EEN EENZAME STRIJD. Deze week werd in een Londensche voorstad op de katafalk van het crematorium het stoffelijk overschot geplaatst van den grooten Weenschen geleerde S i gmund Freud, om het tot asch te doen vergaan. In deze dagen vol stille dreiging was hij heengegaan, nadat zijn laatste levensjaren op wreede wijze waren verbitterd. Toen hij 81 jaar was, ging hij in ballingschap, want Prof. Freud was een Jood, en na den Anschluss was er voor hem in Weenen geen plaats meer. Het was de laatste slag. Maar daarvoor had zijn eigen wetenschap hem reeds met ijzeren consequenties steeds meer gebonden aan de meest pessimistische beschouwing omtrent het menschdom. Freud heeft meer dan veertig jaar lang getracht het raadsel van het onbewuste zieleleven te ontsluieren. Men heeft het vraagstuk duidelijk willen maken door een beeld. Ons zieleleven is als een donkere, bewogen zee, waarover de vuurtoren van ons bewustzijn lichtbundels laat vallen. Wat in het schijnsel van die bundels komt, wordt door ons gezien of zonder beeldspraak: dat gedeelte van ons zieleleven zijn we. ons zelf bewust. Maar wat er onder de oppervlakte van dat water schuilt in schier peillooze diepten, daarvan hebben we geen rechtstreeksche kennis. Alleen langs omwegen komen we daar iets van te weten. En toch is de kennis van die diepten noodzakelijk, want daar wonen de krachten, die ons leven beheerschen. Vooral de dokter, die zielsziekten behandelt, moet wel begrijpen, dat hij moet trachten af te steken naar die diepte, zal hij kunnen begrijpen en helpen. Langs welke wegen kan de geleerde nu iets van die diepten te weten komen ? Langs vele wegen, zegt Freud, maar de voornaamste is de studie van het droomleven. Elke droom is de manifestatie van een w e n s c h. Ik herinner mij, dat eens een predikant, die blijkbaar wat van of over Freud had gelezen, deze stelling verkondigde in een preek. En ons vermaande, dat wij niet moesten zeggen : droomen zijn bedrog ! Droomen waren juist harde, maar eerlijke leermeesters, die ons onthulden, wat voor booze wenschen er leefden in het diepst van van onze ziel. Kennis van onze droomen moest ons helpen, om beter onze ellende te beseffen. Een der ouderlingen vond het verschrikkelijk. Want hij had een vreeselijken droom gehad. n.1. dat hij onopzettelijk één van zijn eigen kinderen doodde. Zou daarin een wensch openbaar zijn geworden ? Dat was onmogelijk en dominee moest maar niet weer zulke dwaze dingen vertellen. De ouderling had gelijk, want de dominee gaf. ook als hij bedoelde, de meening van Freud weer te geven, slechts een halve waarheid. Freud zegt wel. dat iedere droom ons een wensch onthult, maar voegt er aan toe, dat die wensch vaak op een voor leeken onherkenbare wijze is vervormd in den droom. Alleen de deskundige kan met groote voorzichtigheid uitzoeken, welke wenschen in onze droomen openbaar worden en wat zij dus omtrent de diepten van ons zie'eleven openbaren. Freud kwam omtrent de verborgen krachten in ons zieleleven tot zeer pessimistische conclusies. Hij stond daarin vrijwel alleen. Hij heeft tal van leerlingen, maar nauwelijks een geleerde van naam onder hen aanvaardt zijn conclusies. Allen huiveren er voor terug. En Freud wilt dat aan een tekort aan wetenschappelijken zin. Zii zijn bevooroordeeld, zegt hij, zij durven de volle waarheid niet aan. Want die volle waarheid is niet eervol naar de heerschende begrippen. Het is volqens Freud een onontkoombare conclusie. dat de niercrh gedreven wordt door driften Wanneer die driften niet werden geremd of geleid, dan ging de mensch ze uitleven en zou men zien. wie hij eigenlijk was. Het diepste verlanqen in den mensch is sexueele vrijheid en bevrediging. Maar het leven laat da' niet toe. En daarom maakt de men-ch van den nood een deugd en zegt : eigenlijk w i 1 ik die onbeperkte bevrtdiginn ook niet. Maar dan liegt hij, zegt Freud. Hij wil wel. maar begriipt. dat het niet kan en daarom dringt hij die begeerten weg of geeft ze een veel mooier qestalte. dan waar ze recht op hebben. En znn edele strevingen zijn niets anders dar. animale driften, die hii in een keurig pakje heeft gestoken. Als ge nauwkeuriger toekijkt, dan is wel na te gaan. wat er eiaenlijk achter steekt. Al heeft bijna niemand deze bittere collusies ten volle voor zijn rekening willen nemen, toch is de invloed van Freud groot geweest. De geleerden zijn door hem opmerkzaam gemaakt op allerlei verwaarloosde factoren. En de romanschrijvers en vooral -schrijfsters hebben zijn leer onder het volk gebracht. Zij hebben het leven van hun helden trachten te analyseeren, en hebben gewroet in de verborgen schuilhoeken van de menschelijke ziel. Zij hebben — om een beeld van Frederik van Eeden te gebruiken, de witte waterlelie uit den vijver opgehaald en waren niet eerder tevreden, dan toen zij den vuilen wortel aan het licht hadden gebracht. Daardoor hebben zij ontzaglijk veel kwaad gesticht. Zij hebben menschen alle moed en zelfvertrouwen benomen en hen geleerd, hun idealisme, hun hoop, hun geloof te „verklaren" als zelfbedrog, waardoor zij hun eigen figuur trachtten te redden. Freud wist dat alles. Maar hij aarzelde niet. De wetenschap is een harde meesteres. Zij eischt, dat ook het vreeselijkste onverheeld wordt gezegd. En als dat vreeselijkste is gezegd, dan is den mensch zijn laatste troost ontnomen. Dan blijft er niets anders over, dan alle grenzen tusschen goed en kwaad uit te wisschen. Er is geen goed en er i s geen kwaad. Er is alleen meer of minder goed geslaagde aanpassing aan de realiteit. In een eenzame strijd heeft Freud dit alles verdedigd, omdat hij geloofde, dat het waar was. En w ij weten bij het licht der Schrift, dat het niet waar is. Er zijn wèl absolute maatstaven voor goed en kwaad, en de mensch is geschapen naar Gods beeld. Maar aan den anderen kant: èrg is het wel met den mensch. Donker en diep zijn de verborgenheden des levens. Er is Eén, die het weet, volkomen en streng. . En Hij gaf voor hen, die radicaal verdorven waren, en wier verdorvenheid Hij volledig en rechtstreeks wist. Zijn Zoon, opdat een iegelijk, die in Hem gelooft, niet verderve, maar het eeuwige leven hebbe. H. A. --- Wat gaat er te Moskou gebeuren ? Rusland wenscht de Oostzee te beheerschen Estland wordt meer en meer bedreigd Zullen andere Baltische staten ook de dupe worden van het verbond Duitschland*Rusland Bestuur over Duitsch deel van Polen benoemd Het bezoek van Von Ribbentrop met zijn staf aan Moskou houdt thans de geheele wereld bezig. Talrijk z^jn de gissingen over het doel daarvan. Deze vermoedens allen te vermelden heeft geen doel, want we denken, dat Rusland en Duitschland snelle beslissingen zullen nemen, die misschien vandaag of morgen al bekend gemaakt zullen worden. Het is uit de loop der gebeurtenissen wel duidelijk, dat over het veroverde Polen, de Baltische staten en over den Balkan geconfereerd wordt, terwijl t.a.v. al deze landen de toekomstige politiek van Stalin en Hitier zal uitgestippeld worden. Leider van de nieuwe as Moskou—Berlijn is ongetwijfeld de Russische dictator, ln wiens armen Duitschland zich enkele weken geleden geworpen heeft. Dat Moskou de touwtjes in handen heeft, blijkt wel uit het feit dat van Rusland op 't oogenblik de eerste agressie op de naburige staten uitgaat en dat Moskou het middelpunt van diplomatieke besprekingen ls. Het is ook duidelijk, dat er in het Kreml weinig goeds gebrouwen wordt. Vooral als we Je situatie door Engelsche bril bekijken, valt er ten aanzien van de ontwikkeling der gebeurtenissen niet veel te bespeuren dat Engeland hoop geeft voor behoud van zijn invloed in Oost-Europa. Estland is in 't nauw gedreven. De Russische eischen moeten een dreigend karakter hebben aangenomen. De Sovjet-regeering zou vlootbases eischen op de eilanden Oesel en Dugö of ln een andere haven aan de Oostzee. Op voorbeeld van het Duitsche systeem worden thans door Rusland aanwendsels gezocht om aanstonds ln te grijpen. We hebben al medegedeeld, dat Moskou slecht is tc spreken over de kwestie van de ontsnapping van de Poolsche duikboot „Orzel". Nieuv/e feiten hebben nu plaats gevonden welke Rusland aanleidlir kunnen en zullen geven zich v n Estland meester te maken. Tass meldt dat het Sovjet-Russische schip „Metallist" in de nabijheid van de baai van Naruz (een Estlandsche plaats die vlak bij de Russische g r ens ligt) door een onbekende duikboot is getorpedeerd. Het schip, metende 4000 ton, is gezonken; li van de 24 opvarenden zijn door Sovjet-Russische patrouilleschepen gered. En voorts zijn Russische vliegtuigen over Estland gevlogen, waardoor de neutraliteit van dit land is geschonden. De Estlandsche regeering heeft geprotesteerd, maar haar verweer 'egen de al dreigende', actie van Rusland zal weinig jatcn. Selter ls al weer naar Moskou gevlogen. Hij werd vergezeld door den voorzitter van het Estlandsche parlement Prof. Ulutz, het parlementslid Prof Piip en de Estlandsche gezant te Moskou Rei Dit bezoek kan de laatste phaze beteekenen in de onderhandelingen tusschen Moskou s .n Tallinn, waneer Estland tenminst. besluit zijn zelfstandigheid zonder meer prijs te geven. De chef van den Estlandschen generalen staf Laidoner heeft intusschen blijk gegeven van de wil van Estland om zich teger iedere agressie te verzetten, In een radioredevoering zeide hij, dat geen enkele staat z(jn onafhankelijkheid kan handhaven zonder zich op de verdediging voor te bereiden. Hij stelde echter de openbare meening gerust, er op «vijzende, dat de betrekkingen *aij Estland met Rusland en Duitschland geregeld ztjn in nonagressiepacten en voorts dat formeele beloften zijn gegeven door Duitschland de USSR, Frankrijk en Engeland ten aanzien van de eerbiediging van de Estlandsche neu traliteit „Wij hopen dus buiten het conflict te blijven — zoo voegde Laidoner hier aan toe — maar iedere agressie zou oorlog beteekenen. Estland zou zich verdedigen met den moed, dien het getoond heeft tijdens den onafhankelijkheidsoorlog". In Engelan> wordt het bezoek van Von Ribbentrop — die direct na zijn aankomst een telefonisch onderhoud met Hitier had en daarna naar het Kreml is - ertrokken — druk besproken. De diplomatieke medewerker van Reuter zegt, dat er één belangrijk feit is, dat niet betwist wirdt. Het initiatief tot dit bezoek is van Moskou uitgegaan. Von Ribbentrop ls naar Moskou ontboden, niet om voorstellen te doen, maar om ze in ontvangst te nemen. Of deze voorstellen alleen betrekking hebben op Polen, dan wel of zij ook de Oostzeelanden omvatten en zelfs den Balkan, kan slechts een zaak van gissingen zijn. Het feit, dat de Estlandsche minister van bultenlandsch-' zaken en de Turksche minister van buitenlandsche zaken beiden tezelfdertijd te Moskou zijn als Von Ribbentrop spreekt stellig er voor, dat het geheele terrein der internationale politiek kan worden bestreken. Er is echter een duidelijk verschil in de houding van Rusland jegens Turkije en jegens Estland. Er komt een toenemend dreigend element in de taal der Russische pers en radioberichtgeving jegens de Oostzeelanden en het is mogelijk, dat Von Ribbentrop zich geplaatst zal zien tegenover plannen, die niet al te aangenaam zullan zijn voor de positie van Duitschland in de Oostzee. Wat den Balkan betreft, doen de aanwijzingen eerder denken, dat oeconomische en politieke onderhandelingen worden gevoerd, dan dat over gebledskwestles wordt gesproken. De Berlijnsche correspondent van het Hamburger Fremdenblatt noemt de rede van Mussolini en de reis van Von Ribbentrop naar Moskou, twee belangrijke gebeurtenissen die het eigenaardig karakter doen blijken van een oorlog „waarin de politieke fronten nog geheel in beweging zijn". Op een tijdstip, aldus de correspondent, waarop Europa zich voor de ernstige noodzakelijkheid gesteld ziet de beslissing te treffen tusschen strijd of vrede-tetwaalfder-ure, is het voor het Duitsche volk een zeer geruststellende gedachte eer definitieve regeling van zaken aan de Oostelijke flank te zien ontstaan. Als gevolg van de regeling in het Oosten verwacht de correspondent, dat Turkije en de Balkanlanden aan den invloed van Engeland ontsnappen. Voorts zou men zich te Londen en Parijs niet moeten voorstellen, dat men met eenige frazer aan de actie van Mussolini kan voorbijgaan. In Italië beschouwt men de reis Von Ribbentrop naar Moskou als en nieuwe demonstratie van de nauwe samenwerking tuschen Duitschland en de Sovjet-Unie, De reis, aldus zegt men, valt zeker binnen het kader van het non-agressiepact, dat voorzag in een direct contact tusschen beide regeeringen, steeds wanneer zich vraagstukken zouden voordoen, waarbij beide regeeringen, steeds wanneer zich vraagstukken zouden voordoen, waarbij beide landen belang zouden hebben. Men mag niet vergeten, dat de demarcatielijn een voorloopig karakter moest hebben, daar de bezettingsgebieden later moesten worden vastgesteld. Bovendien gelooft men te Rome, dat het vraagstuk van de stichting van een onafhankelijken Poolschen staat op de agenda te Moskou zou kunnen voorkomen. In de lengte van deze agenda ziet men een goede motiveering van het aantal deskundigen, dat Von Ribbentrop vergezelt. Intusschen geeft men toe, dat de besprekingen verder dan het Poolsche vraagstuk zouden kunnen reiken en op onderwerpen van groote actualiteit betrekking zouden kunnen hebben. Het bezoek van Von Ribbentrop valt samen met de aanwezigheid van den Turkschen minister van buitenlandsche zaken te Moskou. In Italiaansche kringen gelooft men, dat getracht zal worden invloed op de Turksche houding uit te oefenen. Anderzijds zullen de moeilijkheden tusschen de Sovjet-Unie en Estland besproken worden. De Italianen vragen zich af, of de Russische houding de goedkeuring van Berlijn wegdraagt en dat de Russen trachten meer te bereiken dan in de Duitsch—Russische overeenkomst van 23 Augustus voorzien ls. Men volgt hier de Moskousche besprekingen met groote aandacht, omdat men van meening is dat zij van beslissenden invloed zullen zijn voor den gang der gebeurtenissen in Europa. * » * Hitier heeft voor het bestuur van het door de Duitschers bezette Poolsche gebied een militaire raad Ingesteld. Aan het hoofd hiervan staat de opperbevelhebber van de Duitsche troepen ln het Oosten, generaal von Rundstedt. Tot hoofd van het civiel bestuur bfl dezen militairen raad ls rijksminister dr. Frank benoemd. Tijdens de jongste operaties tegen Polen leidde genera! von Rundstedt de actie van het uit het Zuiden opttrekkende Duitsche leger. Rijksminister dr. Frank ls sedert 1918 medewerker van Hitier. Hij heeft de Duitsche rechtspraak gereorganiseerd en hij was tot dusverre minister van justitie in Duitschland. --- SIMON, de Engelsche minister van Financiën. --- Engeland is vastberaden De eerste oorlogsbegrooting ingediend Engeland wenscht geen inflatie Sir John Simon heeft gistermiddag in het Engelsche Lagerhuis de eerste oorlogsbegrooting ingediend, waarbij hij aankondigde, dat leeningen voor de landsverdediging op groote schaal zullen worden uitgeschreven. Het is duidelijk, zoo zeide hij, dat het onmogelijk is al onze oorlogsuitgaven te dekken met belastingen. De tijd is echter nog niet gekomen een nationale leening uit te schrijven. Wanneer de tijd daartoe gekomen is, zullen nieuwe leeningen van verschillend type worden uitgeschreven. Voortgaande deelde Simon mede, dat hij niet kon garandeeren, dat het crediet van 500 miljoen pond, dat ingewilligd is, voldoende zou z\jn alle behoeften te dekken tot 31 Maart 1940. Ernstige opofferingen en zware aanvullende eischen zijn noodzakelijk. De plannen moeten worden gebaseerd op een oorlog van drie jaren. De inkomstenbelasting wordt verhoogd tot 7/6 over een vol jaar met een standaardvoet van 7 shilling voor het loopende jaar. Voorts zullen enkele andere belastingen geheven worden. De minister verwacht van deze extra belastingheffingen een opbrengst van 107 millioen in dit jaar en 226% millloen over het volgende jaar. In zijn begrootingsrede heeft Simon o.m. nog verklaard: „Wij zullen ln dit begrootingsjaar staan tegenover totale uitgaven van bijna 2.000.000.000 pond sterling. De oorspronkelijk geraamde inkomsten uit de bestaande belastingen bedroegen 942,000,000 pond en tot aan het uitbreken van den oorlog waren er aanwijzingen, dat dit bedrag ook zou binnenkomen. Het is noodzakelijk, dat de raming thans wordt herzien en onder de nieuwp omstandigheden is het niet waarschijnlijk dat de inkomsten de 890.000.000 te boven zullen gaan. De groote oorlog, waarin dit land is verwikkeld, stelt voor ons een speciaal economisch probleem van bijzondere urgentie en ernst. Wanneer dit probleem niet behoorlijk onder oogen wordt gezien en op koene wflze wordt behandeld, wordt ons vermogen om den oorlog tot een zegevierend einde door te zetten zeer ernstig verzwakt en zou de schade, die aan ons nationale leven zou zijn aangebracht, nadat de oorlog gewonnen zou zijn, onher-' stelbaar zijn. Behalve door belastingen en leeningen kan de oorlog alleen worden gefinancierd door methoden die in wezen inflatie vormen en „dat is een koers, dien wij met alle tot onze beschikking staande middelen moeten trachten te vermijde n", aldus Sir Simon. Het Lagerhuis nam de begrooting aan. De Indruk van de begrooting. De. drastische begrooting heeft, naar Reuter meldt, een geweldigen indruk gemaakt en wordt beschouwd als het beste bewijs van de vastberadenheid des lands om de hoogste oorlogsinspanning ten uitvoer te leggen. De begrooting als geheel, aldus de City-redacteur van Reuter, vertegenwoordigt den zwaarsten last, die ooit door eenige vrije natie op zich ls genomen. De begrooting stelt voor ongeveer 51 pet, van de uitgaven uit belastingen te dekken, 1 hetgeen ongeveer het dubbele is van de verf houding uit den wereldoorlog. Het kernpunt van Simon's verklaring is, dal andere financiering dan door belasting of le«f ningen tot inflatie moet leiden, welke Enge* land met Inspanning van alle krachten vermijden. Ofschoon Simon er naar gestreefd heeft df gestrengheid der begrooting in de aanvanke* lljke stadia te verzachten, is toch zijn hoofdzakelijke doel om de laaste cent te persen uit het weerstandsvermogen van het land gedurende een oorlog van drie jaar of langer, wanneer dat noodig mocht zijn. De begrooting schenkt niet de minste aandacht aan overwegingen van politieke populariteit, zooals blijkt uit de beffingen op b'er en su'l-er en uit de verhooging der bel? t'ngen op de kleine inkomens. In het Lagerhuis heeft Churchill, dt minister van marine, medegedeeld, dat hij geloofde, dat het Duitsche stoomschip „Bremen" zich 1 ln eenNoord-Russische haven bevindt. In antwoord op een vraag of Engeland bereid zou zijn te spreken over het oprichten van Vereenigde Staten van Europa, zeide Butler, de onderstaats; secretaris voor bultenlandsche zaken : „Zooals de minister-president reeds heeft j gezegd, wenscht de regeering de vorming van een evenwichtig internationaal systeem, dat ! ten doel heeft oorlog te voorkomer en een rechtvaardige regeling van internationale geschillen door vreedzame middelen. Zij acht het op het oogenblik evenwel niet wenschelijk Bich aan een bepaalde procedure te binden". Butler zelde verder dat de Britsche regeering sympathiek staat tegenover het voorstel van Hoover, c"3n voormaligen president der Vereenigde Staten tot het Instellen van een neutrale commissie, welke een onderzoek moet instellen naar de aanvallen uit de lucht op de burgerlijke bevolking. Zij is evenwel van meening, dat de moeilijkheid om dit plan uit te voeren, bijna onoverkomelijk is. Spreker herinnerde er aan, dat de ministerpresident op 14 September heeft gezegd, dat wat anderen ook zullen doen, Engeland nooit over zal gaan tot aanvallen op vrouwen en kinderen alleen om schrik in te boezemen. --- Warschau heeft zich overgegeven De stad is een puinhoop Het Duitsche Nieuwsbureau bericht, dat het opperbevel van de Duitsche weermacht meedeelt, dat Warschau zich onvoorwaardelijk heeft overgegeven. Het overgeven van de stad zal vermoedelijk op 29 September geschieden. Vertraagd bericht van de verdedigers. Een met vertraging ontvangen bericht van de verdediging van Warschau van eergisteren luidde: Warschau en Modlin blijven zich heldhaftig verdedigen tegen de sterke aanvallen van de Duitschers. Op den linkeroever van de Weichsel heeft de Btad zeer heftige Duitsche aanvallen weerstaan onder moeilijke omstandigheden. Gisteren (25 September) werden dertien Duitsche vliegtuigen ln het gebied van Wafï schau neergeschoten. Op het oogenblik ligt de stad volkomen ln puin en ligt zJJ onder voortdurend artillerievuur. Sedert eenige dagen z^jn de reservoirs en waterfiltere vernield en de bombardementen maken het zeer moeilijk de burgerbevolking te helpen. Negen ziekenhuizen vol zieken werden door granaten en bommen vernield. Alle historische monumenten zijn vernield. Rook en stof in de stad beletten de ademhaling. In verband met den huidigen wanhopigen toestand van de burgerlijke bevolking en de onmetelijke schade, het gebrek aan water en het gevaar voor epidemieën, heeft de bevelvoering van Warschau het Duitsche opperbevel voorgesteld een wapenstilstand van 24 uur te sluiten. Het antwoord hierop ls nog niet ontvangen. De toestand van de burgerbevolking en d«| stad heeft het commando genoopt spoedig handelen, teneinde te vermijden, dat de burgerbevolking verdere verliezen leed. --- EERSTE BLAD. EERSTE BLAD. Dit nummer bestaat uit 2 bladen ---