3e BLAD van Vrijdag 20 Jan. 1928 Publicatie HINDERWET. BURGEMEESTER en WETHOUDERS van ENSCHEDE brengen ter openbare kennis, dat ter Secretarie dezer Gemeente ter inzage ligt een van de vereischte bijlagen voorzien adres van de N.V. G. W. Wisselinks Textielmaatschappij en Handelsvennootschap te Enschede, daarbij verdunning verzoekende tot het uitbreiden van hare textielfabriek aan den Bleekweg, kadaster sectie F 936 en 935, door het vergrooten der weverij, het bouwen van een motorlokaal en een aandraaierij en het in de weverij plaatsen van 78 weefgetouwen, welke gedreven zullen worden door 2 electromotoren, respectievelijk van 30 en 12 P K.; alsmede, dat op Woensdag 1 Februari eerstkomende, des voormiddigs ten 11 30 ure, in een der lokalen van Het Raadhuis, ten overstaan van een of meer leden van het Gemeentebestuur aan de verzoekster en aan hen die bezwaren tegen het uitbreiden der voormelde inrichting mochten verlangen in te brengen gelegenheid zal worden gegeven, die bezwaren mondeling en schriftelijk toe te lichten Zoowel de verzoekster als rij, die bezwaren inbrengen, kunnen gedurende drie dagen vóór bedoeld tijdstip op de Secretarie der Gemeente van de ter zake ingekomen schrifturen kennis nemen. De aandacht wordt er op gevestigd, dat zij, die niet in persoon van de gelegenheid tot bet inbrengen van bezwaren gebruik maken, of door een gevolmachtigde doen gebruik maken, niet met het gewenschte gevolg tegen de beslissing van het Gemeentebestuur in hooger beroep kunnen komen. Enschede, 18 Januari 1928. --- Gemeentebelangen Enschede. Woningbouw. Van de bouwvereenigingen ..Licht en Lucht" en „De Goede Woning" ontvingen B. en W. plannen voor den door haar voorgenomen gemeenschappelijken bouw van 330 woningen en 3 woonwinkelhuizen in het noordelijk gedeelte van den Laaresch en van de Bouwvereeniging „Ons Huis", voor den bouw van 192 woningen waarvan twee met winkels en zes met werkplaatsen in het ..Hooge Land" een en ander overeenkomstig bijgevoegde situatieteekeningen. Voor den aankoop van bouwterrein van de gemeente en voor de uitvoering van de plannen wordt door de vereenigingen een gemeentelijk voorschot gevraagd, groot ƒ 1 290 500 — en ƒ 750 000.— in totaal dus uitmakende een bedrag van ƒ2.040 500.—. De financieele opzet is gebaseerd op eene annuiteitsleening gedurende een tijdvak van 60 jaren, naar een rentevoet van Wi pet. (ann. 4 845 426) De plannen zijn door B. en W. bereids ter beoordeeling gezonden aan den Inspecteur van de Volksgezondheid (den heer R. Le Poole) wat blijkens zijn terzake uitgebrachte adviezen d.d. 16 December j,l. aanleiding heeft gegeven tot het maken van opmerkingen. Ten aanzien hiervan deelen B. en W. den Raad het volgende mede. Bouwplan Licht en Lucht en De Goede Woning. De opmerking dat het plan van bebouwing niet geheel zal vol 3 oen aan het voorschrift van de bij Raadsbesluit van 12 December 1927 vastgestelde verordening op de inrichting van plannen van uitbreiding volgens welk de aanleg van voortuinen langs den 20 Meter breede geprojecteerden weg van het Bentrotplein naar de Oldenzaalschestraat verplichtend is, moeten B. en W. als juist erkennen, doch het vooruitspringen van enkele gevels is hier, zooals de Directeur van Gemeentewerken ook opmerkt in zijn schrijven d.d. 4 Jan. j .1. bedoeld als een middel voor een heter aanzien van de straatwanden, vooral aan den Oostkant. Uit een oogpunt van welstand (of in andere gevallen en andere redenen) verdient het derhalve aanbeveling vorenbedoelde voorschriften wat soepel op te vatten. Ook is de op het uitbreidingsplan aangegeven soort van bebouwing ,,open bebouwing C." bij een massalen bouw, niet goed uitvoerbaar. Omtrent de door den Inspecteur bedoelde duurdere woningen merken B. en W. nog op, dat het, *"aar het hier een gering percentage betreft, 12 woningen op de 330. hi. beter is. den bouw in één hand te '••ten. Bouwplan , : Ons Huis". Het door den Inspecteur ingenomen standpunt ten aanzien van den in het plan begrepen bouw van 20 duurdere woningen, kunnen B. en W niet deelen. Deze woningen zijn namelijk bedoeld voor zeer groote gezinnen, met 4 slaapkamers Begrijpelijk is, dat voor dergelijke gezinnen ook grootere woonvertrekken een eisch zijn Door de grootere inhouden zullen de bouwkosten dan ook iets hooger zijn, dan van de andere woningen. Waar de vermindering der bouwkosten tot ƒ 3000 — door verkleining van vorenbedoelde woningen slechts een verschil geeft van 1 7 pet. op de totale bouwsom, komt het hun niet wenschelijk voor in 't bouwplan verandering te brengen. Het is h i. toe te juichen dat door de bouwvereenigingen wordt medegewerkt aan de verhooging van het woningneil. De Bouwcommissie kan zich met voormelde plannen zooals gebleken is in eene door ons met haar gehouden vergadering, geheel vereenigen terwijl ook de Financieele Commissie daarmede instemt blijkens haar schrijven d d. 19 Jan j.1. In verband met het vorenstaande stellen B en W. den Raad voor de plannen goed te keuren en te verstrekken gemeentelijke voorschotten voor de uitvoering daarvan. Tevens stellen zij den Raad voor den verkoop van grond aan de respectievelijke bouwvereenigingen tegen in bijgevoegde ontwerp-besluiten vermelde prijzen, goed te keuren. Verlenging Dinsdagmarkt. Nadat overeenkomstig ons voorstel aldus schrijven B. en W. aan den Raad in Uwe vergadering van 19 Juli 1926 afwijzend was beschikt op het schrijven van den Enschedeschen Markibond, voorzoover betreft het verzoek om de Dinsdagmarkt bij wijze van proef te verlengen tot 5 uur n m. heeft die Bond den 20sfen April 1927 opnieuw een daartoe strekkend verzoek gedaan Als reden voor deze verlenging wordt o a aangevoerd, dat door de langere afstanden, tengevolge van de uitbreiding dezer Gemeente, velen niet in staat zijn in de morgenuren de markt te bezoeken. Wij hebben hieromtrent het advies ingewonnen van den Comm : ssar ; s van Politie, die bij schriiven van 7 Mei j.1. in overweging geeft, bij wijze van proef, gedurende de maanden Mei tot en met October de Dinsdagmarkt te verlengen tot 4'4 uur n m. en hierover het gevoelen der Mtddenstandsvereenigingen in te winnen. Na herhaald verzoek zijn deze adviezen ingekomen. De R K Middenstandsvereeniging adviseert bij haar schrijven van 22 October het verzoek niet toe te staan, terwijl de Enschedesche Handelsvereeniging bij schrijven van 25 October d a v. mededeelt geen bezwaar te hebben tegen het verlengen der markt bij wijze van proef Tevens hebben leden van het College van B en W., te Nijmegen Eindhoven en Hilversum een onderzoek ingesteld en daartoe o a. de markten aldaar bezocht, 't Bleek dat daar bloeiende namiddag-markten bestonden. Het valt moeilijk met zekerheid uit te maken of en in hoever de omstandigheden welke daar tot dien bloei bijdragen ook hier aanwezig zijn Dat zal eigenlijk alleen proefondervindelijk bewezen kunnen worden. Wij zijn daarom tot de conclusie gekomen, aldus B en W , dat voor inwilliging van het verzoek bij wijze van proef, wel aanleiding bestaat. Ook de le Marktmeester adviseert het verzoek van den Marktbond toe te staan. Op grond van vorenstaande geven B en W. den Raad in overwe* : nk eveneens een slag gegeven had. M zeide toen: je bent een smeerlao, 'e hebt een haas ftesch"ten en die Oude Bekke in de strik gelegd en hem toen bekeurd", waaraan de andere verd. norf eenige beleedigingen toevoegde. Ofschoon get Koehorst toegeeft dat er meer menschen zijn geweest die scholden, vergist hij zich niet ten opzichte van deze verd. Get Olde Ikkert zegt. dat Koehorst als ordebewaarder was aangesteld od de bruiloft. Er is toen ruzie ontstaan hoofdzakelijk gericht tegen Koehorst Een heele troep heeft toen na - Hoop Koehorst opgewacht en get weet ni-ït te verklaren wie de beleedigende woerden geuit heeft. Get. Westerik weet ook niet veel te verklaren. Van de door verd voorgebrachte getuigen zegt B. Aveskamp, dat hij Koehorst de beleedigingen omtrent de haas h-eft toegevoegd Of verd. M. hetzelfde ook gezegd heeft kan get. evenwel niet verklaren. J. Aveskamp zegt wel schelden gehoord te hebban doch weet door de duisternis geen dader te noemen. Get Wigger, die van Koehorst een klap met de wapenstok ontvangen heeft zegt dat hij met een meisje uit De Lutte gedanst heeft\ waar Koehorst ook mee danste. Get. H. Morsink heeft hooren schelden, doch kan niet verklaren wie dat deed. De O v J eischt tegen ieder der verd. ƒ20 boete subs. 20 d. hecht. Aan Willem R., 51 j., landbouwer en diens echtgenoote Johanna Geertruida G., 36 j., beiden te Diepenheiro, is ten laste gelegd dat zij te Diepenheim op 14 Nov 1927 A. J West bf> leedigend hebben toegevoeld resp ,.jij b wbt in Neede en onder het Wel lam ook al dingen gestolen" en de wo >tden ..eierdief" en ..kiopend'ef". Verd ontkennen. Get. West vsrklaart. dat verd. in zijn richting kijkend bovenstaande woorden gezsgd hebben, terwijl get. Assink verklaai'., de beleedigingen uit den mond van Johanna wel gehoord doch die van den eersten verd. niet gehoord te hebben. Eisch tegen R. vrijspraak en tegen G. ƒ 10 boete subs, 10 d. hecht. Vonnis R. vrijspraak en G. ƒ 5.— boete subs. 5 d. hecht. De woonwagenbewoners Jacob V., 26 j., arbeider gedom. te Enschede, Roelof H., 18 j., arbeider gedom. te Emmen en David K., 20 j., arbeider gedom. te Leeuwarden zijn gedagvaard ter zake dat zij te Almelo op 23 Nov. 1927 te zamen en in vereeniging een hoeveelheid hooi, toebehoorende aan G. Schotveld, hebben weggenomen. Verd. zijn niet verschenen. Eisch tegen de beide eerste verd. ƒ 10 boete subs. 10 d. hecht, en tegen den derden verd. 7 d. gev. straf. Vonnis conform dien eisch. Bernardus K., 44 j., fabr. arb te Haaksbergen heeft op 13 Nov. 1927 te Haaksbergen M. A. M. Somhorst mishandeld Verd. is niet verschenen. Get. Somhorst verklaart dat hij door verd. is vastgegrepen en tegen den grond is geworpen, waardoor hij met zijn hoofd op een steenen vloer terechtkwam, hetgeen hem zeer veel pijn veroorzaakte. Eisch ƒ 10 boete subs. 10 d. hecht. Vonnis ƒ 5 boete subs. 5 d. hecht. Aan Albertus Johannes H., 19 j., wever te Hengelo is ten laste gelegd dat hij op 19 Nov 1927 te Hengelo J. J. Braakman twee maal met de vuist een slag in het aangezicht heeft toegebracht en met de geschoeide voet terten of op den neus heeft Geschopt. Verd. is niet verschenen Daar get. Braak ook niet verschenen is, schorst de Politierechter deze zaak voor onbepaalden tijd. Wegens mishandeling van G. J. ter Braak moet Gradus L., 24 j., los werkman te Goor zich verantwoorden. Verd.: Ik was bezig met een fietslantaarn toen Ter Braak tegen mij aanliep, hetgeen mij een bloedneus veroorzaakte Ik heb toen Ter Braak niet onwettelijk geslagen. Get. Ter Braak kan deze lezing in zoover bevestigen, dat hij tegen de fiets aaigeloopen is en van verd toen èenrge slagen gekregen heeft Hij meent echter dat verd. de fiets zoo plaatste dat get. er tegen aan moest loopen, Get. Asteleiner kan omtrent de mishandeling niets verklaren Eisch en vonnis vrijspraak. De niet verschenen Johan Hendrik B., 24 j., timmerman te Glanerbrug heeft op 18 Nov. 1927 te Lonneker des v.m. 7 uur niet voldaan aan de vordering van den gemeenteveldw. H. J. Kemperman, om met zijn rijwiel halt te houden en af te stappen, welke vordering verd. gedaan werd in het belang van de veiligheid van het verkeer. Get. Kemperman zegt dat hij verd. op den verkeerden kant van den weg zag rijden en toen hij van verd. vorderde om af te stappen, deze integendeel zich snel uit de voeten maakte. Eisch f 20 boete subs. 20 d hecht Vonnis ƒ 15 boete subs. 15 d. hecht. Aan eenzelfde feit heeft de eveneens niet verschenen Johanna Aleide K., echtgen. van H. H. ter Riet, 35 j., te Enschede zich schuldig gemaakt. Toen op 20 Nov. 1927 te Enschede, voor de naleving der Drankwet, de rechercheur van politie J Drost en zijn collega J. van Limburg een onderzoek bij verd., wie vrrlof is verleend voor den verkoop van alcoholhoudenden drank andere dan sterken drank, instelden, za*en 7e nlotselinig dat verd. met ee" flesch, welke later bleek brandewijn te bevatten snel de achterdeur uitliep. Op de vordering van Drost om halt te houden, voldeed verd. niet; integen- | deel zij zette het op een loopen en werd achter een ander perceel door Drost ingehaald. Ziende dat zij niet meer kon ontkomen verborg verd. die flesch achter haar kleeren en ging in een hoek staan en kroop zoo dicht mogelijk in elkaar. Voordat Drost haar nog iets gezegd of gedaan had riep ze: Je moogt mij niet aanranden, je blijft van mij af'. Toen zij de daartoe gedane vordering de flesch nog niet afgaf, deed Drost een greep en kreeg de flesch te pakken, waarop hij met die vrouw om de flesch aan het trekken ging. Tenslotte gelukte het Drost haar de flesch te ontwringen, doch door de worsteling was een deel van het kostelijke nat over verd.'s en Drost's kleeren gegaan. Wegens niet voldaan aan de vordering eischt de O.v.J. ƒ40 boete subs. 40 d. hecht. Vonnis ƒ 25 boete subs. 25 d. hecht. De eveneens niet verschenen Jochem S., 22 j., koopman, zonder bekende woonplaats, heeft op 29 Nov. 1927 te Bornerbroek, gem Borne zijn krachten beproefd op een ijzeren fornuispot, toebehoorende aan A. F. Ensink, door deze op te tillen en met kracht op den grond te werpen, waardoor die pot in stukken brak. Eisch ƒ 20 boete subs. 20 d. hecht. Vonnis ƒ 15 boete subs. 15 d. hecht. Mannes W., 24 j., fabr. arb. te Enterbroek gem. Wierden, reed op 29 Nov. 1927 te Ambt-Delden op den openbaren weg Hengeloschenweg op een rijwiel zonder dat dat voorzien was van een brandende lantaarn. Toen hij door den wachtmeester der marechaussee Karreman aangeroepen werd om halt te houden, is hij in stede van aan deze vordering te voldoen, met grootere snelheid doorgereden. Eisch tegen den niet verschenen verd ƒ 20 boete subs. 20 d. hecht. Vonnis ƒ 15 boete subs. 15 d. hecht. --- Brandstoffen. INGEZOMD5N MEOSDHELING. Brandstoffen. Alle soorten. - Nergens beter. Nergens voordeeliger. VRAAGT PRIJS. N.V. BE CONCURRENT. - ïelei. 131 --- Medische kroniek. Bronchitis. II. Wij zullen thans enkele der belangrijkste verschijnselen, welke de bronchitis met zich meedebrengt, rr.et elkander nagaan en als eerste van de wel meest opvallende symptomen moet ik dan noemen: „de hoest". Bij deze aandoening behoort a.h.w. in één adem genoemd te worden het hoesten, ja, wij zouden ons nauwelijks e«n bronchitislijder kunnen voorstellen, die niet met dit euvel te kampen zou hebben. Toch mag hier geenszins verzwegen worden, dat de heftigheid van het hoesten bij verschillende lijderessen en lijders zeer uiteenloopend is. Wij kennen n.1. patiënten, die bij betrekkelijk zeer geringe afwijkingen van de luchtwegen heftig hoesten, terwijl wij tevens ook het omgekeerde aantreffen. Niet het toegeven aan den hoestprikkel, hoewel niet een geheel te verwaarloozen factor, is de eenige reden hiervoor, doch het schijnt, dat de plaats waar de bronchitis haar tenten heeft opgeslagen vooral van beteekenis is. Zoo blijkt vaak, dat bij een ontsteking van het slijmvlies van de luchtpijp, de zgn. trachea en van de splitsingsplaats de hoest reflectonisch wordt opgewekt. De hoest is in 't algemeen een buitengemeen onaangenaam verschijnsel en een ieder uwer, die hiermede wel eens kennis gemaakt heeft, zal het zich zonder twijfel nog wel herinneren. Het geheele gestel gaat er onder lijden. Door het aanhoudend hoesten gaat onze patiënt klagen over hoofdpijn, die soms zeer ernstig kan worden, zoodat mon zich werkelijk ziek gevoelt. Daarnaast doen zich als gevolg van het vele hoesten, de min of meer heftige borstpijnen voor, welke laatste naast de hoest de meest voorkomende klacht is van onzen lijder. Men meende eertijds, dat deze borstpijnen afhankelijk waren van het ontstekingsproces,waaronder het slijmvlies te lijden had. Immers het zou voor de hand liggen, dat de bronchitis d.i. de ontsteking van slijmvlies van de bronchiën of luchtwegvertakkingen pijnen met zich medebracht, evenals wij dat vinden bij elk ander ontstckingsproces. Nauwkeurige onderzoekingen aangaande deze kwestie hebben aan het licht gebracht, dat zich in dit slijmvlies geen zenuwvertakkingen, welke die pijnen overbrengen, bevinden en men dus dientengevblge de meening, dat de pijnen hiervan zouden uitgaan, geheel en al moest prijsgeven. Wij hebben de borstpijnen, welke zeer vaak bij de bronchitis voorkomen, dus op een geheel andere wijze te verklaren en wel aldus, dat de borstspieren, die tusschen de ribben verloopen, de zgn. tusschenspieren, de pijngewaarwording in 't leven roepen. In deze spier loopen n.1. zenuwtjes, welke in staat zijn ons de gewaarwording van pijn te geven. Bij elke hoestbui komen deze tusschënribspieren in extra sterke beweging en het is uit dien hoofde zeer verklaarbaar, dat wij, bij langdurige herhaling, pijn gaan gevoelen. Deze borstpijnen kunnen soms zeer heftig worden, vooral wanneer men met vorm van bronchitis te doen heelt, waarbij de patiënt energisch hoei* en deze plotselinge hoestaanvallcn gei uimen tijd duren. Tenslotte willen wij nog eei enkel woord wijden aan hetgeen de patiënt opgeeft, aan het zgn. „sputum". Bij elk ontstekingsproces, dat zich voor onze oogen afspeelt en van ™>mge beteekenis is, pleegt zich een min of meer etterige vloeistof doorgaans af te scheiden. Deze afscheiding is niet in alle gevallen van dezelfde consistentie, terwijl ook de hoeveelheid zich zeer kan wijzigen. Hetzelfde is het geval bij onze bfftnehitic. Wij hebben nu eens patiënten, die een buitengemeen groote hoeveelheid dun vloeibaar slijm opgeven, terwijl wij ook menschen aantreffen, die. hoewel lijdende aan een vrij ernstige bronchitis, nauwelijks iets in hun sputumpotje deponeeren. Men heeft dan ook wel gesproken, om de beide vormen gemakkelijk van elkander te kunnen onderscheiden, va r ?. en c ' r0 o e - 1 een natte bronchitis. Wij willen nu den volgenden keer nog wat dieper op beide vormen ingaan. ---