EERSTE BLAD. EERSTE BLAD. Dit nummer bestaat uit ? bladen. --- DE NIEUWE WERELD. HET GEHEEL OVERZIEN. Iedere categorie der Nederlandsche bevolking. die getroffen staat te worden door de voorgenomen bezuinigingsmaatregelen, Iaat zich nu in de pers hooren. Men stelt zijn bestaande organisatie in actie, of richt, gelijk de pensioentrekkers, een spiksplinternieuwe organisatie op, teneinde voor zijn „goed recht" te staan. Het geweeklaag over de verslechtering en de afbraak is niet van de lucht. Zonder twijfel wordt bij al die critiek niet genoegzaam bedacht, dat de geheele Nederlandsche volkshuishouding alleréêrst moet kunnen bestaan, zullen de leden of deelen daarvan nog eenige economische dageraad hebben. Rekening houdend met het indexcijfer, bedroeg het gemiddeld inkomen over 1915/1916 per aangeslagene in de Rijksinkomstenbelasting f 3203 ; over het jaar 1933/1934 (inkomen 1932) bedroeg het f 2Ï25. De opbrengst van alle openbare belastingen bedroegen in de periode van 1910—1914 (na correctie met het indexcijfer 1,4) gemiddeld f49: in 1932 bedroeg die opbrengst ruim f91 per hoofd. De verzwaring van de belastingdruk is hieruit voor ieder duidelijk. Deze zware publieke lasten (gevolg eener onrustbarende uitzetting der overheidsbemoeiingen) houden de (vooral voor de werkgelegenheid zoo onmisbare) kapitaalvorming tegen en leiden tot vermindering van de volkswelvaart. Niettegenstaande die verzwaring van lasten, is er echter geen sprake nog van het financiëel evenwicht, dat zoovele partijen (ook aan de zijde der oppositie) zeggen na te streven. Het volksinkomen daalt en daarmede de opbrengst der belastingen op het inkomen, maar tevens, door het dalen der koopkracht, die van de verbruikcbclcctingcn ; de gedaald^ export veroorzaakt een gedaalde import en een vermindering van de invoerrechten.' die anders het buitenland placht te betalen. Met de geheele Nederlandsche volkshuishouding staat het er dus zoo voor : dat de inkomsten dalen en op de uitgaven wordt beknibbeld. De publieke huishouding daarentegen ziet óók wel haar inkomsten sterk dalen, maar tegelijk haar uitgaven op onrustbarende wijze toenemen, omdat vrijwel het geheele nooc"ijdende bedrijfsleven zich tot de Regeering wendt om steun in zijn nood, daar de laatste reserves zijn opgeteerd. A 1 '" dusver Ingevoerde bezuinigingen zijn door die verhoogde uitgaven al weer achterhaald en nog is een sluitend budget (waarbij ieder Nederlander belang heeft) niet verkregen : nog ..boeren we achteruit". De Regeering is dan ook van miening. dat niet langer mag worden voortgegaan op den dusver gevolgden weg. Zij roept ons volk toe: „Wil het Nederlandsche volk gespaard blijven voor de rampen, die van een niet meer te beheerschen economische situatie het onvermijdelijk gevolg zijn, dan zal het de kracht en de eensgezindheid moeten tooner< om de offers te brengen, die, voorzoover zulks van binnenlandsche factoren afhankelijk is, voor het stuiten van verderen teruggang noodig zijn". De Regeering zegt: herstel van economisch evenwicht zo- ook verkregen zijn, zonder eenig ingrijpen der Overheid. Wanneer de Regeering, wat Van Houten haar, dwars tegen alle feiten in, ten laste durft leggen, maar „Gods water over Gods akker had laten loopen" hoe zou het dan gegaan zijn ? Het aanpassingsproces zou zich ook dan voltrokken hebben, maar „deels veel te snel en anderdeels veel te langzaam". De snelle aanpassing zou zich vooral hebben geopenbaard op het terrein van den landbouw en van de koopkracht der arbeidersklasse. De eigenbaat zou den toon aangegeven hebben. Het totaal onbeschermde boerenbedrijf was onmogelijk geworden ; de arbeidsloonen waren teruggebracht tot het peil, waarop concurrentie op de wereldmarkt mogelijk was geacht; de werkloozen waren, zonde pardon, naar den armmeester verwezen. We mogen er nog wel bij zeggen : bloedige hongeroproeren zouden het land hebben geteisterd ; de publieke uitgaven ter handhavnig van de openbare orde waren onrustbarend gesteger ; bij de financiëele schuld hadden wij de bloedschuld gekregen, zonder daarbij ook maar één stap te vorderen op economisch terrein. Nu is (en wordt) die al te snelle aanpassing geremd door de maatregelen ten behoeve van den landbouw (al worden zij ten eenenmale onvoldoende geacht); door den steun aan bijkans alle bedrijfstakken ; door het opvangen van d^ werklooze arbeiders ten getale van eenige honderdduizenden. Wie dat nu durft noemen „het laatmaar-waaien-systeem" der liberalistische politiek of een laten loopen van „Gods water over Gods akker", verantwoorde dat voor eigen geweten, maar ons volk zal wèl doen, geen gehoor aan zulke inblazingen te geven. Öok niet bij de komende Raadsverkiezingen. Salomo -zegt: „De oorblazer scheidt den voornaamsten vriend". * * * DE VASTE LASTEN. De Regeering spreekt het vermoeden uit. dat de zoogenaamde „vaste lasten" zich nog veel langzamer zouden hebben aangepast, indien zij hare bemoeiingen achterwege had gehouden. Ook zou dit het geval geweest zijn met een deel der „loonen". die men hoog zou houden en die dan op hun beurt weer zouden beletten, dat in andere bedrijven de loonei zich behoorlijk aanpassen konden. Dit laatste is ook inderdaad het geval; zelfs nu nog. Wat baat het u, als ge in uw eigen bedrijf de loonen al verlaagt, indien de bedrijven, wier diensten ge niet kunt ontberen, daartoe niet (of niet voldoende) overgaan ? Ge kunt op die manier niet dalen tot het peil, dat uw bedrijfsuitkomsten vorderen. Liet men dit alles nu vrij begaan, de „kleine man" zou nog duizendwerf méér de dupe zijn geworden, dan nu het geval was. Het zijn juist de economisch zwakkeren, die de Regeering met haar schild heeft gedekt en dat gaat dwars tegen de economische grondgedachten van het liberalisme in. Met de .vaste lasten" is het een zeer moeilijke geschiedenis. Men heeft hier te doen met overeenkomsten van privaatrechtelijken aard ; van de menschen onderling, die uiterst moeilijk voor wettelijke inmenging vatbaar zijn. Onze crisispachtwet en de mogelijkheid van executieverbod zijn er, ten aanzien van pachters en hypotheekboeren voorbeelden van. Het >'s hier de moeilijkheid, iemand geheel of gedeeltelijk te ontheffe: van verplichtingen, welke hij persoonlijk en vrijwillig op zich heeft genomen. En dat gaat voor de Regeering zeer bezwaarlijk. Toch is het weer de vooropgezette politieke laster, die het voorstelt, alsof bij het onderhavige bezuinigingsplan opzettelijk het kapitaal zou worden ontzien De Regeering zegt in haar, „Memorie van Toelichting" uitdrukkelijk dat zij voornemens is geweest, ook ten aanzien van de vaste lasten enkele voorzieningen in dit ontwerp op te nemen, maar dat zij er de voorkeur aan geeft, deze materie afzonderlijk ter hand te nemen. Haar belastingverlaging (20 millioen) bedoelt de grondbelasting op gebouwd (en zoo de huishuren in de stac te verlagen, maar 't is de vraaq. of dat doel niet voorbijgeschoten wordt door het vrije contractrecht. De plicht van de karitaialbezitters en kapitaalbeheerde r 'j rekenen, maar ik heb nog een weinig tijd noodig, om de moderaten er onder te krijgen". Mijnheer Freek had moeten rapporteeren over den stand van zaken te Bloemdorp. Zonder den naam van den leider te noemen, had hij 't gedaan. ,,Ik schiet aardig in de richting, kameraad-leider", had hij gezegd, „maar het zijn daar harde boerenkoppen. Ze hebben geen benul van hun rechten als mensch. En dan —.. die kerk, dien dominee !" — „De dominee's zijn het grootste beletsel voor den heilstaat: zij moeten tot den laatsten man toe van den aardbodem verdwijnen. De godsdienst is de opium der maatschappii. Dat ellendige volk zit er driedubbel aan vastgeketend en wij zullen den heilstaat nooit stevig gefundeerd krijgen, als ze niet eerst geestelijk vrij worden . — „Het zijn net stomme honden, die boeren !" had mijnheer Freek gelachen, „maar met hun onderlinge ruzietjes kun-je ze ten minste tegen elkaar opjagen. Ik meen in dat opzicht aardig te vorderen, kameraad, maar zou je mij daar niets eens zoo'n propagandist kunnen zenden, die ze uit den Bijbel bewijst, dat het op een end loopt met de kapitalistische maatschappij ? Me dunkt, dat zou helpen. Kan kameraad Vicaris daar niet eens een rede komen houden-? Die weet ze aardig in te palmen". — ,,Ik zal er met kameraad Vicaris over spreken", had de leider gezegd. „Maar, zou je zelf niet-es naar de kerk kunnen gaan ? Laat je bekeeren, man, wat zou dat, als de goede zaak er maar door gediend wordt 1" Mijnheer Freek had ook gebogen en was gegaan, nog vóórdat Jacobus zijn rapport had uitgebracht. Toen hij de steeg doorliep, waren er hem al weer twee mannen tegengekomen en op 't eind nog een vrouwspersoon ook, ?e blijkbaar mede hun bevindingen kwamen rapporteen. Ja, de actie ging goed voort. Het zou niet lang meer ^uren, of het ging los, Als hij die orthodoxe boeren dan vast maar in het geloof had, dat het hier een oordeel Gods gold, waartegen zij zich met geen vinger mochten roeren : dat was genoeg. Het was warempel nog zoo gek niet, dat hij eens naar dien dominee ging en es praatte over het lidmaatschap van de kerk. Hoe hij dat aan moest leggen wist hij niet recht; enfin, hij zou het Kieke vragen, als die straks haar poeiertjes kwam halen. — Kom ! is mijnheer al bij de werken ? klonk er opeens een zware stem in de deur. Mijnheer Freek draaide zich om met een ruk, en zag een arbeider staan, in een blauwen werkmanskiel en een wijden beverteenen broek, die tot op zijn zware klompen afhing. De spade had hij op zijn schouder. Blijkbaar op weg naar zijn werk, dacht mijnheer Freek. De werkman hoestte en mijnheer begreep. Waar had hij dien ruwen kerel meer gezien ? O ja, in de werkverschaffing, toen hij er laatst langs gewandeld was. Jongens, wat een kop ; Twee dcoomerige koeienoogen, twee 'ikke bruingebrande kwabben vleesch met stoppelhaar begroeid voor wangen ;■ den breedèn mond half open ; zóó stond hij daar. Hij scheen met die eene vraag, waarvan mijnheer Freek zoo geschrokken was, aan het eind van zijn latijn, wad bii ;ei niets, maar hoestte nog eens. Minzaam kwam mijnheer Freek nu naar hem toe. — Scheelt er wat aan, baas ? begon hij. — Nou en niet weinig ook, mijnheer. Ik heb het slim op de poester. Heele nacht geen oog toegedaan, moe* menheer maar denke. — Al maar hoesten, zeker ? — Al maar hoesten, dat je borst er van kapot gaat. Ken menheer daar misschien ook wat teugen doen ? Het menheer een drankje of zoo ? — O, ja ! Dat zal wel gaan, denk ik. Hoe lang heb je het al ? — Een week anderhalf, maar het wordt minder, zie. Ik kan niet slape en Klaske ook niet; zoo'n spul is 't zoowat. Dat is niet om uit te houen, as er wat aan te doen is ten minste. Klaske zei tegen mij: loop nou vanmorgen direks eens bij menheer Freek aan en vraag es, of die niet een drankje voor je het. Maar, het moet niet te veel kosten, want ik ben in de werkverschaffing, moet menheer denke. — Hier heb je pastilles : die eet je vandaag, zoo tusschen het werk door. maar op en vandaag stuur ik een jongen met een drankje : daar neem je vanavond, vóór je naar bed gaat nog tweemaal een lepel vol van : hoe is de naam ook weer ? — Ik hiet van Steven ; Steven Klazes Domp, als je 't heelemaal weten wil, verduidelijkte hij. Maar, komt mij dit spul nogal wat te kosten ? vroeg hij, terwijl hij de pastilles in zijn ruige hand hield. — Wij doen 't voor een koopje, Steven, omdat jij het bent: de heele boel voor veertig centen, is dat niet goed' koop ? t — Is dat drankje daar ook bij inbegrepen ? informeerde Steven. — Zeker, zeker. Het is. omdat ik het zoo schandalig vind, dat een ouwe man als jij nog zoo hard moet staan werken, daar in die werkverschaffing. Jongens nog aan toe ; hoe houd je het vol ? — Van jongsafaan ben ik het werken gewend menheer, maar het valt mij gaandeweg nu wel zwaar. Als ik het beleven mag, kom ik met de Septembermaand in mijn acht-en-zestigste. — Ik zeg : het moest niet magge, dat zulke ouwi stumperds nog moeten werken. Ik begrijp het niet van zoo'n Regeering, wat jij, Steven? — Ik ook niet, bromde Steven en strompelde weg. Mijnheer Freek lachte. Het gif zou zijn werk doen, zelfs in zoo'n boerenhoofd. --- BUITENLAND Korte Inhoud: Roemenië wil overtocht verleenen aan Russische vliegtuigen. — De echo van Baldwin's verklaring. — Mac Donalds aftreden. — Italië wyst alle bemiddelingsvoorstellen van de hand. — De „Normandie" ingeu'üd. — De roode weermacht geeft een heel eskader vliegtuigen. ROEMENIE. Roemenië verleent overtocht aan Russische vliegtuigen. Wordt allerwege met koortsachtige haast aan bewapening gewerkt, ook het uitstippelen der strategische aanvalsplannen of verdedigingsplannen, al naar men liever hoort, gaat zgn gang. Onder het opschrift: „Roemenië als brug voor de Sowjet-troepen in geval van een oorlog met Duitschland", schrijft de Daily Herald o.a. : Het officieele doel van het bezoek, dat Titulescu, de Roemeensche minister van buitenlandsch zaken, ln Juni aan Moskou brengt, is de heropening van de directe spoorwegverbinding tusschen Roemenië en de Sowjet-unie. Bij de onderhandelingen zal men echter trachten een accoord tot stand te brengen, dat de Sowjet-Russische troepen en vliegtuigen in staat stelt, om, ln geval van oorlog met Duitschland, door Roemeensch gebied te trekken en eventueel de bjj verdrag vastgestelde verplichtingen tegenover Frankrijk en Tsjechoslowakije te vervullen. Zou het optreden tegen Duitschland geschieden volgens art. 16 van het Volkenbondspact, dan zouden de Russen het recht op vr\je doortocht door de tusschen Duitschland en SowjetRusland liggende landen hebben. Zoo niet, dan zou de doortocht van troepen en vliegtuigen met toestemming van deze landen moeten geschieden. Polen heeft laten weten, dat het afgezien van zijn verplichting onder art. 16 ondei geen omstandigheid een vreemde strijdmacht doorgang zal verleenen door zijn gebied. De Noordelijke weg, door Letland en Lithauen, zou dan, zelfs in geval deze staten dit toestaan, slechts den weg naar Oost-Pruisen openen. De Poolsche corridor zou dan nog altijd den weg naar het eigenlijke Duitschland versperren, hetgeen beteekent, dat de eigenlijke weg door Roemenië en Tsjechoslowakije loopt. Voor troepen is deze allesbehalve geschikt, maar ideaal voor vliegtuigen. Titulescu's prijs voor Roemenië's toestemming, aldus de Daily Herald, zal de formeele erkenning der annexatie van Bessarabië door Roemenië zijn. ENGELAND. De echo van Baldwin's verklaring. De Britsche pers toont zich over het algemeen wel ingenomen met de jongste regeeringsverklaringen, waarbij uitbreiding van den luchtmacht werd aangekondigd, zoodat Lord Londonderry, de minister van Luchtvaart, tegenover de pers met voldoening constateerde dat de regeeringsverklaring klaarblijkelijk goed in het land is ontvangen, waarbij hij de gedragslijn der regeering nog eens kort aldus samenvatte : W