De taak der Bedrijfs-organisaties In een vorig artikel hebben wij bepleit de heroprichting van de vrije bedrijfsorganisaties, welke tijdens de bezetting waren ontbonden. Deze organisaties, welke waren ontstaan uit een gevoel van solidariteit van vrije burgers en die zich ten doel stelden de belangen der aangesloten bedrijven te behartigen, kregen steeds meer invloed in de vooroorlogsche samenleving. Algemeen werd ingezien, dat het stelsel der vrije of liberale economie vastliep en de wet van „vraag en aanbod" niet meer voldeed aan de eischen van den tijd. Het streven naar winst van den ondernemer, hoe begrijpelijk ook, leidde er toe, dat de belangen van den enkeling steeds meer naar voren kwamen, hetgeen niet bevorderlijk was voor allen die bij een bepaald bedrijf betrokken waren. Vooral de kleine ambachtsbedrijven kwamen in het gedrang en steeds luider werd de roep om ordening in het bedrijfsleven. Er kwamen dan ook verschillende wetten tot stand, die een ordenend karakter droegen en de taak der bedrijfsorganen werd steeds omvattender. Het economische vraagstuk is van het sociale niet los te maken en het behoorlijk functionneeren van de verschillende bedrijven is van groot belang gebleken voor de stoffelijke belangen van de arbeiders. Verschillende organisaties hebben dan ook baanbrekend werk verricht. Als voorbeeld kan dienen de ordening in de typografische vakken. Hier was door samenwerking van werknemers en werkgevers iets ontstaan, dat ten voorbeeld gesteld kan worden aan alle bedrijven. Niet alleen werd getracht door goede prijsregeling een loonende productie mogelijk te maken, maar ook de vakopleiding en de sociale verzorging der werknemers was bij overeenkomst geregeld. Hier zag men iets van de herleving van de oude gildegedachte, die was aangepast aan de eisch van den tijd. Ook de andere bedrijven gingen op deze weg steeds verder en de bediiifsorganen kregen steeds meer invloed op de gang van zaken bij de betrokken bedrijven. Toen dan ook de bezetter kwam en de organisatie van 't bedrijfsleven werd geschoeid op een nationaal socialistische leest vond hij een georganiseerd bedrijfsleven en was het een kleine moeite om deze onderscheidene groenen over te schakelen naar de bedrijfs- en vakgroepen, zooals wij die nu kennen. Het behoeft geen betoog dat deze gelijkschakeling met gemengde gevoelens werd begroet en hoewel men tot organisatie werd gedwongen, leefde deze organisatievorm niet bij ons volk en de steeds toenemende inmenging van de overheid, werd als een knellende band gevoeld. die zoo spoedig mogelijk zou worden verbroken. Ons bereiken dan ook verschillende berichten, dat hier en daar de oude organisaties weer worden opgericht, omdat de bedrijfsgenooten zelf weer de touwtjes in handen wenschen te nemen. Dit streven is gezond, te waardeeren en zóóveel mogelijk aan te moedigen. In een vrije democratische samenleving is voor een bedrijfsorganisatie ingesteld door de overheid geen plaats. Gebrek aan plaatsruimte belet ons om op deze zaak uitvoerig in te gaan, wij willen wijzen op de groote belangen die nu op het spel staan. Algemeen is men van gevoelen, dat in het tijdsbestek dat wij nu beleven een ordening noodig zal zijn. In deze tijd van veel vraag en weinig productie is deze ordening even noodzakeliik als het omeekeerde «eval Te betwisten is het echter, of de overheid dit moet doen. Immers bij de toenemende inmenging van de overheid in de bedrijfstechnische vraagstukken, is het gevaar groot, dat men de verantwoording van zich afschuift en „vadertje Staat" laat zorgen. Wij zijn een voorstander van goede bedrijfsordening, maar een ordening van „bovenaf" wijzen wij van de hand. De ondernemers zelf moeten de verantwoordelijkheid dragen en de staat 'heeft alleen in te grijpen, indien de belangen van de onderhavige bedrijfstak in strijd zijn met de belangen van het, algemeen. Daarom moeten de ondernemers niet afwachten en vragen, wat zal er nu over ons worden beslist, iedere ondernemer, iedere middenstander, iedere vakman dient zelf de verantwoordelijkheid te aanvaarden in het besef, dat hij daardoor kan medewerken tot het herstel van het economisch leven, dat door den oorlog geheel uit zijn voegen is gerukt. Steun van de overheid kan in het huidig tijdsgewricht niet worden gemist, zij heeft deze organisatievorm aan te moedigen en deze zoo noodig door wettelijke maatregelen te bekrachtigen. Maar het inschakelen van krachten voortgekomen uit het bedrijfsleven zelf, zal ongetwijfeld de doeltreffendheid van te nemen maatregelen in de hand werken, omdat verwacht mag worden, dat het bedrijfsleven dan beter zal worden aangenast aan de eisch van tijd, omdat dan ook deskundigheid-van hen die voortkomen uit het bedrijfsleven een woordje zal meespreken, iets wat ook in deze tijd noodzakelijk zal blijken te zijn. H. E. --- LANDBOUWHOOGESCHOOL TE WAGENINGEN De landbouwhoogeschool te Wageningen zal dit jaar weer geopend worden. Prof. dr. ir. S. C. J. Olivier die door de Duitschers in Juli '41 uit zijn functie is ontzet, 11 maanden gevangen heeft gezeten en daarna uit alle universiteitssteden in ons land is verbannen, teneinde zijn contact met de studenten te verbreken, is voorzitter van het voorl bestuur. --- Het Wereldgebeuren De eerste atoom-bom boven Japan uitgeworpen Een ondoordringbare rook hangt boven de plek De totale oorlog, op moderne leest geschoeid, is een groote verschrikking. De al meer tot in de perfectie doorgevoerde rationeele bewapening, die ons reeds de raketbommen bracht, stelt nu de wereld opnieuw voor een ongekend revolutionair element van vernieling, waarvan de uitwerking schier apokalyptische vorm aanneemt. Het is niet zonder een huivering dat we van dit nieuwe wapen kennis nemen, dat na jarenlange onderzoekingen en proefnemingen nu als een gigantisch monstrum uit het stadium der voorbereiding in dat van de effectieve toepassing is getreden. President Truman heeft onthuld, dat de luchtvloot der Vereen. Staten de eerste atoom-bom op Japan heeft geworpen, waarvan de uitwerking krachtiger is dan van 20.000 ton springstoffen en 2000 maal zoo sterk als van de zwaarste 10 tons bommen tot dusver in gebruik. Het land van de rijzende zon wordt thans door de kracht van de zon vernietigd. De bom is buitengewoon klein. Churchill en Roosevelt waren het eens geworden in den tijd toen Engeland nog door zware luchtbombardementen werd bedreigd, over het nut der productie van den atoom bom. De Duitschers hebben koortsachtig gezocht naar de mogelijkheid de atoom bom te produceeren, maar zijn daar niet in geslaagd. Amerikaansche en Engelsche geleerden lukte het daarentegen wel. De productie werd aangevangen in een tweetal groote fabrieken en vele kleinere bedrijven. Er waren 125.000 arbeiders met den opbouw der fabrieken bezig. Thans werken 65.000 arbeiders aan de vervaardiging der atoombommen, zonder te weten wat ze maken. Er is in totaal 5 milliard gulden uitgegeven om te komen totwat Pres Truman de grootste gok van de geschiedenis noemde. De atoombom zal nu op Japan worden losgelaten. Japans heele oorlogsmachinerie zal tot den grond toe worden vernield. De atoom bom zal de havens vernielen, de fabrieken verwoesten, de verbindingen verbreken. Om het Japanschè volk te sparen is te Potsdam het bekende ultimatum uitgevaardigd. Dit is door Japan afgewezen. Nu kan het een regen van deze atomische monsters uit de lucht verwachten, als het aardrijk nog nooit gezien heeft. Voor de veiligheid van de arbeiders die de atoom-bommen produceeren, is op allerlei wijze gezorgd. Het ligt niet in de bedoeling om de technische bijzonderheden van de productie bekend te maken. Wel hoopt Truman het congres nog mededeeling te doen, hoe de atoombom een machtig element kan worden om de wereldvrede te verzekeren. De eerste atoombom werd uitgeworpen op de legerbasis Hirosjima, jaren lang een der grootste Japansche garnizoensteden. Boven de plaats waar de bom werd neergeworpen hangen on doordringbare wolken van stof en rook. Stimson heeft nog meegedeeld, dat de uitvinding van deze atoombom, die berust op de energieën welke ontketend worden bij atoomsplitsing en waarvan de explosieve kracht de stoutste verbeeldingskracht overtreft, den oorlog zal bekorten. Voor de productie wordt uranium gebruikt, dat door Canada wordt geleverd. Dr. Robert Oppenheimer is de geestelijke vader van de thans nog in geheimzinnig waas gehulde productie van den atoombom. De eerste proef met de bom werd genomen in de woestijn van Nieuw Mexico op een stalen toren. Men gag een verblindende lichtflits en hoorde een geweldig aanhoudend gerommel, terwijl nadien een geweldige rookwolk werd gezien tot op een zeer groote hoogte van 40,000 voet, die reikte tot in de super stratosfeer. Een blind meisje, op 200 km. afstand, riep uit: Wat is dat? toen de proefbom explodeerde met een verblindende lichtstraal. Attlee heeft ook over de nieuwe bom gesproken. Churchill had reeds een verklaring opgesteld. Amerikaansche en Europeesche geleerden werkten samen en sinds '42 werd met de bouw der fabrieken in de V. St. begonnen, daar Engeland toen in de oorlogszone lag en de grondstoffen door Canada werden geleverd. De Britsche en Amerikaansche wetenschap is, zoo drukt Churchill zich uit: door Gods genade de Duitsche voorbijgestreefd. Ware dit anders geweest, dan was de ontwikkeling van den oorlog met één slag veranderd en de uitslag had zich laten denken! Japan moet zich nu realiseeren wat het gevolg zal zijn, als het de geallieerden dwingt, dit wapen ver der toe te passen. Het wordt door de radio gewaarschuwd, om het alsnog te bewegen den oorlog op te geven. Duitschland. Gen. Eisenhower heeft een boodschap gericht tot het Duitsche volk in de Amerik. zóne, waarin hij zegt dat het niet de bedoeling is het Duitsche volk te ontmoedigen. De plannen zijn niet alleen negatief. Veel zal van de Duitschers zelf afhangen. Ondanks alle nood is de toekomst niet zonder hoop. Het gaat er om, in Duitschand weer een gezond democratisch leven op te bouwen, zoodat het weer kan worden opgenomen in den kring van de vrije volken. Montgomery heeft een soortgelijke boodschap tot het Duitsche volk gericht. De Amerik. chef van het Beiersche bewind heeft verklaard, dat de nazi's thans uit de bestuursfuncties zijn uitgezuiverd. In de Ver. Staten worden D. krijgsgevangenen opgeleid voor bestuursfuncties in Duitschland. Ook in Frankrijk worden Duitschers opgeleid op technisch en onderwijsgebied. Korte berichten. De Tanger-conferentie is op verzoek van Engeland nog enkele dagen uitgesteld. — Twee leden van de Nation. Poolsche regeering zijn te Londen voor sociaal-economische besprekingen. — In België zijn vier ijzeren longen uit Amerika aangevoerd voor ernstige gevallen van kinderverlamming, die daar rondgaat. — Een Deensche delegatie voert in Polen besprekingen over kolen-leveranties. — Portugal gaf in deze oorlogsjaren 39 milliard aan bewapening uit. — De Canadeesche hoofdstad bereidt zich voor op de triomfantelijke ontvangst van Generaal Crerar, de opperbevelhebber van het le Canad. leger. — Verwacht wordt, dat in Italië een nieuwe soc. partij op republ. grondslag zal worden opgericht, onder leiding van Bononi. — De Arabieren uit Transjordanië en Palestina zijn bezig een eenheidsfront te vormen tegen de Britten. — De besprekingen tusschen China en Rusland zullen worden hervat nu Stalin terug is. — De Joden in Palestina hebben plan Nederland te hel pen. als dank voor de houding door Nederland voor en tijdens de bezetting tegenover de Joden aangenomen. — Van de 110.000 Nederl. Joden zijn 80.000 omgekomen. — Volgens de Russen bevinden zich nog 15.000 Nederlanders in de Russische zone. Volgens Nederland worden nog 65.000 Nederlanders vermist. — Het proces tegen Pétain zal nog wel een week duren. Gen. Picandard verklaarde dat Pétain na '40 een militaire uitrusting voor de D. verborgen hield, groot genoeg om 24 dv. licht te bewapenen. Hiervan ging 2/3 naar de verzetsbeweging. Ook de Prins Bourbon van Parma getuigde vóór den maarschalk — Mackenzie King is bij tusschentijdsche verkiezing herkozen tot parlementslid. --- PRINSES JULIANA EN DE PERS Jn de eerste persconferentie, welke Prinses Juliana op het paleis Soestdijk heeft gehouden, deelde zij mede, dat zij presidente zal worden van N.V.H., de overkoepeling van alle vormen van hulpverleening. H. K. H. zal een geregeld contact met de Ned. pers tot stand brengen en wel door regelmatig kleine groepen journalisten uit alle deelen van het land in persconferenties te ontmoeten, waardoor het mogelijk zal zijn om in meer besloten kring de vele problemen van den dag te behandelen. --- STAALFABRIEK IN ZUIDLIMBURG? Naar aanleiding van het bericht over een in Zuid-Limburg te stichten staalfabriek ter vervangng van het geheel naar Duitschland versleepte walsbedrijf te Velsen, deelt het ministerie v. Handel en Nijverheid mede. dat deze aangelegenheid bij de betrokken instanties onbekend is. --- ER KOMT EEN SPOORBOEKJE. Naar we vernemen, komt er weer een Spoorboekje. Met ingang van 15 Aug. a.s. verschijnt een complete dienstregeling van de Ned. Spoor in den vorm van een vouwblad. --- SCHIPHOL OPEN VOOR INTERN BURGERLUCHTVAART Maandag 13 Aug. a.s. zal Schiphol geopend worden voor het burgerlijk intern, luchtvaartverkeer. Zweden zal dan weer een dienst op ons land beginnen. Er is gegronde hoop dat binnenkort ook de binnenlandsche burgerluchtvaart Kaar vleugels zal kunnen uitslaan. --- NIEUWS PER VLIEGTUIG. Het vliegtuig is thans ingeschakeld voor de nieuwsvoorziening. ANP-Aneta scharterde een vliegtuig, dat in een ochtend- en middagvlucht het nieuws bezorgt voor de bladen in alle deelen van het land. --- DE WIERINGERMEERPOLDER Laatste gat gedicht Gistermorgen is het laatste gat in de dijk van de Wieringermeerpolder gedicht En nu full speed aan het pompen! --- EEN NIEUW ZUIVERINGSBESLUIT Aangezien zich in de praktijk bij de toepassing van het zuiveringsbesluit verschillende bezwaren hebben doen gevoelen, heeft de regeering aan H.M. de Koningin een nieuw besluit voorgelegd, waardoor de toepassing van heteerste besluit wordt uitgebreid. O .a. wordt de mogelijkheid geopend van het ontslag van personen, die blijk hebben gegeven van een nat. soc. geestesgesteldheid en van hen die in aanmerkelijkemate zijn tekort geschoten in het betrachten van de juiste houding tijdens de bezetting. Voorts is in beperkte mate de mogelijkheid van beroep geopend, n.1. tegen een ontslag dat in afwijking van het advies der commissie vanadvies is verleend. Als beroepsinstantie is de Kroon gekozen. --- DE ZUIVERINGSCOMMISSIE VOOR DE OUDE KAMER. Volgens het Staatsblad van 4 Aug. is de eerste phase voor de totstandkoming van een nieuwe volksvertegenwoordiging ingetreden, met de benoening van een commissie van vijf, tot dezuivering van de leden der oude Kamers. In deze commissie hebben zitting de vice-president van de Raad v. State, de voorzitters van de le en 2e Kamer, der Nat. Adviescommissie en der groote Adviescommissie van de illegaliteit. --- UIT EEN FRANSCHE BRIEF: „Op een 40 km. van ons heeft de S. S. het plaatsje Oradour-sur-Glane geheel verbrand en alle inwoners, ongeveer 1500 personen, doodgeschoten, waaronder 300 kleine kinderen van 6 maanden tot 10 jaar, die in een kerk werden opgesloten en levend verbrand. Men moet, zooals wij, deze dingen hebben gezien, om ze te kunnen gelooven, het is toch vreeseHjk." --- DIT IS IETS VOOR VEEHOUDERS Geleerden hebben een nieuw voedingssysteem ontdekt waardoor de koeien in staat zijn meer melk en boter te geven: aldus de „Daily Herald". Er is een synthetisch product vervaardigd, dat eigenschappen bezit, die ongeveer overeenkomen met die welke bekomen worden door de afscheiding van de thyroideklier. Het bestaat uit poeder, dat op bruine suiker gelijkt en dat thyroproteine genoemd wordt. Het wordt voortgebracht door een zekere dosis jodium in afgeroomde melk te gieten en door dit mengsel in kleine hoeveelheden bij het dagelijksche rantsoen van de koe te voegen. Thyroproteine zou de legkracht van de hennen en de voortbrengingskracht van de schapen ook verhoogen. --- BRANDSTOFFEN OP HET PLATTELAND. Een lezer schrijft ons: Er wordt soms geklaagd: gebrek aan vervoermiddelen. Maar is dat altijd terecht? Veel schepen liggen meestentijds aan de wal! Moet dat nu zoo? Zou het niet beter zijn, dat een lange trein van schepen naar het Zuiden ging om kolen tehalen voor ons hier in het Noorden? Want de brandstofvoorziening op het platteland laat zich donker aanzien. Hier moet ingegrepen worden. Voor 1940 werd altijd gezegd: aanpassen. Maar het moet nu zijn: aanpakken. --- DE BROODPRIJS Verhoogd met 2 cent per 800 gram Volgens een officieele publicatie van het Hoofdbedrijf voor Akker» bouwproducten is de prijs van het brood met ingang v. gisteren, Maandag 6 Augustus '45, verhoogd met twee cent per 800 gram. ---