Nieuws onder de Zon. Ervaring of wetenschap. Wie heeft gelijk de boer of het boek? De boer, die de mollen vangt of het boek, dat den mol als zeer nuttig prijst. Dr. Ritzeina Bos zegt in het Friesch Weekblad: „De warmoezenier en in 't algemeen de tuinbouwer is soms genoodzaakt, mollen te vangen, wijl zij hem den grond in zijn bakken en op zijn bedden op kouden grond, geheel omwoelen en het jeugdige gewas, dat daar op staat, aldus ver- De landbouwer kan evenmin op zijne akkers, waar hij Vlas teelt, mollen dulden ; en ook op velden, waar suikerbieten, mangelwortels, koolzaad, karwij worden geteeld, doet de mol door zijn woelen soms schade. Maar op weiland is toch die schade niet van zoo groote beteekenis ; en het is toch niet zoo bezwaarlijk, de molshoopen, zoo noodig, te slechten. Op greidland, dat het eene jaar voor de weide, het andere jaar voor den hooioogst ~i,vordt gebruikt, kan men natuurlijk bij het grasmaaien last van molshoope.n ondervinden. De mol veroorzaakt ontegenzeggelijk soms last en schade. Dat men hein in tuinen, op vlasland, bij de dijken (waar zijn woelen gevaarlijk kan worden, daar hij op den duur de dijken ondermijnt) wegvangt, is noodig. Maar men late hein begaan overal waar het eenigszins kan. Dat de mol vele regenwormen doodt, is hem juist niet als verdienste aan te rekenen, want de regenwormen zijn ---- daargelaten dat zij soms kiemplanten, o. a. van bieten en uien, in hunne gangen trekken -- in 't algemeen niet schadelijk; en de rol, die zij als verbeteraars van den grond spelen, is hoogst belangrijk. Maar bij de enorme vgtrmeerdering der regenwormen is het van weinig beteekenis, dat er door de mollen een aantal worden opgegeten. Trots de aanwezigheid van vele mollen blijven de regenwormen op alle gronden, die voor hun leven geschikt zijn, in grooten getale bestaan. Ritnaalden schijnen de mollen niet veel te eten. Maar zij zijn wel degelijk van groot nut door de groote massa's emelten, engerlingen, aardrupsen, grasrupsen, die zij verdelgen, Daarom -- laat men den mol dáár dooden, waar het moet; maar laat men geen oorlog te vuur en te zwaard tegen hem beginnen, en hem dáár sparen waar het eenigszins kan." Vele menschen ineenen, dat alle vragen maar kortaf ragt ja of neen te beantwoorden zijn. Bier hebben wij een voorbeeld, dat ja en neen het goede antwoord is. Schadelijk soms, nuttig soms. Uit te roeien hier, te laten leven elders. Misschien, dat de praktijk van vele boeren al niet ver meer van deze theorie afwijkt. Vele mollen zijn de laatste jaren gevangen niet, omdat deze wroeters zooveel kwaad deden in het land, maar omdat ze goed moesten doen in de beurs der vangers. Drijvende Paleizen. Wij leven in een tijd van onbegrensde mogelijkheden. Dat blijkt ook uit de ontwikkeling van het stoombootwezen, In 1815 maakte een raderstoornboot de eerste reis van Amerika naai EngAand. Deze reis duurde 34 dagen en de zeilen moesten de machine vaak te hulp komen. Thans brengen de drijvende zeepaleizen de reizigers binnen vijf dagen van het ééne in het andere werelddeel. In het laatst van dit jaar zullen twee nieuwe booten van de White Star Line te Belfast van stapel loopen, die in grootte en prachtige inrichtingen allen anderen te boven gaan. De grootste der twee zal 860 voet lang en 92 voet breed zijn. De bemanning zal bestaan uit 800 koppen en er is plaats voor 5000 reizigers. In deze drijvende stad is een zweminrichtiO met duiktoestellen, er zijn drie café's, een palmentuin met glazen koepeldak, eetzalen voor 1000 personen, lifts etc. De grootste booten, die thans in de -vaart zijn, nemen als proviand mee p. in. 40 runderen, 800 schapen, 165 lammeren, 130 varkens, 12 kalveren. Men rekent dus niet op een druk vervoer van vegetariërs. Alleen het roer van de nieuw te bouwen schepen weegt 100.000 K.G. Men houdt zich nu alreeds in Amerika met de vraag bezig, hoe grbot de opvolgers dezer nieuwe booten alweder zullen worden. Men. zal ten slotte schepen krijgen, die zich zelfs in den .Atlantischen Oceaan even moeilijk keeren of wenden laten als een flinke praam in een nauwe opvaart. – Zwartjes. Zoo zouden wij de oude schaduwbeelden kunnen noemen, de zwarte portretten op witten achtergrond onzer grootouders, waarbij de omtrekken van het gezicht vaak mooi en juist getroffen waren. In die lijnen zat trouwens de kunst der zgn. silhouettensnijders. Het waren in letterlijken zin schaduwbeelden, de. schaduwen werden vastgelegd met zwart krijt; alleen meesters in de kunst knipten het beeld dadelijk naar de schaduw uit. Het oude wordt weer nieuw. In Duitschland en Oostenrijk komt de silhouet weer in eere. Tentoonstellingen van het zwarte kunstwerk worden gehouden. En ook in onze illustraties vindt men vaak allerlei figuurtjes en caricatuurtjes waarbij hoofdzakelijk de scherpe omtrek het doet en vaak heel raak. Trouwens in die oude silhouetten wordt vaak, wat in een kop zit, veel duidelijker en treffender weergegeven dan door de tegenwoordige verfijnde fotografieën. --- Uit Binnen- en Buitenland. Voorjaars-varia. -- fe Oranjewoud is een eksterpaan begonnen zijn nest te bouwen. Bij dr. J. v. Zanten, te Voorst, staat een perk met viooltjes in bloei. Te Benncbroek en Arnhem vertoonen zich thans, evenals in den winter 1883/84, troepjes spreeuwen. In Schoterland zag men verleden week een boer grasmaaien. Het gras was ongeveer 3 centimeter lang en zat er nog vrij dicht op. Te Stavenisse (Zeeland) heeft Zaterdag een jongen drie exemplaren van het genus „melolontha vulgaris", oftewel meikevers, gevonden. De diertjes waren te koop voor den billijken prijs van één cent per stuk! Te Opheusden (Gelden.) zijn de vorige week in een tuin reeds witte primula's geplukt. Ook is daar te zien een pirus japonica met knoppen en bloemen, welke Sierstruik anders eerst in April en- Mei bloeit. Op het land, behoorende bij de boerenhofstede, „Volharding", in den polder Eierland op Texel, is een leeitweiik-eitje gevonden. Snugger -- Twee reizigsters in den trein van Groningen naar Leeuwarden. „En hebt u al een bede reis achter den rug ?" vraagt deelnemend de oudste aan haar medereizigster, een dienstmeisje. „O vreeselijk, Wat 'n lange reis !" is het antwoord, „ik kom van Amsterdam en ik ga mijn familie le Leeuwarden opzoeken, maar ik heb het land aan die zeereis, ziet u, en daarom ben ik maar over Groningen gereisd !" De slaapplaatsen van boerenknechts. Te 't Zandt (Gr.) heeft de Boerenknechtenvereeniging in hare jongstgehouden vergadering hare aandacht gewijd aan den treurigen toestand der slaapplaatsen in vele boerderijen. Men was van oordeel, dat die slaapgelegenheden van den stal gescheiden behooren te worden. Vooral werd geklaagd over groote vochtigheid der legersteden en over hoofdpijn bij het ontwaken. Bevreemding werd uitgesproken, dat de Gezondheidscommissie nog nooit een onderzoek heeft ingesteld. Ook de dekbedden laten dikwijls te wenschen over; deze bestaan soms uit kunstmestbalen, omgeven door een katoenen_ ldeed. Hoewel van hoogerhand een onderzoek zal worden ingesteld, werd toch besloten de aandacht van de afdeeling 't Zandt der Groninger Maatschappij van Landbouw en Nijverheid op deze zaak te vestigen en haar te verzoeken middelen te beramen om op de beste wijze daarin verandering te brengen. Alcoholgebruik in Italië bij de schoolkinderen. -- De Societa Umanitaria te Milaan heeft een onderzoek in-4gesleld naar het alkoholgebruik bij schoolkinderen aldaar en is tot de ontdekking gekomen: dat niet minder dan 83.50 pct. van de hinderen alcohol gebruiken in verschillende vormen, 44.22 percent zelfs zuiveren alcohol. Van de ondervraagden, ongeveer 20.000 jongens, zijn 3200 onthouders (grootendeels wegens armoede der ouders), 1600 drinken wijn bij het eten (gewoonlijk een tot twee, in zekere gevallen int 8 en 9 glazen !). Buiten den maaltijd drinken 3100 kinderen nog wijn, 6430 ook likeuren en 3180 rooken. Bij de meisjes is de verhouding niet veel anders: 3033 zijn onthoudsters. 15470 drinken wijn bij het eten, 3425 gebruiken ook op andere uren van den dag een glaasje, 5649 laven zich aan likeuren en 1400 jonge schoonen bekenden blozend wel eens te veel gehad te hebben! Onderzoek naar het vaderschap. -- Bij de kamer van consultatie te Rotterdam heeft zich het eerste meisje aangemeld in verband met de nieuwe wet omtrent het onderzoek naar het vaderschap. --- KERKNIEUWS. Predikbeurten Zondag 16 Januari. DRAGTEN. Ned. Herv. Kerk. 's Voorin. 91/2 uur Ds. Aris. 's Avonds 61/2 uur Ds. Crousaz van Garijp. Doopsgez. Gem. van Dragten en Ureterp. 's Voorm. 9112 uur Ds. Wuite. Lokaal Eben-Haezer. 's Voorin, geen dienst. 's Nam. Kinderkerk. 's Avonds geen dienst. Chr. Ger. Gem. van Dragten en Ureterp. 's Voorm. 9 uur en 's nam. 2 uur preeklezen. (Donderdag 20 Jan., 's avonds 712 uur, Ds. Zuidersma van Steenwijk.) DRAGTSTER-COMPAGNIE. Ned. Herv. Kerk. 's Nam. 172 uur Ds. Rodenburg van Berguinerheide. Evangelisatie-lokaal. Geen dienst. (Vrijdagsavonds 61/2 uur L. Ekkelboorn, Bij belbespreking.) BOORNBERGUM. Ned. Herv. Kerk. Geen dienst. KOR.TEHEMIvIEN. Ned. Herv. Kerk. Geen dienst. ROTTE VALLE. Ned. Herv. Kerk. 's Voorin. 91/2 uur Ds. Crousaz van Garitp. Doopsgez. Gem. v. Rottevalle en Witveen. 's Voorin. 91/2 uur Ds. Heringa van Veenwouden. FIOUTIGEHAGE. Noord-Jeraël. 's Voorin. 91/2 uur P. v. d, Wende. SURHLUSTERVEENSTERHEIDE. Vrije Chr. Gem. zaal Bekkema. 's Voorin. 91/2 uur en 's nam. 2 uur H. Bakker. OPEINDE. Ned. Herv. Kerk. 's Voorm. 91/2 uur Ds. Meijer. NIJEGA. Ned. Herv. Kerk. Geen dienst. OUDEGA. Ned. Herv. Kerk. 's Voorin. 91/2 uur Ds. Rodenburg van Bergumerheide. Ned. Herv. Kerk. ROTTEVALLE, 14 Jan. Maandag werd door 30 van de 50 opgekomen stemgerechtigden tot predikant bij de hervormde gemeente beroepen Ds. P. Beijer te Sebaldeburen, 19 stemmen werden uitgebracht op Ds. Offerhaus te Eernewoude en 1 op Ds. Meijer. Als notabelen traden af G. v. d. Valk en G. Bosma. Uitgebracht werden 30 stemmen op G. Bosma, 28 op L. Landman, 19 op T. v. Dijk Azn., 18 op G. B. de Boer, 4 op G. v. d. Valle, 1 op B. v. d. Meulen, zoodat werd herkozen G. Bosma en gekozen L. Landman. SURHUISTERVEEN, 13 Jan. Bij de hervormde gemeente werden gekozen: L. v. d. Molen tot ouderling; W. Weening, diaken ; H. de Rui. ter, kerkvoogd; S. Kuipers en H. v. d. Wal, notabelen. --- Familiebericht Burgerlijke Stand. SMALLINGERLAND. Van 5-12 jan. Geboren: -te Dragien : Taeke z. van A. J. Sehurer en G. Koster; Jan z. van K. Held en H. Wagenaar; Lijkele z. van J. Feenstra en A. de Vries (gedom. te Beetsterzwaag) ; Sake z. van M. v. d. Sluis en H. Hoogeveen; Aaltje d. van S. Bijker en K. Veenstra. Overleden: te Dragten : Beertje Bruinsma 43 echtg. van Lukas Klarner ; Geert v. d. \Val 5 j. ; Zweitze Theunis van Veen 32 j. ; Baukje Keuning 31 j., eehtg. van Gerrit Gorter. OPSTERLAND. Van 4-10 Jan. Geboren: te Ureterp Metze z. van Meindert Geertsma en Jitske Klazema ; Anne z. van Date v. d. Pol en Grietje Marinus; te Wijnjeterp : Trijntje d. -van Oeds Weidema en Anna Bouma; te Terwispel : Fokje d. van Jeen de Jong en Saakje v. d. Dam. Overleden: te Beetsterzwaag: Hendrik de Herder 69 j., geh. roet Tjitske Hoekstra; te Ureterp : Gosse de Jong 71 j., geh. met Harmke Jansma ; Aukje Veenstra 18 j. ; te Duurswoude Janke Bakker 74 j., wed. van Jelle Mulder; te Bakkeveen : Hendrik Huitema 3 mnd. ; te Lippenhuizen: Lamkjen Siitzes v. d. Meulen 84 j., wed. van Abele Postma ; te Gorredijk : Popkje Prins 65 j., geh. met Aplonins Steltman. TIEDERKSTERADEEL. Van 30 Dec.-6 Jan. Geboren: te Oostermeer: Aalze z. van Tamme Hansma en Sijtske Siitsma ; Jinke d. van Fokke v. d. Kuip en Wijtske Hortsing ; te Garijp : Minke d. van Jan Kloosterman en Trijntje de Vries; Tienke d. van Pieter Postma. en Arijaantje Ringnalda ; te Bergum : Tjitske d. van Douwe Toonstra en Sibbeitje Hoekstra. Overleden: te Oenkerk Eetze Oostenbrug 74 j., eelitg. van Romkje v. d. Hoek; te Suameer Fokke Spoor 79 j., eelitg. van Janke Spoor; Sijbe v. d. Vegt 79 j., wedn. van Aukje Bloemhof. --- Rechtzaken. Rechtbank Heerenveen, 13 Januari. Houligehage. De 19-jarige bh'tje V. van Sorhuisterveensterheide had zich hedenmorgen te verantwoorden ter zake dat zij op 5 Dec. 1.1. den arbeider Frans de Ruiter te lloutigelia.ge met een mes heeft gestoken en bloedend verwond. De Ruiter stond niet ver van zijn woning te kijken naar een vechtpartijtje, toen plotseling bekl, op hem aanliep en hem met een mes in den rechterarm stak. Hiltje ontkende heden wat haar was ten laste iegd en twee getuigen á décharge trachtten aan te toonen dat zij onschuldig was, maar desniettegenstaande achtte de off. het bewijs geleverd en eischte 1 maand gevangenisstraf. Uitspraak Donderdag 20 Jan. a.s. Vonnissen: Domme de V. te Ureterp, wegens mishandeling van een dier in 't openbaar, f 10 boete of 20 dagen hechtenis; Harrit ir', te Oudega (Small.) wegens eenvoudige beleediging, f 3 boete of 6 dagen hechtenis ; Popke P. te Kortchemmen, wegens mishandeling, f 10 boete of 20 dagen hechtenis. --- Afloop publieke verkoopingen. Ten overstaan van den notaris Posthunnus te Dragten, zijn j.l. Dinsdag hij Hoekstra te Oudega, voor den heer T. K. Sibina, publiek finaal verkocht: Zeven perceelen wei- en bouwland gelegen in een kavel ten noorden van- en aan den grintweg te Oudega, en wel: 1. wefland, groot 0.32.10 H.A., voor f 604. 2. weiland, groot 0.69.00 H.A., voor 1754. 3. bouwland, groot 0.34.50 H.A., voor f 432, aan den heer J. van der Wal. 4. bouwland, groot 0.80.00 KA., voor f 659, aan den hee,- P. U. Tjeerdsma. 5. weiland, groot 1.16.90 H.A., voor f 965, aan den heer J. R. Kooistra. 6. bouwland, groot •0.93.70 11. A., voor f 455, aan den heer R. Kooistra. 7. weiland, groot 1.35.50 H.A.; voor f 856, aan den heer J. G. de Jong, welke koopers allen wonen te Oudega. --- MARKTBERICHTEN Leeuwarden, 114 Januari. 'f Veemarkt. ( 81 EnterAieren Twentersticren . . – 125 „ -26 29 Ossen – 170 „ – 18t; 118 Vette Koeien . – 263 540 Melke- en Kalf-koeien – 140 – 255 71 Pinken – 30 „ – 60. 137 Vette Kalveren . – 20 „ 50 Graskalveren . . . . – „ – 21 Nuchteren dito – 7 „ – 12 858 Vette Schapen – 20 „ 23 270 Weidschapen – 12 ~, 11 Lammeren – 297 Vette Varkens – 70 „ – 30 101 Magere Varkens – 30 „ – 40 411 Vette Biggen . . . . – 25 276 Speenvarkens – 5 „ – 18 Bokken en Geiten . – „ -- 8 Paarden – 75 – 100 3236 stuks vee te zamen. Vette varkens . . per 1/2 kilo 23 ct. tot 24 et, Lon.densche markt „ „ „ 22 „ „ 225 „ Voor zouters . „ „ „ 22 „ „ 23' „ Handel in rundvee behoorlijk goed. wolvee stadig. varkens fleurig. Boter. B oereboter Fabrieksboter – 54.50 á f --. Noteering van de Commissie Aanvoer Boereboler . • .6 '/A; 1 'ls; 1 „ Fabrieksboter 11 '/4; 12 'ls; lin; Kaas. Boere-Nagelkaas -- F abrieks-Nagelkaas . – 32,50 3 – Aanvoer 15393 kilo. Eieren. Per kilo f 1.025. Aanvoer .3200 kilo, --- Familiebericht ADVERTENTIEN. Ondergeteekende, niet in staat persoonlijk afscheid te nemen, wensclit vrienden en bekenden te Drachtster-Compagnie bij Lijn vertrek naar Boornbergam alle goeds. J. GROENEWOLD. Heden overleed onze gelicteL• !),Alteïen Zuster AUKJE, op den jeugdigen leeftijd van 18 jaar.• De bedroefde ouders: JACOB VEENSTRA WIKjE VEENSTRA--Popkema en kinderen. Seinden, 8 Jan. 1910. lieden overleed zacht en kalm onze innig geliefde Echtgenoote, Moeder, Dochter en Zuster BOUKJE M. KEUNING, op den leeftijd van 31 jaar en 1 maand. Namens de familie : G. GORTER. Drachten, 8 Januari 1910. Algemeene kennisgeving. Heden werd ons oud erhart diep getroffen daar het den Heere behaagde van ons wt'g te nemen onze jongste lieveling JAN, op den leeftijd van bijna 9 maanden. De verbondsbelofte zij ons tot troost. Folgere'n, 12 Januari 1910. MINTE DE JONG, FROUKJE DE JONG—v. d. Bii en Kind. --- Advertentie VASTIGHEDEN onder Dragten Boornbergum, Oudeca en Ureterp. Notaris VAN BLOM zal, ten verzoeke van Mr. P. D. POELSTRA, Notaris te Hotwerd, DINSDAG 18 JANUARI (inplaats van Zaterdag 15 Januari) 's nam. 2ii2 uur, bij VAN WEEMEN te Boornbergum, finaal verkoopen : A. voor den heer A. LANKHORST : 1. Een perceel HOOILAND, de 5 mad genaamd, ten noorden van en aan de Kletstervaat,- en ten oosten van en aan de Twintigmadsloo`' onder Dragten, groot 2.82.70. 2. Een stuk bemodderd•HOOlLAND ten nootden van en aan de Boornbergumervaart groet 2.51.10. 3. Een perceel HOOILAND ten 'noorden val: en aan den Hooiweg onder Oudega. de 2 ponde• maat genaamd, groot 0„93.30. 4. Een kamp WEILAND, de 2e kamp ten zuiden van den grintweg te Schnien, groot 1,91.25, thans in huur bij Liettwe S. Brouwer. B. voor den heer N. J. LANKHORST 5. Een perceel HOOILAND in zomerkriete te Goingahuizen, „de 6 Mad”, groot 3.23.60, in gebruik bij de erven Sjouke Altena. • 6. Een perceel HOOILAND aan de Goingahuistervaart, tegen het hiem van Zwaagstra, groot 0.57.00, het Mad genaamd. 7. Een perceel RIETLAND onder Boornbergum, groot 1.47.50. 8. Een perceel FIOOI- en RIETLAND f.-tan de Boornbergumervaart, „de Spijkerboor”, groot 8.85.30. Geboden op: A 1 f 1405 ; 2 f 2225 ; 3 f 779 ; 4 f 3500 ;85 f 4316 ;6 f 575 ;7 f 900 ; 8 f 75. Verkoopboekjes ten kanture verkrijgbaar. 130EREPLAATSJ'E aan de Noorderdwarsvaart. Notaris VAN BLOM zal Zaterdag 22 Ja‘ nuari 1910, 's tiara. 2 uur, bij IDS BERGSMA „ te Dragten veilen voor de erven JANNES L. VAN DER MOLEN: • a. Eene BOERENHUIZINGE en SCHUUR. met Wem, Hof •en bijgelegen Land, ten wesitii va en aan de Noorderdwarsvaart te Dragten, `drZitit . 3.04.30, in 4 pereeelen ; • b. Een kamp WEI- en een kamp BOUWLAND ten zuiden van en aan de Beenewtilc, ten oosten van de dwarsvaart aldaar, groot 2.28.40, in 2 pereeelen. Een en ander thans in huur bij Errii Jeens de Boer, en te aanvaarden 51‘1.aart. en 12 Mei 1910. Volgens verkoopboekjes. ---