar voor. Dat ik uit den Raad en niet minder van de ambtenaren en tilt alle lagen der bevolking zoovele blijken van sympathie ondervond, heeft mij nog nauwer aan Enschede verbonden en ik ben er dankbaar voor, dat de gelegenheid mij nog weer geschonken is de belangen dezer Gemeente en van hare ingezetenen naar beste weten te behartigen en mede te werken aan datgene wat ik op velerlei gebied zoo gaarne nog tot stand zou zien komen, omdat ik dat beschouw als goed en noodig voor een gezonde ontwikkeling onzer Gemeente. Laat mij besluiten met een bijzonder woord van dank aan de Wethouders die mijn werk met elkander met toewijding hebben verricht. Dat ik den heer Winkels in het laatste jaar van zijn Raads-loopbaan nog zoo zwaar hefc moeten belasten, deed mij ernstig leed en ik zeg hem in 't bijzonder hartelijk dank voor zijn werk. Dat bij dit alles als altijd de Secretaris voor ieder en voor allen, ook voor mij, een groote niet genoeg te waardeeren steun was, daaraan heeft niemand getwijfeld; ' dit wordt dotsr allen, mijzelf in de eerste plaats, op zeer hoeden prijs gesteld. Dames en Heeren, aan U allen en aan de ingezetenen van Enschede nogmaals zeer hartelijk dank". De heer Winkels beantwoordt den Voorzitter, wenscht dezen van harte geluk met zijn herstel, zegt, dat de wethouders en de Secretaris hem zijn taak gemakkelijk hebben gemaakt en spreekt de hoop uit, dat de burgemeester spoedig weer op,, zijn oude kracht mag zijn, wat de gemeente niet anders dan ten goede zal komen. De heer Heres sluit zich aan bij de woorden van den heer Winkels. Bij de mededeelingen is een nota van B. en W., waarbij den Raad ter kennisgeving is overgelegd de rekening van ontvangsten en uitgaven van het Muziekfonds over 1926. Benoemd werden tot lid der Commissie van Beheer over het G. J. van Heekpark (vacature J. J. van Deinse) de heer W. G. Janssen en tot idem over het Volkspark (vac. Joh. Sluijmer) de heer J. A. Mastenbroek, resp. met 20 en 22 stemmen. Aangenomen is het voorstel van B, en W. tot verleening van een subsidie tot een maximum van ƒ 250 voor onderzoek naar het aantal zwakzinnige leerlingen op alle openbare en bijzondere scholen in deze gemeente. Dit punt gaf aanleiding tot een uitvoerige en somwijlen lang niet onaardige discussie, immers de schoolarts, mej. Schuitemaker, heeft in deze kwestie een onderzoek ingesteld en mej. De Jong meende nu, dat teagevolge van een en ander een scheeve positie ontstond tusschen gemeentebestuur en -ambtenaar. Wethouder Sanders verklaarde, dat het niet in de bedoeling van B. en W. had gelegen, dat de schoolarts die taak zoo breed zou opvatten; het college wenschte eenvoudig haar advies omtrent dit onderzoek door een deskundige Om die reden is feitelijk onderzoek op de O. L. scholen niet m eet noodig en is het voorgestelde bedrag van ƒ 250.— subsidie teruggebracht tot een maximum van ƒ 250, omdat sommige leden het niet noodzakelijk oordeelden om voor een gedeeltelijk. onderzoek ƒ 250 te voteeren. ^ Uitvoerige besprekingen hadden plaats over de 7 vragen door de Protestantsch Christelijke raadsfractie gericht tot B. en W. over de Drentsche gezinnen, welke vragen door B. en W. zijn beantwoord. Men zie hiervoor het nummer van „Tubantia" van j.1, Zaterdag. De heer Heres opent de rij van sprekers. Hij is lang niet tevreden. Z.i. worden die menschen niet netjes behandeld, gezien de talrijke klachten door hen geuit. Aan hen zijn te mooie voorspiegelingen gedaan en de toestand is niet naar waarheid voorgesteld, wat spreker met voorbeelden betoogt. Spreker is van oordeel, dat de gemeente loyaal heeft meegewerkt tot verwezenlijking der voorwaarden, ten opzichte der fabrikanten heeft hij geen gegevens, dóch de regeering heeft zich weinig aan die menschen laten gelegen liggen, waarop de gemeente Enschede had moeten wijzen. Z.i. is al geen eerlijke nakoming van de gesloten overeenkomst, omdat er niet behoorlijk gezorgd is voor de Drentsche gezinnen en hij vreest, dat het heelemaal zal spaak loopen als alle tweehonderd verwachte gezinnen zijn aangekomen". Bij de woorden van dezen spreker, kan de heer Stuvé zich voor het grootste deel aansluiten en hij wijst op de oorspronkelijk door de S. D.fractie aangevoerde bezwaren, als loondruk door de groep ongeschoolde arbeiders, overvoering van de arbeidsmarkt enz. Ze is toen gerustgesteld door de toezegging van de uitvoering van het kanaalplan, maar daarvan ziet hij in de eerste tijden nog niets komen. Ook van het Dinkelplan heeft spreker nog niets gehoord. Op S Maart j.1. is door den Enschedeschen Bestuurdersbond eene vergadering bijeengeroepen, waar het klachten regende en waar geconstateerd werd, dat de wijze van voorstelling te gunstig was geweest. De toestand is van dien aard, dat de menschen bij de werkverschaffing zien weg te komen. Getracht wordt de menschen in de fabriek te stoppen, d.w.z. de hoofden van gezinnen en kinderen van 18 tot 21 jaar, aan wien men het weven wil leeren, wat een finale mislukking is gebleken, hetgeen bleek uit het verdiende loon, niet ƒ 18 a ƒ 18.50, doch ƒ7 a ƒ8 per week. Van de toezegging van eenige zeggenschap in deze aangelegenheid door de arbeidersorganisaties is niets gekomen. De ongeschoolden hebben een bestaan gezocht 'op de vrije arbeidsmarkt en daarin schuilt het groote bezwaar, dat de fractie had, die, moest zij opnieuw beslissen, over het voorstel wellicht heel anders zou handelen. De beantwoording der vragen door B. en W. verschaft spreker geen gerustheid; hij is niet bevredigd en hij hoopt op belangrijke verbetering. Komt deze niet, dan wenscht de fractie verder geene verantwoordelijkheid te dragen en is er van haar een voorstel te verwachten om niet aldus met de regeling door te gaan. Ook de heer Mensink heeft veel bezwaren. Hij wijst ook op de geruststellende verklaring, destijds door B. en W. gegeven en op het telegram van de regeering, waarin pertinent werkgelegenheid werd toegezegd. De regeering is z.i. in gebreke gebleven en het is z.i. wenschelijk, dat de verhuizing van Drentsche gezinnen wordt stop gezet, indien niet onomstootelijk vaststaat, dat er arbeid voor de hoofden van gezinnen aanwezig is. Verder wijst spreker op het verschaffen van de adressen der naar hier toe komende gezinnen, die vooraf reeds bestormd worden door de eventueele leveranciers, wat z.i. niet had mogen geschieden. De heer Ten Voorde is het met den heer Mensink eens. Hij noemt het een zeer moeilijk probleem, wijst op de teleurstelling van de werknemers en van de commissie en vestigt de aandacht op de ervaringen indertijd opgedaan in naburige grensgemeenten door Beieren en anderen te doen overkomen. De heer Peteri constateert, dat van de 3 partijen alleen de regeering is aangevallen, die z.i. ook wel eenigszins is te kort geschoten, doch spr. wijst er tevens op, dat in de kringen der werkegevers, bij dit contract betrokken, niets is bekend van een dergelijke ontstemming en mislukking als nu wordt gezegd te bestaan. Ma^r — zegt hij — laat men namen en cijfers noemen, opdat een en ander kan worden onderzocht. Laat men onderzoeken hoeveel arbeiders in de fabrieken zijn ontslagen als gevolg van tewerkstelling van Drentsche volwassenen. Geen enkel bewijs is z.i. geleverd en voor de fabrikanten is het geen mislukking geweest. Tot nu toe zijn de fabrikanten eerlijk hunne verplichtingen nagekomen. Wat de ontstemming van de arbeidersorganisaties betreft, merkt spreker op, dat de 3 contracteerende partijen het best alleen af kunnen. De Voorzitter zegt, dat zijn ziekte wellicht oorzaak is geweest, dat een en ander wat meer of minder scheef jf geloopen, omdat zijn plaatsvervangers niet altijd in staat waren de moeilijkheden op te lossen, omdat zij niet zooals spreker, zich steeds met de zaak hebben bemoeid. Evenwel erkent hij, dat de werkverschaffing niet loopt als ze loopen moet en de Burgemeester zegt, dat van regeeringswege de zaak ernstig onder 't oog wordt gezien, wat hij bij zijn bezoek aan Den Haag heeft kunnen bemerken. Hij verwacht, dat er binnen zeer korten tijd wijziging in de werkverschaffing is te wachten. Laat men dus nog enkele dagen geduld hebben. Een groote grief zijnerzijds is, dat met den aanleg van het Tw'ente-Rijnkanaal niet de noodige spoed wordt betracht, wat redelijkerwijze verwacht mocht worden. Nadat nog een zestal heeren gesproken heeft, wordt van deze zaak afgestapt. Ingevolge een nader schrijven van B. en W. betreffende het verleenen van een deel der aan de V. U. toegekende subsidie aan andere vereenigingen, die zich de volksontwikkeling ten doel stellen, waarin de bezwaren van sommige vereenigingen, als zouden deze te zeer afhankelijk worden van de V. U., tot een minimum zijn teruggebracht, is door den Raad thans besloten — evenwel niet zonder dat van R. K. en S. D. zijde protesten werden gehoord — zijne goedkeuring te hechten aan het voorstel, voor den proeftijd van één jaar. Aan de besturen van bijz. scholen voor L. O. zijn voorschotten verleend op de gemeentelijke vergoeding als bedoeld in art. 101 le lid der L. O.-wet 1920. Onder dankbetuiging voor haar goede diensten is aan mej. A. C. Schuitcmaker tegen 1 Mei a.s. eervol ontslag verleend als schoolarts en als vakonderwijzeres in gezondheidsleer aan de U. L. O.-school alhier. De Voorzitter zei het volgende: „Nu aan mej. Schuitemaker door Uwe vergadering eervol ontslag werd verleend uit hare gemeentelijke * betrekking, moge mijnerzijds nog in het openbaar uiting worden gegeven aan mijn gevoelen van erkentelijkheid voor de uitnemende wijze waarop zij hare niet gemakkelijke taak heeft verricht. Die taak was niet gemakkelijk, omdat zij veel toewijding en geduld, nieuwe speciale studie, maar vooral ook veel tact vereischt. Die tact heeft mej. Schuitemaker getoond te bezitten, en dank zij haar, is het schoolarts-instituut in deze Gemeente ingeburgerd, heeft het 't vertrouwen der ouders verkregen alsme^ de van het onderwijzend personeel, zoo van bijzondere als openbare scholen. Voor de lichamelijke en geestelijke toekomst van het schoolkind is dit van veel belang en het kan niet anders of het komt ten goede aan de algemeene volksgezondheid en aan de volkskracht. Mej. Schuitemaker heeft hier niet tevergeefs gewerkt, haar arbeid was goed en vruchtbaar en ik zeg er haar gaarne hartelijk dank voor". Daarna is vastgesteld geworden eene verordening, regelende de samenstelling en inrichting van de plaatselijke commissie van toezicht op de H.H.S. en H.A.S., in welke commissie vertegenwoordigers van de handelswereld in haar verschillende vertakkingen zitting zullen nemen. Besloten is vervolgens tot aankoop van perceelen aan de Brinkstraat ter grootte van 635 vierk. M., eigendom van mej. H. ten Cate, ten behoev© van eene eventueele verbreeding van' de Brinkstraat, voor ƒ 25.500.—, De vereeniging „De Volkswoning" heeft een perceel grond groot pl.ms 452 Are aangekocht, gelegen bij de bierbrouwerij „de Klok" en gedeelte-i lijk in Lonneker in welk terrein is begrepen een plantsoen met vijver, het vroegere buitenverblijf Nieuwlust, groot ongeveer 142 are, zeer geschikt voor openbaar wandelpark. Dit park nu met den grond onder Lonnekerf wenscht de gemeente van „De Volkswoning" te koopen een en ander in totaal voor ƒ 76170.— waartoe de Raad heeft besloten. Verkocht zijn geworden perceelen bouwterrein: aan den Oliemolensin-, gel voor ƒ 12.— per c.A. aan den heer H. Zenderink, aan den Laareschsingei voor ƒ 12.— aan de heeren H. G^ Lammers en L. Kok; aan de Van Kol-t straat ad ƒ 10.— aan de heeren B. G^ Lammers en A. Stolk; aan den Laareschsingei hoek Minkmaatstraat ad ƒ 15.— aan den heer G. Winters, terwijl eene ruiling van grond is aange-t gaan met den heer J. Altena a.d, 2e V eldkampstraat. Verder is nog verkocht: een strook grond ter grootte van 41 vierk M, aan den Lasondersingel aan den heet? J, H, Tönis voor den prijs van ƒ 13.—»' per vierk. M.; een perceel bouwterrein aan des Lasondersingel aan den heer A. van den Akker als lasthebber voor den prijs van ƒ 13.— per vierk. M.j een perceel bouwterrein aan den heer I. Serphos aan den Lasondersingel voor den prijs van ƒ 13.— per; vierk. M.; een perceel bouwterrein aan den Kottendijk aan de heeren H. en J« Diphoorn voor den prijs van ƒ8.—• per vierk. M.; een perceel bouwterrein aan de Dr. Schaepmanlaan hoek Van Kolstr, aan den heer Mr. J. W. A. van Hattum voor den prijs van ƒ 10.— per vierk. M.; een perceel bouwterrein aan de Groen van Prinstererlaan aan den heer W. J. Taat voor den prijs van ƒ 8.— per vierk. M.; een perceel bouwterrein aan de Cort van der Lindenlaan aan den heer T. R. van Streun voor den prijs van ƒ11.— per vierk. M.; een perceel bouwterrein aan'de Dr. Schaepmanlaan aan den heer H. B. Becking voor den prijs van ƒ 10.—?! per vierk. M.; een perceel bouwterrein aan de Hengeloschestraat aan den heer F. W. Vije als gemachtigde voor den prijs van ƒ 12.— per vierk. M.; Een crediet van ƒ 68750.— is verleend voor den aanleg van een 2e oprijlaan met verbindingslaan enz., een poortgebouw en 2 dienstwoningen bij de Algemeene Begraafplaats, terwijl B. en W. werden gemachtigd om met eigenaren van gronden gelegen ten Oosten van de nieuwe R.K. begraafplaats een overeenkomst aan te gaan tot verlegging van een overweg. Een crediet van ƒ 36.100.—• is verleend voor het herstel van den toren op de Markt. Uit een der vorige nummers van Tubantia heeft de lezer het aanbod van mevr. Jordaan-Van Heek en de heeren J. H., A. H. en G, J. van Heek Jr. kunnen lezen van 'n klokkespel in den nieuwen toren, welk op prijs te stellen aanbod door den Raad dankbaar werd geaccepteerd, waarbij de Voorzitter het volgende heeft gezegd: Wij gingen na de behandeling der beide voorstellen betreffende 2 begraafplaatsen tot een vroolijker onderwerp over. Vroolijk, omdat wij hopen, dat bij feestelijke gelegenheden het Enschedeesch klokkenspel fleürige liederen zal doen klinken uit onzen ouden, eerwaardigen en, niet alleen om zijn ouderdom, maar ook om zijn schoone vormen, merkwaardige toren, nadat die in oude schoonheid hersteld zal zijn.... Vroolijk echter pok, omdat de leden van den Raad gevoeld hebben voor het behoud van dit eenige monument uit vroegere eeuwen aan Enschede gebleven. Het is een monument dat, althans grootendeels, alle lostwisselingen onzer aloude stad heeft meegemaakt, dat belegeringen, pestilenties, en branden heeft gezien en de stoffelijke resten van tal van geslachten om zich heen ter aarde zag bestellen, maar ook getuige was van grooten opbloei, van uitbreiding onzer Gemeente,.... menig vroolijk feest aan zijn voet zag vieren, ingeluid door vroolijk klokgebeier, begeleid door schallende muziek en vreugdeschoten vanaf en uit zijn romp. En om en bij dat oude monument werd gehandeld in het klein en in het groot en in zijn nabijheid werden de wereldzaken geleid, die Enschede hebben gemaakt tot een centrum van beteekenis van die industrie, die meer en meer wordt een der fundamenten van Neerlandsch volksbestaan. Vroolijk echter ook is dat onderwerp, omdat de schenking van het klokkespel weer een der getuigenissen is van den geest van burgerzin, van toewijding aan het stadsbelang, waaraan Enschede gelukkig zoo rijk is en die er zooveel toe bijdragen onze stad te doen zijn een wóón-stad, waarin het goed is zijn dagen door te brengen en niet te doen wezen het berookte fabrieksnest zonder tier of sier dat het zoo licht had kunnen worden. Aan de milde schenkers, aan den geest die hen bezielde en tot de daad der schenking bracht, moge ik hier warme hulde brengen en den dank van allen, die in onze Nederlandsche stad zoo gaarne ook datgene zagen aangebracht wat aan zoo goed als alle Nederlandsche steden een zoo bijzondere bekoring geeft: een beiaard in den toren. Besloten is verder tot het aangaan van een transactie met de firma Scholten en Van Heek betreffende afstand van grond van de Joan Coststraat en de Boddenkampstraat, idem tot de vaststelling van een gewijzigde rooilijn voor de Brinkstraat vanaf de Veenstraat tot de Rietmolenstraat en is het voorstel van B. en W. tot bekrachtiging van den aankoop van effecten (kabelleening) uit de middelen van het fonds der voorloopige pensioenregeling, goedgekeurd. Voor de Stichting „Rijksmuseum Twente" (stichting van wijlen den heer J. Bernard van Heek en nabe staanden) is gemeentegrond tusschen Lasondersingel, H. B.-Blijdensteinlaan De Vluchtestraat en Borgerstraat, gr. 6935 vierk. M. afgestaan ad ƒ 10.— per c.A.. De Voorzitter zegt over deze stichting het volgende: Het voorstel tot verkoop van grond ten behoeve der stichting van het „Rijksmuseum Twente" is aangenomen; ik moge thans in verband daarmede nog een enkel woord spreken. De tijd is nog niet gekomen om, na hetgeen over deze stichting reeds vroeger gezegd is, thans uitvoerig in te gaan op de groote cultureele beteekenis van het museum voor Twente in het algemeen, voor Enschede in 't bijzonder. Wel echter wil ik, in aansluiting bij hetgeen daaromtrent in het voorstel van Burgemeester en Wethouders gezegd is, mijn voldoening er over uitspreken, dat het museum, onder medewerking van bij uitstek deskundigen, thans staat verwezenlijkt te worden. Op het gebied der beeldende kunst zal thans binnen afzienbaren tijd een leemte worden aangevuld, die hier ter stede zeker meer en meer gevoeld werd, het gemis n.1. van een blijvende verzameling van kunstwerken in een daarvoor ingericht blijvend gebouw. Het kan niet anders of de belangstelling voor beeldende kunst, hier onder bepaalde kringen der bevolking zeer levendig, zal dan meer en meer gemeen goed worden van zeer velen. Doch niet alleen de kunst zal in het nieuwe museum een goede en geschikte plaats vinden, ook de plaatselijke en gewestelijke geschiedenis zal dan beter tot haar recht komen. Door onvermoeide zorgen en deskundige toewijding van onbetaalde krachten, is hier ter stede een historische verzameling ontstaan, die reeds van beteekenis is en meer en meer van cultureele beteekenis wordt. Die verzameling had niet het onderdak, dat zij verdiende. Dank zij den burgerzin van den overleden schenker en van diens echtgenoote en nabestaanden, zal ook deze geschiedkundige verzameling in het nieuwe museum onder Rijkshoede worden gesteld en een passend verblijf vinden. Dat Enschede door een en ander als woonstad, als beschavingscentrum de zetel wordt van twee instellingen, die voor de ontwikkeling der bevolking van zooveel beteekenis kunnen worden, wil hierbij dankbaar gedenken. Hiermee is de lange agenda afgehandeld. Bij de rondvraag vestigt de heer Smit er de aandacht op, dat soms als architect optreedt een gemeenteambtenaar, die tevens kan belast zijn met toezicht van gemeentewege op dat bouwwerk. Zulks is niet in den haak en moest verboden zijn. De Voorzitter zegt, dat een en ander in de personeelscommissie is behandeld, advies is spoedig te verwachten. De heer Noyon spreekt over de speeltuinervaringen, destijds door den heer Mensink te berde gebracht, wat eenige ongerustheid heeft gewekt. Hoort men spoedig van resultaten? De Voorzitter antwoordt hierop, dat deze kwestie aanhangig is en eerlang in den Raad zal worden gebracht --- VERSTANDHOUDING IS STILL, MISVERSTAND VERSTANDHOUDING IS STILL, MISVERSTAND ï Verstandhouding is stil, misver- j • stand luidruchtig. ! j --- Feuilleton. „De vierde Sleutel" Naar de Gedenkschriiten van Dr. KURT VON HOLDAU Advocaat en Detective. Vrij bewerkt naar het Duitsch van FERDINAND RUNKEL, door J. van der Sluys. (Nadruk verboden.) 12. — Dat is heel jammer, 'want als u iets van belang gevonden hebt, zal dat toch op de rechtzitting bewezen moeten worden. — Als ik onder eede verklaar, dat het bankbiljet van No. 24 niet hetzelfde is, wat Ramsau voor den moord gewonnen heeft, zou dat niet voldoende zijn? — Hoor eens, u bent ook geen kind in strafzaken; gelooft u dat zoo'n verklaring uit de tweede hand zooveel indruk op de jury zou maken dat ze het „onschuldig" -uitspreekt? — Eerlijk gezegd, neen. Maar er is misschien nog wel wat op te vinden. Na mijn onderzoek in de speelclub en bij den meneer, heb ik eens geprobeerd om aan het station Friedrichstrasse mijn licht op te steken. En dat was gemakkelijk genoeg. Wanneer een stationskassier 's avonds het ontvangen geld aan het districtsbureau aflevert, voegt hij daar een specificatie bij van het diverse bankpapier en de verschillende muntsoorten. Van het papiergeld worden de nummers er bij vermeld. Er zijn op dien bewusten Donderdag, waarop Ramsau verklaart naar zijn officierenfeestje te zijn geweest, twee biljetten van 1000 Mark gewisseld en een daarvan draagt het nummer, dat volgens het notitie-boek van den ongenoemden beroepsspeler, den Dinsdag tevoren in het bezit van luitenant von Brosowslji en dienzelfden avond nog in dat van Ramsau is overgegaan. Het biljet van No. 24 is dus niet van Ramsau afkomstig. Bovendien kan deze, zooals hij ook aan u heeft verklaard, het gewonnen geld behoorlijk verantwoorden. — Dat ^il zeggen, zei de officier van justitie, — uw theorie is juist als u de mógelijkheden uitsluit dat de graaf nog een tweede biljet van 1000 Mark heeft gehad. Kunt u daarvan, het bewijs leveren? — Neemt u me niet kwalijk, maaT dat is toch een onjuiste omkeering van den bewijslast. Het ligt op den weg van het openbaar ministerie om te bewijzen, dat het biljet van No. 24 van Ramsau afkomstig was. Hét tegendeel te bewijzen is niet zoo gemakkelijk. Intusschen zijn de omstandigheden er niet naar om aan te nemen dat hij zoo'n kostbaar stukje papier ergens anders dan bij het spel zou opdoen. Van zijn m&andelijksche toelage kan hij het onmogelijk overgespaard hebben. Zijn clubgenooten verklaren dat hij er maar één in zijn bezit heeft gehad. Ten overvloede heb ik bij al zijn kennissen en bij het Berlijnsche woekeraarsgilde — ik ken die heeren! — nagespeurd of hij ook geld geleend heeft, maar ook hiervan blijkt niets. Zoodat we moeten concludeeren dat door 'het achterhalen van het bewuste bankbljet, de geloofwaardigheid van Ramsau's verklaringen aanmerkelijk toegenomen is. — Dat geef ik volkomen toe, maar toch moet ik u verzoeken om den speler met zijn aanteekenboek hier in mijn kabinet te brengen. — Mijnheer de officier, als ik dat doe, kan dien armen kerel, als loon voor zijn menschlievendheid, direct bewezen worden, dat hij een beroepsspeler is, want zijn boekhouding toont aan, dat hij geen andere inkomsten heeft dan wat hij aan de speeltafel „verdient"! — Misschien is er dan nog een mogelijkheid dat ik als particulier persoon of een van mijn substituten inzage van het boekje neem en constateer, dat de nummers kloppen, In het belang van de opheldering van een ernstig misdrijf is het altijd wel geoorloofd eens een oogje toe te doen! HOOFDSTUK VIII. Een schatrijke Amerikaansche jonge dame, Isabella Hopkins, was een half jaar geleden naar Berlijn gekomen om haar schilderstudie voort te zetten. Ze had ongetwijfeld groot talent en reusachtige honoraria maakten het haar mogelijk les te krijgen van de allergrootste schilders. Haar optreden in het maatschappelijk leven was in overeenstemming met het gerucht van haar fabelachtigen rijkdom, want haar vadêr was een van de machtigsten onder de katoenkoningen van Zuid-Carolina-, Hij was daar als kleine farmer begonnen en bezat thans onafzienbare terreinen, die zich tot over de grenzen van Carolina tot in Georgia uitstrekten, In het 'begin had de dollarkoning veel schik gehad in de schildersneigingen van zijn dochter; hij beschouwde ze als een bevlieging, die in den loop der jaren wel zou verdwijnen. En toen de jongelui van New-York, waar vader Hopkins een juweel van een huis, wel een klein paleis, bezat, niet alleen de schoonheid, maar ook het schilderstalent van de mooie Bell bewonderden, voelde hij zich gevleid. Bell, wier-moeder een Creoolsche was, was in. derdaad een opvallende, exotische schoon, heid; een verschijning, zooals men zelden ziet. Ze had een vorstelijke figuur en in haar donkere oogen lag een peinzende, raadselachtige uitdrukking. Ze bezat natuurlijk een leger van aanbidders, maar ze behandelde hen allen met vriendschappelijke onverschilligheid en tot groote ergernis van haar vader had ze al menig huwelijksaanzoek, dat ieder ander meisje zou hebben doen watertanden, afgewezen. Hij schudde dan ook bedenkelijk het hoofd, toen ze op een keer verklaarde, dat ze zich geheel aan haar kunst wilde wijden. Maar haar moeder, met echt Creoolsche indolentie, nam de zaak filosofischer op. Terwijl zij op de divan, waarop zij het grootste deel van haar dagen sleet, bleef liggen, verklaarde zij aan haar echtgenoot, dat Bell de schilderkunst wel vaarwel zou zeggen, als de rechte Jozef maar kwam opdagen! Maar moeder Hopkins voorspelling scheen voorloopig nog niet bewaarheid te zullen worden, want terwijl ze in Europa reisde, weigerde de schoone Isabella plotseling naar de andere zijde van den Oceaan terug te keeren. Ze bleef kalm in Parijs- Er was niet veel aan te doen ert haar ouders voegden haar een oude dame, wier familie 'beter was dan haar finan-( cieele omstandigheden, als chaperone toe. Bell richtte een kostbaar en smaakvol atelier dn en nam schilderlessen. Van .Parijs ging ze naar Rome, waar ze met de familie Scheiblingen kennis maakte. Daar zoowel Scheiblingen en zijn vrouw als Helene, uitstekend Engelsch spraken, werd de omgang al spoedig heel levendig, 1 Met mevrouw kon Bell uitnemend opschieten, maar de verhouding tot Helene, werd zoo innig en hartelijk, dat ze besloot mee naar Duitschland te gaan. Scheiblingen waardeerde ze om zijn gentlemanlike,' vriendschappelijken omgang en zijn onderhoudende conversatie. Hij van zijtt kant behandelde haar als een goede vriendin, maar ofschoon ze elkaar bijna dagelijks zagen, nooit anders dan met de meest correcte reserve. Trouwens, in zijn omgang met dames bleef Scheiblingen altijd de aardige, maar nooit over den schreef gaande man van de wereld, In Berlijn was het interessante Amerï-if kaansche meisje al spoedig in de beste kringen opgenomen; het behoorde zelfs tot den goeden toon haar geregeld te ontvangen. Dat haar ongewone schoonheid grooten indruk maakte op de mannen van haar kring, sprak vanzelf en het zou haar weinig moeite gekost hebben om, als zoo^ vele van haar vrouwelijke landgenooten, zich een gravinne- of zelfs een prinsessekroontje op bet hoofd te zetten. Maar zet bleef zich met alle ernst en ijver en be. langstelling aan haar kunst wijden en ze volhardde bij haar New-Yorksch systeem van vriendelijke onverschilligheid tegenover haar mannelijke kennissen, (Wordt vervolgd.) ---