Het Wereldgebeuren De positie van Italië Zijn grenzen en koloniën Er is een stroom van diplomaten onderweg naar Londen, waaronder niet minder dan vijf ministers van Joegoslavië. Want de ministers van buitenlandsche zaken der groote mogendheden zullen spreken over het lot van Italië. Wij herinneren ons, met welk een felheid Churchill voor de radio sprak over „den jakhals Mussolini". En dat was geen wonder. Italië hield zich op de vlakte, totdat Frankrijk bezweek, en viel toen plotseling aan, in de hoop, op gemakkelijke wijze mee te kunnen deelen in den buit. De stoot was militair en politiek in de eerste olaats tegen Frankrijk gericht. Want aan dien kant was er nog een „onverlost Italië", n.1. Nizza, Savoye en het eiland Corsica. Later werd Italië actief tegen Engeland en probeerde aan het 3uezkanaal en de Roode Zee den Engelschen invloed en markt te breken. Britsch-Somaliland ging tijdelijk verloren. Malta kreeg het zwaar te verduren. De zwarthemden stonden voor de poorten van Egypte. Maar het getij keerde, en toen de geallieerden oprukten in Italië, toen bleek, hoe zwak het regime van Mussolini stond. De Duce verdween in de gevangenis, werd door Duitsche parachutisten bevrijd, maar was sedert niet meer dan een marionet van Duitschland. Het Italiaansche volk heeft zijn lijk gezien, hangend aan den luifel boven een benzinepomp. Italië is sedert bezet gebied, maar heeft tevens vlijtig gerepeteerd voor de rol van bondgenoot der geallieerden. Niet zonder succes. De Westelijke geallieerden schijnen meer te voelen voor de politici, die sturen in de richting van een parlementaire monarchie. De Russen houden het met de heel- of half-communistische republikeinen. Maar alle groote mogendheden hebben er belang bij, Italië niet tot wanhoop te drijvCn. De ministers van buitenlandsche zaken krijgen voornamelijk twee vraagstukken te behandelen, n.1. de grenzen aan de Adria en de kwestie van de Koloniën. Het eerste punt betreft de grens tusschen Italië en Joego-Slavië. In 1915 hebben Engeland en Frankrijk de hulp van Italië tegen Duitschland en Oostenrijk gekocht o. a. tegen de belofte, dat de kust van Dalmatië Italiaansch zou worden. Maar die wereldoorlog leverde ook een vergroot Servië op onder den naam van Joego-Slavië en dat rijk kreeg de Dalmatische kust met inbegrip van de belangrijkste haven Fiume. D'Annunzio heeft toen met zijn vrijscharen toch Fiume voor Italië weten te verwerven en sedert is het zoo gebleven. Toen Joego-Slavië in 1941 onder den voet werd geloopen, breidde Italië zijn grenzen verder naar het oosten uit. Maar nu zijn de rollen omgekeerd en de regeering van Tito vraagt niet alleen Fiume, maar ook Triëst. Het laatste is wel een Italiaansche stad, maar de lijnen, die deze haven met het achterland verbinden, loopen naar Joego-Slavië. Wat de kwestie der koloniën betreft, zijn er reeds enkele aanwijzingen, hoe het geval zich zal ontwikkelen. Abes. synie blijft vrij. Italië komt niet weer op den Balkan of in den Dodekanesos aan de kust van Klein-Azië. Maar in Noord-Afrika krijgt het wel iets terug, om dat te besturen als een mandaat van den nieuwen volkenbond. E» Engeland zal er zorg voor dragen, dat zijn weg door de Middellandsche Zee voorloopig niet meer bedreigd wordt. Daarom zal het Pantellaria en Lampedusa wel houden en misschien nog meer maritieme steunpunten. En Italië krijgt geen kans, waar ook maar aan de Middellandsche of de Roode Zee zich sterk te maken. De Italiaansche vloot kan de vlaggen voorloopig wel oprollen. Korte berichten. De Chineesche premier dr. Soeng is te Londen aangekomen. — De uitgestelde Bulgaarsche verkiezingen zullen in de tweede helft van No_ vember worden gehouden. — De „Prawda" i s tegen een ,,Westersch bloc". — Tsjecho-Slowakije heeft stappen gedaan bij de Poolsche regeering over het Oostelijk deel vanTeschen, dat door Polen wordt opgeëischt en gebieden m et een Slowaaksche bevolking, die nu onder Polen ressorteeren. — Op het in afbouw zijnde 40,000 ton metende Engelsche slagschip ,,Vanguard" te Clydebank deed zich een explosie voor, waarbij 6 werk_ lieden werden gewond en groote schade is aangericht. — Voor den Britschen krijgsraad te Lünaburg komt vandaag de zaak voor van den beul van Belsen, Joseph Kramer. — Toulouse verkeert in staat van beleg. Woedend over de hooge prijzen heeft de menigte winkels geplunderd. Ze sleepten 30 ton suiker en 20 ton andere levensmiddelen weg. — Op 1 Nov. is het brood in Frankrijk vrij. — Het proces tegen Laval begint in de eerste week van October. — Een orkaan veroor. z-aakte bij de luchtschipbasis Miami een brand, waarbij 200 menschen werden verwond. — Mc. Arthur heeft 'n krachtig protest ingediend bij de Russen, die boven Korea een Amerik. vliegende reuzenvesting neerschoten. De Russen hebben hun verontschuldiging aangeboden voor deze „vergissing". De 12 inzittenden konden zich redden. — Kroonprinses Elizabeth van Engeland heeft onlangs bij een val van haar paard, beide beenen ernstig bezeerd en moet enkele dagen rust houden. — De Ameri_ kanen verlaten binnenkort diverse eilanden in den Stillen Oceaan, die deel uitmaken van Ned. Oost Indië. — Fritz Kuhn. de ..leider" van de ,.German American Bund" in de Vereen. Staten is ge. deporteerd. — Volgens .La Metropole" zal de aartsbisschop van Westminster o.a. Nederland bezoeken. — In Zwitserland zijn tot dusverre 1281 nazi's en fascisten gearresteerd. — De eertijds beroemde Duitsche chemicus Dr. Lange is in Oostenrijk ter dood veroordeeld. Hij doodde 2 geleerden, die hem er van wilden weer. houden om een waardevolle electronenmicroscoop te vernielen. — De voorloonige Oostenrijksche regeering heeft de Russische regeering verzocht, de onder, handelingen over de olievelden bij Zistersdorf in oostelijk Oostenrijk voor onbepaalden tijd uit te stellen. Tot dusver is hierop van Russische zijde geen antwoord ontvangen. --- Economisch Herstel I Het particuliere bedrijfsleven in Neder, land is de vijf oorlogsjaren nagenoeg geheel verstoken geweest van verbindingen met het buitenland. Het is dan ook geen wonder, dat er heel wat noodig is, om het vereischte contact weer op te vatten. De moeilijkheden zijn uiteraard nog lang niet uit den weg geruimd, In de eerste plaats is er onze monetaire positie met haar valuta-vraagstukken. In de tweede plaats is er de noodige om. schakeling bij onze groote bondgenooten van oorlogs-industrie op vredespeil, die zich uiteraard niet in één etmaal voltrekt. En tenslotte is er, doch zeker niet op de laatste plaats, de bijna volkomen chaos in het bedrijfsleven in ons eigen land. Vooral dit laatste, gevoegd bij het feit, dat wij o, zoo voorzichtig moeten zijn met het gebruik van onze zeer schaarsche deviezen, heeft de regeering doen besluiten tot de instelling van een Directoriaatgeneraal voor de Buitenlandsche Economische betrekkingen. De eerste taak hiervan is het weer opbouwen van de buitenlandsche handelsbetrekkingen. Daarnaast is een Interdepartementale Raad voor de Handelspolitiek in het leven geroepen, die richtlijnen dient te geven, waarlangs een en ander zich uit internationaal politiek oogpunt moet ontwikkelen. Met Engeland is reeds een monetair accoord afgesloten; hierdoor is het moge. hjk geworden, met dit land en ook met Q e andere landen, tot het zgn, sterlingblok behoorende, weer in relatie te treden. De Vereenigde Staten hebben met ons land nog geen overeenkomst aange. gaan. Er wordt onderhandeld over een langloopend crediet. Frankrijk en België leveren betrekkelijk weinig moeilijkheden op. Zoowel te Parijs als te Brussel zijn bureaux met een bemiddelende functie werkzaam. Omtrent de handelsbetrekkingen met Rusland is nog weinig nieuws te vertellen. Ongetwijfeld liggen er echter groote mogelijkheden. Deze zijn er zeer zeker ten aanzien van Tsjecho.Slowakije. Zooals men weet. beschikt dit land niet over zeehavens. De regeering wil trachten, Nederlandsche havens als tusschenstations te doen gebruiken en via dit aanbod van goede diensten de zoo noodige buitenlandsche deviezen in handen te krijgen. De neutrale landen Zweden en Zwitserland zijn geheel van ons vervreemd. Er zal echter opnieuw contact worden gezocht, waartoe binnenkort handelsdelegaties zullen vertrekken. Buiten het bestek van het herstel van onze buitenlandsche economische betrekkingen ligt eigenlijk onze verhouding tot Duitschland. Zooals men weet, zal een aantal industrieën uit Duitschland verwijderd moeten worden. Het spreekt vanzelf, dat de regeering krachtig voor de Nederlandsche belangen zal opkomen. Voorts zal getracht worden opnieuw te komen tot een normalen import uit Duitschland binnen het kader van ver. goeding voor geleden schade. De Nederlandsche industrie zal via schaderegelingen zooveel mogelijk tegemoetkoming ontvangen. Daartegenover staat, dat hetgeen uit Duitschland wordt verkre. gen, normaal aan de regeering moet worden betaald. --- Binnenland VERKEER EN ENERGIE De minister van Verkeer en Energie, Ir. T. S. J. M. van Schaik heeft te Arnhem eenige mededeelingen verstrekt ten aanzien van de heerschende problemen van verkeer en energie. Met de kolen, voorziening is het nog somber gesteld, zoodat er voorloopig niet aan gedacht kan worden, meer gas te verstrekken. Er worden al 'kolen onttrokken aan het bedrijf voor stikstofmeststoffen, zoodat de gaslevering in zekeren zin nu reeds plaats heeft ten koste van den landbouw. Fabrieken, die evengoed op stookolie als op gas kunnen draaien, moeten zooveel mogelijk hiervan gebruik maken. Zij kunnen zich hiervoor wenden tot hun vakgroep of indien dit onmogelijk is, tot hun rijksbureau, 's Nachts is er electriciteit over. Aangeraden wordt, hiervan zooveel mogelijk te profiteeren. Speciale toewijzingen kunnen hiervoor worden verstrekt. (Aan het herstel van de oeververbin dingen wordt hard gewerkt. De aanvoer van vrachtauto 's heeft gunstige vooruitzichten. Er komen binnenkort 520 splinternieuwe Amerikaansche wagens vrij voor de distributie, terwijl voorts over een groot aantal vrachtauto's met de Canadeesche legerautoriteiten wordt onderhandeld. Met personenwagens is het echter vrij hopeloos gesteld. De uitgifte van rijvergunningen zal geheel worden herzien. Een speciaal directoraat zal er voor zorgen, dat de juiste auto 's op de juiste plaatsen komen. De benzine.aanvoer is behoorlijk, doch er wordt" veel te veel gebruikt. De fietsbanden -productie beweegt zich in stijgende lijn. HET NIEUWE HEIDENDOM ONDERGRAAFT HET CHRISTENDOM Een zeer ernstig woord van de R.K. bisschoppen. aartsbisschop en de bisschoppen van Nederland hebben een herderlijken uitgegeven, die gisteren in alle K.K. kerken is voorgelezen en waarin o.m. het volgende wordt gezegd: De teekenen van dezen na-oorlogsehen tijd wijzen duidelijk op een zorgwekkend geestelijk verval. Het leven lijkt soms meer heidensch dan christelijk. De eerlijkheid en waarheid is bij velen zoek. De rechtvaardigheid en gerechtigheid hebben veel geleden. De geest van zedigheid en zuiverheid is verzwakt onder den zinnelijken drang naar genot. De kleeding van velen spot met allen zin voor christelijke zedigheid en neemt zelfs uitdagende vormen aan. De lectuur is in het algemeen besmet.. De film is van inhoud en strekking zwoel en gevaarlijk. In zijn intiemere verhoudingen, van omgang en verkeering, blijkt het leven besmet. Het gedrag van vele meisjes, ja zelfs van gehuwde vrouwen, is ergerlijk en verleidend. De huwelijkstrouw heeft aan heiligheid en hechtheid ernstig ingeboet en het aantal echtscheidingen, van geloovigen als van ongeloovigen, schijnt angstwekkend te groeien. De kanker van de schending van het eigenlijke huwelijksleven woekert verder en vernietigt steeds meer den zin en den eerbied voor de heiligste plichten. Het gezag, dat alle opvoeding en orde moet schragen, heeft merkbaar ingeboet aan eerbiediging en kracht. Wie scherp toeziet, moet zich bezorgd afvragen of de geest der wereld, de geest van heidendom en ongeloof, niet bezig is ons oude en echte christendom te ondermijnen en langzaam te vernietigen. Vervolgens worden de geloovigen gewezen op de middelen welke zij te baat hebben te nemen om te volharden in een christelijken levenswandel: Weg met alle halfheid en met de eindelooze compromissen met de wereld. Het moet weer duidelijk worden, wie Christus volgt en wie niet. DE VERGETEN MILITAIREN VOEREN ACTIE Men weet, dat de militairen die in 1943 zich als krijgsgevangenen hebben gemeld en naar Duitschland werden vervoerd, bij hun terugkeer in het vaderland verschillende faciliteiten, o. a. ƒ 100 uitkeering voor kleedinggeld hebben ontvangen, terwijl de ondergedoken militairen totaal werden vergeten, hetgeen als een groote onrechtvaardigheid werd gevoeld. Te Delft zijn nu enkele honderden oud-militairen, die in 1943 waren ondergedoken, bijeen geweest en zij hebben besloten de aandacht Van de regeering op „de vergeten groep", te vestigen. Zij heeft ook rechten; velen hebben o. a. hun eigendommen verloren. De daad bij het woord voegend hebben zij een telegram naar den minister van Oorlog gezonden. Men wenscht deze actie voor de „vergeten groep" landelijk te voeren. Alle soldaten die in dezelfde ,,kistjes" hebben gestaan als de initiatiefnemers worden verzocht zich op te geven bij het secretariaat C. J. de Wit, Justus van Schoonhovenstraat 2, Delft. --- 17 September 1944 Er voer een blijde schok door het gansche Nederlandsche volk. Parachute-troepen waren geland tusschen de groote rivieren. Zou het uur der bevrijding, waarnaar reeds zoolang werd verlangd, eindelijk *jn gesla gen? De bewoners van Arnhem de Veluwe-zoom en de Oostelijke Betuwe werden opgeschrikt door het oorlogsrumoer. dat plotseling opklonk in hun midden. Dood en verderf en toch een bhj-angstig verwachten Do slag om Arnhem was begonnen.. --- TEXTIELREVOLUTIE Een firma te Goes was erg ontevreden over de nieuwe textieldistributie en verkocht uit protest haar vrij belangrijke voorraden textiel zonder punten en speciale vergunningen. Daar vloog natuurlijk heel Goes op af. Ook de ambtenaren van Distex, die evenwel een einde aan de verkoop maakten. Maar het grootste deel van da voorraden was al verdwenen. --- Stadsnieuws NAAR DE OPLOSSING VAN DE WONINGNOOD? Een verordening van B. en W. Om de beschikbare woningruimte zoo economisch mogelijk te verdeelen hebben B. en W. te Leeuwarden de onmiddellijk in werkingtredende verordening vastgesteld betreffende de verdeeling van woningruimte. Deze houdt in, dat de verhuurder of eigenaar verplicht is aangifte te doen van het leegstaan van zijn woning(en), van opzegging en einde van huurovereenkomst. Daarnaast rust deze verplichting van aangifte op de verhuurders aan wien B. en W. hebben doen blijken dat naar hun meening niet op ernstige wijze is voorzien in de bewoning van een huis. Deze bepaling is wel de voornaamste van de verordening. Hieruit vloeit toch voort, dat B. en W. b.v. groote heerenhuizen, waarin slechts een klein gezin of één persoon woont, kunnen aanwijzen voor bewoning door meer gezinnen of personen. De verhuurder kan bij aangifte mededeelen aan wie(n) hij de woning bij voorkeur zou zien toegewezen. Hij is verplicht de woning te verhuren aan dengene, die hem door of namens B. en W. schriftelijk wordt aangewezen. Een afschrift van aanwijzing wordt aan den toekomstigen huurder gezonden. Zonder zulk een schriftelijk bewijs mag geen huurder een woning betrekken. Op overtreding van deze verordening staat maximum 2 maanden hechtenis of ƒ 300 boete. Voor uitvoering van de verordening wordt een commissie benoemd bestaande uit vijf leden, waarvan een lid van B. en W. voorzitter en een gemeenteambtenaar secretaris is. De verordening regelende het verstrekken van opgave om als woning te verhuren perceelen is vervallen. CIIR. VEREEN. VOOR EMIGRATIE Vrijdagavond j.1. werd, gelijk gemeld, in „Irene" alhier een druk bezochte vergadering gehouden van belangstellenden voor emigratie naar het buitenland. De voorzitter, de heer G. Vennema, zeide, dat het de bedoeling is om te komen tot de oprichting van een organisatie van ernstig gegadigden voor emigratie in groepsverband naar een ander deel der wereld onder de naam van „Het Tweede Vaderland". Een program van actie is reeds uit. gewerkt. Voorop staat in dit program dat Gods Woord de grondslag voer het huiselijk, maatschappelijk, staatkundig en kerkelijk leven moet zijn. De emigratie dient onder geestelijke leiding te geschieden. Spr. deelde mede, dat in Noord, en Zuid-Holland en Zeeland reeds plaatselijke afdeelingen zijn opgericht, die reeds bezig zijn zich provinciaal te organiseeren, om straks in een groote landelijke organisatie samen te vloeien. Friesland mag hierin niet achter blijven! Staande de vergadering werd met alge. meene stemmen besloten tot oprichting van een plaatselijke afdeeling. De heeren G. Vennema en W. Tolsma werden voorloopig als voorzitter en secretaris gekozen. Op de e. v. vergadering zal een defi. nitief bestuur van vijf personen worden samengesteld. De voorzitter wekte de aanwezige personen uit de provincie op tot oprichting van plaatselijke afdeelingen. Zoo noodig kan op de medewerking van de afd. Leeuwarden worden gerekend. Verschillende vragen werden gesteld. Het voorloopig bestuur beantwoordde deze aan de hand van de beschikbare gegevens. Op de e. v. vergadering is het misschien mogelijk het resultaat van de besprekingen. welke reeds worden gehouden met de bevoegde autoriteiten, mededeeling te doen. De j.1. Zaterdag gehouden Zonnestraalcollecte heeft opgebracht de somma van ƒ 8309. ---