BINNENLAND. De Standaard weet mede te deelen, dat spoedig aan de orde gesteld zal worden een wetsontwerp, waarin voor enkele bijzondere scholen ontheffing van art. 17 der wet op de besmettelijke ziekten wordt verleend. Hierdoor zal voor die scholen een einde gemaakt worden aan den vaccinedwang. De minister van justitie heeft thans beslist dat bij de rijkswerkinrichtingen Veenhuizen zal worden opgericht eene zuivelfabriek, door stoomkracht gedreven. – Wij len,Dr. J. B. Wijnhoff te Haarlem heeft aan verschillende instellingen van liefdadigheid aan legaten een som van f 92.500 vermaakt. Eenige ingezetenen van Langetille (Weststellingwerf) vonden dezer dagen 's morgens de deuren en vensterluiken met touwen z66danig gesloten, dat zij niet uit hunne woningen konden komen. Aan den av,ond van den dag werden zij uit hunne gevangenissen verlost door een koopman, die gewoon is aan die huizen kruidenierswaren te bezorgen. De woningen staan op belangrijken afstand van elkaar verwijderd. --- Tweede winteravond-vergadering van de afd. Drachten der Nederl. Protestantenhond, Spreker: J. VAN LOENEN MARTINET. Tweede voordracht: Onze wereldkennis en geloofsvoorstellingen. _— Alvorens te beginnen met mijn eigenlijk onderwerp, rust op mij de verplichting om althans op sommige brieven met vragen, bij mij ingekomen antwoord te geven. Ik wil U dan maar dadelijk vertellen, dat ik velen zal moeten teleurstellen, want wanneer ik de onderwerpen, in de bedoelde brieven aangeduid, ook maar eenigszins dragelijk zou willen behandelen, zou dat zeker eenige avonden kosten. 't Zou mij ook te ver van mijn onderwerp afvoeren. Ik stel mij dus op het standpunt van den directeur eener school voor M. 0., die zijne leeraren, allen specialiteiten in een bepaald vak, nadrukkelijk aanwijst hoe ver ze daarin mogen gaan, opdat niet de leerling overwerkt zal worden. Ik zal b.v. een brief met 5 vragen allen op het gebied van onderwijs, waarvan de eerste luidt: ,Zal de Staatsschool kunnen voldoen aan de eischen, te stellen aan godsdienstige opvoeding, ingevolge van 'Uwe definitie van Geloof", als te ver van mijn onderwerp liggende, laten rusten. Maar ik moet even terugkomen op de vraag van ds. Sevenster en de kwestie der ~weerloosheid", omdat ik dien spreker te kwader uur heb toegestaan daarop schriftelijk terug te komen, hoewel de zaak maar zeer ter zijde met mijn onderwerp samenhangt. 't Betrof het Boerengeloof en de vraag, of 't dooden van vijanden niet strijdt met de algemeene naastenliefde. Maar, het idee van den normalen mensch, 't beoefenen der liefde is toch praktisch heel wat anders. Waar S. zelf toestemt in mijne bewering: 't is goed, dat gij desnoods met geweld mij tegenhoudt, als ik op weg ben, iets verkeerds te doen, vind ik zijne bewering, dat men zijn' vijand niet dooden moet, eene kinderachtige opmerking. Verder zegt hij in dezen brief: ~Erken dan (nl. als ge 't dooden van vijanden goedkeurt) ook maar eerlijk, dat Ge staat tegenover Christus. Zie, die gevolgtrekking van S. verraadt volkomen gebrek aan zielkundig inzicht. De Transvaler haat den Eagelschman niet. Dan kon hij immers niet met ontbloot hoofd en in de ziel geroerd staan bij het graf van den door hem gedooden Eagelschman. Met de personen, die hij doodt, heeft hij diep medelijden. Hij doodt ze dan ook niet uit haat, maar uit naam van zijn recht, dat door hen wordt vertreden. En S. weet ook zeer goed, dat Christus niet alleen is de Christus uit de bergrede, maar ook degene, die de wisselaars uitdreef, ofschoon do mensch in 't algemeen lief hebbende en niet toornende tegen de personen. Nog een voorbeeld: De bekende Theodoor Parker had twee slaven aan de macht van hun' meester onttrokken en in zijn huis opgenomen. De eigenaar eischte ze op en de anders zoo zachtmoedige prediker dreigde, dat hij ieder, die eene hand naar zijne beschermelingen uitsteekt, zal neerschieten. Ook hier wordt geweld gesteld tegen geweld en 't is toch niets anders dan 't uitoefenen van liefde. In een anderen brief word ik gewezen op eene tekst uit het Oude Testament, waarin Mozes zegt: Gij zult niet dooden. Ja, het aanhalen van teksten is gevaarlijk, want diezelfde zachtinoedige Mozes was toch de aanvoerder van zijn volk in hunne oorlogen. Verder werpt men mij 't bekende woord van Jezus tegen: Zoo wie u op de rechterwang slaat, keer hem ook de linker toe. Maar dat beteekent voor mij niets anders dan: wees toegevend tot het uiterste, Ik beweerde ook volstrekt niet, dat men er maar op inslaan moet, ik heb gezegd, keer, als het niet anders kan geweld met geweld. Weer een andere vraag betrof 't spiritisme. De steller daarvan meende van mij gehoord te hebben: ~alleen beuzelaars houden zich daarmee op." Dat is niet waar, ik heb niet beweerd dat allen, die zich daarmee bezighielden. beuzelaars waren. Ik heb op den voorgrond gesteld, dat in het beste geval de resultaten van het spiritisme, áls ze wetenschappelijk vast staan, aan het gebied van 't Weten, niet aan den Godsdienst ten goede komen, en ik wees op het gevaarlijke der zaak, vooral wat betreft storingen in 't zenuwleven. Er is evenwel ook een andere kant aan 't spiritisme en die komt ter sprake in een ander tot mij gericht schrijven. Die andere kant is 't geloof in een persoonlijk voortbestaan. De schrijver meent dat het spiritisme voor zijne aanhangers in de plaats kan treden voor godsdienstig geloof. Israel had dit niet, en het Boeddhisme, ook een wereldgodsdienst, evenmin. En nu wil ik niet gaarne met ruwe hand ingrijpen in dingen, die velen dierbaar zijn, maar herinneren aan een woord van niemand minder dan Jezus: Deze dingen zijn God alleen bekend. Aan Hem wil ik dan ook gerust overlaten na mijn' dood met mij te handelen naar Zijn' wil. Dat is mijn onsterfelijkheidsgeloof. Nog één brief en dan kom ik tot mijn onderwerp. 't Bevreemdt de schrijfster, dat ik zeide : 't Geloof is niet aller. Alsof sommigen geheel uitgesloten zouden zijn. Dat is een misverstand. Ik bedoelde het in dezen zin: men moet niet meenen, dat het geloof iets is, dat iemand zoo maar aanwaait evenmin als kennis op ander gebied het moet worden veroverd, soms na zwaren strijd en daaraan ontleent het juist zijne waarde. Ik weet, dat ik niet alle vragers bevredigd heb, maar ik moet voet bij stuk houden. --- II. Onze wereldkennis en de geloofsvoorstellingen. Waar geloof en weten met elkaar verward of vereenzelvigd worden, komt alle vooruitgang in het weten onder verdenking van het« geloof te schaden en tracht geloof het weten te breidelen. Dat is geen nieuws. De geheele wereldgeschiedenis door duikt het telkens en telkens weer op en 't bestaat nu nog. De wetenschap, zegt men, voert tot twijfel, men komt daarmee //God te na." Ik zal trachten aan te toonen, dat deze meening is een noodlottig misverstand, waaraan zoowel de geloovigen als de mannen der wetenschap schuld hebben. Reeds in de oudste tijden komen verhalen voor o. a. in het 0. T., die Jahvè voorstellen als jaloersch op den mensch, die Hem naar de kroon zou steken. Als de menschen een toren bouwen, die tot in de wolken zou reiken en o. a. gebruikt worden om de hemellichamen waar te nemen, wil Jahvè dit niet dulden en verwart hunne spraak. En 't is ni nog precies 't zelfde. Ik heb een orthodox predikant gekend, die al zijn' catechisanten den Heidelbergschen Catechismus van buiten liet leeren. En als die er goed inzat, welnu, dan behandelde hij van voren af weer dienzelfden Heidelbergschen Catechismus. Dat ging zoo door tot de belijdenis. Alles, opdat het weten op lateren leeftijd den godsdienst toch maar niet zou schaden. De dochter van dien man zag met huivering naar een maaneclips, beducht dat zij daarmee God zou beleedigen en vertoornen. Intusschen, ook de wetenschap heeft schuld als zij zich aanmatigt den godsdienst in de engte te drijven. Strijd tusschen die twee is voor mij ondenkbaar. Ze staan op geheel verschillend terrein. Wetenschap is onbevoegd om Godsdienst te benadeelen, en ze wil dit dan ook volstrekt niet. Zie, we kunnen den loop der sterren nagaan tot op eene seconde, het leven van eens plant, haren groei enz., maar het grondbeginsel, wat nu eigenlijk groeien is, daar staan we voor. Al wat we met één woord natuurwet noemen, is voor ons een gesloten boek, van de betrekking tusschen geest en stof weten we niets en we zullen er nooit iets van weten. De wetenschap, de echte nl., erkent dat volmondig. Lecky, Hunley, Darwin en meer beroemdheden op wetenschappelijk gebied erkennen nederig, dat hun weten zeer beperkt is; hunne slotsom is: we weten alleen, dat we zeer weinig weten. Als die het zeggen, kunnen wij ons gerust daarbij neerleggen. Geloof schuwt het licht door wetenschap ontstoken. Dit feit wordt noodlottig voor het geloof, als het de oogen voor de werkelijkheid sluit en zich schuldig maakt aan onwanrachtigheid. Daar is in onzen tijd licht ontstoken op allerlei gebied, ook op dat van den godsdienst. Kuenen, Costers. Gort en Hooykaas hebben het 0. T. tot het voorwerp van een degelijk en nauwgezet onderzoek gemaakt en klaar en duidelijk, zelfs voor den leek, aangetoond, dat eerst de Joodsche schoten en 't Christendom later het oorspronkelijke Evangelie zoel bedorven hebben, dat het iets geheel anders is dan wij het kennen. Hunne nieuwe vertaling werpt het oude geheel omver. Merkwaardig genoeg valt dit samen met de zegepraal van het steile Calvinisme op staatkundig gebied. Dr. Kuyper is herhaaldelijk op 't bovengenoemde geschrift gewezen en we mogen op goede gronden vertrouwen, dat hij de verschijning en beteekenie er van ook zelf wel opgemerkt zal hebben. Wat doet nu dr. Kuyper? Bestrijdt hij hunne bewijsvoering? Toont hij aan dat Kuenen c.s. dwalen? Neen, hij sluit eenvoudig de oogen en zegt, ik zie niets. M. a. w. hij houdt het 0. T. vast als geopenbaard geloof en handhaaft zijn gezag, op het oogenblik zelfs dat zijn basis, reddeloos ondermijnd, wegzinkt. Dit is niet alleen het oordeel van modernen, ook geloovers beweren het. Zie, dat standpunt van dr. Kuyper is onwaarachtig. En 't zal hem noodlottig wordenl De man, die eens beweerde, dat het liberalisme, 't modernisme een fata morgana was, zal zijn onhoudbaar geloofsstelsel als een fata morgana zien verdwijnen. Evenwel zijn het niet alleen de Calvinisten, die aan dit euvel mank gaan. Ook de Evangelischen, die de wonderen van het N. T. (onbevlekte ontvangenis, Hemelvaart enz.) ook nu nog vasthouden, en hier toelaten wat ze elders (in het 0. T.) veroordeelen, zijn onwaarachtig. Dit nieuwe 0. T. toont aan: dat de verhalen over Jezus' jeugd, prediking en verdere levensgeschiedenis door dezelfde invloeden bovengenoemd bedorven zijn, zoodat er van een' historischen Jezus geen sprake meer zijn kan. De jong-modernen, die nochtans van deze voorstellingen geen afstand willen doen, zijn evenzeer als Calvinisten en Evangelischen onwaarachtig. Waarom is het streven van deze drie groepen zoo gevaarlijk? Omdat onze waarheidsliefde en onze waarheidszin er onder lijden. In de meening onze geloofsovertuiging te moeten beschermen tegen de Wetenschap, hangen we het beste en edelste dat wij bezitten //aan een spinrag" op. We zien dus, dat de stelling aan 't hoofd van deze rede een feit is, niet alleen voor 't verleden, maar ook voor het heden. Hoe is dit te verklaren? Hieruit, dat alle evoluties op geestelijk gebied eeuwen noodig hebben om gemeen goed te worden van de menschheid. 't Is eene erfenis uit de Middeleeuwen. En hiermee kom ik tot het tweede deel van mijne rede. *** In de Middeleeuwen is de kerkleer. in overeenstemming met de toenmalige wereldkennis, gegrond op de erkenning van den bijbel als de onfeilbare, goddelijke openbaring. Wat van haar afweek, werd als ketterij verfoeid en, van dit standpunt terecht, als zondige twijfel veroordeeld. Alle, ook gewone, wereldsche kennis, moest komen uit den bijbel. De kennis van 't heelal werd daaruit opgebouwd. Een monnik uit den tijd van Justinianus schreef een werkje //Typografie Christiane'', dat ten doel had eene nieuwe ketterij van zijn' tijd, het bestaan der tegenvoeters, te weerleggen. Hij vertelt dan; de aarde is een plat vlak in den vorm van een parallelogram, dat zich van 't 0. naar 't W. tweemaal zoover uitstrekt als van 't N. naar 't Z. Wij wonen op de benedenverdieping ervan. De tweede is van onze woonplaats gescheiden door 't firmament en is de woonplaats van de zaligen, de engelen enz. De aarde zelf is omringd door groote wateren. Cosmos putte hierbij klaarblijkelijk uit Genesis II : 4 en bouwde Zijne aarde verder op naar 't model van den tabernakel. Dat was nu wel heel aardig gevonden en 't ging een tijdlang goed. Toen de menschen evenwel de aarde omzeilden en de tegenvoeters in levenden lijve voor zich zagen, was 't uit. Copernicus kwam, Gallilëi, Heppler volgden, en hen volgde weer geologie. De kerkleer, 't gebouw, zoo kunstig ineengezet, kreeg geduchte bressen. Toen en dit is een andere reden van 't lang stand houden der noodlottige dwaling bovengenoemd in den uitersten nood, kwam de kerk met,de leer der //eeuwige verdoemenis?' Geloof of verga. Een dilemna van welks verschrikkingen in dien tijd wij ons bijna geen voorstelling kunnen maken. Ik heb eens eene vergadering van orthodoxe predikanten bijgewoond, waar de heeren zoo in een paar uur samen uitmaakten, wat men zooal gelooven moest om zalig te worden. Verder, dat ieder, die zich daarbij niet verkoos neer te leggen, voor eeuwig verdoemd was, o.a. ook ik, zwart schaap, onder de kudde. Toen we nu na afloop dezer stichtelijke samenkomst bij helderen maneschijn door het heerlijke winterlandschap huiswaarts keerden, onder vriendschappelijken kout en we op het punt stonden afscheid te nemen, vroeg ik een van hen: maar zeg mij nu eens, hoe ge een heden avond kunt zitten naast en gemoedelijk praten met iemand, dien ge voor //eeuwig verdoemd" houdt En het eenige antwoord, dat ik kreeg, was: //wel te rusten 1" Ja, zoo is het onder ons, maar in de Middeleeuwen was het anders. Tertuelianus, een kerkvader, zegt tot de geloovigen, om ze af keerig te maken van de Romeinsche tooneelvoorstellingen gladiatorengevechten enz.: Och, wat gaat gij toch kijken naar die kinderachtige dingen, ge zult hiernamaals veel schooner voorstellingen zien, koningen, die in de hel jammeren, de soldaten die de martelaren gedood hebben, brandende in het eeuwige vuur. Een ander, de bekende Thomas van Again°, vertelt: de zaligen zullen hun geluk te heerlijker smaken, als ze de smarten der verdoemden in de hel zien. En ik behoef u Dantes //Inferno" ' maar te noemen om meer van deze afgrijselijkheden in uw geheugen terug te roepen. Deze enkele staaltjes mogen volstaan om den vreeselijken ernst van de leer der verdoemenis in die tijden te doen kennen. Van die toekomst kon alleen de kerk den mensch redden. Geen wonder, dat wetenschap destijds in een slecht blaadje stond en hare dienaren vaak beschouwd werden als vazallen van Satan. Physica en geschiedenis bleken de oorzaken van twijfel en dat is zoo. gebleven tot op dezen dag. De Hervorming zelfs had geen juist inzicht in 't wezen van het geloofsleven en stelde geloof en weten op eene lijn. 't Modernisme van onzen tijd kwam, niet vrij te pleiten van onbarmhartig en eenzijdig optreden nu en dan, de ouderen onder ons zullen zich dat nog wel herinneren, maar toch ook edele liefde voor de waarheid en 't kwam er eerlijk voor uit: wat onwaar is, is waardeloos voor mijn geloof. Zoo ging het als een zuiverende stormwind door onzen tijd. De Godsdienstwetenschap breidde haar gebied uit en zoo is voor onzen tijd de taak weggelegd, aan te toonen, dat niet alleen de wetenschap het Geloof ongerept laat, maar dat het laatste zich hartelijk mag verblijden in den steeds toenemenden bloei van de eerste. * * De geloofsvoorstellingen zijn de taal des geloofs, de vormen, waarin het geloof zich zijne wereld af beeldt. Die vormen veranderen wel in overeenstemming met de voortgaande algemeene geestelijke ontwikkeling, maar, als alle poëzie, staan zij buiten het bereik der wetenschappelijke critiek. De geloofsvoorstelling is geen inbeelding, zij is werkelijkheid even goed als elke wereldkennis, maar gezien met een ander oog. B.v. iemand koopt een ring, om die te geven aan zijne verloofde.' Zoodra die ring zijne bestemming heeft bereikt, is het geen gewone ring meer voor de bezitster. Het is het symbool der liefde geworden. Voor den soldaat is het vaandel, waarbij hij optrekt, geen stuk zijde met een nummer of een naamcijfer, het is hem oneindig veel meer. Als het ontzinkt aan de machtelooze hand van den drager, staan er honderd anderen klaar om het fier te verheffen in de lucht. Het is het gesymboliseerde ideaal, waarvoor hij strijdt. Ons kind is een kind als ieder ander, maar voor ons ouders is het toch iets heel anders. Dat bedoel ik met de woorden: gezien met een ander oog. Terwijl de wereldkennis alleen de werkelijk- heid ziet, geeft het geloof ons de voorstelling: van wat er voor ons in die wereld leeft. 't Geloofsoog ziet anders dan microscoop en telescoop. De mensch heeft een ideaal van zedelijke grootheid ontdekt, niet in een boek, maar in deze, onze, werkelijke wereld, en 't heeft zich duidelijk aan zijn gemoedsoog vertoond, aanvankelijk omsluierd, maar later helder. Hij heeft gezien dat het er is en daarnaar meet hij Zijne daden af en spreekt van goed en kwaad. Hij weet ook, dat hij er aan gebonden is, als aan eene wet. Verder wordt het hem bewust, dat hij zich losgemaakt heeft van zijn vroeger leven, dat hij zedelijk hooger staat. Van hem kan men zeggen, de liefde Gods is in hem. Over hem komt een gevoel als rust na zwaren arbeid. Hij heeft eene andere werkelijkheid ontdekt. Hij veroordeelt de Wetenschap niet, hij zegent haar, om haar licht waarbij hij zijn nieuwe wereld heeft opgebouwd. Laat nu Wetenschap voortbouwen aan haar werk, zij deert hem niet; hoogstens veranderen de voorstellingen van zijn geloof, het wezen blijft hetzelfde. De geloofsvoorstellingen zijn het werk van verbeelding (niet van inbeelding). God op Zijn troon, de Engelen, de Vader in de hemelen, het Koninkrijk Gods, één kudde onder één Herder, 't is alles beeldspraak, waarvan veel overgenomen uit de middeneeuwen lof de heidenwereld. 't Protestantisme heeft er sommige van verbannen, de Madonna, de heiligen; niet meer overeenkomende met onze levensbeschouwing. Zoo verdwijnen oude en ontstaan nieuwe voorstellingen, 't geloof blijft in zijn wezen hetzelfde. Niemand kan met beslistheid zeggen, wie Jezus geweest is; ook van zijn persoon maakte Verbeelding zich meester; de Goede Herder, de Rechter, de Menschenzoon, de zoon Gods, zijn zoovele uitdrukkingen voor zedelijke idealen. Daar heerscht onder ons (hierover later meer) groote schuchterheid aangaande 't gebruik van Gods naam. Welke voorstelling moeten we ons van Hem maken? De een maakt er een persoonlijk wezen van omdat de persoonlijkheid de hoogste vorm van leven is, dien we kennen. Waarom wil ik niet spreken van een persoonlijk God? Omdat een persoon altijd is iets beperkts, wat op Hem niet van toepassing is. Ook van Hem kunnen we niet anders spreken dan in beeld en gelijkenis. Wie kent niet Vondels beeldspraak, uitgedrukt in zijne Engelenrei, _met dat heerlijke slot : Oneindig eeuwig Wezen. Van alle ding, dat wezen heeft, Vergeef het ons, o nooit volprezen Van al wat leeft of niet en leeft, Vergeef het ons en scheld ons kwijt, Dat geen verbeelding, tong noch teeken U melden kan. Gij waart, gij zijt, Gij blijft dezelfde enz. Zie, deze geloofsvoorstellingen zijn voor de Wetenschap onaantastbaar, zij hebben van hare critriek niets te duchten. Dus nogmaals; de vormen waarin Godsdienst zich uit, de geloofsvoorstellingen wijzigen zich en worden voortdurend zuiverder, hooger, maar één ding moet bij ons vaststaan de werkelijkheid van ons geloof, ook al spreekt liet in de taal der verbeelaing. Die werkelijkheid te vatten, er in te leven, ziedaar de groote geloofseisch. Waar zij verzinkt, daar wordt Twijfel een monster, dat ons zedelijk doodt. Over dien Twijfel en onze Geloofsverzekerdheid een ander maal. --- LAATSTE BERICHTEN. PARIJS, 30 Jan. De _Temps heeft van haar Haagschen correspondent een telegram ontvangen, luidende: Ik weet uit goede bron dat Kuyper's reis het terrein voor vredesonderhandelingen, te openen met goedvinden van het Engelsche ministerie, heeft voorbereid. De stap der Nederlandsche regeering is gedaan met instemming van andere regeeringen. De inhoud der Nederlandsche nota is nog onbekend. BRUSSEL, 30 Jan. In antwoord op de beweringen van de Daily Mail, betreffende oneenigheid onder de Boeren-leiders in Afrika en de gedelegeerden in Europa zegt de Petit Bleu: Wij kunnen opnieuw verzekeren dat volkomen eenstemmigheid heerscht tusschen de Boeren-regeeringen in Transvaal en Oranje-Vrijstaat, en hun gezanten in Europa en dat geen van beide over den vrede zullen onderhandelen voordat op alle punten overeenstemming verkregen is. LONDEN, 30 Jan. De verlieslijst van heden avond meldt dat kolonel du Moulin en acht minderen gesneuveld, en zeven manschappen, allen van het regiment uit Sussex, gewond zijn te Abrahamskraal bij Koffijfontein, op den 28en dezer. BERLIJN, 30 Jan. Als de Berlijnsche firma die indertijd paarden in Oost-Pruisen opkocht en verzond voor rekening van de Engelsche regeering, wordt thans G. W. Woltmann en Co. genoemd, die den titel voeren van hofleveranciers van den Duitschen Keizer en van de Koningin der Nederlanden. De regeeringsgezinde Post zegt: Zoo de Duitsche regeering zulke handelstransacties met Engeland al niet verbieden kan aan particulieren, dan moesten toch de bedoelde heeren reeds met het oog op de stemming onder de overgroote meerderheid van het Duitsche volk, en op hun eigen titel van hofleveranciers, dergelijke zaakjes niet aannemen. --- MARKTBERICHTEN. Leeuwarden, den 31 Januari 1902. VEEMARKT: enter- f 75 tot /. 85 67 Stieren } twenter- – 120 ~ – 185 12 Ossen – 185 ff .• 190 97 Vette Koeien – 200 a – 220 539 Melke en Kalf-Koeien – 135 – 210 27 Pinken 55 a – 60 78 Vette Kalveren – 20 a – 50 Graskalveren a – 70 Nuchteren dito – 8 ~ – 10 314 Vette Schapen – 17 – 21 233 Weid Schapen • 15 ij • 20 Lammeren – 89 Vette Varkens – 80 a – 85 93 Magere Varkens – 30 ~ – 35 389 Vette Biggen – 20 – 30 206 Speenvarkens – 6 v – Bokken en Geiten – ff – 3 Paarden -45 a – 75 Te zamen 2217 stuks vee. Vette koeien: Iste kwaL 28 tot 31 ct. p. 1/, kilogr. 2de 25 , 28 ff ff ff 3de 18 21 1, a a ff Stieren 22 h, 24 a a Vette Kalveren 35 ff 38 ff ff ff Schapen 21 ff 24 aij ij ff a Varkens 21 I, 22 a ff N Londensche Markt ~ 19 ff 20 II ff lu rundvee goede handel; veel Belgen; in wolvee stil; in varkens goed. Noteering van de Commissie f 50.50 BOTER: Boereboter f 51. Fabrieksboter a 49. á f 51. Aanvoer Boereboter 9 1/1, 9 'h, 2 1/,„. • Fabrieksboter 20 1/„ 12 '/„, 2/11. KAAS: Boere-Nagelkaas f f Fabrieks-Nagelkaas ff 24 31. Aanvoer 9959 K.G. ---