Advertentie (#),~ttarta272aiga,-- tain gDe eerste gezellin van den toorn is g gdwaasheid, de tweede berouw. SMALLINGERLAND. Aanbesteding. BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN SMALLINGERLAND wenschen bij gesloten briefjes aan te besteden: Het verven van onderscheidene panden, behoorende aan de gemeente Smallingerland. Het bestek ligt ter secretarie gedurende de gewone bureau-uren ter inzage. Inlichtingen zijn te bekomen bij den gemeentearchitect. Briefjes in te leveren ten gemeentehuize vóór of op Dinsdag 22 Augustus a.s., des morgens vóór 10 uur. Dragten, den 7 Augustus 1911. Burgemeester en Wethouders voornoemd, A. G. KIJLSTRA, L.-B. De Secretaris, FALKENA. Uitloting geldleeningen. BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN SMALLINGERLAND brengen ter openbare kennis, dat in hunne heden gehouden vergadering zijn uitgeloot de volgende aandeelen van geldleeningen : a. van de leening ad f 3700.—, aangegaan in 1908, die, genummerd 10; b. van de leening ad I 22000.—, aangegaan in 1908, die, genummerd 6; c. van de leening ad f 30000.—, aangegaan in 1909, die, genummerd 31, 66 en 107 en d. van de leening ad £5000.—, aangegaan in 1910, die, genummerd 5. Dragten, den 7 Augustus 1911. Burgemeester en Wethouders voornoemd, A. G. KIJLSTRA, L.-B. De Secretaris, FALKENA. OPSTERLAND. LOTING voor de NATIONALE MILITIE. BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN OPSTERLAND brengen ter kennis van belanghebbenden, dat de LOTING der in dit jaar voor de NATIONALE MILITIE ingeschrevenen zal plaats hebben op Maandag den 28 Augustus 1911, voor hen wier geslachtsnaam begint met een der letters A tot en met J en voor de overigen op Dinsdag den 29 Augustus d.a.v., telkens aanvangende des voormiddags 10 uur, in het GEMEENTEHUIS te BEETSTERZWAAG. Hij, die vermeent vrijstelling te kunnen erlangen wegens broederdienst, zal op Vrijdag den 8 September e.k., des voormiddags te 9 ure in het gemeentehuis moeten verschijnen, vergezeld van twee, bij den Burgemeester en ter goeder naam en faam bekend staande meerderjarige ingezetenen, die in staat zijn de vereischte getuigenis te kunnen afleggen. Beetsterzwaag, den 8 Augustus 1911. Burgemeester en Wethouders voornoemd, A. G. SMIJTER. De Secretaris, F. H. v. d. MEULEN. --- Nog eens de gebraden appel. Het was een Duitsch blad, het Berliner Tageblatt, dat meedeelde van een gepoften appel aan den boom. De vrucht was aan den zonnekant bruingeschroeid en tot een diepte van 11/2 centimeter volkomen week gebraden. Het was geen rotte of beursche plek, maar een waarachtig gevolg van de zonnehitte. Het verhaal vond geen geloof. Men schreef, dat appelen alleen in Luilekkerland gaar worden. Onze lezers weten, dat Drachten zulk een Luilekkerland is. Een deskundig man als de heer Ket staat er voor in. De groote pers meldt nu ook het wonder, dat „bij een ooftteler te Drachten aan de boomen appels hangens, die door de hitte gebraden zijn". Bij een temperatuur van ruim 90 gr. F. in de schaduw en vrij wat hooger in de blakende zon is zoo'n wonder inderdaad gebeurlijk. Maar een hoogst zeldzaam verschijnsel is het zeker wel, evenals de warme Vrijdag 28 Juli, waarvan wij onze kleinkinderen nog in geuren en kleuren vertellen zullen, hoe warm het toen was. --- BUITENLAND. Een lief land. 't Gaat er in Turkije Turksch toe. De jong-Turken, de hervormingspartij, die na de afzetting van sultan Abdoel Hamid, den grootmoordenaar, en de invoering van een grondwet, het bewind in handen hebben, zijn tot dusver niet gelukkig geweest. Herhaaldelijk vielen ministers, pogingen tot contra-revoluties ontbraken niet en herhaalde opstanden in Albanië en Arabië, die nog steeds niet bedwongen zijn, brengen telkens nieuwe zorgen. De Cretenzer kwestie rust een poos, maar de hoofdstad wordt onderwijl door twee ernstige vijanden geteisterd, brandstichting en cholera. De jong-Turken trachten op de oude wijze d. i. met barbaarsche en tyrannieke hardheid hun gezag te handhaven. In dat opzicht is Turkije allerminst door hen hervormd. Bij de jongste branden liet de opperbevelhebber Sjefket Pasja, een echte vuurvreter, de menigte, die van onlusten verdacht werd, met de blanke sabel de zee injagen, zoodat er meer den dood in de golven dan in de vlammen vonden. De brand brak, gelijk men weet, uit bij de feestviering ter herdenking der revolutie. Wie tijdens de ramp weigerde langer feest te vieren, werd met den krijgsraad bedreigd. 't Was dus niet precies een ongedwongen vreugde in Constantinopel. Er werden des avonds concerten gegeven doch zonder publiek. Maar muziek en pret moesten er zijn, ordineerde de overheid. Overal doorkruisen patroeljes te paard en te voet de stad tegen de brandstichters, die er volgens de officieele geruststellende berichten niet zijn. 't Is zeer waarschijnlijk, dat de jong-Turken zich met al deze moeilijkheden niet zullen kunnen handhaven. Dan zal de beurt wel zijn aan de gematigd-liberale partij om orde te brengen in den nagelaten warboel van den ouden sultan. Waarschijnlijk lacht deze in het paleis te Saloniki, waar hij nog steeds gevangen zit, in zijn vuistje. Zijn tegenstanders blijken al evenmin in staat om het kranke Turkije gezond te maken als hij, hoe hard ze den patient ook aanpakken. --- De concurrentie in ons spoorwegwezen. Er ligt voor het publiek een voordeel in de concurrentie van verschillende maatschappijen. Elk moet zien, zooveel mogelijk vervoer te trekken om winst te maken. Toen de S. S. de vacantiekaarten had ingevoerd, begon de H. S. M. al spoedig met de uitstapkaarten. Zorgt de S. S. voor een vlugge verbinding van het Noorden met Amsterdam en voor goed materiaal, dan mag de H. S. M. voor haar publiek, dat via Stavoren—Enkhuizen reist, niet ten achter blijven. Het nadeel is echter, dat het publiek er de dupe van wordt, wanneer de concurrentie zich niet of weinig doet gelden; voor kort liep er zoo van Harlingen naar Nieuweschans geen enkele sneltrein en nu nog maar een enkele over een gedeelte dier lijn. Ook wordt het spoorwegnet onoordeelkundig aangelegd, want het belang van het reizend publiek is niet altijd in overeenstemming met het belang der maatschappijen. Men moet vaak door een stad van het eene station naar het andere hollen om zijn reis voort te zetten, de aansluitingen van de treinen der verschillende maatschappijen zijn vaak allermiserabelst. Ook gaat er veel geld onnut weg, doordat elke maatschappij een administratie op eigen houtje heeft. Indien heel het spoorwegwezen verzorgd werd door den Staat, zou het publiek en ook de schatkist er bij profiteeren. Wij verkiezen exploitatie door den Staat daarom boven particuliere exploitatie. Drie jaar geleden is een Staatscommissie benoemd om de vraag te onderzoeken, of en hoe in het beleid betreffende spoorwegen verandering te brengen is. De commissie bestond uit 15 leden. Bij stemming werd invoering van Staatsexploitatie verworpen met 10 tegen 5 stemmen en exploitatie door één maatschappij aangenomen met 8 tegen 1. De versnippering van ons spoorwegwezen door meerdere maatschappijen werd dus afgekeurd. Hervorming is dus noodzakelijk geacht. Alleen verklaarde zich de meerderheid voor het brengen van heel het spoor wegwezen in de hand van ééne maatschappij, wat zeker al een groo te verbetering zou zijn, terwijl een derde zich voor volledige Staatsexploitatie uitsprak. --- Onrust in de havens. Nauwelijks is hier en daar de vrede hersteld, of nieuwe stakingen breken uit. In de haven van St. Petersburg hebben 12000 man het werk neergelegd. Zij eischen een werkdag van 9 uur en verhooging van loon. Ook vragen zij verbod van vrouwenarbeid in de havens. Waarschijnlijk zal zich de staking nog uitbreiden. Op de meeste schepen, die in de haven liggen, wordt niet gewerkt. Hetzelfde is het geval aan de Theems. Deze staking is ontstaan uit misverstand over de voorwaarden, waarop een paar week geleden de havenwerkers weer aan het werk zijn gegaan. De havenarbeiders vragen nu 40 cts. uurloon en 60 cts. voor overwerk. Men schat het leger der stakers op 25000 man. Daar booten met Argentijnsch vleesch aan boord niet gelost kunnen worden, bedreigt Londen een vleeschnood, zooals men nog niet eerder gekend heeft. Zeven wagenladingen met postpakketten voor Nieuw-Zeeland bestemd konden niet geladen worden en moesten naar het hoofdpostkantoor teruggevoerd worden. De arbeiders hebben geen weerstandskas, maar toch heeft hun generaal Benn Tillett goede hoop op de overwinning. Hij rekent ook op de weigering van de arbeiders in andere groote havenplaatsen o.a. Rotterdam om aan de schepen te werken, die van de Theems daarheen gezonden zullen worden. Zoo kan ook dit conflict zich licht uitbreiden en ook in Rotterdam de oeconomische oorlog weer uitbreken. --- De zedelijkswetten in werking. De nieuwe zedelijkheidswetten van minister Regout hebben ook strafbaar gesteld een der groote bedrijven uit het groote stadsleven, het bedrijf van den Souteneur, die parasyteert op de prostitutie van met hem levende vrouwen. Deze kerels helpen gewoonlijk een handje bij het berooven van hen, die zich met publieke vrouwen inlaten, zij lokken vreemdelingen naar verdachte huizen, zij bewijzen allerlei handlangersdiensten aan de ongelukkige vrouwen in haar triest en verachtelijk bestaan. Zulk een Souteneur, een jonge kerel van 22 jaar, is door de Rotterdamsche rechtbank veroordeeld. Hij leefde van het geld, dat een vrouw met ontucht verdiende. Zij betaalde alles. 's Nachts om één uur ging hij naar bed; 's morgens om elf uur stond hij op. Hij mishandelde soms de vrouw, van wier zonde hij leefde, en ging zich aan sterken drank te buiten. Geëischt werd tegen hem een straf van drie dagen hechtenis en drie jaar plaatsing in een rijkswerkinrichting. Alleen als deze voor hem ook een werkschool wordt en de man bereid is na zijn straftijd de handen uit te steken, en het drinken te staken, kan er nog iets van hem terecht komen. --- Indisch bijgeloof. In een Javaansche dessa bij Djoeja lag een steen, die 's avonds in een gouden poppetje veranderde. Tal van nieuwsgierigen kwamen den wondersteen zien. De meening ontstond, dat het merkwaardige verschijnsel de uitbarsting van een heiligen oorlog beduidde. De politie heeft toen den steen kort en klein geslagen, daar hij licht aanleiding kon geven tot een gevaarlijk oproer. Waarschijnlijk werd de steen door de dalende zon zoo belicht en gekleurd, dat men er met wat fantasie, en daar ontbreekt het den inlander niet aan, een poppetje in kon zien. Maar dat zoo licht de gedachte aan de prang Sabil, den heiligen oorlog, kon worden opgewekt, bewijst wel, dat er in den inlander wat kookt en gist. Ons gezag leeft bij de gratie van de onderdanigheid en vrees der inlanders. Als eens de millioenen door heel onzen Archipel opstonden, zou het met de macht der „Keumpenie" gauw gedaan zijn. --- Van den Wachttoren. BINNENLAND. Een vrouwelijke dominee. Er is zeker zelden zooveel notitie genomen van een proponent als van mej. A. Zernicke. Haar optreden wordt in alle bladen genoemd, en hoewel een preek gewoonlijk boven alle critiek der dagbladpers verheven is, nu wordt met vrijmoedigheid haar kanselwerk beoordeeld. Nadat Mej. Zernicke in de Doopsgezinde gemeente te Zutphen was opgetreden, schreef de N. R. Ct., dat spreekster haar hoorders niet geboeid had door nieuwe ideeën, veel minder door pracht van taal, maar dat haar preek logisch in elkaar gezet was en op klare wijze werd uitgesproken. Arme proponenten, als de wreede dagbladcritiek zich eens op uw eerstelingenwerk wierp. Uw goede naam zou weg zijn, voordat gij dien hadt. Wanneer men van u eens schreef, dat een gemeente u alleen uit nooddwang beriep, dat de keuze der gemeente haar laatste stuiptrekking is, zooals een minder welwillend beoordeelaar van het beroep van Mej. Zernicke naar Mensingaweer durft schrijven. Maar de proponent Zernicke moet alleen spitsroeden loopen, omdat zij een „zij" is. Van de mannelijke proponenten, de waarde van hun werk, den indruk van hun optreden neemt de krant minder notitie dan van een zuigeling, die een kan met kokende koffie leeg dronk en het onweer, dat ergens een hekkepaal raakte. Mej. Zernicke is niet, zelfs niet in ons land, de eerste vrouw op den kansel. De weinig galante en ridderlijke criticus van daareven spreekt van de godsdienstonderwijzeressen, niet-opgeleide personen die zich ingedrongen hebben, die in menige gemeente de herinnering nagelaten hebben van een totaal onverstaanbare preek of aan een oppervlakkig verward praatje of aan een bazige juffrouw. De waarheid is, dat menige manlijke predikant niet in de schaduw kan staan van dames als E. Knappert, M. de Favauge, Jac. Mossel e. a. En zeker staan de godsdienstonderwijzeressen boven de godsdienstonderwijzers, met wie men ze wegens gelijke opleiding moet vergelijken. Meer waar is het, dat de vrouw als predikant een moeilijker positie heeft dan de man, omdat in vele gemeenten vrees voor het buitengewone en gehechtheid aan de gewoonte een groote rol spelen. Inderdaad de vrouwelijke dominee zal met wantrouwen, tegenzin en geslotenheid door menigeen ontvangen worden. Dat de vrouw in het openbaar welsprekend en krachtig kan optreden, bewijst menige beweging met vrouwelijke spreeksters in onzen tijd. Het gevoelsleven is bij haar meestal rijker ontwikkeld dan bij den man; zij is gewoonlijk ook meer religieus aangelegd en daardoor als voorgangster in de godsdienst zekerlijk geschikt. Toch ontveinzen wij ons niet, dat er bezwaren zijn tegen het predikantschap der vrouw. De kansel vraagt maar één uur in de week den predikant. Zal de vrouw voor het andere werk geschikt zijn? Zal zij zich in allerlei omstandigheden zoo vrij en ongedwongen kunnen bewegen als de man? Zal zij vooral als jonge vrouw zich zoo geheel kunnen geven, zoo intiem kunnen omgaan met oudere catechisanten als de man dit kan doen? En als zij huwt, geldt dan nog niet veel sterker het bezwaar, dat niet ten onrechte tegen de gehuwde onderwijzeres wordt ingebracht, dat men niet twee heeren dienen kan: school i. d. kerk en eigen gezin? 't Is om die redenen, dat wij niet gelooven in een groot aantal vrouwelijke predikanten in de toekomst, ook al erkennen wij gaarne haar geschiktheid en talent voor het kanselwerk. Wat niet zeggen wil, dat wij de uitsluiting der vrouw van dit ambt door alle kerkgenootschappen met uitzondering van het zeer vrijzinnige Doopsgezinde goedkeuren. Wij zouden aan de vrouwen een kans willen geven; misschien dat onze bezwaren in de praktijk wat meevielen en er even voortreffelijke vrouwelijke predikanten kwamen als er nu reeds dames onderwijzeressen, artsen en juristen zijn. Ondertusschen ontving mej. Zernicke reeds haar tweede beroep en wel naar Baard. Als de mannelijke proponenten haar maar niet als onderkruipster gaan beschouwen. ---