AMELAND, bij zon en regen AMELAND, bij zon en regen Door een baan van blinkend maanlicht zijn we over het Wad naar Ameland gevaren op de eerste zoele avond, die deze zomer had weg te geven. Het Wad lag als een kalm meertje en de boot koos'puffend zijn weg van de lichten van Holwerd naar die van het eiland. Zo kwamen we aan, maar de volgende dag stond er een harde storm, die wolkpn zand over het eiland joeg en ons haren, huid en ogen vol stoof, zodat we met traanoogjes en een pruik, waar Rixt van het Oerd jaloers op geweest zou zijn, op het Zuid-Westelijke strand naar de afslag stonden te kijken, hetgeen we slechts enkele minuten volhielden en ijlings weer in de chique Chrysler van burgemeester Walda doken. Van achter de voorruit leek Ameland met zijn verre dorpjes en wuivende havervelden omsloten dooide golvende duinenrij in het Noorden en de strakke dijk in het Zuiden, een paradijs. De fietsende badgasten op de kale weg van Nes naar Hollum dachten er wellicht anders over. Zij tornden moeizaam tegen de scherpe wind op, die alsmaar zand in ogen en haren blies en venijnig blote armen en benen striemde. De zee. Het strand lag verlaten en dat was jammer voor de zee, die nooit zo mooi is als wanneer de golven als troepen wilde paarden landwaarts stormen en met een hevig gebulder plotseling hun kracht gebroken zien op het strand. Dan moet ge gaan zwemmen en met grote sprongen het water in rennen, totdat de sterke stroom u onderstboven smijt en de hele zee met bulderend geraas zich over u uitstort. Dan weer boven te komen en hetzelfde spel, dezelfde sensatie van de helè Noordzee op uw nek te krijgen, telkens maar weer te beleven, totdat ge moe en buiten adem de kracht van de stroom niet meer kunt weerstaan en een grote golf u op zijn sterke rug op het strand draagt, dat is kostelijk. (Dit alleen bij vloed proberen!) Dat zijn zo de geneugten van de mens, dte ook wel eens, zij het op kleine schaal, tegen de elementen wil vechten; wel eens niets anders overhouden dan zijn primitief menszijn. Dat doet de zeekant. En daarvoor gaan de gasten naar Ameland. En ze klagen bij slecht weer, dat er op het eiland niets te beleven valt, dan droefgeestig van achter de hotelramen naar de grauwe luchten te staren en weemoedig te peinzen over de verloren vacantie en het in armoede verteerde spaarpotje. In plaats van het busje te pakken en de vier dorpen van het eiland te gaan bezoeken. Wij houden van het busje met de gebogen zittingen en de rode gordijntjes, dat aan een boudoir doet denken, maar er zijn nu ook van die nieuwe zakelijke bussen op het eiland, waarin ge weliswaar minder door elkaar wordt gerammeld, doch die de charme van het rode busje missen. Ameland is in vroeger eeuwen, vooral iji de 17e en 18e eeuw, een zeer welvarend eiland geweest. De walvisvaart bloeide en Ameland leverde veel commandeurs op de vloten, die jaarlijks naar de Noordelijke IJszee afstaken om goed geld te verdienen. Die commandeurs hadden een hoog inkomen en lieten mooie, solide huizen bouwen. Ze zijn nu nog gemakkelijk terug te vinden, want deze huizen hebben puntgevels van het type, dat men meermalen vindt langs de Friese kust. Ter halver Jjoogte van de top is een fries aangebracht, waarvan de lijst de zijkanten doorbreekt en daar een eenvoudig trapje vormt. Nes, Ballum en Hollum hebben verscheidene van deze huizen. De kerken. Ballum en Nes hebben eenvoudige schuurkerkjes, die rond 1830 werden gebouwd en waaraan niet veel te zien valt. Veel indrukwekkender is de Hollumer kerk, die in 1678 werd opgetrokken. Voordien stond op dezelfde plaats ook een kerk. Maar de Watergeuzen zijn in 1569 op Ameland geweest en hebben de kerk van Hollum verwoest. De bestaande kerk werd in 1879 hersteld. In 1931 is het schip met driezijdig gesloten koor gerestaureerd. Op het ogenblik staan er weer grote hopen stenen rond de kerk, omdat de zware toren met het zadeldak nodig aan een restauratie toe is. Op het kerkhof te Hollum staan enkele aantrekkelijke grafstenen van walvisvaarders. Hoeveel mooier, solieder en zorgvuldiger maakten de steenhouwers vroeger de grafstenen. Op iedere steen stond een afbeelding, die de gestorvene, die er onder lag, karakteriseerde. Te Hollum liggen een walvisvaarder en zijn vrouw begraven. Op zijn steen staat een schip en op haar steen een huis. Het is de moeite waard om eens in Hollum te gaan kijken. De 100-jarige. We waren in Hollum en hebben Hieke Lap opgezocht, die pas 100 jaar is geworden. We troffen het ni$t erg. Hieke lag op bed. Ze wilde er af komen, toen ze hoorde, dat er bezoek was, maar we hebben haar aangeraden maar rustig te blijven liggen. „Ik zou vanmorgen op bezoek," vertelde ze, „maar onder het aankleden voelde ik me een beetje duizelig en toen ben ik maar weer op bed gegaan. Het was ook zo druk op mijn verjaardag." Hieke houdt onder het praten onze gladde jonge hand tussen haar beide oude rimpelhanden. Ze vertelt maar. Ze is maar anderhalf jaar van Ameland geweest. Toen diende ze in Holwerd; maar de rest van haar leven heeft ze op het eiland gewoond en een heel stuk geschiedenis van het eiland meegemaakt. Op haar honderdste verjaardag heeft ze mee feest gevierd, tot half twaalf in de nacht. Ze is ook nog zo gezond en flink. Zelfs het feit, dat ze vandaag in de bedstede ligt, geeft ons niet de indruk van een zwak oud mensje, want haar geest is zo levendig en ze is erg vriendelijk. We blijven niet lang, nu ze beter kan rusten van de vermoeiende dagen, want ook na haar verjaardag komt er "geregeld veel bezoek om haar nog geluk te wensen, Hieke Lap heeft veel meegemaakt. Ze is stellig vaak naar het strand gelopen in die eerste veertig, vijftig jaren van haar leven, toen de bebakening op zee nog niet perfect en de navigatiehulpmiddelen nog primitief waren en toen er ieder jaar wel tien schepen op het Amelander strand schipbreuk leden. Ze heeft veel zien ko men en gaan in de kleine Amelander gemeenschap. Ze heelt het vreemdelingen. verkeer zien toenemen, totdat Ameland in de zomer meer van de badgasten dan van de eilanders zelf is. Ja, Hieke zou veel kunnen vertellen, maar niet nu ze rusten moet. De ondergang van Jelmera-State. In Ballum heeft een slot gestaan, Jelmera-State, wel vier eeuwen lang. Het was een prachtig slot. Zie maar eens de gravure ,in het Fries Museum of de maquette in de Oudheidkamer op Ameland. Maar in de 19e eeuw had men geen waardering en eerbied voor historische gebouwen, waarvan de stenen zelf een geschiedenis vertellen en in 1829 zetten de slopers hun mokers op de muren en de fraai gebeeldhouwde friezen, op de torens en op de poorten en maakten het slot met de grond gelijk. Een paar jaar later onderging de slotkapel, die op het tegenwoordige Ballumer kerkhof stond, hetzelfde lot. Nu heeft Ballum alleen nog de in 1755 gebouwde toren met zadeldak midden in het dorp en het schuurkerkje. Maar dat eenvoudige kerkje bezit een kostelijke preekstoel, die in 1604 is gemaakt door iemand, die meer van houtsnijwerk afgeweten moet hebben dan een dorpstimmerman. De heer J. Woudstra, conservator van de Oudheidkamer te Nes, .heeft een vermoeden, dat de vader van Gysbert Japiks de stoel wel eens gemaakt kon hebben. Het is in ieder geval een juweel, van houtsnijwerk en de reis naar Ballum meer dan waard. Die mijnheer Woudstra is een voortreffelijk gids op een tocht over Ameland. De geschiedenis van het eiland heeft hij in zijn hoofd en hij probeert steeds weer door te dringen in zaken, die tot dusver^ in het duister van de eeuwen teloor zijn gegaan. Hij heeft heel aannemelijke verklaringen voor het ontstaan van de Amelander kasten, die wat vlakverdeling en versiering aangaat, opmerkelijk verschillen van de Friese en Hollandse kasten. Op het kerkhof te Ballum ligt in een foei-lelijk gebouwtje een prachtige grafzerk van het familiegraf der Cammingha's, Vrij- en Erfheren van Ameland. Vincent Lucas heeft deze steen van ongewoon gro. te afmetingen gebeeldhouwd en voorzien van een figuur van een ridder in volle wapenrusting. In geheel Nederland zijn slechts enkele van dergelijke fraaie grafstenen bewaard gebleven. Helaas rust deze steen in een weinig waardige omgeving. Er wordt sterk over gedacht om de steen in een passend gebouwtje over te brengen. Zowel de heer Woudstra als burgemeester Walda ijveren er voor om de schatten die Ameland bergt, zo goed mogelijk te bewaren. In hetzelfde gebouwtje liggen brokstukken van het fraaie beeldhouwwerk, dat eens Jelmera-State sierde. De heer Woudstra vat de stukken aan en zegt met een weinig vriendelijk gezicht zijn mening over de Amelanders-zaliger, die niets dan deze brokstukken overlieten van het fraaie slot. De toren te Nes heeft vroeger bij een kerk gestaan en dateert vermoedelijk uit de 13e of 14e eeuw. U ziet, er valt op Ameland op regenachtige dagen voldoende te bekijken. De Oudheidkamer hoort natuurlijk ook tot de bezienswaardigheden, hoewel de heer Woudstra nog lang niet tevreden is over het resultaat van enkele jaren arbeid en dolgraag een huis met een Kamer voorzien van tegelwanden beschikbaar zou willen hebben om een goed Amelands interieur op te bouwen. Spoken en schimmen. In alle Friese dorpen en steden zijn spoken, en wanneer ze er nu al niet meer mogen zijn, dan zijn ze er wel geweest. Hoewel de mensen geloven er niet meer aan, zeggen ze, en als er eens iets geheimzinnigs gebeurt, dan praten ze er niet over. Wie gelooft nu nog aan spoken? Zo iemand wordt uitgelachen en voor kinds gehouden. Zo nuchter zijn we geworden. Maar de Amelanders zijn altijd al nuchtere lieden geweest blijkbaar, want de heer Woudstra vertelde met dc hand op zijn hart, dat hij, behalve de legende van Rixt van het Oerd, geen enkel spook gevonden had in de geschiedenis van het eiland. Dus daarvoor behoeft niemand naar het eiland te gaan. Dan weten we wel oorden, die in dat opzicht vruchtbaarder zijn. Er doemen wel schimmen op uit een ver verleden. Wanneer we over Ameland rijden, denken we bij ons zelf,' of dit nu werkelijk hetzelfde eiland is als Foseteland, waar Redbad I in 690 een tempel bouwde voor Foste en of het waar. is, dat hier in 806 of 866 in Hollum een klooster' gesticht werd, dat door bisschop Odilbald met Benedictijner* monniken bevolkt zou zijn. In 1109 of 1120 zou dit klooster overgeplaatst zijn naar Ferwerd. De geschiedschrijvers Occo van Scharl, Hamconius, Winsemius en Foeke Sjoerds hebben er over geschreven, maar de bodem heeft niets opgeleverd dat als bewijs zou kunnen dienen. Pas in 1396 wordt Ameland genoemd. In hét begin van de 15e eeuw verscheen de Friese „hoveling" Ritske Jelmera op Ameland en hij is de eerste aan te wijzen Heer van Ameland. Er is veel herrie geweest om de Heerlijkheid, maar alle processen van Cammingha's en Schwartzenbergs ten spijt bleet Ameland in de praktijk een vrije en onafhankelijke Heerlijkheid. Eerst bij de Franse Revolutie werd het eiland als 31ste grietenij aan Friesland toegevoegd en moet nu bij de Friese Staten zijn, wanneer het beter wegen wil hebben en een soliede be. veiliging tegen afslag. Koningin Wilhelmina draagt bij Haar vele titels die van Vrij- en Erfvrouwe van Ameland. T. M. --- Provinciale Staten Frieslands Wegenplannen op de helling Vele wensen in verband met streekbelangen. De herziening van het provinciale (secundaire) en het tertiaire wegenplan brak de mond van vele statenleden open. Wie slechts oppervlakkig toeluisterde, moest wel de indruk krijgen, dat de Statenleden het lang niet eens waren met de nieuwe regeling, doch bij scherper onderscheiden bleek reeds spoedig, dat de grote lijn algemene instemming vond, doch dat vele Statenleden van mening waren, dat op ondergeschikte punten nog veranderingen en verbeteringen aangebracht moesten worden. De heer Humalda (C.H.) begon met te vragen of de gemeentebesturen, die bij deze plannen zeer nauw betrokken zijn, wel voldoende tijd hebben gehad om de plannen te bestuderen en hun bezwaren kenbaar te maken. Ged. Hoogland antwoordde hierop, dat op 15 Juli de stukken rondgezonden zijn. Dat was rijkelijk laat, doch altijd nog beter dan de vroeger gevolgde methode, waarbij de gemeentebesturen het plan vooraf helemaal niet ter inzage kregen. Bovendien heeft de hoofdingenieur van de Frovincialë Waterstaat met alle onderhoudsplichtigen overleg gepleegd. Vervolgens kwam een heel verlanglijstje over bijzondere wegen ter sprake. De heer W\jmenga (C.H.) verzette zich tegen het doortrekken van de weg Ureterpvallaat—Selmien naar Duurswoude— Wijnjeterp, tegenover de weg naar Donkerbroek. Hij was van oordeel, dat het juister was de Molenlaan te verbeteren, zoals oorspronkelijk het plan was. Dit zou de dorpen Ureterp, Siegerswoude, Bakkeveen ten goede komen. Andere leden, o.a. de heer Roorda (C.P. N.) was dit niet met hem eens. Deze wilde het doorgaande verkeer uit het uiterste Z.O. een betere verbinding geven met Drachten en Leeuwarden. De heer Van den Berg (P.v.d.A.) was het niet eens met de nieuw geprojecteerde verbinding Harkezijl-Harlingen. Het voorstel is, deze weg vanaf Kimswerd recht op de rijksweg Harlingen—Afsluitdijk te laten lopen, hetgeen de afstand Kimswerd—Harlingen 2 km langer maakt. Gedep. Hoogland was het met deze zienswijze niet eens en uit zijn mededelin. gen viel op te maken, dat Gedep. Staten het nieuwe traject op korte termijn hopen aan te leggen. De in Ooststellingwerf wonende leden van Prov. Staten hebben een brief gekregen van het gemeentebestuur van die gemeente, waarin hun verzocht werd aan te dringen op plaatsing van de weg Oosterwolde—Weper—Drentse grens op het tertiaire wegenplan. Zij hebben prompt voldaan aan dit enigszins eigenaardige verzoek. Het mocht hen evenwel niet baten. Een daartoe strekkend communistisch voorstel werd verworpen. De heer WQmenga (C.H.) wees er op, dat de toegang naar Drachten vanaf Ureterp uiterst moeilijk is. Ged. Hoogland zegde een nader onderzoek naar de oplossing van die moeilijkheden toe. De heer De Ruiter (C.H.) vond de voorgenomen bochtafsnijdingen in de weg Woudsend—Ypecolsga—Balk riiet verantwoord, omdat daardoor weer kostbare cultuurgrond verloren gaat. Gedep. Hoogland verklaarde, dat daarmee steeds rekening gehouden wordt. Met moet de belangen tegen elkaar afwegen. In dit geval achtte hij het nodig aan het verkeer voorrang te verlenen. Over de weg Oudeschoot—Donkerbroek werd lang gesproken. De heer Van der Kam (A.R.) hield een krachtig pleidooi om deze drukke weg op het secundaire wegenplan te plaatsen. Zelfs de opvatting vnn de Comm. van Rapporteurs wankelde onder zijn betoog Daartegen werd echter opgemerkt, dat de aanwezige lintbebouwing nu juist niet bevorderlijk is voor het verkeer. De heer Van der Kam (A.R.) verdedigde onder zekere reserves ook het standpunt van de Rottevalsters, dat de weg blijvend door hun dorp moet lopen. Gedep. Staten hadden n.1. voorgesteld, de Lange Wijk recht door te laten lopen op de Folgerenlaan, waardoor Rottevalle wat afzijdig van de beide grote verkeerswegen zou komen te liggen. Ook dit standpunt werd niet gedeeld, Jietgeen de heer Van der Kam de opmerking ontlokte, dat men vroeger wegen legde naar en door plaatsen, om de inwoners»te gerieven, maar tegenwoordig alleen maar denkt om het verkeer en niet aan de inwoners. Natuurlijk werden er nog meer wensen en verlangens geuit. Gedep. Hoogland bleef echter aandringen op ongewijzigde aanneming, hoewel zijn argumenten velen niet overtuigden. Sommigen drongen aan op aanhouding van het hele voorstel tot de volgende zitting. Hiertegen werd echter opgemerkt, dat dan ook de uitvoering minstens een half jaar vertraagd werd, hetgeen de bedoeling niet was. Anderen dachten over amendering in deze zin, dat zij het pian wilden aannemen met uitzondering van de betwiste wegen. Ook hiertegen maakten Gedeputeerden bezwaar, klaarblijkelijk omdat zij aan de uitvoering van enkele daarvan voorrang wilden verlenen. Gedep. Hoog. land en dp voorzatter wezen er op, dat over dit plan reeds besprekingen gevoerd werden met het Rijk inzake de financiering. Deze onderhandelingen zouden in gevaar gebracht worden door amendering. Tenslotte bleek de meerderheid genoegen te nemen met aanneming, onder voorwaarde, dat Gedeputeerden de argumenten nog nader zouden overwegen, alvorens tot uitvoering over te gaan. Slechts vier leden bleken tegen deze gang van zaken overwegend bezwaar te hebben, n.1. de K.V.P.fractie en de heer Van Abbema (A.R.) De voorzitter sloot daarop de zitting in naam van H.M. de Koningin. DEENSE ATHLETÏEKPLOEG NAAR HARLINGEN Door het bestuur van de athletiekver. „Vlugheid en Kracht" te Harlingen worden pogingen aangewend om op een avond in de week in Augustus een trialmeet te organiseren waaraan zal deelnemen de „Idraetklub" uit Klempenborg. Omtrent de derde vereniging is nog niets bekend. --- Feest van wandelend Nederland Vier dagen zwerversgeluk in Neerlands Zuid -Oosthoek (Van één onzer medewerkers) t Is deze week feest geweest in de mooie Zuid-Oosthoek van ons land. Feest van wandelend Nederland, feest van zon en zomer, van groen* en bloemen, van muziek en zang. Vier dagen lang zwierven de duizenden zingend en fluitend over witte wegen onder een onbarmhartig gloeiende zon; door de Betuwse hongerden, waar het fruit warm te rijpen hangt; langs de blonde Brabantse korenakkers, waar het gele graan de grage sikkel wacht; dwars door de koele donkere Gelderse bossen en langs de vette velden van de Maasvallei in het Noord -Limburgse. En over dat alles lachte de zon breeduit rer die zwoegende karavaan van strammarcherende militairen, matrozen en politiemannen, van frisse groepen sportieve jongelui, van eenzame verbeten vechters tegen die lange, lange reeks van kilometers, van mannen en vrouwen, jongens en meisjes. 6584 enthousiastelingen zijn zo Dinsdag in alle vroegte uit Nijmegen gestart en van 't eerste moment af heerste er die typische Vierdaagsesfeer, die eenvoudig niet te beschrijven is. Wie log nooit een Vierdaagse, desnoods alleen maar als toeschouwer, heeft meegemaakt kan zich dit onbezorgd geluk van vier dagen zingend zwerven niet voorstellen. Dan ia Nederland één grote saamhorige familie, zonder onderscheid van rang of stand, van ontwikkeling of bezit. Dan wandelt de rasechte Hagenaar naast de, Groningse boerenjongen, de Friese famkes met onvervalste Amsterdammers, de Zeeuw naast de Limburger en samen vechten zij tegen stof en hitte, helpen elkaar waar 't nodig is en zingen met elkaar het Bondslied van de N.B.V.L.O. (de Ned. Bond voor Lichamelijke Opvoeding, die telken jare de Vierdaagse organiseert, ditmaal voor de 32ste keer: Want wij zijn één voor allen En allen zijn wij één. Z6 willen wij door Neerland En door het leven heen. Van zon en hitte Vergeten is het kantoor, de fabriek of de werkplaats; om de zorgen van een kabinetsformateur maken zü zich niet druk deze week — dat alles ligt achter de trillende einder, waar een blauwig waas van diepdonkere dennenbossen de horizon afsluit. Volgende week wacht het gewone leven weer met zijn zorgen en zorgjes, wacht het sleurleven van iedere dag — maar deze week is dit. alles van hen afgevallen. Nu zwerven zij iedere ochtend voor dag en dauw de geschonden grijze staa-aan-de-Waal uit, de eerste groepen die 55 km moeten verstouwen (een afstand van Leeuwarden naar Groningen!) al om half vijf. Om vijf uur vertrokken dan de individuele tippelaars met 55 km voor de boeg, 'n half uur later gevolgd door de militairen en overheidsmannen, die — zonder bepakking — 50 kilometertjes moeten verstouwen. En om 6 uur startte de grootste kluit, de „veertigers", grotendeels dames (meer dan 1200) en militairen met een bepakking van minstens 10 kilo. Tenslotte volgden dan de 30 km. tippelaars, jongens en meisjes van 13 en 14 jaar en de „ouden van dagen": heren boven de 70 en dames, ouder dan 55 jaar. Zo ging dat vier dagen achtereen, telkens door een andere landstreek, met immer wisselend natuurschoon van dit prachtige land rond Nijmegen dat nog overal de sporen van een wrede oorlog draagt. En moe en vuil, verbrand, bezweet en stoffig keerden zij 's middags weer terug in 't nest, dankbaar en voldaan dat zij t vandaag weer „gehaald" hadden. Maar o, dia* zon, die schroeiende blakerende zon! Die heeft 't op zijn geweten, dat ettelijke honderden enthousiast-gestarten in 't zand moesten bijten. Zeker, de meesten hadden in de afgelopen maanden duchtig getraind, want zij wisten dat je 't begeerde Vierdaagsekruis niet cadeau krijgt. Vast niet. Maar in deze voorbije natte kille zomermaanden heeft niemand zich op de hitte kunnen trainen. En daarom is 't voor de duizenden, die het gehaald hebben, een dubbele prestatie geweest. Proficiat, zeggen ze in 't Zuiden! • Feest voor heel de streek Wie meent dat dit Vierdaagse-festijn alleen maar een feest is voor de onbezorgde tippelaars, vergist zich. Want in heel de Betuwe, in het Land van Maas en Waal, in de Zuid-Gelderse bosstreek, in het NoordLimburgse heuvelland en, lest best, in Nijmegen zelf is het deze week' feest. Feest zonder Lunaparken of kermissen, zonder toeters of feestneuzen, maar het eenvoudige feest van gulheid en hartelijkheid, van spontaan meeleven en vriendschap-voor-deonbekende. 't Is een Vierdaagse-loper, dat zegt alles! Waar de lange sliert ook doortrekt, overal staan de harten en de huizen wijd open. Ga zitten, hier is de makkelijkste stoel, rust uit, eet en drinkt wat. Melk, koffie, thee of water? Zeg 't maar! Of heb je liever fruit? En in ieder dorp schettert de fanfare, toetert de harmonie en zweten de blazers bijna even hard als de tippelaars! Dan blijft er niemand in z'n huisje koekeloeren, alles zit ol staat langs de weg en 't is één doorlopend gejuich en applaus voor een stramme groep soldaten, voor de politiemannen die alle décorum kwijt zijn in hun doorweekte overhemden, voor 'n kwieke wandelgroep die voor zon en hitte niet bang is, voor een alleenling dia doorzet en niet van opgeven weet. Maar de laatste dag, de Vrijdag slaat alle records in Nederland wat hartelijkheid en meeleven betreft. Dan komt geen enkele loper aan de finish zonder bloemen. Ver buiten Nijmegen omzomen de tienduizenden de wegen al en hoe verder zij komen, hoe dikker de haag toeschouwers groeit, die niet moe wordt van het juichen en applaudiseren. En alsmaar meer bloemen worden de lopers in de hand gedrukt, zodat sommige bijna letterlijk bedolven worden onder die kleurige spontane hulde van bekenden én onbekenden. Dat geeft moed en spirit voor de laatste loodjes! Maar in het hart van Nijmegen wacht nen de grootste beloning. Voor de nieuwelingen het bronzen Vierdaagse-kruisje, voor hen die al zo rijk zijn van vorige jaren een cijfer, dat aanduidt hoe vaak zij de Vierdaagse gelopen hebben. Er zijn er die trots een 20, 21 of zelfs een 25 boven hun kruisje dragen! Wie deze prestatiemars voor de vijfde keer volbracht heeft, ontvangt een zilveren kruisje, wie daarboven komt, krijgt er een kroontje op. En voor de tiende keer wordt de mars beloond met een verguld zilveren insigne (bij gebrek aan goud, zoals vroeger). 't Zijn maar kleine dingetjes, die Vierdaagse-kruisjes. Maar wie het bezit, kan er trots op zijn. Omdat het 't teken is, dat de wandelsport voor hem of haar geen geheimen meer heeft. Bovenal echter, omdat dat kruisje een herinnering is aan een zeldzame week van sportiviteit, van saamhorigheid, van diep en echt wandelgeluk. Van zon en natuurgenot en.... misschien ook van pijn en van blaren, maar dat laatste vergeten ze gauw. De mooie herinnering blijft. Totdat ze volgend jaar wéér naar Nijmegen komen, om zich opnieuw te dompelen in dat heerlijke geluk van vier dagen zingend zwerven. WIM BROOS --- Het vijfde internationale Calvinisten-Congres In de Nieuwe Waalse Kerk aan de Keizersgracht te Amsterdam heeft Prof. dr.. G. Ch. Aalders, hoogleraar a.d. V.U. aldaar, het 5e internationale Calvinisten congres geopend, dat op verzoek van de Engelse en Schotse geloofsgenoten door de Nederlandse Calvinisten is belegd. Een dergelijk Congres is voor 't laatst gehouden in Edinburgh in 1939. De ruim honderd deelnemers komen behalve uit geheel Nederland voornamelijk uit Amerika, Schotland en Engeland. Bovendien spreken Calvinisten uit Zuid-Afrika, Duitsland en Zwitserland. Calvinisme is een wereldbeschouwing Het thema van het Congres is „Calvinisme en de geest van de moderne mens. Door dit onderwerp van verschillende kanten aan te pakken wil men doen uitkomen, dat het Calvinisme niet slechts een theologisch of kerkelijke aangelegenheid is, maar een wereldbeschouwing. Prof. dr. W Harry Jellema van Calvin College in Grand Rapids (Michigan) begon met een referaat over Calvinisme, demo cratie en de geest van de moderne mens. Hij betoogde dat bepalend voor de mensengeest is zijn verhouding tot het eeuwige, zijn religieuze keuze. Alleen vanuit zulk een keuze kan men aan de democratische begrippen als vrijheid recht op een bestaan en op zelfverwerkelijking, gelijkheid en verdraagzaam heid een welbepaalde in houd geven. Deze tijd is niet gunstig voor de democratie, omdat de moderne mens de noodzakelijkheid van een geestelijke beslissing tegenover God afwijst. In de discussie over de Calvinistische interpretatie van de genoemde begrippen, mengden zich o.a. prof. Sneller van de Eco nomische Hogeschool te Rotterdam en prof, Brillenbur'g Wurth van de Theol. Hogeschool der Geref. Kerken in Kampen. Ds. P. A. Verhoef van de Nederduits Ge rel Kerk in Zuid-Afrika gaf een overzicht van de kerkelijke toestanden in dat deel van de wereld. Dr. Martin Lloyd Jones van de Calvinistic Metodist Church te Londen be sloot de eerste Congresdag. De tweede Congresdag Op de tweede dag van het Congres hield prof. dr. R. Hooykaas, buitengewoon hoog leraar in de geschiedenis der natuurweten schappen aan de V.U. te Amsterdam, eert' historisch betoog over „De natuurwetenschappen en de Reformatie." Hij zette uiteen, dat de Reformatie juist door haar godsdienstige hoofdbeginselen meer heeft bijgedragen tot de bloei van de experimentele wetenschappen dan de renaissance en haar voorkeur voor het theoretisch denken en haar speculatieve philosopnie die zij beide van de Grieken erfde. Pasteur F. Ch. Krafft uit Lausanne sprak over „Het existentialisme en de reacties daarop in Frankrijk en Frans-Zwitserland". Ds. W. A Langenohl uit Gladbach behandelde de kerkelijke toestanden in Duitsland en drs. Raden Soedarmo de kerkelijke toestanden in Indonesië. --- Prot. Chr. Drankbestrijding De grootste Prot. Chr. drankbestrijdingsverenigingen — de Nat. Chr. Geh. Onth. Ver. en de Geref. Ver. voor Drankbestrijding — zullen beide op Dinsdag 24 Aug. a.s. in het gebouw De Ruyterstraat 67 te Den Haag, resp. onder presidium van prof. dr. A. H. Edelkoort, Utrecht en ds. J. v. Herksen, Geref. pred. te Ermelo, in algemene vergadering bijeenkomen. Na de jaarvergaderingen begint het congres van Enkrateia, bond van Prot. Chr. drankbestrijdingsver., dat om de vijf jaar gehouden wordt. Aan het congres gaat aan de avond van 24 Aug. een wijdingssamenkomst vooraf in de Westerkerk, waarin zullen voorgaan prof. dr. A. H. Edelkoort en ds. J. Smelik, Geref. pred. onderh. art. 31 K.O. te AReldoorn. Het jeugddienstkerkkoor o.l.v. Paul Pul verleent welwillende medewerking. Woensdag 25 Aug. begint het congres om half tien o.l.v. de voorz. van de bond, ds. J. v. Herksen. Ds. J. Henri Ledeboer, em. pred. te Voorburg, zal de in de afgelopen 5 jaar overleden pioniers herdenken. Na de officiële begroetingen zal dr. J. v. d. Spek van Poortugaal refereren over' „Hoe staan wij als Christenen tegenover het alcoholvraagstuk?" De middaguren zijn bestemd voor recreatie der congresgangers. 's Avonds worden drie sectiever. gaderingen gehouden. In de eerste, onder presidium van de heer R. v. d. Brug van Gouda, spreekt burgemeester W. Elgersma van Franekeradeel over: „Plaatselijke keuze"; in de tweede, onder presidium Van ds. Ledeboer, mej. E. W. Wansink, majoor v. h. Leger des Heils over: „Reclassering en geheelonthouding" en in de derde, onder presidium van de heer W. C. F. Scheps van Den Haag, het oud-Kamerlid de heer C. Smeenk van Arnhem over: „De huidige sociale toestanden en de bestrijding van het alcoholisme." Na afloop zal een gezellige samenkomst volgen. Donderdagmorgen 26 Aug. wordt de tweede plenaire zitting gehouden, waarin ds. C. J. J. Janse, Ned. Herv. pred. te Koog en Waal op T., spreekt over: „De komende generatie en onze strijd" en de heer B. Geleijnse, directeur van „De Kruisberg" te Doetinchem, over: „Alcohol en BüsdaaO," ---