Advertentie SMALLINGERLAND. Herstemming voor den Gemeenteraad. DE BURGEMEESTER DER GEMEENTE SMALLINGERLAND brengt, ter voldoening aan het voorschrift van het laatste lid van art. 55 der Kieswet, ter openbare kennis, dat ter vervulling van: vijf plaatsen in den Raad dezer gemeente, op Maandag den 14 Juli e.k., des voormiddags van 8 tot des namiddags 5 uur, eene herstemming zal plaats hebben. De candidaten in alphabetische volgorde zijn: Van den Burg, S. B. Dorenbos, W. G. Dijk, R. J. Jacobi, R. ,M. Kielstra, S. R. Steenhuizen, D. Van der Veen, K. E. Vonk, R. W. Art. 128 van het Wetboek van Strafrecht luidt als volgt: „Hij, die opzettelijk zich voor een ander uitgevende, aan eene krachtens wettelijk voorschrift uitgeschreven verkiezing deelneemt, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar." Dragten, den 8 Juli 1913. De Burgemeester voornoemd, A. BRUINS SLOT. --- Van den Wachttoren. Het is al weer los! De zes groote mogendheden van Europa geven jaarlijks voor hun legers en vloten 572 milliard uit. Wij kunnen ons geen voorstelling maken van zulke som. Wel begrijpen we, dat met zulk een kapitaal duizenden levens behouden kunnen worden. Doch wat is het verlies van deze milliarden gering vergeleken bij het verlies van menschenlevens in den oorlog zelf. In alle grootere plaatsen van Duitschland vindt men gedenknaalden, monumenten, waarin de namen der gevallenen van den Fransch-Duitschen oorlog zijn ingebijteld. Die gevallenen waren jonge mannen. Wij raken gewoon aan sterfgevallen; de doodsklokken maken vaak geen indruk op ons, maar wanneer een jongeling begraven wordt, dan is er toch eenige" bewogenheid. In den oorlog sterven de jongen als vliegen bij duizenden. En hoe sterven ze? Sommige worden krankzinnig van pijn op het slagveld, voordat ze sterven. Nu kunnen we eiken dag weer telegrammen lezen met cijfers van gevangenen, gewonden, gedooden, die in de honderden, straks in de duizenden loopen. En we vouwen de krant dicht en zuchten: 't Is toch erg! en daarmee uit. Zijn nu de millioenen, die in Europa als beschaafde menschen en als christenen den oorlog een gruwel achten, niet in staat, om het oorlogsvuur te doven op den Balkan? Het antwoord is er; de tweede Balkanoorlog is misschien nog niet in den diplomatieken vorm, maar wel in al zijn schrikkelijke werkelijkheid uitgebroken. Bulgaren beweren, dat de Serviërs den aanval begonnen zijn, Serviërs schuiven de schuld op de Bulgaren. Geen tusschenkomst van den Czaar heeft het onheil kunnen afwenden. De zaak zal uitgevochten worden; het gaat om het bezit van Macedonië, dat op Turkije veroverd is. Er is naijver bij de kleinere Balkanstaten op Bulgarije, dat, door den oorlog sterk en machtig geworden, licht een overheerschende positie in den Balkan zal zoeken. De oorlogsberichten zijn natuurlijk weinig vertrouwbaar. Het schijnt echter wel, dat Bulgarije door Servië en Griekenland teruggedrongen wordt. Men voorziet een korten maar heftigen oorlog, waardoor de macht van Bulgarije eenigszins zal worden gekortwiekt. De groote mogendheden zullen de Balkanstaten laten uitvechten; veel hangt nu af van de houding van Roemenië en Turkije, dat thans in zijn vuistje lacht en zeker van dezen broederkrijg zal zien te profiteeren. Chineezen, die zoo dwaas nog niet zijn. Wij zijn gewoon van rare Chineezen te spreken evenals van zwarte negers. Het Chineesche volk heet daarentegen bij hen, die het beter kennen dan wij, een volk van wijsheid en het is de laatste jaren wel gebleken, dat in dit reuzenvolk hervormingsdrang zit en dat het ontwaakte China helder uit zijn oogen ziet. In den Haag is thans bijeen een internationale opiumconferentie. De Chinees dr. Wu Lien Teh heeft daar meegedeeld, hoe China bezig is, de papavercultuur en het opiummisbruik tegen te gaan. In tien provincies van China wordt thans geen papaver meer verbouwd en volgens gesloten tractaat is de Engelsche regeering thans verplicht, den invoer van opium uit Britsch-Indië in het hemelsche rijk te beperken. De strijd tegen het opium in China is lang door dezen invoer, dien Engeland om de groote handelswinsten niet wilde nalaten, gedwarsboomd. Door een tractaat heeft Engeland echter de verplichting op zich genomen, den invoer kleiner te maken, naarmate er in China zelf minder papaver verbouwd wordt. De Chineesche regeering bestrijdt het opiumkwaad vrij wat krachtiger, dan vele Europeesche staten het alkoholisme en wij hebben waarlijk geen reden, op de rare Chineezen te smalen, die ons een les geven in de wijze, waarop een genotmiddel, dat een pest en een plaag is voor heel een maatschappij, moet worden bekampt. Misschien vinden de Chineezen ons wel rare Europeanen! De Sarikat Islam. Deze naam verwekt in Indië heel wat beroering en angst. Letterlijk beteekent hij de Islam-Bond. De inlandsche bevolking in onzen Oost belijdt voor een groot deel den Islam, den Mohamedaanschen godsdienst. De sterke vereenigingsdrang, die een der merkwaardigste teekenen is der Europeesche beschaving, begint ook onder hen te werken. Zij hebben grieven en verlangens en dit heeft geleid tot de stichting van de Sarikat Islam. Nu bestaat er bij vele Europeanen in Indië vrees, dat deze vereeniging eigenlijk samenzweerdersdoeleinden nastreeft en een algemeenen opstand tegen ons voorbereidt. Er heerscht daardoor onrust in de Indische samenleving en men wenscht, dat ons gouvernement het vuur zal uittrappen, voordat het gevaarlijk is geworden. Achter elke brutaliteit van een inlander, elk relletje, al heeft het ook niets te beteekenen, meent men het stoken van de Sarikat Islam te zien. Onzen Indischen onderkoning, gouverneur-generaal Idenburg, is op het gevaar gewezen, en hij heeft de verontrusten gekalmeerd. Hij ontkent, dat de beweging een revolutionair karakter zou dragen, en hij is ook niet van plan, haar te onderdrukken, daar dit slechts verzet zou uitlokken. Hij wil dan ook niet weten van bewapening der Europeanen tegen alle mogelijke gebeurlijkheden en acht een algemeene bewapening een veel grooter gevaar dan de heele Sarikat Islam, daar het vertoon van wapenen de inlanders maar onrustig zou maken. De gouverneur-generaal wil tegenover deze vereeniging van het bruine ras de oude raadgeving toepassen: Men vangt meer vliegen met stroop dan met azijn. De regeering zal de voormannen der beweging te vriend houden, hun raadplegen en door hun bemiddeling op de massa werken. Te Batavia gebeurt dit reeds en heeft de regeering door haar belangstelling het vertouwen der leiders gewonnen, met wie zij thans samenwerkt. Al beoogt de Sarikat Islam niet anders dan een betere maatschappelijke positie der inlanders, zij blijft niettemin een gewichtig verschijnsel. Ze is een uiting van de bewustwording der inlanders en hun ontwakend besef dat zij, de millioenen, door organisatie sterk staan. De tijd is voorbij in Indië, dat de inlander aan den weg neerhurkte, wanneer een orang blanda, een Europeaan naderde. De inlander begint zich te voelen en te voelen ook veel van het onrecht, hem eeuwenlang aangedaan. Er is heel veel staatmansbeleid noodig, om dit nieuwe leven onder de inlanders in goede banen te leiden. Onze taak in Indië is, onszelf overbodig te maken, het volk, dat bestuurd moest worden, op te leiden tot zelfbestuur. Dit is de grootsche roeping van Nederland in Indië, waardoor wij tevens veel goed kunnen maken, wat we tegenover haar misdeden. Wij hebben hier een eereschuld af te betalen. Indien we de Sarikat Islam heel minzaam met een kluitje in 't riet sturen zullen wij die vereeniging juist een gevaarlijk karakter geven. Door naar gegronde grieven te luisteren en de belangen der, inlanders te dienen, zullen wij daarentegen aan een geleidelijke ontwikkeling van het Indische volk kunnen meewerken. Daarom juichen wij het toe, dat de gouverneur-generaal tegenover de Sarikat Islam niet de revolver in de hand wil nemen, maar liever naar hartelijke samenwerking, gelijk hij zeide, zoekt met de leiders dezer merkwaardige organisatie. De auto in Indië. Indië is de wereld der groote afstanden; Indië is het rijk, waar zakenmenschen zoo vlug mogelijk moeten reizen; Indië is daardoor het land der tuf geworden. Zoo brengt elke stoomboot nieuwe auto's in Deli met zijn rijke tabaksplantages. In 1900 begon een Duitsche dokter daar, zijn patienten per auto te bezoeken. De inlanders waren eerst bang voor de kareta setan, den duivelswagen, maar wenden er even spoedig aan als de paarden bij ons. Doch al spoedig snorden er vele andere auto's over de eindelooze wegen van Deli. Voor de planters, die hun bezittingen inspecteerden, waren ze onmisbaar. Maar ook de oude inlandsche vorsten, waaronder schatrijke heeren zijn, kregen aardigheid in de duivelswagens. Het werd een weeldeding, waarin de een den ander trachtte te overtreffen. Chineezen verbonden autotochtjes aan hunne feesten; fatterige Oosterlingen zitten graag te pronk in hun dure, deftige auto. Maar ook onze ambtenaren kunnen er zich van bedienen voor hun werk en meer aan den eisch van v. Heutz voldoen: Het terrein in! Er wordt ook in Indië te veel van achter de schrijftafel geregeerd. De staat geeft nu renteloos voorschotten aan de ambtenaren, die zich een auto willen aanschaffen, en daar ze hun reiskosten in rekening mogen brengen, worden zij zoo zoetjes aan eigenaars der auto. Bovendien werkt men nu krachtig aan den aanleg en verbetering der wegen, want de auto stelt hoogere eischen dan de ossenkar. In den inlander zit een uitstekende chauffeur. Hij is vlug, behendig, sober en heeft genoeg zelfbeheersching voor het gevaarlijke werk. Er is een eigenaardig contrast in Indië gekomen door den Westerling, de natuur is daar veelal nog wild, onbesnoeid, maar door de oerwouden laat nu de auto haar schrille waarschuwende seinen hooren en boven de palmen steken fabrieksschoorsteenen uit. Vooral de steden zijn veel meer Europeesch, dan we ons voorstellen; alleen de tropenzon blijft dezelfde en blakert en brandt en doet ten slotte de meeste Westerlingen naar het hooge koude Noorden teruggaan. Een autoritje zal wel een heerlijke verfrissching zijn in de Indische hitte. De Fransche zwaluw. In de vliegsport staat de Fransche natie bovenaan. Of dit toevallig is? De Franschman houdt van bravoure, van stoute stukken, hij is roekeloos in zijn eerzucht, hij houdt van het buitensporige en geweldige en is dus een geboren vlieger. Er zit in eiken jongeling een Franschman en een jonge Franschman is dus als het ware een dubbele Franschman. De groote Fransche vlieger Brindejonc is slechts twintig jaar oud. Hij is de Napoleon der lucht, maar terwijl Bonaparte verslagen uit Rusland terugkeerde, bleef Brindejonc overal overwinnaar. Hij vertrok 10 Juni van Parijs, vloog over Warschau naar Peterburg, van Petersburg over Stockholm en Kopenhagen naar den Haag en van den Haag arriveerde hij 2 Juli weer in Parijs. Zoo legde hij 4860 K.M. af, de grootste luchtreis, die tot dusverre gemaakt is. Hij heeft met zijn reis willen aantoonen, dat het vliegtuig in de toekomst het snelste, veiligste en gemakkelijkste vervoermiddel zal worden. Zelf heeft hij ondervonden, dat het vliegtuig noch het snelste, noch het gemakkelijkste en allerminst het veiligste vervoermiddel is. Per trein en stoomboot kan men den afstand Parijs -Petersburg -Stockholm -Den Haag-Parijs vrij wat vlugger dan in drie weken tijds afleggen. De reis was zoo gevaarlijk, dat niemand zich zou hebben verwonderd, indien men ergens in de krant het opschriftje gelezen had, Brindejonc t. Hij heeft moeten vechten tegen den storm, rondgedraaid in de mist, uren gezeten in den kouden regen; van ons land had hij geen anderen indruk gekregen, dan dat het hier nat is. En zoo weinig makkelijk is deze wijze van reizen, dat de vlieger, als hij landt, de toejuichingen versmaadt en maar naar één ding verlangt, zijn bed. Nu is Brindejonc de afgod zijns volks, dat zich gevleid voelt door zijn stoutmoedige vlucht en zijn recht, om het beste vliegersvolk te zijn, verzekerd weet. Er is nog een ander vliegersvolk, dat de Fransche natie overtreft. Het vliegt zonder motor. Het buitelt door de lucht zonder gevaar van vallen. Het speelt in den storm. Het weet van geen vermoeidheid. Het is het internationale volk der zwaluwen, die zelfs Brindejonc nog een echten stumper en kruk vinden. Wie moet Schiedam sluiten? In verschillende gemeenten in ons land heeft men stemmingen laten houden over de vraag, of de alkohol niet, gedeeltelijk of geheel gebannen moet worden. De uitkomsten zijn bijna overal verrassend vijandig tegenover den alkohol. Hier en daar verklaarde zich een meerderheid van ongeveer drie vierden voor den eisch: Sluit Schiedam! Dit zijn echter nog maar proefstemmingen. In sommige landen hebben echter de mannelijke en vrouwelijke gemeentenaren de macht, om door zulke stemmingen den alkohol uit hun kring te bannen. Een commissie, door den Volksbond tegen Drankmisbruik ingesteld, heeft de vraag onderzocht, of dit stelsel voor local option (plaatselijke keuze) ook in onze wetgeving moet worden opgenomen. Het stelsel wordt thans toegepast door de Ver. Staten, Canada, Australië, Finland, Zweden en Noorwegen. Het is niet gemakkelijk, de werking van het stelsel in de practijk vast te stellen, omdat allerlei invloeden meewerken, om het drankgebruik te vermeerderen of te verminderen. Doch zeker is, dat de plaatselijke keuze in steeds wijderen kring een betere toepassing vindt. Volgens de tegenwoordige Drankwet kan in ons land nu reeds een gemeenteraad het aantal vergunningen verminderen en ze allen, met uitzondering van de oude vergunningen voor 1 Mei 1904 verleend en de societeits- en logementsvergunningen, opheffen. De gemeenteraden maken echter slechts zeer zelden van die bevoegdheid gebruik. Door de volksstemming komt de gezindheid der bevolking tegenover een maatregel tot verbetering van de volksgewoonten tot uiting. Er wordt belangstelling door gewekt in de drankbestrijding en de gemeenteraadsverkiezingen worden niet door de alcoholkwestie en het drankkapitaal beheerscht, wat wel het geval zal zijn, indien de gemeenteraden den sleutel, door de wet hun gegeven, om Schiedam te sluiten, gaan gebruiken. Onze Grondwet en Gemeentewet kennen echter het referendum, de volksstemming niet. De commissie wil dit bezwaar op deze wijze wegnemen. In de Drankwet worden bepalingen opgenomen, dat in een gemeente of deel eener gemeente volksstemmingen- gehouden kunnen worden met het doel tot vermindering of geheele opheffing van de verkoopplaatsen van bedwelmende dranken te geraken. Aan den uitslag van de stemming wordt het karakter gegeven van een beslissing aan de Kroon, die dan te beslissen heeft. Beter lijkt het ons toe, dat bij de Grondwetsherziening, die komende is, een bepaling wordt opgenomen, die het referendum voor deze aangelegenheid mogelijk maakt, opdat het volk niet adviseeren maar beslissen kan. Immers door de beslissing aan de Kroon, dat is aan den minister over te laten, zullen deze stemmingen toch weer licht een publiek karakter krijgen en de strijd tegen den akohol door allerlei politieke overwegingen vertroebeld worden, of omgekeerd de politieke strijd beheerscht worden door de leuze: Voor of tegen den borrel! De minister-crisis en de hooge hoed van Troelstra. Per draad werd Zaterdagmiddag den volke nog bekend gemaakt, dat Troelstra bij zijn bezoek aan de koningin een hoogen hoed droeg. Dit is een uiterst belangrijke médedeeling. Wanneer een socialist een kachelpijp opzet, is hij een getemde leeuw. Daarom ziet men den Duitschen soc.-demokraat, daar is immers het echte soort, altoos met een ballonpet, althans in spotbladen. De goochelaar weet uit een hoogen hoed van alles te voorschijn te brengen. Zoo goochelt men uit de officieele hoofddracht van Pieter Jelles zijn geneigdheid, om in den groenen zetel te gaan zitten. Er blijkt duidelijk uit, zoo meent men, geneigdheid naar hooge waardigheid. Die hooge hoed verkondigde den volke, dat de S. D. A. P. regeeringspartij gaat worden. Nu mr. Troelstra wijselijk zelf geen woord uitliet van zijn plannen en zijn onderhoud met de koningin, moet men zijn onderstellingen op dien fonkelnieuwen hoogen hoed maken. Of zou dat hoofddeksel niets anders bewijzen, dan dat mr. Troelstra er geen bezwaar in zag, zich te schikken naar de beleef dheidsvormen van den kring, waarbinnen hij voor 't eerst geroepen werd? ---