2e BLAD Woensdag 9 December 1931. Politiek-economische en economische flitsen. TARWE-WET EN ONTDUIKINGEN. Wij hebben nu eenmaal een Tarwe-wet, hoe verschillend er ook over geoordeeld wordt, en de uitvoerders van die wet moeten met alle energie ontduikingen tegengaan. Bovendien moeten zij trachten de nadeelen, die er voor verschillende groepen aankleven tot de geringste proporties terug te brengen. Niemand, behalve enkele „hetzers", zal kunnen zeggen, dat de uitvoerders van de wet, niet alles doen om de verschillende belanghebbende groepen ter wille te zijn, terwijl de wijze, waarop de wet in de praktijk tot toepassing is gebracht, algemeen moet worden gewaardeerd. Het is niet onze bedoeling om de principieele factoren hier te behandelen; er zijn tal van tegenstanders, die het verkeerd vinden, dat enkele groepen door de regeering worden gesteund, terwijl andere bedrijfstakken hun schamel bestaan zonder steun moeten zien te rekken. Verder zijn er voorstanders van landbouw-steun, die de Tarwe-wet op zichzelf niet apprecieeren en liever teelt-premies, of invoerrechten, of directe steun zonder menggebod hadden gewenscht. Nu er eenmaal deze weg gekozen ls, hebben wij na te gaan, of het doel bereikt is zonder té groote opofferingen te hebben ge-eischt. De boeren zijn tevreden — alom wordt het tarwe-areaal uitgebreid, omdat tarwe momenteel nog de eenige cultuur is, die dank zij den efficienten $teun, loonend kan worden genoemd. Meelfabrikanten en molenaars hebben een soort monopolie gekregen door het menggebod; ook deze categorie kan niet mopperen. Bakkers hebben enkele technische- en economische moeilijkheden te overwinnen; technische, omdat het inlandsche meel of de bloem niet zoo ge-eigend is voor broodbereiding als hun vroe?;ere, door de praktijk verkregen mé.anges, doch ook hier steunt het Tarwe-bureau met zijn organen zooveel als het in zijn macht is. De bakkers krijgen het recht om VA% ander dan regeerings-stuff te verwerken en de praktijk heeft uitgewezen, dat daarmede aan de grootste bezwaren is tegemoet gekomen. Een verder inconvenient is de invoer van het Belgische brood, die Stan tal van bakkers vermindering van afzetgelegenheid heeft berokkend. Ook hier is de Regeering diligent, alhoewel de te nemen tegenweer niet zoo vlug georganiseerd is gunnen worden, zooals de bakkers gaarne hadden gezien. Daarvoor dienen teveel practische- en fundamenteele moeilijkheden te worden opgelost. Men kan er echter op rekenen, dat de Regeering deze aangelegenheid onder de knie krijgt. Tenslotte ondervinden de consumenten theoretische, doch geen practische nadeelen. Theoretisch dient het brood in prijs te stijgen in de praktijk is" daarvan gelukkig nog weinig gekomen. Een tegenwerkende factor is de verdere daling van de meel- en bloemprijzen op de internationale markt de hetzers tegen de wet voeren aan, dat zonder Tarwe-wet het brood zou zijn gedaald, doch de praktijk heeft voldoende uitgemaakt, dat broodprijzen betrekkelijk immuun zijn voor daling der grondstoffen. Maar in theorie hebben de tegenstanders van de wet hierin gelijk. Iets anders is het met de broodprijs verlaging tengevolge van den invoer van buitenlandsch brood. Hier heeft de Tarwe-wet indirect gunstig gewerkt.... door de Tarwewet werd de invoer van Belgisch brood in de hand gewerkt— de invoer van dit brood veroorzaakte een Sterke daling van den broodprijs. Tengevolge van de Tarwe-wet is de broodprijs in Nederland krachtig aan het dalen en alhoewel de vaders van de wet hierop niet hadden gerekend, kan het feit desalniettemin niet worden genegeerd. De critici, die den druk op de consumenten tè zwaar vonden, zijn absoluut in het ongelijk gesteld. Een verder inconvenient zijn de talrijke ontduikingen, die bij de boeren zijn geconstateerd. Relatief zijn de ontduikingen gering; men kan ze echter niet negeeren, omdat anders een breed veld voor geknoei zou worden vrijgelaten. In Limburg schijnen enkele gevallen te zijn geconstateerd, dat Duitsche zachte tarwe tegen lagen prijs verkregen, als Nederlandsche tarwe is ingediend, terwijl hetzelfde in Zeeuwsch-Vlaanderen is geschied met Belgische tarwe. De ontduikers worden echter zwaar gestraft; immers zij worden onmiddellijk van de voordeelen van de Wet uitgesloten, ontvangen dus geen richtprijs van ƒ 12.50 voor hun geheele productie per 100 K.G., doch moeten hun oogst op de wereldmarkt trachten te spuien. Hun frauduleus optreden berokkent hen een schade van circa ƒ 7 per 100 K.G., een deficitje, dat men niet te laag moet aanslaan. Het netwerk van eigen controleurs en van toezichthouders uit den kring van belanghebbende functionneert uitstekend, zoodat dergelijke fraudes vrij spoedig worden ontdekt. --- HET LEVEN IS KORT, MAAR LANG HET LEVEN IS KORT, MAAR LANG GENOEG OM EEN ENKELE GOK DIS j DAAD TE DOEN. A. Z. J • --- FEUILLETON DE WRAAK DER VERDREVENEN. Uit het Engelsch van J. S. FLETCHER (Nadruk verboden). HOOFDSTUK 1. Oliver Carsdale, een schatrijk fabrikant uit Halfirth, had bezoek van een zakenvriend uit Londen, die zijn week-end op zijn prachtig landhuis te Ryvedale Moor, op enkele uren afstands van de stad gelegen, was komen doorbrengen. Gisteren was de vriend aangekomen en nu liet Carsdale hem de prachtige tuinen zien die de villa omringden, om hem tenslotte te brengen naar een op een heuvel gelegen kreupelboschje, vanwaar men een schitterend vergezicht had over het omringende landschap. Ze liepen voort onder het frissche groen van de nog jonge dennen en kwamen na eenigen tijd aan een terras. Carsdale's gast kon geen woorden vinden om uitdrukking te-geven aan zijn verwondering hier zoo'n prachtig plekje aan te treffen. „Dat had je niet gedacht, he, Rawlinson", zei Carsdale lachend, terWijl hij naar het prachtige landschap wess dat z 5 ch voor hen uitstrekte. „Ja, ja, zoo iets zul je in heel Yorkshire niet aantreffen, in heel Engeland misschien niet." Z'n gast antwoordde niet. Hij keek Vol verrukking naar het landschap, %ol afwisseling en kleur dat zich zoo plotseling voor zijn oogen vertoonde en dacht' er"aan, dat zijn gastheer het volste recht had om op zoo 'iets trotsch te zijn. Den vorigen dag was hij, zooals gezegd, op Carsdale's buitengoed aangekomen. Vanuit zijn auto had hij toen gezien, dat het huis van zijn gastheer gelegen was te midden van uitgestrekte, eentonige heidevelden. Maar nu bevond zich onder hem een lang, diep dal, — zoo diep, dat het een ravijn geleek — dat zich uitstrekte van het Zuiden naar het Noorden, waar het bijna onmerkbaar in heuvelachtig terrein scheen over te gaan. De hellingen van het dal waren zacht glooiend, op sommige plaatsen echter steil. Hij stond nu op het uiterste puntje van een groote rots, waaronder op een diepte van ongeveer honderd voet, een kronkelend, steenachtig riviertje zich bruisend een weg door het dal brak. Tot op een halven mijl afstand waren tal van dergelijke overhangende rotspunten zichtbaar. En zoover het oog reikte, nergens zag men eenig teeken van menschelijke cultuur. Maar in het Noorden, heel in de verte, daar, waar het dal in de vlakte overging, lag een stad — Halfirth — terrasvormig gebouwd op de steile rotsen. Zij scheen een verzameling van pakhuizen en fabrieken en grauwe huizenmassa's, gelegen rondom een steenen brug en een eeuwenoude kerk. Het was meestal opvallend hoe leelijk en somber de stad was, maar nu in de stilte van den avond, nu slechts een parelgrijs rookwolkje dreef boven de pannendaken der huizen, die men in de schemering nos slechts heel vaag kon zien aftePkenen te?en de donkere lucht, — nu had de stad niets leelijks meer. Aan de andere zijde van het terras heerschte de grootste eenzaamheid. Slechts een enkel huis was er te zien, een grauwe met klimop b°srroe'de massa van grijzen zandsteen Het stond aan den oever van het riviertje, juist onder de plek, vanwaar Oliver en zijn gast uitkeken. Rawlinson keek zijn gastheer, die naar het oude huis onder hem stond te turen, van terzijde aan. Er lag iets vreemds in den blik van den fabrikant. Plotseling keerde hij zich om en raakte den arm van zijn gast aan. „Zie je dat huis daar," vroeg hij, „hoe vindt je het zoo?" „Het ligt daar schitterend," antwoordde de gast, ,,'t schijnt oud te zijn?" „Ryvedale-Abbey heet het," vertelde Oliver. „Het hoort van Lord Ryvedale." Hij haalde zijn sigarettenkoker te voorschijn, hield dien zijn gast voor en samen gingen ze naar een bank, die onder een uitspringende rotspunt stond. „Laten we hier wat gaan zitten, stelde hij voor. „lederen Zondagavond ga ik hier een poosje zitten om van het heerlijke uitzicht te genieten. Mooi of leelijk weer, zomer of winter, altijd kun je me hier vinden. Er zijn dingen, die je nergens zoo prachtig kunt zien als van hier af. Daar in de verte heb je bijvoorbeeld mijn fabriek, daar, in de stad. Daar heb ik veel geld verdiend, en je weet men houdt ervan om nog eens naar zulke plekjes te kijken! Maar toch liever kijk ik naar Old Abbey." Weer wees hij naar het sombere, oude huis. ' „Daar zou ik graag de rest van mijn leven willen slijten," zei hij zacht. Zijn gast keek onwillekeurig naar het huis, dat zij nog maar enkele minuten geleden verlaten hadden. — een groote, prachtige villa, met alle denkbare moderne comfort, waarin de fe^eele atmosfeer van weelde vervuld scheen. — een ideale woninf voor een rijk zakenman. En beurtelings keek hij nar>r Oliver en het oude vervallen kasteel in het dal onder hem. „Zou je werkelijk dit prachtige, comfortabel ingerichte huis willen verruilen voor dat daar, dat nog uit de middeleeuwen lijkt te dagteekenen," riep Rawlinson uit. „Dat meen je toch niet,, Carsdale!" „Waarachtig wel," antwoordde Oliver beslist. Ik zal je eens vertellen waarom. Altijd heb ik er naar verlangd om nog eens in Ryvedale-Abbey te wonen. Waarom? Omdat ik daar als en arme jongen, m'n eerste shilling heb verdiend en mij toen voorgenomen heb, dat ik niet zou rusten, voordat iedere steen ervan en iedere meter grond, waarop het staat, mijn eigendom zou zijn. Daar begon ik mijn leven en daar wil ik het eindigen. Arm ben ik er begonnen, rijk wil ik er sterven. Jarenlang ben ik al millionair, ja meer nog, jarenang " „Gelukkige kerel, dat je bent," merkte Rawlinson op. ,,'t Zal wel een stokpaardje van je zijn; millionairs zijn gauw geneigd om er stokpaardjes op na te houden! Of is het werkelijk een gevoelskwestie?" ,,'t Is meer dan dat," antwoordde Oliver, ,,'t is iets, wat mijn heele leven in beslag genomen heeft, 'k Heb meer idealen gehad en ik heb ze bereikt! Al ben ik niet de rijkste, ik ben toch zeker een van de rijkste mannen van Engeland. Drie maal was ik burgemeester van Halfirth. Ik ben voorzitter van den Kamer van Koophandel. Als ik lust had, zou ik, — om zoo te zeggen — morgen lid van het Hoogerhuis kunnen zijn. Ik kon ik zou niet weten, wat ik niet kon. Maar ondanks dit alles, heb ik er altijd naar gesnakt om nog eens Ryvedale-Abbey mijn eigendom te mogen noemen. Geen dag gaat voorbij, of ik denk er aan! Rawlinson, een man van middelbaren leeftijd, keek zijn gastheer een oogenblik aan, — dit alles, dacht hij. was typeerend voor Carsdale's karakter. Hij was een forschgebouwd, energiek zakenman, met een helder oordeel, welbespraakt, het type van iemand die zijn heele leven gewerkt had en het waarschijnlijk tot zijn dood zou blijven doen. Nu, op dit oogenblik, begreep hij hem beter dan ooit tevoren. „Ja, ja, ik weet er alles van," zei hij langzaam," jij behoort tot het slag menschen, dat recht op hun doel afgaat en het nooit uit het oog verliest." Oliver stak zijn duimen in zijn vestgaten, klemde z'n sigaar tusschen zijn lippen en leunde behagelijk achterover, terwijl hij droomerig staarde naar Ryvedale-Abbey, dat langzaam in de schemering scheen te vervagen. „Mijn vader was tuinman bij den ouden Lord Ryvedale, hernam hij na een lange pauze," en woonde in dat kleine huisje daarginds. Hij was een goed vakman, nog zoo een van den ouden stempel, weet je. En hij was een van die menschen, die in werken gelooven. Hij was het, die mij liefde tot den arbeid wist in te boezemen. De menschen die werken, heerschen, placht hij te zeggen. Tot m'n dertiende jaar ging ik op school, toen nam hij mij er af, omdat hij meende dat een jongen op dien leeftijd aan den arbeid moest. Onder zijn leiding werkte ik daar in den tuin, tot mijn achttiende jaar. Daarom houd ik zooveel van dien tuin, begrijp je. Maar toen ik achttien jaar was, verlangde ik naar iets beters. Ik wilde geld verdienen, veel geld. Ik bezocht de avondschool en na eenigen tijd kwam ik op een textiel fabriek in Halfirth. Binnen drie jaar werd ik tot bedrijfsleider benoemd en voor ik dertig was, was ik compagnon. Toen de laatste firmant stierf nam ik de zaak over; je weet. wat ik er van gemaakt heb, nietwaar? Een van mijn idealen had ik bereikt en zoo zal 't niet lang meer duren of ik zal dit ideaal daar bereikt hebben." „Heb je dan een overeenkomst met den tegenwoordigen eigenaar?" vroeg Rawlinson. Oliver lachte fijntjes. „Laat dat maar aan mij over! Ik ken zijn zaken, zooals ik de mijne ken. Hij geeft niets om het huis. Bovendien bezit hij er nog een in het Zuiden. Hij is bijna nooit hier. Vroeger kwam hij nog wel eens jagen, maar tegenwoordig doet hij dat ook niet meer. Hij heeft al een paar jaar grooten lust om het huis te verkoopen, maar het is sinds eeuwen het eigendom van zijn familie. Maar den laats ten tijd is hij in proces gewikkeld geweest — enfin, zijn advocaat, — Mr. Hargreaves — is ook de mijne. Zoodra die weet, dat het huis te koop is, waarschuwt hij mij. Geen gezanik over de koopsom, niets daarvan. Op een paar duizend pond komt het bij mij niet aan; het geld sneelt hier geen rol. 't Kan gebeuren, Rawlinson, dat, wanneer je over een jaar hier komt, Ryvedale-Abbey van mii zal zijn." Zij stonden op en keken nog een oogenblik naar het sombere, grauwe huis in de verte. „Is het groot?" vroeg Rawlinson na een poosje. Oliver strekte zijn arm uit. „Daar heb je het huis en daar de ruïne, die er bij behoort en die in de zoogenaamde Abbey-Garth staat. Daar neb je den tuin en de woningen van het personeel, de stallen en de andere dienstgebouwen verder op ftlïl u® £ nd ! re zijde van het d al, een stuk heide dat zich uitstrekt tot dien verte ' En h et heele dal van Halfirth af, behoort er bij zie ie recht tegenover het kasteel, aan z i J t e van de rivier dat stuk iL . T xt op een terras schijnt te liggen? Nu, dat stuk land, — ruim wintig hectare is het — behoort aan den eigenaar van een groote boerdeni. Dat is zijn familiebezit dat stukie land daar, en verscheidene bewoners van Ryvedale-Ahbev hebben er ai hopen geld voor gebodpn. Maar de l e K v an hieraf kunt zien, noort bij het huis." (Wordt vervolgd). --- ZACHTE EN STRENGE WINTERS. De oorzaak van zachte winters. In het voorgaande artikel heb ik in hoofdzaak de oorzaken van strenge winters behandeld en die van de zachte winters in het kort aangegeven. De zachte winters komen in ons land het meest voor, maar zijn in het algemeen niet zoo belangwekkend omdat zij geen sneeuw en ijs brengen, die eenigen tijd blijven liggen. Voor den weerkundige zijn echter de zachte winters minstens even belangrijk als de strenge, daar zij veroorzaakt worden door meteorologische omstandigheden, die haar stempel drukken op het klimaat van ons land gedurende het geheele jaar. Wanneer ik in het volgende uitvoeriger dan in het vorige artikel, de oorzaken van de zachte winters naga, hoop ik daarmede de belangstelling van de lezers van dit blad voor deze winters te verlevendigen. Wij hebben in het vorige artikel gezien, dat de heerschappij van een zuidelijken, warm-vochtigen luchtstroom in West-Europa zacht en vochtig weer brengt. Dat is even duidelijk en natuurlijk als het feit, dat een Noordoostelijke luchtstroom, die in den winter uit zeer koude gebieden komt, hier koud weer brengt. Het is echter veel minder gemakkelijk te begrijpen, waarom in den eenen winter zooveel meer Noordoostelijke wind en dus koud weer voorkomt dan in den anderen winter, die gekenmerkt is door overheerschend Zuidelijken wind en dus zacht weer. Waaraan ligt dat? Wij weten, dat zeer koude en harde winters veel minder dikwijls voorkomen dan zachte winters. De zachte winter is derhalve een meer normaal verschijnsel dan de strenge, m.a.w. het hoort zoo, dat de winter zacht is. De oorzaak van den zachten winter is dus ook en moet dus ook een normaal verschijnsel zijn. Gaan wij nu verder de meteorologische omstandigheden elders na, dan zien wij, dat de Zuidelijke, of liever de Zuidwestelijke luchtstroom over West-Europa waait, wanneer de luchtdrukking laag is in de omgeving van IJsland en hoog in Zuid- en ZuidOost-Europa. De lucht stroomt nooit rechtstreeks van de plaats, waar de luchtdruk het hoogst is naar die, waar hij het laagste is, maar steeds in een richting die bijna loodrecht staat op de verbindingslijn tusschen hoogen en lagen druk, en daarbij zoo, dat de lage drukking aan de linkerzijde van den luchtstroom ligt, d.w.z. als in Z.O.-Europa de barometers hoog, in het N.W. laag staan, is de algemeene luchtbeweging van Z.W. naar N.O. en wordt warme, vochtige lucht over W.-Europa gevoerd. Het is een normale toestand, dat in de omgeving van IJsland .in den winter de luchtdrukking laag is en dat over West-Europa derhalve een Zuidelijke tot Zuidwestelijke luchtstroom waait. Maar waarom is dan niet elke winter zacht? Ziedaar eigenlijk de hoofdzaak waarom het gaat. Het antwoord op die vraag moet namelijk als volgt luiden: In de tijdperken van strenge vorst ligt de warme Zuidwestelijke luchtstroom zooveel westelijker, dat het Vasteland van Europa niet meer door hem overstroomd wordt en dat de koude Noordoostelijke luchtstroom daar toegang kan krijgen. Het verschil tusschen zachte en koude winters is altijd terug te brengen tot een meer naar het Oosten of een meer naar het Westen liggenden warmen luchtstroom. In den regel echter ligt de Oostelijke grens van den warmen luchtstroom ten Oosten van ons land, waardoor het weer bij ons zacht is. Wij kunnen nu wel op grond van al hetgeen uit moeizame onderzoekingen aan het licht is gekomen, aannemen, dat de zachte winter met overheerschend warme Zuidwestelijke winden voorkomt als het gebied van lage drukking in de omgeving van IJsland zijn invloed zoover mogelijk naar het Oosten doet gelden, dus als het zelve zooveel mogelijk een Oostelijke ligging heeft of zeer uitgebreid is. Niet altijd heeft het een zooveel mogelijke Oostelijke ligging. Men kan bij dit IJslandsche luchtdruk-minimum somtijds ook Westelijke ligging opmerken. In dat geval is ook de Zuidwestelijke luchtstroom naar het Westen verschoven en kan de koude Noordoostelijke wind gemakkelijker tot ons land doordringen. Nu kan men natuurlijk weer een andere vraag stellen, n.1. deze: hoe komt het dan, dat het gebied van lage luchtdrukking bij IJsland soms meer naar het Westen, in andere gevallen meer naar het Oosten verschoven is? Op deze vraag kan het volgende worden geantwoord. Eenige jaren geleden heeft J. Petersen in een Duitsch weerkundig tijdschrift het resultaat medegedeeld van een onderzoek naar het verband tusschen d? watertemperatuur van den Golfstroom en de verdeeling van de luchtdrukking over den Noordelijken Atlantischen Oceaan. De eerste nu is onderhevig aan niet-periodieke schommelingen, die waarschijnlijk 'n gevolg zijn van de veranderingen in de groote luchtstroomen, die over den Golfstroom strijken. Deze luchtstroomen worden gewijzigd, wanneer de ligging van het gebied van lage luchtdrukking bij IJsland verandert. Een zeer Westelijke ligging van dit gebied heeft versterking van den Zuidwestelijken luchtstroom tengevolge, deze laatste een stijging van de temperatuur van den Golfstroom en in den Oostelijken Atlantischen Oceaan. Hiermede gaat echter eenigen tijd heen, zoodat de Westelijke ligging van het gebied van lage drukking pas later door verhooging van de watertemperatuur van den Golfstroom gevolgd wordt. Op zekere gronden, waarop wij hier niet dieper kunnen ingaan, moet nu het gebied van lage luchtdrukking weer gaandeweg naar den Oostelijken Atlantischen Oceaan terugkeeren, waarvan het gevolg Is dat over den Westelijken Atlantischen Oceaan koude Noordwesten-winden doorkomen Deze oefenen een afkoelende werking uit op het water, dat de Golfstroom aanvoert, waarvan het gevolg is, dat de temperatuur in den Oostelijken Atlantischen Oceaan weer gaat dalen en dat 't gebied van lage drukking zich naar het Westen verplaatst. Hiermede is een kringloop volbracht. Wij zien dus hieruit, dat het heen en weer trekken van dit gebied van lage drukking tusschen de Westelijke en de Oostelijke ligging een verschijnsel is, dat nauw met de temperatuur van den Golfstroom samenhangt en wel zoo, dat men niet kan zeggen, welk van deze twee oorzaak, welk gevolg is. Zij zijn het afwisselend en daarom kan men evengoed zeggen: de ligging van het gebied van lage luchtdrukking in het Noordwesten in de omgeving van IJsland wordt beheerscht door de temperatuur van den Golfstroom — tenminste voor een groot gedeelte — maar daarmede is tegelijk gezegd dat die temperatuur dus voor het grootste gedeelte verantwoordelijk moet worden gesteld voor den aard van den winter in W. Europa. Men wist trouwens reeds op andere gronden, dat de temperatuur van den Golfstroom in samenwerking met den Zuidwestelijken circulatie-luchtstroom, de oorzaak is van de vrij hooge temperaturen langs de geheele Westkust van Europa. Het ligt dus voor de hand dat veranderingen in die temperatuur invloed moeten hebben op de mildheid van den wintermaar het ging er om een dieper inzicht te krijgen in de manier, waarop dit verband gevormd werd en dit inzicht is door de onderzoekingen van Petersen verhelderd Dat men daarmede het vraagstuk van de oorzaken van zachte en koude winters geheel en al heeft opgelost, zal wel niet beweerd mogen worden. Ongetwijfeld zijn er ook andere omstandigheden, die daarbij een rol spelen en is het laatste woord in deze zaak nog niet gesproken. De scherpzinnige lezer zal uit het bovenstaande wel zelf de slotsom hebben getrokken, dat een grondige kennis van dit vraagstuk wellicht van het grootste belang kan zijn voor 't voorspellen van zachte en strenge winters. Ongetwijfeld zal iedere meteoroloog deze gevolgtrekking onderschrijven. Daarom is het voor de oplossing van het grootste belang, dat de meteorologen voortgaan met het bestudeeren van het verband tusschen de temperatuur van den Golfstroom, de ligging van het gebied van lage drukking over den NoordAtlantischen Oceaan, de plaats en de kracht van den Zuidwestelijken warmen luchtstroom en de temperatuur in West-Europa. Of men daarmede volstaan kan is echter een open vraag maar het mag wel als vaststaand worden aangenomen, dat er een nauw verband is tusschen de vier genoemde factoren en dat een nauwkeurige kennis van dat verband ons in staat kan stellen het karakter van een winter eenigen tijd vooruit aan te geven. Het boven beschreven onderwerp is niet gemakkelijk, maar ik hoop het duidelijk genoeg uiteengezet te hebben De lezer, die mij niet begrepen heeft of die een of ander punt nader toegelicht wil hebben, moet niet schromen dit te kennen te geven, want ik zal steeds gaarne alle vragen en opmerkingen beantwoorden, die de lezers van dit blad ter sprake willen brengen. (Nadruk verboden). C. N. --- HAAGSCHE CAUSERIE CCLIV. Thee en bridge. „Tee und Tanz" schiep allerwege in onze samenleving een sfeer van intiemheid bij schemerlamp van Pompadour of andere fancy-stof; er ontstonden aan de hand van dans-Schlagers Tee und Tanzalbums en onze Haagsche café's riepen een genoeglijk middagleven op, dat na 't winkelen aan onze binnenstad een karakter gaf, dat den avond passend en in de juiste stemming inzette. De winter-tea is iets anders dan wat de theeschenkerijen in voorjaars- en zomertijd aan den buitenkant der stad bieden; 't is er, in tegenstelling met 't champêtre karakter van zoo'n schenker ij, sterk besloten en in 't bindend verband voelen we iets van genoegelijk samenzijn op basis van mondaine gezelligheid. Maar we leven zoo snel, dat 't geen verwondering wekt te ontdekken, dat al weer een andere combinatie dan thee en dans troef is. Nu is er in thee en bridge een der vier kaartenkleuren troef, 't Was te voorzien, dat bridge zijn weg ook zou vinden naar de tea-room en niet enkei zich tot de familietafel of „de Witte" zou bepalen. Dit gezelschapsspel, dat reeds menigen Hagenaar een toevlucht in den nood is geworden als leeraar-bridger of betaalde vierdeman aan de speeltafel, is reeds zoo sterk en muurvast ingeburgerd, dat t een nieuwe bron van inkomsten is geworden op velerlei terrein. Men gaat betaald uit bridgen om half-geoefende den finishing touch in de geheimen van call- en sans-spelen bij te brengen; men verhuurt reeds per avond kamers a f 1.50 per persoon met gebruik van kaarten en thee; 't allernieuwste snufje op 't gebied van ons winstgevend avondleven. De vele hobbies van den dag hebben al in den Haag en elders heel wat nieuwe baantjes gecreëerd. Eerst kregen wij den professional-danser, die zich door z'n dame een riks in de hand liet kietelen na de wèlgeslaagde foxtrot, waarvan hij de leiding had.Toen kwam daaruit voort de betaalde cavalier ter tea of ter mondaine soirée; in Parijs heet zoo'n meneer „Gigolo", maar dat woord heeft een verdacht bijklankje gekregen. De radio schiep den „omroeper" als nieuwe functionnaris en opende voor voordrachtkunstenaars, taalbeoefenaars enz. nieuwe banen. Toen kwam het bridgespel en we weten hoevelen daarin een bestaansmiddel gevonden hebben, 't Ver-Engelschte ons nog meer dan reeds 't geval was en als nieuwe vorm van heerensport trad 't in de plaats van alle verdere verouderde ombre- of écartépartijtjes. Bridgedrives in Hotel Paulez en Twee Steden zijn aan de orde van den dag; zooals in de natuur 's zomers de roei- en zwemwedstrijden. onze aandacht opeischen, zoo is nu 't woord aan de bridge-wedstrijden. En de combinatie „thee-salon en bridgetafel" is nu le dermier cri van den Haag. 't Domein heeft zich tot den middag uitgebreid en we zijn er niet zoo ver meer van af of we krijgen in den Bijenkorf, naast betaalde rijmelaars, die U bij 't gekochte cadeautje ook n passend rijmpje bezorgen voor de Sinterklaas- en Kersttafel, — nu ook weldra betaalde vierde-mannen aan de daarvoor in te richten bridgetafeltjes in de lunchroom. Daar gaat 't heen! Er leeft in die nieuwe geestelijke hobby der Hagenaars een sterk cerebraal element op; de dans heeft een geduchte knauw gekregen in 't publieke gemeenschapsleven en 't is of we met de bridge-woede tot een grooter intiem familieleven en tot de oude gezellige avondjes gaan terugkeeren. Op den duur zou dat wel 's een ernstigen concurrent van bioscoop- en theaterzaal kunnen gaan worden. Gelukkig maar, dat er onder de intellectueelen vooral, nog velen zijn, die den esprit de jeu missen, welke noodzakelijk is voor een „Good bridger". Maar teekenend is de combinatie „thee en bridge" in onze café's toch zeker. En al callende en doubleerende gaan we intusschen de meest romantische van alle maanden, de oude en misschien daarom juist sterk-conservatieve Decembermaand in. Straks steekt de romantiek zijn rossige lichtjes op in de winkelkasten en bij watten-sneeuw en twinkelende zilverloovers vieren de etalages hun romaneske sprookjesspelen in onmoderne, maar toch zeker in de eerste plaats beminnelijke accenten. Dat Sinterklaas dit jaar niet dat was, wat 't vroeger jaren beteekende, liet zich grif voorspellen, maar naar tal van middenstandslui ons verzekerden, is 't dank zij de lage prijzen, nog al meegevallen. Traditie en Begrootingsdebatten. Folklore en traditiefeesten hebben een geweldig taai leven bij ons. Tot die tradities behoort ook de Begrootingsperiode met zijn dagenlange welsprekendheid, die ons echter geen Sinterklaassurprise bracht, maar zich wijdloopig heeft bewogen op de reeds afgedane zaak der Wethoudersverkiezingen! Dat de Burgemeester in onze Dierentuinvoor jaarsfeesten ook nog iets eerbiedigt van wat nog een naklank der Haagsche kermis is, heeft ons sympathiek getroffen. Dat hij als geloovig man niet dweept met die hurrie en dat kermisgedoe, ligt voor de hand, maar waar wij in die Mei-kermis een stuk overlevering zien en 't K.Z.B.G., onze Dierentuin, een deel van haar bestaan ziet, daar achtte de burgervader 't niet op zijn weg te liggen, dat Voor jaarsfeest te. verbieden. Mogelijk zal aan 't teveel aan lawaai in een of anderen vorm paal en perk worden gesteld. Wij voor ons verheugen ons over da', besluit, die Voorjaarsfuif niet den nel om te draaien, le om 't bestaansrecht van den Dierentuin, 2e om 't prestige naar buiten, dat den Haag toch al zoo'n beetje als hofstad voor oogen ziet als een te vormelijkceremonieele stad, 3e om die om den drommel niet doode, maar veeleer hevig luidruchtige traditie van de maand Mei. We moeter voor een te streng doorgevoerde Engelsche ingetogenheid a 1'instar van den Londenschen Zondag oppassen. Met onze zomersche verplichte vroeg winkelsluiting op Scheveningen is den Haag al ver genoeg gegaan. We moeten er voor oppassen, dat de buitenlander gelijk krijgt, als hij de residentie en de badplaats 's zomers een deftige dooie boel vindt. We zijn nog alles behalve een Kwezeloord en willen dan ook graag zelfs de schijn vermijden. Juist in deze tijden hebben we wat gepaste vroolijk heid hoog noodig en daarom lijkt ons de opening van een eigen Haagsch blijspeltheater in het Excelsiorschouwburgzaaltje door 't gezelschap van Charles Braakensiek een gelukkige tegenactie tegenover de wijze waarop Beurs en crisis op ons ageeren. In den Raad wisselen intusschen treur- en blijspel elkaar bij de begrootingsdebatten af. Als bijna elk jaar zijn die zittingen cliché-afdrukken van zittingen ten vorigen jare. De gemoederen zijn weer even prikkelbaar of loom-in-reactie na urenlange redevoeringen. Neen! Die December periode, die meesttijds Sinterklaas aan Kerstmis koppelt, heeft als publiek welsprekendheidstijdperk weinig attrafctie voor de Hagenaars, die van huis uit weinig gemeente-politiek aangelegd zijn, en alleen warm loopen voor wat hun beurs in 't geding betrekt, zooals bijv. de tramtariefverhooging, die nog steeds de ontstemming gaande houdt. Die cent per rit méér, wekt, waar 't direct om eigen beurs gaat, grooter verontwaardiging dan vaak de verkwisting van groote geldsommen in ons gemeente-beleid(?), heefi veroorzaakt. In onze penny-wijsheid gaat 'n pound-foolish raadsbesluit vaak te zeer buiten ons direct portemonnaie-belang om, dan dat we er ons met de daad warm cm maken. Is dat mogelijk een gevolg van 't kleine in ons, waardoor ons oog wèl ingesteld is cp de waarneming van ,,'t stuivertje besparen", maar niet op de groote en pompeuse verspilling, die we niet onmiddellijk aan do beurze constateeren? In de Begrootingsdebatten ging 't dit jaar tot nu toe nu 's niet o - sr dergelijke gevraagde groote ondernemingen. Hofstad-prestige. Laten we in dezen tijd van bezuiniging-in-theorie, van Ned. Crisis-comité's en particuliere nooden, nu maar niet te angstvallig kijken naar ons prestige-naar-buiten. De Stadhuisbouw is vanzelf door het geringe „schot" dat er zit in de Rijksen Gemeer.tesamenwerking, voorloopig van de baar. 't Motief van „zuinig omgaan met d^ gemeentekas" rechtvaardigt nu een jarenlang uitstel van elke verdere stap in de richting tot opbouw van dat Stadhuis. 't Is in dezen tijd bijna dwaasheid, een smakelooze domheid nog aan prestige-vrees te sukkelen. We zijn allemaal een vekje lager gezakt en geneeren ons al véél minder daarvoor dan een zes weken geleden. Grooter knauw heeft ons prestige als stad met groot gebaar en wereldstad-allures gekregen door dien roofoverval, die er per slot van rekening géén bleek te zijn. Wat was dat echt Amerikaansch voor de residentie geweest, als daar zoo'n namaak-Al Capone nu toch 's heusch gemaskerd bij de Bakkerijdirecteur was binnengedrongen en daar 9000 gulden had weggeroofd. Ook 'n zekere mate van criminaliteit geeft aan een stad zeker chachet, 'n brevet van metropool, een waaraan heeft Chicago zijn naam anders dan aan z n roofovervallen zijn Jack Diamonds en zijn varkensslachterijen te danken! En daar werd me nu den Haag de gelegenheid voor 't grijpen gegeven, ook prat te gaan op zijn éérste roofoverval Des te meer jammer, dat dat heele gemaskerde gebeuren louter geënsceneerd was door de dupe-dader, die in zijn passiviteit zoo echt slachtofferachtig, aan dien roofoverval zoo'n geweldig karakter gaf. Neen, we zij nog niet met onze 450.000 inwoners aan de roofoverval toe. En als 't zoover is, hebben we in ons Haagsche politiecorps een krachtig weerlichaam; naar we vernemen is de burgemeester, jhr. Bosch van Rosenthal, als politiehoofd geen makkelijk heer en staat hij voor al voor een moreel meerwaardig den Haag op de bres. In vele opzichten bezitten we in onzen nieuwen burgervader een sterk representatieve figuur die overal op z'n post is, waar 't prestige der hofstad 't eischt. Zijn belangstelling is geenszins eenzijdig; als er een gymnastiekvereeniging van naam jubileert, geeft hij evenzeer door zijn tegenwoordigheid een feestelijk karakter aan den avond als dat hij 't jubileum van Louis de Vries luister bij zet. Hij kent in dat opzicht geen persoonlijke geloofsinzichten, en staat eerlijk en vrij tegenover elke Haagsche gebeurtenis-van-den-dag. Dat representatieve vooral weet onze hofstad hoogelijk te waardeeren; dat geeft dan de stad nog 'n tikje decorum. En vooral in dc maanden, dat 't hof hier vertoeft, is decorum als begrip niet maar een ijdel woord. Wat gaan we niet groot op een bezoek van den Prins aan Pulchi, een matinée van een of andere fancy-bar, die door de Prinses bezocht wordt, een door de Koningin bijgewoonde tooneelvoorstelling, was helaas! langzamerhand tot een uitzondering gaat behooren, want H.M. de Koningin schijnt zich noch met 't moderne tooneelstuk, noch met muziek op basis van hooge waardeering te gevoelen. Waar aan 't Hof crisis-consignes schijnen in werking te komen en we dus een uiterst sobere twee maanden vorstelijk oponthoud zullen doormaken, is er minder reden dan ooit om 't Haagsche prestige ambtelijk zoo geweldig hoog te houden. Hare Majesteit geeft 't voorbeeld, dat 't zeker niet in de eerste plaats voor onze stad gaat om 't belang of al dan niet een ceremonieels hofstad zich toont. We hebben dezer dagen allen, zoo als we daar als deelen der groote gemeenschap samen zijn, wel ernstiger belangen te behartigen dan te letten op een strikte handhaving van dat ambtelijk prestige der stad. Waar geen geld is, wordt ook geen uiter