Advertentie IDoe zoo als volen. Probeer» eens Sipkes' Thee U blij'* gebruiker. --- Adam van Haren. Hoe de Van Harens in Friesland kwamen. Everhard van Haren, de vader van Adam van Haren, den onderteekenaar van het „Smeekschrift der edelen" in 1566, was schepen te Aken. Hij was gehuwd met Agnes van Cortenbach. Hun zoon, Adam, huwde met Margaretha van Coenen en hun tweede zoon, Everhard, huwde insgelijks met een dochter uit dit geslacht van Van Coenen. Doordat Adam zich aansloot bij het Verbond der Edelen, moest hij, met verbeurdverklaring zijner goederen, zijn vaderlijk erfdeel verlaten; de Van Coenens zagen zich insgelijks genoodzaakt, Aken te verlaten en vestigden zich in Friesland. Dit is waarschijnlijk oorzaak geweest, dat de familie Van Haren zich ook in onze Provincie metterwoon heeft gevestigd. Adam Van Haren heeft in 1572 meegestreden om de stad B r i e 11 e te bemachtigen en behoort dus tot de grondleggers van onze vrijheid. Zijn schip was zelfs het eerste dat voor Brielle ankerde. Hij is daar blijkbaar voorloopig blijven wonen, want het volgende jaar komt zijn naam voor onder de lijst der ingezetenen van de stad Brielle : h(j woonde daar toen met „zijne Huisvrouwe en vier kleine kinderen". Adam van Haren overleed in 15S9 te Arnhem, vanwaar zijn lijk werd overgebracht naar Leeuwarden en aldaar in de Groote Kerk begraven. Hij was zeer gezien en persoonlijk bevriend met Willem van Oranje, graaf Jan van Nassau en graaf Lodewijk van Nassau. Graaf Jan de Oude, stadhouder van Gelderland, aanvaardde zelfs de voogdijschap over zijn kinderen. Drie dzer kinderen hebben het leven gelaten in onzen worstelstrijd tegen Spanje. Van dezen Adam van Hare is langen tijd een dagboek bewaard gebleven, waarin hij zijn omzwervingen na de komst van Alva hiertelande beschrijft, benevens de verovering van Brielle. Zijn kleinzoon Willem beznt het nog keurig verzorgd, nevens zijn histori che geschriften (hij bekleedde een twaalftal gezantschappen !) maar bij den noodlottigen brand van 1732 werd dit alles een prooi der vlammen. Zijn geuze npenning bleef bewaard tot 1776, toen de brand het Huis te Wolvega met de kostbare boekerij vernielde en Onno Zwier ook dit erfstuk bij dien brand verloor. Ned. Chr. Filmcentrale. Dezer dagen hield de Ned. Chr. Filmcentrale een belangrijke best rsvergadering. Bij den aanvang der vergadering werd de Ned. Baptisten-Jeugdbeweging toegelaten als lid der N. C. F. Ds. L. de Haan nam als bestuurslid voor deze organisatie zitting. Medede'eling kon worden gedaan van besprekingen met onderscheiden organisaties, welker verzoek om aansluiting binnenkort mag worden verwacht. Breedvoerig werd besproken een voorstel van het Dagelijksch Bestuur om te komen tot Inschakeling van de thans in den Chrlstelijken kring werkende operateurs, verhuurders en ondernemers in den arbeid der N.C.F. De bedoeling hiervan ls, dat de N.C.F. vooral het organiseerend werk doet. algemeene voorlichting geeft, optreedt als keuringslichaam van filmen en toestellen, filmprogramma's opstelt, de aanvragen daarvoor verzamelt en de opdrachten doorgeeft aan de operateurs, verhuurders en ondernemers, die bij haar staan ingeschreven. Aan de hand van de tot dusver --- Advertentie Vraagt advies voor uw BETONWERKEN bij „FRIESCHE BETONBOUW". DOKKUM Tel. 151. VoorI plannen en berekeningen gratis --- Praetsjes oer Tael. En sa bigjinne wij mar bij de a wel. Dy wirdt ütspritsen lyk as da Hollftnske fen sta yn de wirdtsjes ja en twa en hwa, en ek sa skreaun. Ek yn „mearlettergrepige" wirden lyk as haren en snaren, den stiet dy a op 'e ein fen it „lettergreep", dêr*t wy yn 't Frysk „wirdlid" tsjin sizze. Mar hawwe wy datselde lüd, en komt it midden vn in wirdlid foar. dos as yn datselde wirdlid noch in „medeklinker" folget den skriuwe wy dat net mei twa a-en, mar mei ae, kreklyk as hja dat foar De Vries en Te Winkel it ek yn 't Holl&nsk diene, b.g. traen, baen, waerm, ensf. Yn it lüd ea dat wy hawwe yn wirden lyk brea en hear, dy't yn 't Holl&nsk mei ee skreaun wirde = heer, komt ck in a foar, mar den stiet dy efter de e, krekt oarsom dos as yn baen en naed. Bigjinnelingen yn 't skriuwen moatte hjir foaral op it iepenst wêze en forwikselje dizze letters net. Hjir folgje inkelde foarbielden om yn to foljen. Ik gyng it p—d op. It wier r—r ho s—r as it my die. Jouke sk—t in einefügel. Hy foei krekt yn it sk—d fen in gr —te b—m del. Hastou wol 1—rd om it 1—d goed iepen to lüken ? In r—d kr—ltsje. It fl—ks bloeit P—ke is al —rdich flld. Allegearre n—den en s—men. Pr—te oer w—r en wyn. Yn nije wike jow ik de ynfolllngs. A. M. WYBENGA. --- RADIONIEUWS. HUIZEN, N.C.R.V., 1875 Maandag 3 December. 8.00—8.15 v.m. Schriftlezing en Meditatie. 8.15—9.30 v.m. Morgenconcert. 10.30—11.00 v.m. Morgendienst, te leiden door Ds. L. J. S. Crousaz, Ned. Herv. Predikant te 's-Graveland. 11.00—11.30 Lezen van Chr. Lectuur. 11.30—12.C Gramofoonmuziek. 12.00—12.15 n.m. I . jerichtcn. 12.15—12.30 n.m. Orkestmuziek. 12.30—2.00 n.m. Middagconcert. 2.00—2.35 n.m. Uitzending voor Scholen. 2.35—2.45 n.m. Gramofoonmuziek. 2.45— 3.15 n.m. Wenken voor de Keuken. 3.15—3.45 n.m. Cursu3 Knippen en Stofversieren. 4.00—5.00 n.m. Bijbellezing door Dr. J. W. v. d. Bosch, Gere?. Predikant te Harderwijk. 5.00— 6.30 n.m. Concert ter geleenheid van den 80en verjaardag van Hendrika van Tussenbroek te geven door het Meisjeskoor van het Blindeninstituut te Bussum. 6.30—7.00 n.m. Vragenuurtje. 7.00—7.15 n.m. Politieberichten gevolgd door Persberichten van het Ned. Chr. Persbureau. 7.15—7.30 n.m. Gramofoonmuziek. 7.30—8.00 n.m. Vervolg Vragenuurtje. 8.00— 8.30 n.m. Spreker dhr. J. A. Rooseboom : „De Meester is daar en Hij roept u". 8.30—10.00 n.m. Kerst-Inwijdings-Concert in de Ev. Luth. Kerk te Utrecht door het Luthersch a Capella Koor. 10.00—10.10 n.m. Persberichten van Vaz Dias. 10.10—11.30 n.m. Gramofoonplatenconcert. opgedane practijk meende het Dpgelijksch Bestuur, dat op deze wijze eenerzijds voldaan zou kunnen worden aan de aanvraag om voorstellingen uit alle dïelen **an het land onder garantie van veiligheid zoowel uit moreel als lichamelijk oogpunt terwijl anderzijds de positie van de bona-fide operateurs, verhuurders en ondernemers zal worden • ersterkt. Het Dagelijksch Bestuur werd gemachtigd om, met inachtneming van de noodige voorzichtigheid, in deze richting te arbeiden. Voorloopige besprekingen en proefnemingen hebben reeds uitgewezen, dat ook bij de belanghebbenden groote sympathie voor deze nieuwe sta-> der N.C.F. bestaat Breedvoerige besprekingen werden gevoerd over „Filmblad", het door de firma Callenbach uitgegeven orgaan der N.C.F. De ontvangst in de pers is zeer gunstig geweest. Maatregelen werden beraamd om het aantrl donateurs der N.C.F. zoo spoedig mogelijk op te voeren tot het peil, waarop het voortbestaan van het blad verzr 'TTd is. Het Dagelijksch Bestuur werd gemachtigd om in overleg met de aangesloten onderwijsorganisaties een commissie aan te wijzen om speciaal de vraag, wat de N.C.F. kan doen voor de schoolfilm nader te bestudeeren. Teneinde de ineenschakeling van allen arbeid der N.C.F. zoo veel mogelijk te bespoedigen werd besloten, alle correspondentie, behalve die over „Filmblad" te centraliseeren op het adres van het secretariaat: Abstederdijk Utrecht. --- IT KRISTLIK FRYSKE BOEK. Der binne ho langer hwet mear Friezen, dy't hjar eigen tael léze kinne en wolle. Hwet moatte wy dy waeksjende mannlchte yn 'e hannen j len ? Fryske toanielstikken? Wrftldske boeken? Sosiael-demokratyske skriften T Né, hear ik jimme sizzen. Det net, biljeaven net. Den -virdt üs Fryske folk, yn eigen tael noch wol, op forkearde paden laet Nou, det scil der fen komme. As wy tominsten de hannen net ütstekke ! Hwent hwet wy oan soune Krlstlike Fryske lektuer hawwe ls op gjin stikken nel genöch. It ls och sa'n bytsje. Der komt strak in skreauwend forlet fen lt Kristlike, Fryske Boek. Tink ris oan al dy bern, dy't nou al Frysk leare. Dy wolle ek Fryske boeken léze. Moatte wy nou ne 1 ïr.eiinoar to skrep, om to soargjen, d~t wy hjar Kristlik-Fryske lektuer yn hannen triuwe kinne? As wy it net dogge, rêst op üs In swiere forantwirdelikheit. Hjir leit for üs in ropplng. Nou wirdt üs de gelegenheit iepene om hwet to dwaen. Der is in plan om to kommen ta de stifting fen in Kristlik Fryske B 1 b 1 et h e e k. Men is dêr lid fen for twa goune Jiers, mar moreele stipe is ek wolkom. • Lit hwa 't mei de stifting fen dizze „Kristlik Fryske Bibletheek" ynstimt, him op jaen by üs skriuwer de hear W. Cupcrus, W esterNijtsjerk. Hy kin my wol opskriuwe. Hwa mear? Oan jimme lt andert d. H. --- Per Vliegmachine de Wereld rond of de Reisavonturen van Bok Bols 257. Een van de olifanten had met zijn dikke achterpooten de omheining ingedrukt, waardoor de verwoesting was aangericht en ik mijn been had bezeerd. Maar 't viel nogal mee. Mijn scheeen zag wel blauwgroen, maar'tloopen ging goed en na een paar uur hard werken was de omheinig ook weer gereed. We blijven nog even op de vlakte en dan het oerwoud in, zei Oom, zijn geweer over de schouder werpend. Ik volgde zijn voorbeeld en voort ging bet. Een kudde giraffes vluchtte angstig weg. 258. En nu het oarwoud In, zei oom. Een tocht door het oerwoud had mij de laatste dagen geweldig gelokt, maar 't viel niet mee. 't Was geen wandeling door 't Vondelpark, 't Was een woestenij, waar bijna geen doorkomen aan was. Zeg Bok, ik heb zin in een stukje olifantenhart Dia heeren hebben ons vandaag een hoop last b«zorgd en voor wat, hoort wat Bovendien moeten we nog iets voov het avondeten hebben. --- PRAETHOEKJE FOR DE FRYSKE BERN. Béste jonges en famkes ! Hjir komt alderearst de Br.efwikseL MarydeBoer, Warns, l.g. r.g.: 't Scil my ris binije, hwet Sinterklaes mei dy foar hat. Ik sjuch dy al stappen. Anne ^e Boer, Warns, l.g. r.g.: Dat wier in hiel forjaertsje for jimme. Mochten jimme net efkes in eintsje mei de loft yn? Boppe de skoalle hienen jimme der wol ütspringe kinnen. Dy trije ündogenske rakkes net? Japple fen Dyk, Stlens, l.g. r.g.: It slimste riedling siet noch ündaryn. Der binne mear, dy't it net fine koenen. Dat boekje haw ik ek. En den forgees. Hwet in bytsje Jild net? Ietsje Attema, W e s t e r g e a s t, l.g. r.g.: Hwet tochste: Master ls skjin troch syn riedlings hinne ? Ik bin mei dizze acht tige ynnommen. Forline wike ls lt hwet hastich gongen. Letter seach lk yette ln pear brieven lizzen, dy't forjitten wiemen. Mar lt wier al to let, om dy flater noch goed to meitsjen. Jaep Montsma, ïesemasyl, l.g. r.g.: Ja. Hast wolris len hawn? Né? Dat mei dy wol spite. T s J 1 p Montsma, ïesemasyl, l.g. r.g.: Ja, dy pipernuten binne sahwet altyd om diztiid ryp. Jan Montsma, ïesemasyl, l.gr.g.: Den hiestü de kost ek wol fortsjinne. Ho is 't gongen hat Klaes syn sin krigen? 'k Kin dyn riedling skoan brüke. FrearkWlnd, Gerdyk, l.g. r.g.: Dochs gjin pine holle fen 't skriuwen krigen? Dat riedling is ln lang ein mar in moaijen len. Jan fen der Wey, Gerdyk, l.g. r.g.: L.g. = leske goed en r.g. = riedling goed. Ik haw dochs net sa'n greate klomp, dêr"t in fleanmasjine yn kin. Kinstü my ien liene? Klaeske Soetlnga, Toppenhuzen, l.g. r.g.: Ik noch net. Ik haw alle jounen hoop en sjuch sa nou en den ris nel de doar. Né, ik hie hjar briefke forjitten. Ek sneu. Dü hast dy net al to üngerêst makke wol? • Hylkjen BoeQenga, Snlts, l.g. r.g.: Det nim lk graech oan, hwent de hannen sitte dy wol op 't rjuchte plak. Ik bin forline wike net op myn plak west, oars .Jyestü do al andert krigen. TBjitske fen den Berg, Lekkum l.g. r.g.: Nou fensels 'k naem den de boekjes mei 'k Wie den fen 't forstjüren frtJ. Mar wêz net bang det lk 't forjK As lk jimme al efkes waehtsje llt Lutske, Stek]* en TryntiJ» Rypstra, Stlens, Lg. r.g.: Ja, det ls tig* moeilik. Arend Seinen, Snlts, l.g. r.g.t DW wier in moai briefke. In goed blgjin. Aeltsje de Jager, Bakkefean. lg- r.g.: Ik hoopje mei dy, det lt nou ris in fleurige Sinterklaes wirde mei. Doeke Beklus, Gau, l.g. r.g.: Dochs aerdich det jy soks allegearre meimeitsje kinne op dy manear. Tine Beklus, Gau, l.g. r.g.: Ik hear wol, hy spüket hjir al tlcht yn 'e buert om. At er de oare kant mar net ütgongen is. It rtedllng. It gong de measten boppe de pet. De oplossing wier: Kypmantsje. In skarlün frege my eft lt ln Drylser wier. Hwet ln dommi fraech, hwent hwêr fynt men earne oars yn Frysl&n kypmantsjes. Ni) riedling. (Ynstjürd troch Japple fen Dyk). Mei ln swarte gongelstOk yn 'e hS.n, Sa kuijere lk op it swarte lftn. Do seach lk, hwêr det lk kuijere hie, Det dêr ln wlte foetstap stie. NU© les. Noutil A Ik scil dü scilst hy scil wy scille jy scille hja scille Scille. D o 111 d Ik scoe dü scoeste hy scoe wy scoenen Jy scoenen scoenen Sinterklaes Alde baes Wol dizze bern dochs net forjltt*. Ik haw gjin klacht Wol yn 'e nacht Hwet yn hjar klomkes gttde litte. Alle wiken die lt btiken 't Binne warbre, pyntre bern. Swarte Piter Raer to flte» Hoeoht net om syn sek to sjen. Al dy hertsjes trilje as bled^jes Fen forwachting op dy m de ünbistendichheit fen it waer as om 'e hege wetterstand fen 'e Rijn — hielendal net skikte, lüns in oare wei wer yn syn lansdouwe weromkommen. Dêrom is hy nei koartentiid, ek master Thammo, dy't wy al neamden tagelyk mei oare him nedige kapellaens, meinimmend, per skip nei Utert tein en hat dêr de foarneamde biskop opsocht. Do't de dei fen 'e wijing fêststeld wier, dy't nei ik ■ achtsje, as 'n Snein halden waerd, hat de biskop bioardere, det syn miel by de Predikhearen ré makke wirde scoe, by hv»a hy al faken wend wier gastfrijheit to üntfingen. Do't de abt dit hearde, is hy der mei syn mannen hinne gien en hat üt frjeonskip for de broerren, sünder det de biskop it wist, oarder jown, det op syn kosten alles hwet ta it iten nedich wier, dy dei yn oerfloed ré makke wirde scoe. Mar ünder it iten hat Je abdis ef priores fen de sisters fen Aldwic (Oudwijk by Utert) om de frjeonskip, dy't hear Sibrandus, abt fen Mariëngaerde, alear for it foarseine kleaster fen 'e Cluriaeenser oarde hawn hie, oan abt Jelger troch hjar boade hiel hoflik 'n mei piper en hunich bakte taert bringe litten, dy't hja tafallich for sa'n soart bitsjinning klear meitsje litten hie. Sadré de abt dy seach, joeeh hy 'n wenk, dat dy sa gau as it koe troch 'n knecht oan 'e biskop brocht en sjen litten wirde scoe. Do't de biskop dit fornaem, hat hy, opdet net immen it merk fen symony oplein f earleasheit ynbarnd wirde koe, earst forstandich v. r egere, ja it fier weismiten; einliks mei moeite .roch ie beaën fen folie forbidden, hat hy talitten det de taert 'n skoftsje by him bliuwe koe, en sünder der eat fen to priuwen, hat hy dy do troch de hannen fen syn tsjinners ütdiele litten. Litte den, ja litte den sawol de prelaten as de ündergeskikten yn üs mear as illindige tiden hjirop acht slaen, op hwn, lyk as de Apostel seit, de einen fen 'e ieuwen kommen binne, hwerfen hy ek op 'n oar plak tsjüget det se •jefaerlik wirde sciUe. Litte hja den dochs, siz ik, acht slaen op biskop Bonifacius, earm yn it tiidlike, ryk yn it geastlike, dy't de sünde fen Gehezi en Simon de tsjoener sa üt syn siele en konsjinsje — opdet der net ienig gewetensbiswier üt üntstean scoe, hwêrtroch hy ta 'n basterd makke wirde scoe — ütroege, det hy net 'n mülfol iten fen it brea, dJt oan 'e abt brocht wier oan hwa hy de wijing jown hie, priuwe woe, opdet de smaek derfen oer syn siele gjin ivige dea bringe scoe. Litte dochs, siz ik, de prelaten, dêrop acht slaen, dy't krekt as Gehazi sünder ophalden geastlike goederen forsjacherje om tydlike to krijen.Litte ek de ündergeskikten dêrop acht slaen, dy't sünder ünderlitten mei Simon troch it tydlike it geastlike forkrije wolle, opdet hja net mei de foarneamde persoanen soms de ivige dea bikeapje, hwêr neffens de prefesge fen Jesaja „de wjirm net stjerre scil, hwêr't it barnende f jür net dwestge wirde scil, hwêrt' allerillindichst de sielen fen 'e godleazen, altyt troch straffen forbritsen en altyt wer fornijd om wer straffen to ündergean, oergean scille fen sniewetter nei al to greate hjitte, — hwêr, neffens is wird fen de psalmist, „fjür, sulfer en stoarmgeweld" noch net ienris it alles, mar och noch mar ,,'n d i e 1 fen hjar beker wêze scil — hwêr 't ek, om koart to wêzen, gjin eare mar ivich öfgrizen wennet. Do't de mieltyd ófroun wier, is de abt mei syn folk, neidet hy de biskop en de broerren goendei sein hie, en him oan hjar gebeden oanbifolen hie, nei bikommen forlof, wer ófreizge. B. J. D. ---