INGEZONDEN. [Buiten verantwoordelijkheid det Red.\ Geachte Redactie ! Geen werkobjecten meer; aldus Zijne Excellentie den Minister van Sociale Zaken. Daarom neemt hij maatregelen, maar welke? Maatregelen moeten worden genomen, dat zijn wi) wel met hem eens, maar het maakt verschil, hoe deze worden genomen. Staatsbedeeling is mijns inziens bedelarij. Vader Staat doet zijn hand open, en de bedeelde ontvangt daaruit, naar belang de Staatsbeurs dit toelaat; is er veel in kas, welnu, dan kan daaruit wat extra worden gegeven; is dit niet het geval, de bedeelde moet maar met minder tevreden zijn. Men kan ook naar de armvoogdij gaan, het is voor mij precies hetzelfde. Ook voor de arbeiders in dc werkverschaffing zijn weer nieuwe toestanden ingetreden. Er uit; de menschen met één of twee kinderen om de andere week, of twee weken werken en een week slenteren, en er zijn nog anderen. Geen werkobjecten meer, aldus Zijne Excellentie, en daarom vooruit. De menschen die er uit zijn, worden gesteund, maar die steun is ir de zomermaanden te weinig, en de anderen ? Rondslenteren, de straat op, praten en nog eens praten; een vette tijd voor de revolutionairen van allerlei slag; zij zullen hun slag slaan; immers, het was de arbeiders vooruit gezegd, en het komt toch uit ! Jonge, krachtige kerels hebben geen werk, en daarom de Staat, zal hen onderhouden met een gave. Maar nu komt bij mij toch de gedachte op: Is dit nu het allerlaatste? is alles beproefd, voordat men tot deze maatrege' moest overgaan? Was daar beslist geen middel om ue arbeiders aan het werk te houden? Ik betwijfel dit, want geen werk? Als ik mag, zal ik Zijne Excellentie graag een vraag willen doen en wel deze: Wie zijn UWE raadgevers geweest ? Doch ik zou U ook een raad willen geven: Als U kunt en wilt, bezoek dan de Z u i d-O osthoekvan Friesland, daar zult U wel menschen vinden, die U tot dienst willen zijn, en U het tegendeel laten zien. Geen werk ? dat is voor mij niet te gelooven. Wij hopen toch dat ook eenmaal, en binnen niet al te langen tijd deze toestand een einde neemt; daar bidden wij toch om, en zijn de woeste gronden alle herschapen in vruchtbare landouwen, welnu, dan zal de Almachtige wel verder zorgen, als wij maar vast op Hem betrouwen. Maar ik kan niet anders zeggen over deze zaak ; zoolang er nog zooveel velden zijn, die dienen voor jachtvermaak, mag men niet zeggen, dat er geen werkobjecten meer zijn. Laat de menschen werken, Excellentie, en b ed e e 1 ze niet, want dat is voor ons het allerellendigste en naar mijn geweten ook het allerlaatste. Ook de boeren wil ik gaarne nog iets zeggen, vooral onze Chr. boeren : „komt ge wel eens tezamen om over uwe broeders, de arbeiders, te prate ' Kan er niet iets gedaan worden voor die menschen, en dan denk ik aan het dorschen van uw koren door de machine. Kunnen dat uwe arbeiders niet doen ?" Ik denk nog aan de woorden van den Voorz. der C.B.T.B., toen hij sprak : de arbeiders moeten niet vervreemden van de bedrijven, en zoo is het. Tot slot maanen broeders .boeren en arbeiders, de handen ineengeslagen, tezamen dooi dit leven. Vooral in dezen nood der tijden, want aaneengesloten, niet vreezende, maai onze blikken hemelwaarts en de hand aan den ploeg. Onder eigen banier worstelend voor de eere van Vorst Immanuël en voor het waarachtig belang van boer en arbeider, ook op sociaal terrein. Met dank voor de opname. Oudehorne. A. H. v. d. AKKER. --- RADIONIEUWS. RADIOPROGRAMMA. N. C. R. V., Huizen 1875 M. Zondag 8 October. 9.30—9.50 v.m. Gewijde muziek. — 9.50—11,30 v.m. Kerkdienst uit de Geref. Kerk, Keizersgracht te Amsterdam. Voorganger Ds. S. Doornbos, Geref. predikant te Amsterdam. Tekst: 2 Kron. 33 : 11—13. — 11,30—12,15 n.m. Gewijde muziek. — 5—5.50 n.m. Gewijde muziek. — 5.50—7,30 n.m. Kerkdienst uit de Ned. Herv. Kerk te Beilen. Voorganger Ds. O S. Jellema, Tekst Ps. 84 : 13. — 7,30—7,45 n.m. Gewijde muziek. Maandag 9 October. 8—8,15 v.m. Schriftlezing en medita'i». — 8,15—9.30 v.m. Morgenconcert. — 10,30—11 v.m. Morgendienst, te leiden door den heer J. Valk, Godsdienstonderwijzer der Ned. Herv. Kerk te Hilversum. — 11—11,30 v.m. Lezen van Chr. Lectuur. — 12—12,15 n.m. Politieberichten. — 12.15—12,30 n.m. Gramofoonmuziek. — 12,30—2 n.m. Orgelconcert door Jan Zwart uit de Luthersche Kerk te Amsterdam. — 2—2.35 n.m. Uitzending voor Scholen. Spreker de heer Jac. W. v. Voorst, Custos van het Bijbelsch Museum te Amsterdam. — 2,35— 2.45 n.m. Gramofoonmuziek. — 2,45—3,15 n.m. Wenken voor de keuken, door Mevr. M. Adrian —Merckens te Utrecht, Oud-Leerares bij het Nijverheidsonderwijs voor meisjes. — 3.15— 3.45 n.m. Cursus knippen en naaien, te geven door het Instituut E.N.S.A.I.D., te Utrecht. — 4—5 n.m. Bijbellezing door Ds. J. Mulder, Geref. predikant te Leeuwarden. — 5—5.15 n.m. Philadelphia Symphony Orchestra. — 5.15—6.15 n.m. Chr. Liederenuurtje, te houden door den heer Johannes de Heer, te Driebergen, mot medewerking van den heer W. Vervel, te Leiden (viool). — 6.15—6.30 Brandenburgsch concert. — 6.30—7 n.m. Vragenuurtje — 7—7,15 n.m. Politieberichten. — 7,15—7,30 n.m. Persberichten van het Ned. Chr. Persbureau. — 7,30—8 n.m. Vervolg vragenuurtje. — 8—9 n.m. Concert, te geven door het Chr. Damskoor te Monnikendam, — 9—9,30 n.m. „Waarom en hoe worden onze boeken geïllustreerd?" door Ir. M. C. A. Meischke, B.I.Architect B.N.A., te Rotterdam. — 9,30--10.30 n.m. Concert. — ± 9.55 n.m. Persberichten van het Persbureau Vaz Dias te Amsterdam. — 10.30—11,30 n.m Gramofoonplatenconcert. --- „Friesch Dagblad" „Friesch Dagblad" van ZATERDAG 7 OCTOBER 1S33 TWEEDE BLAD. --- BINNENLAND. Pootaardappelen naar het buitenland. Het Tweede Kamerlid Bakker heeft aan den Minister v. Economische Zaken gevraagd : 1. Is het juist, dat in sommige deelen des lands de afzet van pootaardappelen naar het buitenland is bevorderd, doordat de betrokken exporteurs in samenwerking met de leveranciers, de regeling ten aanzien van de prijzen gesteld, hebben ontdoken ? 2. Zoo ja, is de Minister dan niet van oordeel, dat de Friesche exporteurs en leveranciers, welke zich aan bedoelde regelinj strikt gehouden hebben, door bovengenoemde ontduiking ten zeerste benadeeld worden, aangezien op deze wijze de export van Friesche pootaardappelen van de van ouds bekende uitnemende kwaliteit, onmogelijk wordt gemaakt ? 3. Is de Minister bereid ten aanzien van overtredingen van de in bovenbedoelden zin gestelde regelen, zoodanige maatregelen te treffen, dat deze, door de gevolgen, welke daaruit voortvloeien voor de overtreders, zooveel mogelijk verder zu'Ien worden voorkomen ? De C.A.O. in de bouwbedrijven door de Patroonsbonden aanvaard. In hunne ledenvergadering hebben de Patroonsbond voor de Bouwbedrijven in Nederland en de Ncd. R. K. Bond van Bouwpatroons bet voorstel van hunne hoofdbesturen aanvaard tot het aangaan eener nieuwe landelijke collectieve arbeidsovereenkomst, waarin voor de groote gemeenten het loon met vier cent per uur zal worden verlaagd en voor de kleinere met drie cent. De totstandkoming van een nieuwe landelijke collectieve overeenkomst is hiermede practisch verzekerd aangezien verwacht wordt dat ook de arbeidersbonden een en ander zullen aanvaarden. Honderden vrouwen voor 't Raadhuis van Lonneker. Naar aanleiding van een Woensdagavond gehouden vergadering van het z.g. Neutrale Vrouwencomité verzamelden zich gistermorgen vele honderden vrouwen voor het Raadhuis van Lonneker in de Hengeloschestraat te Enschedé, om te protesteeren tegen de schorsing van een tewerkgestelde in de werkverschaffing. Toen de burgemeester van Lonneker weigerde de vrou i te ontvangen, werd het zeer rumoerig. Het geheele rijverkeer werd gestremd en de Enschedesche politie stond voor de moeilijke taak de groote menigte vrouwen te verdrijven, die ondanks alle aanmaningen weigerden uiteen te gaan. Tenslotte moest de politie tot hardhandige middelen overgaan, waarop een man de vrouwen aanspoorde, niet aan de bevelen der politie gevolg te geven. De man werd daarop wegens opruiing gearresteerd en naar het in de nabijheid gelegen politieposthuis overgebracht. Korten tijd later verzamelden de vrouwen zich voor het posthuis, waar zij een dreigende houding aannamen. Zij eischten dat de politie den gearresteerden man zou vrijlaten. Ook een aantal mannen bemoeide zich met de zaak, zoodat de politie tenslotte genoodzaakt was de menigte op hardhandige wijze uiteen te drijven. Den geheelen morgen bleef het zeer rumoerig in de binnenstad. De vrouwen verzamelden zioh steeds weer op verschillende punten, o.a. bij het politiebureau. Eerst tegen den middag keerde de rust te~ ~ Relletjes te Rotterdam. Naar aanleiding van een interpellatie van het s. d. raadslid Dijk over de regeeringsplannen t.a.v. de steunverleening is het te Rotterdam zeer rumoerig geweest. R. S. P. en O. S. P. hadden de werkloozen opgezweept om te demonstreeren, waaraan velen gehoor gaven. De eerste ongeregeldheden gebeurden toen de heer G. van Burink zich naar het raadhuis wilde begeven. Hij werd door groepjes werkloozen gevolgd die hem minder vleiende bewoordingen naar het hoofd wierpen en die herhaaldelijk naar hem opdrongen. Toen de politie, die met een uitgebreide macht aanwezig was, bemerkte, dat men den heer Van Burink wilde molesteeren, heeft rij de demonstranten uiteen gejaagd. Intusschen was de toevloed van demonstranten steeds toegenomen en al spoedig was hun aantal tot een paar duizend aangegroeid. Toen twee vrouwen een p ~ doeken ontrolden, waarop geschilderd was „Tegen steunrooi' gelastte de politie deze aanstonds op te rollen. De agenten ontmoetten daarbij verzet. Ze werden door de omstanders besprongen. Nu hadden uitgebreide charges plaats waar■ an agenten te voet, te paard en per motor deelnamen. Hierbij zijn enkele rake klappen gevallen. Onder het geroep van „rood front" zochten de demonstranten naar alle zijden een goed heenkomen. Voor de politie was de aanwezigheid van zooveel demonstranten per fiets een groote belemmering van haar bewegingsvrijheid. Later, toen men probeerde weer een optocht te vormen werd opnieuw een razzia gehouden met sabel en gummistok. Eén vrij groot aantal belhamels werd gearresteerd. Een gewonde moest in het ziekenhuis worden verbonden. Tijdens de discussie over de interpellatie in uen raadszaal daalde plotseling van de publieke tribune een lawine van kleine papiertjes in de raadszaal, die neergeworpen werd door een bezoeker, die luidkeels riep : Wij protesteeren. Op de neergeworpen papieren stond gedrukt : 45.000 werkloozen hebben honger. Protesteeren tegen iedere steunverlaging. De voorzitter schorste dadelijk de zitting en deed de publieke tribune ontruimen. Eenige herriemakers werden door t" : geschoten rechercheurs weggeleid. Na eenige minuten werd de zitting hervat. Uit het Boekdrukkersbedrjjf. Onder voorzitterschap van den heer J. H. van Lonkhuyzen te Zeist hebben vertegenwoordigers van de werkgevers- en de werknemers-organisatiën in het boekdrukkersbedrijf eenige weken te Amsterdam onderhandeld over het afsluiten van een nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst in verband met het eindigen van de thans geldende overeenkomst op 7 October a.s. Partijen zijn gistermiddag tot voorloopige overeenstemming gekomen. Voorts is besloten om het tegenwoordige contract voor den duur van vier weken te verlengen, teneinde inmiddels de redactie der nieuwe overeenkomst vast te stellen. Dr. F. E. Posthuma eerelid van de F. N. Z. De aftredende voorzitter van den Alg. Ned. Zuivelbond, dr. F. E. Posthuma, is benoemd tot eerelid dier organisatie. Dr. P. verklaarde slechts heen te gaan om een zéér gegronde reden. Zijn hoofdwerkkring (directeur van Centraal Beheer) begint al zijn werkkracht op te eischen in dezen trjd. Dr. H. Colijn. Onze Minister-president, Dr. H. Colijn is van zijn verblijf te Genève teruggekeerd te 's-Gravenhage. Communistische propaganda te Amsterdam op de lagere scholen ? Het Amsterdamsche raadslid F. J .Bernhard heeft tot het college van B. en W. de volgende vragen gericht: 1. Is het B. en W. bekend, dat op de openbare lagere scholen te Amsterdam communistisch propaganda-materiaal wordt verspreid en wel o.a. in den vorm van een gestencild blaadje, getiteld „De Roode Schoolbel", waarvan de redactie huist, volgens het nummer van 1 October j.1., in de Govert Flinckstraat 133huis ? 2. Weten zij dat in dit blaadje den kinderen als 't ware bevolen worde, berichten uit de school te zenden en zij tevens opgeroepen worden te strijden tegen de verslechteringen die er op school heerschen en verder ook uitgenoodigd worden op een vergadering, waar hun behalve zang, muziek en film, ook voorlichting omtrent agitatie-propaganda zal worden gegeven ? 3. Zijn B. en W. niet van meening, dat het verspreiden van dergelijke lectuur op de openbare school, verderfelijk is voor de jeugd en ie het nadeel van hei algemeen schoolbelang ? 4. Is het B. en W. ook bekend ,dat op de openbare lagere scholen door kinderen van 10 tot 14 jaren, propaganda wordt gemaakt voor het communistische dagblad „De Tribune" en dat de leiders dezer propaganda (dus schoolkinderen) weder jongere groepen onder zich hebben ? 5. Kunnen B. en W. mededeelen, r" de hoofden en onderwijzers der scholen van deze verspreiding op de hoogte zijn en zoo ja, of dit dan met ' n goedkeuring geschiedt ? 6. Weten B. en W. dat onderwijzers en schoolhoofden blootstaan aan terreur, indien zij het verspreiden van dergelijke lectuur op hun scholen tegengaan? 7 Weten B. en W. dat reeds een of meerdere schoolhoofden of onderwijzers door vervolging (posten enz.) zenuwziek zijn geworden ? 8. Achten zij het niet in strijd met de orde en het gezag dat propagandamateriaal als het hier'. > i overgelegde op openbare scholen wordt verspreid ? 9. Achten B. en W. het niet noodzakelijk, dat op de openbare scholen, en zeer zeker op de lagere scholen, elke propaganda, van welke politieke richting en in welken vorm ook, geweerd wordt ? 10. Zijn B. en W. bereid hiertegen zoo spoedigmogelijk de noodige maatregelen te nemen en de verspreiding van politieke lectuur en geschriften op de openbare scholen te verbieden ?" Schoolkinderen besmet met tuberculose. Naar aanleiding van het feit dat de gemeenteraad van Oostdongeradeel besloot om f 500 subsidie toe tc kennen voor de verpleging van 16 kinderen uit Ee in het sanatorium „Sonnevanck" te Harderwijk voor een half jaar, alsmede een besluit van den raad van Achtkarspelen om in verband met het voorkomen van open tuberculose bij onderwijzers de instructie van het onderwijzend personeel dusdanig te Xeranderen dat eventueel maatregelen zullen kunnen worden genomen, valt nader te berichten, dat te Ee aan de Geref. School een onderwijzer werkzaam was, die aan bovengenoemde ziekte leed. Ongeveer een jaar geleden was genoemde onderwijzer te Ee benoemd. Na aan de kweekschool te Dokkum het eindexamen te hebben gedaan was hij achtereenvolgens als onderwijzer werkzaam te Eindhoven, Murmerwoude en Dokkum, waarna hij te Ee in functie trad. Reeds herhaalde malen had de jongeman, die overigens uit een gezonde familie stamde, zich — oök voor zijn benoeming te F>. aan een geneeskundig onderzoek onderworpen, steeds met geruststellend gevolg. De laatste maal rapporteerde de bekende specialist Dr. Gerbrandy uit Leeuwarden dat opname in epn sanatorium wenschelijk was. Dr. Brouwer te Dokkum bleef hiervan onkundig weshalve deze geen reden had hem af te keuren. Een half jaar geleden werd evenwel de hulp van Dr. Nijhof te Ee ingeroepen bij eenige schoolkinderen. In den loop van den zomer werden meerdere gevallen geconstateerd. Dr. Gerbrandy, wiens hulp werd ingeroepen, constateerde bij verschillende kinderen verschijnselen van t. b. c. Van de 30 kinderen die aangetast bleken te zijn worden momenteel 20 verpleegd in „Sonnevanck" terwijl de anderen thuis verpleegd worden. Te voren reeds had de onderwijzer zich onder behandeling gestald en was in „Sonnevanck" opgenomen. , Tengevolge de bemoeiingen van de Prov. Friesche Vereeniging „Het Groene Kruis", die zich onmiddellijk met deze ernstige zaak ging bezighouden, werd van het Rijk voor de verpleging der patiënten in het sanatorium f 2000.— verkregen. De vereeniging zelf stelde f 1000 beschikbaar, de gemeenteraad van Oostdongeradeel verleende een subsidie van f 500, terwijl de diaconie der Geref. Kerk te Ee en ook ingezetenen steun toezegden. Er bestaat hoop dat alle kinderen gelukkig volkomen zullen herstellen. Te Terschelling moet zich volgens het Handelsblad een dergelijk geval hebben voorgedaan. Dé.é.r betrof het de bijzondere school te Hoorn, waar een onderwijzer veertien kinderenen het hoofd der school met t.b.c besmette. Van deze worden tien kinderen nu in „Sonnevanck" en vier thuis verpleegd. Deze onderwijzer en het hoofd der school zijn nog steeds buiten functie. Het Handelsblad vernam voorts bij bevoegde autoriteiten dat wettelijke maatregelen in voorbereiding zijn om het onderwijzend personeel onder medisch toezicht te stellen gedurende de uitoefening van hun beroep. In de wet ontbreekt deze verplichting, evenals die van een voorafgaand medisch onderzoek, tengevolge waarvan in vele plaatsen bij benoeming geen gezondheidsverklaring wordt geëischt. Het ontslag-Voordewind. Van het ontslag van den heer H. Voordewind, voorheen zaalchef bij den topografischen dienst van het departement van Defensie, zal beroep worden aangeteekend bij den Centralen Raad van Beroep. Jongelieden naar Ned. Indië. Op gemeenschappelijke voordracht van de ministers van Defensie en van Koloniën is bij Kon. Besluit ingetrokken het koninklijk besluit van 19 Januari 1928 en de daarbij vastgestelde regeling nopens het aangaan bij het leger ' '?r te lande van een vrijwillige verbintenis op korten termijn door jongelieden, die voornemens zijn zich in Nederlandsch-Indië te vestigen. De jongelieden, die reeds krachtens deze regeling een verbintenis hebben gesloten, mogen uitdienen dit verband. De jongelieeden, te wier behoeve reeds machtiging is verleend tot het aangaan van deze verbintenis, mogen alsnog voor het sluiten van dat verband in aanmerking komen. Pisangs naar Nederland. Men herinnert zich, dat de eerste proefzending van bananen, nu eenige maanden geleden, tot bemoedigende resultaten heeft geleid, meldt het Handelsblad. Uit de verschillende gegevens en waarnemingen tijdens den overtocht en bij het opslaan in de rijphuizen te Amsterdam door ir. Levy gemaakt, is gebleken, dat de export, wanneer eenige koeltechnische verbeteringen worden aangebracht, t is aanstonds met winst zal kunnen geschieden. Tevens werd geconstateerd, dat de pisangs uit Medan in beteren staat waren aangekomen dan de vruchten uit Oost-Java; het tijdsverschil van vijf k zes dagen schijnt een voornamere rol te 'spelen dan men aanvankelijk dacht. Naar aanleiding van de behaalde resultaten werd toentertijd reeds tot herhaling dezer proefzending besloten, en zoo zal de „Marnix" te Sabang een 500-tal trossen inladen. Opruiing tegen het gezag. Groote. publieke belangstelling bestond er gistermiddag voor de zitting van de vijfde kamer der Amsterdamsche rechtbank, die de zaak behandelde tegen den heer De Kadt, secretaris van de O. S. P. en redacteur van „De Fakel", orgaan van die partij, die terecht stond wegens opruiing. In Februari van dit jaar heeft verdachte als leidend redacteur van „De Fakkel" een artikel opgenomen of doen opnemen, gericht aan de „Arbeiders, Boeren, Soldaten en Matrozen", waarin werd opgewekt tot een demonstratieve staking tegen de regeering, ten protest voor „de onderdrukking van Indonesië en de moord op de bemanning van „De Zeven Provinciën". Bij het artikel was een teekening opgenomen, waarop, tegen een achtergrond van een pantsertoren van een oorlogsschip met kanonnen, een vuist was afgebeeld, houdende een vlag met de woorden „Algemeene werkstaking — verzet". Van een en ander wordt uitvoerig melding gemaakt in de dagvaarding, die tenslotte stelt dat verdachte in 't openbaar bij geschrifte heeft opgeruid tot ongehoorzaamheid of feitelijke insubordinatie, subs. tot muiterij. De Officier van Justitie eisch .te wegens opruiing tegen het openbaar gezag vijf maanden gevangenisstraf. .S J. Bakker (Chr.II.) --- Familiebericht BURGERLIJKE STAND, FERWERDERADEEL, van 28 S^-.tcr-iinr tot en met 4 October 1933. Geboren: te Blija, Jantje d. v Meiniiert Hoekstra en Willemke Dreijer; te Hallum, Jantina Jacoba d. v. Albertus Eouwer en Antje de Vries. --- GEMENGD NIEUWS. Jachtopziener mishandeld. Toen de jachtopziener-boschwachter Salgmolen tegen drie mannen, die in de bosschen on- 1 - De Ginkel aan het herfsttakken snijden waren, proces-verbaal wilde opmaken, stuitte hij daarbij op hevig verzet. De mannen grepen den jachtopziener beet, mishandelden hem en dreigden hem met een groote Duitsche, geladen revolver. Daarop namen zijde vlucht en verdwenen in de richting Arnhem. De politie uit Ede, die even later onder leiding van commissaris Hulsman ter assistentie arriveerde, is erin geslaagd de mannen in te nalen en te arresteeren. Zij werden in voorloopige bewaring genomen. Een onschuldige veroordeeld t De verdediger van den wegens den geruchtmakenden moord te Benneko;.i veroordeelden Jan Hoek heeft naar het Handelsblad verneemt een anoniemen brief ontvangen waarin de schrijver meedeelt dat niet Jan Hoek maar hij de dader is van den moord. Deze verdediger, mr. H. Maten te Arnhem, ontving reeds eerder een anoniemen brief, n.1. toen in de zaak-Hoek cassatie was aangeteekend. Deze brief vertoont overeenstemming met dien welke nu is ontvangen. De schrijver noemt zich „de gek" en „het gek". Beide brieven vertoonden hetzelfde handschrift en volgens den schrijver werden zij geschreven in een bosch bij Zeist. In den tweeden brief wordt uitvoerig verteld hoe de moord te Bennekom werd bedreven, hoe hij de meisjes met zijn rijwiel volgde, den weg welken hij nam om ze te ontmoeten en de wijze waarop hij mej. T. Koperberg vermoordde. Volgens hem zit Jan Hoek onschuldig in de gevangenis. H^t merkwaardige is niet zoo zeer de nieuwe brief dan wel het feit, dat er nog steeds krachten werkzaam zijn die beweren, dat Jan Hoek onschuldig is. Mr. H. H. Roobol te Arnhem, die thans deze zaak in handen nam, heeft Jan Hoek in de strafgevangenis te Leeuwarden opgezocht en hem den anoniemen brief laten lezen. Hij houdt zijn onschuld vol. Mr. Roobol tracht thans na te speuren wie de schrijver is van den anoniemen brief aan mr. Maten. Merkwaardigerwijze is die brief te Ede gepost, maar afgestempeld op het postkantoor te Apeldoorn. Dit feit kan door de postdirecteuren te Ede en te Apeldoorn niet worden verklaard. --- Advertentie LEVENSVERZEKERING-BANK rotterdam b« Beleggingstarief! S, I 1 --- RECHTZAKEN. Gronden van het Hof ten opzichte van het gebruik der Friesche taal in de Rechtzaal. Wellicht stellen onze lezers prijs op de juiste formuleering van bovengenoemde gronden, in de bekende zaak Piebenga, welke we daarom hier laten volgen: Overwegende dat de Raadsman van verdachte heeft betoogd: lo. dat verdachte ten onrechte is veroordeeld ter zake van „eenvoudige beleediging" daar het feit, zooals het zich volgens de verklaring van den getuige Schaafsma heeft toegedragen, het karakter heeft van het misdrijf van „smaad"; dat immers, blijkens die verklaring, zou zijn gezegd, dat de valsche eed voor het kantongerecht was afgelegd, hetgeen is te beschouwen als het te laste leggen van een bepaald feit, daar duidelijk was welke zitt ; ng van dat gerecht bedoeld werd. Overwegende dienaangaande, dat dit betoog faalt, omdat de te lastelegging niet alle elementen bevat van het in art. 261 Wetboek van Strafrecht omschreven misdrijf van smaad en volgens art. 348 Strafvordering het onderzoek dient plaats te hebben op r"en grondslag der telastelegging, waarbij slechts is te letten op hetgeen dienaangaande ter terechtzitting is gebleken; 2o. dat het beroepen vonnis behoort te worden vernietigd omdat bij het onderzoek, dat vooraf ging, blijkens het daarvan opgemaakte procesverbaal, in strijd met de wet, door den Politierechter aan den verdachte is medegedeeld „dat Friesch spreken ter terechtzitting niet toelaatbaar is en hij de Nederlandsche taal moet gebruiken"; een en ander, nadat verdachte door den Politierechter in de gelegenheid was gesteld aan een gehoorden getuige vragen te stellen en verdachte daarop de Friesche taal had gesproken; dat dit in strijd is met det wet, omdat verdachte recht had om te spreken en geen wetsbepaling hem verbood om zulks in het Friesch te doen. Overwegende dienaangaande, dat uit het eerste lid van art. 306 Wetboek van Strafvordering blijkt, dat het onderzoek ter terechtzitting dient te geschieden in het Nederlandsch en dat slechts bij uitzondering, indien verdachten of getuigen die taal niet verstaan, gebruik gemaakt behoort te worden van den bijstand van een tolk; dat eene redelijke uitlegging van dit beginsel medebrengt, dat verdachten en getuigen, die de Nederlandsche taal machtig zijn, zich daarvan moeten bedienen, indien zij iets te zeggen hebben; daar toch, indien deze personen, ondanks hunne voormelde kennis van het Nederlandsch, het recht hadden zich desgewenscht in een andere taal te uiten, een geheel overbodige, kostbare en tijdroovende bemiddeling van een tolk noodig zou kunnen zijn, waarin de wet niet voorziet; dat dit te meer klemt, nu voormeld recht, gegrond op het ontbreken van een bepaald verbod, geheel onbeperkt zov zijn; Overwegende dat wel is waar de raadsman van den verdachte het recht om Friesch te spreken bovendien heeft gegrond op een volgens hem in Friesland bestaande gewoonte van de rechterlijke macht om verdachten en getuigen toe te staan om desgewenscht, ook als zij de Nederlandsche taal machtig zijn, Friesch te spreken, doch aan het Hof van het bestaan van een dergelijk algemeen gebruik niets bekend is, daargelaten of deze gewoonte, indien zij bestond, eenig recht zoude kunnen geven; dat bij het voormelde in het oog is te houden, dat het begrip „verstaan" in art. 306 Strafvordering een ruimere beteekenis kan hebben dan „begrijpen" en op één lijn is te stellen met „machtig zijn", welke woorden voorkwamen in het voormalige artikel 196 Strafvordering, dat in 1886 vervangen werd door een artikel 183, waarin, evenals thans in artikel 306 van het nieuwe Wetboek van Strafvordering, gesproken werd van „de Nederlandsche taal verstaan", zonder dat blijkt, dat de wetgever daarmede iets anders heeft willen zeggen dan met het „de Nederlandsche taal machtig zijn" van het vroegere artikel 196; dat ook hier uit volgt, dat een verdachte of getuige, die de Nederlandsche taal machtig is, indien hij spreken mag of moet, zich van die taal dient te bedienen; Overwegende dat het betoog van den raadsman mitsdien niet opgaat, nu uit het procesverbaal der terechtzitting in eersten aanleg niet blijkt, dat verdachte of diens raadsman hebben beweerd, dat verdachte de Nederlandsche taal niet machtig zou zijn; terwijl in appèl dan ook uitdrukkelijK door beiden te kennen is gegeven', dat verdach'e de Nederlandsche taal wèl vcrrtf>*>t. ---