SPINDLETOP De aarde gromde...... luidde olie-tijdperk in Qp de morgen van de tiende Januari 1901 hoorden enkele boeren, die hun landerijen in de omgeving van een grote heuvel, Spindletop -genaamd, bewerkten plotseling een serie explosies alsof in de onmidaellyke nabijheid met zwaar geschut werd geoefend. Even later zagen ze uit de spits van een eenzame boortoren op het hoogste gedeelte van de heuvel een reusachtige fontein van donkerkleurige vloeistof spuiten. Er zat olie in de ondergrond van Spindletop, en geen klein beetje. Aardolie kende men weliswaar reeds lang en deze boring had ook tot doel, deze nuttige vloeistof te winnen, maar dat ze met zo'n explosieve kracht naar de oppervlakte kon komen, had men nog nooit beleefd. Deze „spuiter" luidde een nieuw tijdperk in. Men zag mogelijkheden, waaraan te voren nimmer was gedacht, en er ontstond een „oiie-rush" naar het bij het nieuwontdekte veld gelegen plaatsje Beaumont, in de Amerikaanse staat Texas. Dat is nu meer dan vijftig jaren geleden. De gouden verjaardag van de spuiter, die van enorme betekenis was voor de olie-industrie en dus ook voor de gehele beschaafde wereld. werd en wordt nog op luisterrijke wijze gevierd. Congressen, excursies en herdenkingsbijeenkomsten werden in Texas aan de lopende band gehouden, en verschillende pioniers van 50 jaar geleden maakten dit feest mede. Het verhaal van Al Hamill Onder deze pioniers bevond zich Al W. Hamill, de man, die de oliefontein van „Spindletop" aanboorde. Hi.1 en zijn twee broers hadden een maatschappij voor diepboringen opgericht, en in opdracht van een zekere kapitein Lucas werd in de herfst van 1900 op de heuvel bij Beaumont een boring aangezet. De geestelijke vader van deze onderneming was Mr. Patillo Higgins uit Beaumont die er vast van overtuigd was, dan onder de „Big Hill", zoals Spindletop ook wel werd genoemd, olie zat. Hij wist kapitein Anthony F. Lucas, een Oostenrijker van geboorte, die al enige ervaring op het gebied van bodem-exploratie bezat, voor zijn plan te winnen; een financier werd gevonden, en het resultaat was de spuitende bron en uiteindelijk de enorme ontwikkeling van de petroleumindustrie in Texas, waar oliemensen uit, alle werelddelen hun eerste practische ervaringen hebben opgedaan. Boormeester Al Hamill heeft zijn belevenissen uitvoerig verteld. Het is een relaas van de vele tegenslagen, waarmede de uitvoeringen van „wildcats" (boringen zonaer voorafgaand onderzoek, in het wild* weg) in die dagen te kampen hadden We laten hem hier aan het, woord: „Op 9 December war; het mijn beurt in de drieploeg. Zoals gewoonlijk probeerde ik zo diep mogelijk te komen. De vorige avond hadden we een nieuwe boorstang opgeschioefd. Omstreeks 3 uur 's morgens merkte ik. dat de spoelingpomp vrijer werkte en dat de rotatietafel zeer gemakkelijk draaide. Dus liet ik de pijpen neer en spoedig waren ze voor het grootste gedeelte ,~ 4- n beneden. Toen het dag begon te worden. zag ik oliesporen in de spoeling. Enige tijd later, toen Curt (Al's broer) en Byrd (een helper) mijn ontbiit kwamen brengen, dreef een dikke laag olie op de spoeling in de kuil. We stuurden Byrd direci naar kaptLucas, die ongeveer een half uur gaans van de boonoren woonde " Kapitein Lucas was erg verheugd met dit eerste succes. Besloten werd verder te boren. Tegen Kerstmis kregen de boormeesters een week vacantie. Mr. Hamill vertelt dan: „Op, Nieuwsjaarsdag waren' we terug. We boorden de eerste zeven dagen 42 meter tot een totale diepte van 311 meter. Toen leek het alsof de beitel in een spleet was terechtgekomen. Op 9 Januari telegrafeerde ik mijn broer Jim, om een nieuwe visstaartbeitel te sturen, in de hoop, dat ik daarmee meer succes zou hebben " De beitel kwam de volgende dag — hij werd direct aan de boorstang geschroefd en.... toen we daarna ruim 200 meter boorpiip in het gat terug hadden, spoot plotseling een hoeveelheid spoelingmodder door de draaitafel. Dit ging zó snel en met zo'n kracht, dat Curt. die boven bezig was met de stangen, in een ommezien met modder was bedekt en veel moeite had om zich in veiligheid te brengen. Toen ging de boorpijp naar boven; 't kroonblok werd weggeslagen en de aan elkaar geschroefde pijpen stootten door de top van de boortoren, telkens als een rietje afbrekend, als een serie boven de toren was...." „Toen spoeling en pijpei er uit waren". zo vervolgde Hamill. „kwam er gas, maar dat duurde slechts kort, en de put bleef verder rustig. We ,OZie", zei ik waagden ons terug (we waren zo snel PÜ, ' mei De bSorv^ dikke laag modder, en de installatie had enige schade opgelopen, mij a f roepen j. „Al. Al! Wat is dat?!" ' ' , • , , ___• sl J L Mei tegenzin begonnen we de modder weg te scheppen, toen ineens een hoeveelheid zware spoeling met een knal als van een' kanonschot uit het boorgat vloog. Weer kwam er vervolgens even gas, en toen volgde olie in grote massa's. Binnen zeer korte tijd spoot de olie door de spils ven de boortoren, waarbij stukken gesteente tientallen meiers de lucht in werden geslingerd. Daarna spoot de olie zeer regelmatig tot een hoogte van meer dan tweemaal die van de boortoren „Toen ik weer tot mezelf was gekomen, moest Byrd opnieuw naar kapt. Lucas. Het duurde niet lang, of daar kwam hij in zijn rijtuigje; het paard in volle draf. Toen hij ons zag, stelde hij vast, dat zijn paard te langzaam was. Hij rolde uit hel wagentje, krabbelde overeind en rende op — v meters hoogte, „Olie", zei ik. „God zij dank" kapitein en hij omarmde mij." nep In korte tijd was de oliebron tiet centrum van de belangstelling. Te paard, in rijtuigjes, te voet kwamen de kijkers opdagen. Toen begon men te dénken aan brandgevaar en de toren werd onder strenge bewaking gesteld. Tegelijkertijd werd een rookverbod voor de omgeving van de spuiter afgekondigd. De oliefontein bleef doorspuiten. Er kwamen aanbiedingen om de bron af te sluiten, enkele voor reusachtige bedragen, oa. 10.000 dollars. „Mr Galey (de voornaamste financier van de boring) vroeg Jim. of wij de spuiter onder controle zouden kunnen kriigen". aldus Al Hamill, „waarop Jim hem verzekerde, dat we dat wel voor elkaar konden krijgen. Mr Galev zei. dat we de bron geboord hadden, en derhalve als eersten in aanmerking kwamen om de put af te werken. Nadat we vier dagen in een regen van olie hadden gewerkt, waren alle afsluiters op hun plaats. Toen rende mijn broer door de neergutsende olie en hij draaide de hoofdafsluiter dicht" Er had zich een ondiep meer gevormd. met naar schatting een millioen ton ruwe olie. Ondanks alle beveiligingen — er was er geen. die door kapt. Lucas onbeproefd werd gelaten — raakte deze voorraad in brand teneevolge van vonken uit een passerende locomotief. Het oliemeer brandde lee