Waterschapsbank op komst De Unie van Waterschappen heeft zich tot de waterschapsbesturen gewend, met het verzoek deel te nemen inde vorming vaneen beginkapitaal van f 500.000 ten behoeve van de oprichting vaneen Waterschapsbank. De deelneming in deze kapitaalvorming is gebaseerd op een bepaald bedrag per ha, dat varieert naar gelang van de grootte van de deelnemende waterschappen. Tijdens de jongste financioringsmoeilijkheden, hadden verscheidene waterschappen reeds leningsbedragen door bemiddeling van de Unie verkregen en wel tot een totaal van ongeveer 22 millioen gulden, doch bank-technische redenen hebben thans geleid tot een voorstel een speciale waterschapsbank op te richten. Dit denkbeeld is in waterschapskringen over het algemeen gunstig ontvangen, zodat eerlang de oprichting vaneen dergelijke bank tegemoet kan worden gezien. --- Vincent van Gogh honderd jaar geleden geboren Grootse herdenking door exposities, film en uitgave van Brieven Dit jaar zal worden herdacht, dat de schilder Vincent van Gogh honderd jaar geleden 30 Maart 1853 werd geboren. Deze nationale herdenking zal bestaan uit verschillende manifestaties, o.m. een grote tentoonstelling van zijn werk, die achtereenvolgens in het Haags Gemeentemuseum (30 Maart—l7 Mei), het rijksmuseum Kröller—Müller in het nationaal park De Hoge Veluwe te Otterlo (23 Mei—l9 Juli) en het Stedelijk Museum te Amsterdam (24 Juli t/m 20 September) komt. Het comité, dat de nationale herdenking organiseert, bestaat uit: mr H. J. Reinink, secretaris-generaal, en dr N. R. A. Vroom, hoofd van dè afdeling kunsten van het ministerie van 0., K. en W., ir V. W. van Gogh, een neef van de schilder, en de directeuren van de drie genoemde musea. Op Vrijdag en Zaterdag, 27 en 28 Maart, zal in het Haagse Gemeentemuseum een symposium worden gehouden, waarop zeven Van Gogh-kenners uit Europa en vermoedelijk een Amerikaan, inleidingen zullen houden overeen bepaald aspect van zijn werk of over zijn invloed op de moderne kunst. Op Maandagmorgen 30 Maart om half twaalf zal de commissaris der koningin in Noord-Brabant te Zundert, waar Van Gogh als zoon vaneen Ned. Hervormd predikant geboren is, een gevelsteen onthullen in het huis, dat staat op de plaats waar de familie Van Gogh vroeger gewoond heeft. Inde middag zal in het parochiehuis aldaar een kleine Van Gogh-expositie worden geopend. Maandagavond zal in hét Haags Gemeentemuseum de herdenkingsbijeenkomst worden gehouden, die een sober karakter zal dragen, en waarop prof. A. M. Hammacher de herdenkingsrede zal uitspreken. Daarna zal de tentoonstelling worden geopend. Deze zal een zo volledig mogelijk en chronologisch beeld geven van de ontwikkeling van Van Gogh’s werk; zij omvat circa 160 schilderijen, waarvan er twintig uit buitenlandse musea afkomstig zijn. Het tweede deel van de expositie omvat documentatie, foto’s, knipsels, persoonlijke herinneringen, Japanse prenten, enz. Ir Van Gogh deelde mede, dat later een anders samengestelde expositie naar de Verenigde Staten zal gaan. Ook tentoonstelling van Japanse houtsneden. Behalve deze tentoonstelling zal in het Haags Gemeentemuseum een expositie worden ingericht van houtsneden van de Japanner Oeta Maroe, die 200 jaar geleden werd geboren en van wie Van Gogh een groot bewonderaar was. In het rijksmuseum Kröller Müller en het Stedelijk Museum komt een expositie van werken van acht grote tijdgenoten van Van Gogh. Bovendien zal in het Stedelijk Museum te Amsterdam tijdens de grote herdenkingstentoonstelling in Den Haag en Otterlo een aparte expositie worden ingericht (dié 31 Maart wordt geopend) van werk uit de collectie yan Theo van Gogh, een broer van Vincent, die een overzicht geeft van het Parijse milieu van 1880—1890. Zoals bekend heeft Polygoon-Profilti in samenwerking met het ministerie van 0., K. en W. en de Regeringsvoorlichtingsdienst een kleurenfilm van 20 minuten over Van Gogh gemaakt, die tegen 30 Maart gereed zal zijn. Jan Mul heeft de muziek gecomponeerd. Het scenario voor de film is van dr Hulsker. Voor de tekst heeft men geput uit de brieven van Vincent. In deze film, die is ingeschreven voor het filmfestival te Cannes, komen geen personen voor. Het is de bedoeling, dat zij ook in het buitenland in roulatie zal worden gebracht. Heruitgave van Van Gogh’s brieven. Inde heruitgave van de verzamelde brieven van Van Gogh (Wereld Bibliotheek Amsterdam), waarvan het eerste deel reeds uit is en de tweede volgende binnenkort verschijnen, zullen nog niet eerder gepubliceerde brieven worden opgenomen, brieven aan zijn vrienden Rappard, Bernard en Paul Gauguin en aan zijn jongere zuster, en voorts die, welke Theo schreef, alsmede enkele schetsen. --- DE NIEUWE ZONDAGSWET Een bewogen geschiedenis van 1815 tot 1953 Veel vergeefse pogingen tot herziening onze Parlementaire redacteur). Oeze week zal, wanneer zich niets bijzonders voordoet, de Tweede Kamer beginnen met de behandeling van het ontwerp voor een nieuwe Zondagswet. .Het ontwerp daartoe werd reeds in 1948 ingediend, het voorlopig verslag Kwam pas 11 Maart 1952 van de pers de memorie van antwoord is gedaverd: 22 October 1952. ■De nieuwe Zondagswet zal inde Plaats moeten komen van de Zondagswet van 1815. Het grote verschil tus?.en beide valt reeds op uit de betite-Png. De wet van 1 Maart 1815 houdt ln: „voorschriften ter viering der da-Sen aan den openbaren christelijken godsdienst gewijd”. Thans, in 1953, gaat het om het geven van voorschrif*en „ter _ wegneming van beletselen voor de viering van, en ter verzekemg van de openbare rust op de Zon- , Van de toepassing van de wet van iots komt inde praktijk niet veel erecht. Dat behoeft geen verwondevlng te wekken wanneer men de tekst an deze wet leest. Alleen artikel 5, waarin te lezen staat dat de politie “loet waken tegen gerucht inde abijheid van kerkgebouwen en in het gemeen tegen alles wat hinderlijk kunnen zijn voor de godsdienstoiening, vindt nog toepassing. Voor et overige is de wet van 1815 een ode letter geworden. Te merkwaar'ger is het, dat pas nu een nieuw otiverp in behandeling komt, omdat »™,er reeds omstreeks het midden re. vorige eeuw vrij algemeen van p6rtuigd was, dat de wet niet in overn„mJemming was met de maatschapontwikkeling. Vele rechters ddden duidelijk het met de wet niet tpS te zijn door belachelijk lage boet S’Oyvoorbeeld van één dubbeltje, op V] ‘eggen wegens de steeds veeluit iger overtredingen. Aandrang v ‘ de Kamer om de wet in te trekbjjn’ althans te herzien, stuitten echter achtereenvolgende ministeries op „Niet inde geest van de Grondwet” een, in 1862 inde Tweede arner gevoerde, discussie, kwam mid_st®F Goddefroi tot de conclusie, dat nr>» • vo?.r intrekking van de wet ziif niet rÏÏP was> a* Saf hij wel als dan °Pvatting te kennen, dat de Zoneet in beginsel niet was inde kin 1 + an de Grondwet, omdat opwektp r S°dsdienstzin niet behoorde , hggen inde bedoeling of inde hanran® van het staatsbestuur. Ineen Van uft van de Maatschappij tot Nut w het Algemeen werd de Zondagset zelfs een hinderpaal genoemd op van ontwikkeling der zedet{' aeid- En hoewel tegen deze opvat-Ron Van Anti-Revolutionaire en van typ.?s Katholieke zijde ernstig bezwaar riritr i, É?emaakt, scheen zich in regerjin» Tlngen langzamerhand een neitvet – ontwikkelen om de Zondagslef Z dat verschillens bepalingen naar andere wetten >‘aen Worden overgebracht. WerH t laatst van de vorige eeuw 20r,? het verlangen sterker om de ren agSrust’ waar mogelijk, in te voein ’ an dit verlangen werd bevredigd de rn – sociale wetten: de arbeidswet, de stuwadoorswet, de winook de drankwet, terwijl dit st sP°orwegverkeer in 1902 aan Zonrf even naar bevordering van de Tut ®srust werd aangepast, stil tUssen had men inde Kamer niet VooJTten’ al duurde het tot 1875 2onrtat er aan de totaal verouderde den ™gÜwet *ets scheen te zullen worde ,aan- „Scheen”, want hoe goed ktnHrf ster van Justitie, mr A. E. J. achttien?an’ het ook bedoelde hij eis Hp a,?chaffing van de Zondagswet Zon do tlJds, maar invoering vaneen de v-gSWet gewenst, zoals dr J. Th. van dpS6r het uitdrukte —er kwam hiinlot Ze ?°ede voornemens van deze hem ler niets, ten spijt de steun, welke D0n‘ Z°^el van het A.R. Kamerlid jj . . als van Lohman gewerd, eep lndienen vaneen ontwerp van hoüdP„eUWe Zondagswet was voorbe-Tour ua*an zÜn opvolger, baron Du Klaar .werd in 1886 aangeboden, laar ®,e{ onafgedaan. Het volgend het t, rd het weer aangeboden, maar deli am,zelfs niet tot een behan® ln de afdelingen. Sociale strekking VonrC~ dit ontwerp wel betekenis, Wat rZo^er het tot uitdrukking bracht brei/eeos langs een algemeen verdoel v °Pva^*ng was, namelijk dat het de v; *? de Zondagswet niet mag zijn rust lerin2 van de Zondag, maarde geen* n.da§swet, anders gezegd, heeft streit^-reig*euze> maar een sociale noodzak, , v?n 1815 sPrak van »de onzer dKe*t)hheid om, op het voetspoor :sd*ensdge voorvaderen, die den 2„s ~ds den hoogsten prijs steldag’rip6 Phgtmatige viering van den °Penh=S Heeren en andere dagen, den t°egej“ Christelijken godsdienst de „.v01: door eenparigheid en voor eenisrio m , uitgestrektheid der Verhendp a Nederlanden algemeen-wer-Xn iSaatregelen te verzekeren”, de Wbi ° , Sing men er vanuit, dat te or,P„**ts de mogelijkheid dient gevierd ei?i dat de Zondag door ieder heeft Pr • u worden. De wetgever de Znnri niets mee te maken of men Het p\g wil vieren. het hr,ll^ kende vier verboden: gen e d U ull* van openbare verkopin-Van’ etor’c uitstallen en verkopen lucht hpt vfn drinkwaren inde open rnake’liivvi„i10ude,n van openbare vertenzh deden vóór acht uur ’s avonds, Van de ri66? afstand van 200 meter en het aats der godsdienstoefening drank K»erun °f toedienen van sterke dan tweo vt '°e.veeiheden van minder gankelmL ,®r “voor het publiek toe-MaarJ I,ocallteiten vóór 12 uur. Tour r gezegd, het ontwerp-Du sukkelde met ln behandeling en zo Uien ZrT!1 verder met een volkou onbruikbare wet. zou te ver voeren hier uiteen te rafelen tot welke onmogelijke en onhoudbare situaties deze verouderde en tot een dode letter geworden Zondagswet kan leiden en ook heeft geleid. En omdat er niets gebeurde, kwam het er vrijwel op neer dat vaneen toepassing der Zondagswet geen sprake kon zijn. Heel wat moeilijkheden Het duurde tot 1920 nadat Kuyper in 1905 tengevolge van zijn aftreden als minister aan zijn voornemen een nieuwe Zondagswet te ontwerpen, geen gevolg had kunnen geven toen Ruys de Beerenbrouck met een ontwerp vaneen nieuwe Zondagswet kwam. Er is op dit ontwerp veel critiek los gekomen en het is dan ook nimmer in behandeling gekomen. Van regeringswege zijn echter, zoals reeds gememoreerd, bij partiële regelingen tal van voorzieningen met betrekking tot de Zondagsrust getroffen. Maar bevredigend konden al deze maatregelen toch niet zijn, omdat er nog steeds verschil van mening kon bestaan over de vraag wat al of niet een godsdienstig algemeen erkende feestdag is. Door het ontbreken van de juiste omschrijving zijn er al heel wat moeilijkheden ontstaan. Het ontwerp van 1948, dat nu bij de Tweede Kamer in behandeling zal komen, zal nu aan deze leemten een einde moeten maken. Het ontwerp wil niet anders dan de uitwendige beletselen, welke aan de heiliging van de Zondag inde weg staan, wegnemen. Er is slechts behoefte, aldus de memorie van toelichting, aan bescherming van de openbare -godsdienstoefening en van de openbare rust op Zondag. Dat wil niet zeggen dat het openbare leven op Zondag behoort stil te staan. Velen toch geven aan de Zondag een andere bestemming dan die vaneen Gode gewijde en geheiligde dag en aan deze ontwikkeling van het gemeenschapsleven mag stellig niet voorbij worden gegaan. De „Engelse Zaterdag” In dit Verband moet grote aandacht worden geschonken aan het vraagstuk van de sportbeoefening. Daarover zijn bij het laatste begrotingsdebat inde Tweede Kamer opmerkingen gemaakt, waardoor het vraagstuk van wat men dan noemt de „Engelse Zaterdag” in het brandpunt der belangstelling is gekomen. Het zal ook thans wel weer worden aangeroerd bij het Kamerdebat, al houdt het met het ontwerp slechts zijdelings verband. Tot een uitputtende discussie zal het, gelet op de gecompliceerdheid van het probleem, niet komen, laat staan tot een oplossing er yan. De discussie heeft de belangstelling voor de nieuwe Zondagswet echter gaande gemaakt. De Zondagswet, die in 12 artikelen een oplossing voor vele vragen tracht te geven, scheert niet alle openbare verlllll!ll!l!llllllll!llll!!lllllll!llllllllll!llll!llll!llll!!!l!IIIIW makelijkheden over één kam. Zij geeft voor de Zondagochtend strengere voorschriften en zij opent daarnaast de mogelijkheid om op grond van plaatselijke omstandigheden het regiem voor de Zondagochtend uitte breiden tot de gehele Zondag. Een gemeenteverordening mag geen punten regelen, welke inde wet reeds zijn voorzien, en zij mag ook geen bepalingen bevatten omtrent sportbeoefening, welke niet als openbare vermakelijkheid wordt georganiseerd. In het voorlopig verslag is er echter aandrang op uitgeoefend de grote wedstrijden naar een dag inde week te verplaatsen. Men wil niet de vrijheid van de individuele burger beperken, maar het moet nu ook niet zo zijn, dat de vrijheid van de christen, met betrekking tot de rustdag, in het gedrang komt door rustverstorend rumoer. Uit deze enkele aanhaling blijkt reeds hoeveel er inde loop der bewogen geschiedenis van de Zondagswet van 1815 is gewijzigd. --- BUNKERS VORMEN ZWAKKE PLEKKEN IN DE KUSTLIJN – De door de Duitsers gebouwde bunkers in de duinen, leveren, dat is bewezen in de rampnacht, een gevaar op voor het achterliggende land. Dit is een bunker, totaal door de zee ondermijnt, op het Texelse strand, bij de badplaats De Koog. --- Advertentie Proef maar eens een andere... Des te lekkerder smaakt je dan weer Zo zacht, zo zuive\ Golden Jfiction m cent --- Engeland wil eigen luchtmacht behouden Londen denkt er niet aan bommenwerpers aan de V.S. over te doen (Van onze Londense correspondent) Verwacht wordt dat tijdens het defensie debat in het Lagerhuis dat begin Maart zal worden gehouden, de Britse regering aan de tand zal worden gevoeld over pogingen van de chefs der Amerikaanse luchtmacht in Washington om de bombardementsstrategie over de gehele wereld aan de Ver. Staten over te laten. Hierover is in politieke en militaire kringen in Engeland ongerustheid en wrevel gewekt. Het Amerikaanse voorstel zou gedaan zijn uit overwegingen van technische doelmatigheid en om Engeland belangrijke uitgaven te besparen. De Royal Air Force voelt er echter niets voor het eigen luchtwapen uit handen te geven. Ook de regering acht het verkeerd zowel uit militaire als uit politieke en psychologische overwegingen. Het zou wellicht een grotere aantasting van de Britse souvereiniteit betekenen dan een Engelse deelneming aan het Europese leger. Het Britse bombardementscommando is een uiterst belangrijk onderdeel van het Britse verdedigingssysteem, zowel wat de Britse eilanden zelf als wat de overzeese verbindingen betreft. Daarom, zo zegt mén in Londen, dient de luchtmacht in strategisch (lange afstands bombardementen) en tactisch (ondersteuning van de grondstrijdkrachten) opzicht absoluut in handen van de Britse stafchefs cn het Britse kabinet blijven. Er wordt op aangedrongen, dat deze Britse opvatting, welke van fundamenteel belang is voor de veiligheid van Engeland en van het Gemenebest, zo openhartig mogelijk aan de Ver. Staten bekend zal worden gemaakt. --- Slecht behandeld in kamp in Suriname? Ex-geinterneerde klaagt Staat der Nederlanden aan Maandagochtend a.s. om 10 uur zullen voor de civiele kamer van de rechtbank te ’s Gravenhage de pleidooien worden gehouden in het civiele geding, dat een voormalige geïnterneerde vaneen kamp in Suriname, de heer C. Miga uit Den Haag, in Maart 1949, wegens de naar zijn mening zeer slechte behandeling in het kamp aanhangig heeft gemaakt tegen de Staat der Nederlanden, Indonesia en Suriname. Eiser vraagt een schadevergoeding van f 65.401. De heer Miga behoorde tot de groep Nederlanders, die op of omstreeks 10 Mei 1940 wegens lidmaatschap van de NSB in Indië geïnterneerd werd. In 1942 werd hij met 144 anderen naar Suriname getransporteerd, waar hij tot Augustus 1946 verbleef ineen gevangenenkamp, om vervolgens zonder meer te worden vrijgelaten. Volgens eiser waren van de 145 naar Suriname getransporteerden slechts ongeveer 80 mensen lid van de NSB, de overigen niet. Eiser klaagt onder meer over zijn behandeling gedurende de jaren van zijn gevangenschap en over de kamptoestanden in Suriname, waar twee geïnterneerden in 1942 zijn doodgeschoten, t.w. een zekere ir Raedt van Oldenbarnevelt en ir Van Poelje. Intussen heeft de Staat met de nabestaanden van eerstgenoemde, die eveneens een civiele procedure aanhangig hadden gemaakt, een financiële regeling voor schadevergoeding getroffen. --- „Icefish” wordt „Walrus” Amerikaanse onderzeeboot aan Nederlandse marine overgedragen De Amerikaanse onderzeeboot „Icefish” is inde marinebasis voor onderzeeboten te Groton (Connecticut) officieel aan de Kon. Ned. Marine overgedragen. Dit is de eerste keer dat een Amerikaanse oorlogsbodem op een tijdelijke basis ter beschikking van de marine vaneen der deelgenoten van de NATO wordt gesteld. Een volledige bemanning van Nederlandse marineofficieren en manschappen die reeds geruime tijd inde Verenigde Staten een training heeft ondergaan stond gereed om de plaats van de Amerikaanse bemanning op del „Icefish” die tot „Walrus” zal worden herdoopt, in te nemen. De 1500 ton metende „Walrus” is met een snuiver-apparaat uitgerust. --- Advertentie LAST VAN JEUK? Bet die jeukende plekken met Débra* line, die de jeuk onmiddellijk stilt. En kort daarna is Uw huid weer volkomen gaaf, j DÉBRAIINE (heldere vloeistof) I --- Kroniek Koning Boudewijn terug in Brussel Gisteravond is koning Boudewijn van België in Brussel teruggekeerd vaneen wel zeer kort verblijf aan de Franse Riviera. Men herinnert zich, dat het bij onze Zuiderburen (en trouwens niet alleen bij hen) veel opzien baarde, dat de jonge vorst, na een vluchtig bezoek aan het gebied van de overstromingen in Noord-België, in gezelschap van zijn vader en de prinses van Retie (in het Frans: de Réthy) naar de Riviera vertrok. Toen daarover niet weinig deining ontstond, trachtte men van officiële zijde olie op de golven te storten door de mededeling, dat de koning ziek was. Desniettemin keerde hij naar het Belgische noodgebied terug en toonde er zijn belangstelling voor de getroffenen, alhoewel toen het vermoeden werd uitgesproken, dat deze koninklijke interesse een gevolg was van de scherpe toon, die de pers had aangeslagen. Opnieuw vertrok koning Boudewijn naar het Zuiden en daarop volgde weer een zeer verwarde berichtgeving: de premier zei in het parlement, dat Boudewijn ernstig ziek was en verscheidene weken nodig had om in het Zachte klimaat van Zuid-Frankrijk te genezen. Tegelijkertijd verklaarde zijn dokter, dat de vorst een redelijke gezondheid genoot, maar alleen de gevolgen vaneen grièp te boven moest komen. Uit Antibes kwam het bericht, dat de koning een autorit had gemaakt inde omgeving. En nu is hij dan plotseling weer op Belgische bodem terug, „wegens lasterlijke aanvallen op het Belgische koningshuis”, zoals hijzelf Zondag voor zijn vertrek te Antibes aan een Franse journalist meedeeldë. Koning Boudewijn wenst een einde te maken, aldus zijn eigen woorden, aan de door de wereldpers verspreide geruchten. Hij wil wel naar de Riviera terugkeren, maar hoopt de volgende keer niet op een dergelijke betreurenswaardige manier te worden gestoord. Het behoeft nauwelijks gezegd te worden, dat de weinige vorsten, die nog overgebleven zijn, ineen glazen huisje wonen. Overziet men dan, wat er de laatste weken met de Belgische koning geschied is, dan vraagt een nuchter waarnemer zich onwillekeurig af, welke geheime krachten er bezig zijn deze jonge monarch, die toch al een zware last op de schouders torst, impopulair te maken. Het is op zijn zachtst gezegd vreemd, dat een ziek verklaarde koning driemaal de reis Brussel—Antibes onderneemt en tweemaal in stormweer blootshoofds over•stromingsgebieden bezoekt. Nu is het typerend, dat geen Belg (en des te minder de belangstellende buitenlander) deze eigenaardige gang van zaken aan koning Boudewijn voor de voeten werpt. Men wijt het veeleer ’s konings omgeving, inde eerste plaats zijn adviseurs, die inderdaad op een zeer schutterige manier het doen en laten des konings hebben pogen te „verklaren” en er bovendien voor hebben gezorgd, dat premier Van Houtte met zijn 'mededelingen in het parlement zoveel als voor leugenaar is komen te staan, althans tegenover de uitlatingen van de behandelende geneesheer. De socialistische „Volksgazet”, een blad, dat het hart op de tong pleegt te hebben, heeft nog een andere schuldige gezocht: de prinses van Retie. Zij woont de besprekingen van de premier met koning Boudewijn bij en mengt zich inde gesprekken, zij schafte zich onlangs een speciale Italiaanse auto ter waarde van zeventigduizend gulden aan, zij ontbood de Franse modekoning Dior met een van zijn mannequins in de koninklijke trein te Parijs, terwijl de Belgen geld en kleren bijeenbrachten voor de slachtoffers van de ramp, zij verlangt bij het aanstaande huwelijk van prinses Josephine Charlotte in Luxemburg voorrang boven koningin-moeder Elisabeth en boven prinses Ingeborg van Zweden. Aangezien zij zich, aldus nog steeds de Volksgazet, bemoeit met staatszaken en de jonge koning in moeilijkheden brengt, moet haar rechtspositie geregeld worden. Wat er van dit alles waar moge zijn, onttrekt zich aan onze waarneming, maar het zou voor België en zijn koningshuis wel wenselijk zijn, dat er een eind kwam aan dergelijke onstichtelijke verhalen. Het koninklijk huis van ieder land dient een samenbindende kracht te zijn en geen bron van verdeeldheid onder het volk. In dit opzicht mag Nederland zich wel zeer gelukkig prijzen. RL ---