Plaatselijke Berichten. DRACHTEN. Door eenige ingezetenen zullen dezer dagen ernstige pogingen in het werk worden gesteld tot oprichting van een „Vereeniging voor Vreemdelingenverkeer". Men acht het tot stand komen van een zoodanige vereeniging thans vooral noodig, nu onze plaats in een stadium van bloei verkeert, waarin het van belang is, de buitenwereld meer bekend te maken met hetgeen zij biedt aan natuurschoon als anderszins en met haar ligging vlak bij het mooiste boschrijkste gedeelte van Friesland, terwijl aan de andere zijde de maatregelen om het bezoek aan Drachten voor vreemdelingen aantrekkelijk te maken (o. a. door verfraaiïng, door verbetering der verkeersmiddelen, verbetering van het hotelen pensionwezen, organiseeren van zomerfeesten enz.) krachtiger dan tot nu toe geschiedt, kunnen worden aangevat. De voorbereiding der maatregelen om tot oprichting van genoemde vereeniging te komen, is opgedragen aan een commissie, bestaande uit de heeren J. E. v. d. Meulen, R. de Vries en F. W. Comello. De verkoop van het weldadigheidsbloempje, ten bate der tuberculosebestrijding, is voor de gemeente Smallingerland bepaald op Woensdag 26 April a.s. 3000 bloempjes moeten aan den man gebracht worden. Het bestuur der Vereeniging tot Hulp aan Minvermogende Tuberculoselijders heeft weder een 36-tal dames bereid bevonden, die taak gezamenlijk op zich te nemen. Moge de opbrengst hooger zijn dan vorige jaren. Dat mag immers verwacht worden, nu de inkomens onzer gemeentenaren dit jaar in doorsnee zooveel gestegen zijn? Het geld wordt besteed om veel leed te verzachten of weg te nemen. Op initiatief der „Drachtster Kaatsclub" alhier is thans het voormalige kaatsterrein achter den heer Hijlkema te Noord-Drachten geheel gehuurd als sportterrein. Het terrein zal worden afgezet, zoodat een gedeelte disponibel komt voor de kaatsoefeningen, terwijl het andere gedeelte zal worden gebruikt door de gymnastiekvereenigingen „Hercules" en „U. d. I." Na een Woensdagavond gehouden onderlinge bespreking is alhier opgericht een vereeniging van groentenhandelaren, genaamd „De Eendracht". Alle hier gevestigde groentenhandelaren, niet-kweekers, traden als lid toe. De vereeniging stelt zich ten doel de benoodigde groenten coeoperalief in te koopen, zoowel aan de markt als van particulieren. Als bestuursleden werden gekozen de heeren S. Veltman en Joh. de Vries, respectievelijk voorzitter en secretaris-penningmeester. Benoemd als inwonende naaivrouw in het verplegingshuis van Engwirden te Heerenveen mej. A. Tj. Huisman van Drachten. Het bouwen van een veldwachterswoning te Bakkeveen is voor j' 2445 gegund aan T. Pal en A. Zaagstra alhier. SMALLINGERLAND. Aan het herhaliugsonderwijs, cursus 1915-1916, werd in deze gemeente door 150 leerlingen deelgenomen, n.l. door 97 jongens en 53 meisjes, verdeeld alsvolgt: Oudega: 12 j. en 12 m.; Dr.-Compagnie 10 j. en 8 m.; de Wilgen 6 j. en 4 m.; Houtigehage 7 j. en 5 m.; Drachten (Noorderdwarsvaart) 11 j. en 5 in.; Drachten 25 j. en 7 m.; Boornbergum 8 j. en -9 m.; Nijega 3 j. en 3m. en Opeinde 15 jongens. UIT DEN OMTREK. 't Trekt wel de aandacht, dat er thans zooveel maden worden verkocht. 't Hooi is immers zoo duur en wie maden heeft, al is 't maar een bunder of drie, heeft uit de huren een flink bestaan. Zoo is het thans. Maar zal 't zoo blijven? Vrij zeker niet. Als de vrede komt, zullen de buitengewoon hooge melkprijzen weer dalen en ook het hooi goedkooper worden. Maar de steeds toenemende veestapel zal het hooi toch op hoogen prijs houden, zegt men misschien. Ook dat is zeer de vraag. Onze veestapel is er in den laatsten tijd niet op vermeerderd en zal waarschijnlijk over een of twee jaren niet zoo sterk zijn dan thans. Er zal hoogstwaarschijnlijk een val komen in land-, hooi- en veeprijzen en 't staat te vreezen, dat veel kleine veehouders, die thans duur huren en koopen, daarbij te gronde zullen gaan. SURHUISTERVEENSTERHEIDE. Zooals bekend, heeft de woningstichting Achtkarspelen in de heidestreken een aantal nieuwe woningen gebouwd. De woningen zijn zeer goed, doch er moet huur van betaald worden. En hieraan schijnen velen zich niet te kunnen gewennen. De „sterke arm" kan hen dan wel tot ontruiming dwingen, doch daar zijn ze ook al niet erg bang voor. „De gemeente moet ons toch opbergen", zeggen ze. Daarom zal hier nu, nabij de Speklaan, een gebouw voor dakloozen verrijzen. Vier kale muren zonder uitzicht en 't licht van boven, een deur om uit en in te gaan, ziedaar alles. 't Is volstrekt geen aanlokkelijk thuis en juist dat doet velen besluiten er buiten te blijven en beter op de huur te passen. ORANJEWOUD. Donderdagmorgen geraakte het span paarden van den veehouder T. alhier op hol. In vliegende vaart ging 't het dorp Katlijk in. Bij de dorpsherberg aldaar vloog het eene paard door het zijraam, het andere door het voorraam van de gelagkamer. Beide ramen werden met roeden en al verbrijzeld. De paarden kregen wonden aan den kop, doch geen ernstige. --- Gemeente Smallingerland. Verslag van de Raadsvergadering op Dinsdag 11 April 1916, 's namiddags half drie. Tegenwoordig 13 leden; afwezig de heeren J. M. Houwen en J. G. Veenstra, Voorzitter de heer A. Bruins Slot, Mededeelingen van B, en W, Brug in den Tiekeweg. — Adressen om salarisverhooging, — Ontslag W. v. d. Berg te Dr.-Compagnie als klokluider. Naar aanleiding van de in de vorige vergadering door den heer Poppema gemaakte opmerking hebben B. en W. aan den architect een onderzoek opgedragen. Deze rapporteert, dat de brug, die voor eenige jaren is vernieuwd, behoudens eenige kleinigheden nog in goeden staat verkeert. B. en W. zijn voornemens aan kerkvoogden der N. H. Gemeente te Nijega, aan wie deze brug behoort, te verzoeken eenige verbeteringen aan te brengen. Deze mededeeling wordt voor kennisgeving aangenomen. Bij de rondvraag zegt de heer POPPEMA, dat hij toch meent, goed gedaan te hebben, de aandacht van B. en W. op de brug te vestigen. Na het verzenden der agenda zijn nog ingekomen de volgende adressen: a. van G. de Vries, brugwachter bij de hoofdbrug te Drachten, met verzoek het in de vorige vergadering in handen van B. en W. gesteld adres om salarisverhooging niet te behandelen bij de begrooting 1917, maar, gezien de aan andere ambtenaren toegekende of in overweging zijnde verhoogingen, terstond te behandelen en hem alsnog eenige verhooging toe te kennen; b. van R. Wibbelink, gemeente-architect, om zijn salaris, gezien de in de vorige vergadering genomen beslissing en op grond dat zijn jaarwedde ten achter staat bij ambtgenooten van andere gemeenten, te verhoogen; c. van de secretarie-ambtenaren, met verzoek om, nu de belooningen van de gemeentereinigers zijn verhoogd en onlangs door een naburige gemeente voor hun collega's een regeling is gemaakt, waarbij die van deze gemeente ver achterstaat, hun jaarwedden te verhoogen; e. van den concierge in het gemeentehuis G. Visser om zijn salaris te verhoogen, aangezien de werkzaamheden steeds toenemen en ook de belooningen van de reinigers zijn verhoogd; f. van het personeel der gasfabriek om hun salarissen met het oog op de tijdsomstandigheden te verhoogen. De VOORZITTER. Het in de vorige vergadering uitgebracht advies van B. en W. is op al deze adressen toepasselijk. Wij hebben geen bezwaar ze terstond in behandeling te nemen. De heer BOS. Ik kan mij begrijpen, dat al deze ambtenaren met adressen om verhooging komen naar aanleiding van hetgeen hier in de vorige vergadering is gezegd bij de behandeling van het adres van de gemeente-reinigers, waarvan de belanghebbenden het verslag in de .,Dragtster Courant" hebben gelezen. Maar om den goeden gang van zaken acht ik het toch beter deze adressen aan te houden. Wanneer wij thans een beslissing nemen, zal dat voor allen waarschijnlijk op een teleurstelling uitkomen. De financieele toestand is van dien aard dat, als wij weten welke kosten ermee gemoeid zijn en hoe die kosten gedekt zullen worden, een behandeling in de volgende vergadering er allicht toe kan leiden, dat tot betere bezoldiging van een of meer categorieën dezer ambtenaren kan worden besloten, De VOORZITTER. Van wien wenscht U een berekening van kosten; van B. en W. is die niet te wachten. De heer BOS. Dan zal een ander dat misschien wel willen doen, De VOORZITTER, Die kosten zijn gemakkelijk te berekenen. Verhoogt men b.v, deze ambtenaren, evenals de gemeentereinigers met f 1 per week, dan wordt dat voor de Vries f5O, voor den architect ook f 50, de secretarie-ambtenaren ieder f 100 wordt f 400, de agenten ieder f5O wordt f 300, Visser f 50. De heer STEENHUIZEN. Wat ik in de vorige vergadering voorzien heb is nu gebeurd. Hoewel ik graag geloof, dat de ambtenaren met hun tegenwoordige bezoldiging zeer veel moeite zullen hebben om rond te komen, sta ik nog op 't standpunt, dat duurtetoeslag oneindig beter is omdat men nu niet kan voorzien, of het salaris bij terugkeerende normale tijdsomstandigheden voldoende is. Wanneer alles voor vast wordt toegestaan, is men 't voorgoed kwijt. De laad zit nu wel wat met deze adressen. De heer VAN DER VEEN. Ik ben het eens met den heer Bos om de adressen in de volgende vergadering te behandelen, maar dan dienen B. en W. met hun advies te komen. De VOORZITTER. Ons advies is u bekend uit de vorige vergadering. Wat mij betreft, wil ik hier verklaren, dat B. en W. in de vorige vergadering in een ondoordacht oogenblik verkeerd hebben gedaan, verhooging voor te stellen. Ik zeg dit namens mijzelf. Wij hadden toen beter gedaan om, waar de salarissen op 1 Januari waren herzien, ons standpunt vast te houden. Het advies van B. en W. kan dus kort zijn: alle adressen af te wijzen. De zaak met de gemeentereinigers werd beheerscht door vraag en aanbod en dat heeft ons parten gespeeld. Wij voelen er niets voor, de adressen aan te houden. Mijn advies is dus om de zaak direct af te doen en alle adressen af te wijzen. De heer BOS. Als het zoo staat dat wij in de volgende vergadering geen pre-advies van B. en W. kunnen verwachten, zou ik persoonlijk (ik heb met mijn geestverwanten geen overleg kunnen plegen) voor alle adressanten een verhooging van f5O willen voorstellen. Het zijn alle categorieën, die te lijden hebben van de oorlogsmisère en buitendien voeren bijna allen aan, dat onze gemeente in salarieering achterstaat. Ook de financieele toestand waarin de gemeente op 't oogenblik verkeert, geeft mij vrijheid, deze verhooging van f5O voor te stellen. Het voorstel om de adressen aan te houden, trek ik in, nu ik zie aankomen hoe de zaak zal afloopen. De heer IJTSMA. De heer Bos haalt de betere financien aan in verband met het hoogere belastbaar inkomen. Maar dat kan misschien een volgend jaar wel eens anders wezen, aangezien het vorig jaar groote oorlogswinsten zijn gemaakt. Daarom zal ik tegen het voorstel Bos stemmen, De heer VONK. Met het voorstel Bos kan ik meegaan, maar ik zou toch liever de beslissing aanhouden, Als dit geschiedt, kunnen wij nagaan welke ambtenaren wel en welke niet of weinig verhooging noodig hebben. Deze adressen komen als 't ware uit de lucht vallen en wij zijn geheel onvoorbereid. Ik stel voor de zaak aanste houden. De heer DE BOER. Uit de adressen valt op te maken, dat zij grootendeels zijn ingediend naar aanleiding van de salarisverhooging der reinigers. Hieruit blijkt, dat het voorstel Bos niet deugt, omdat de salarisverhooging der reinigers, zooals door den Voorzitter terecht is opgemerkt, door „vraag en aanbod" werd beheerscht. Daarom zal ik voor het voorstel van B. en W. stemmen. De heer LAMMERS. De adressen zijn plotseling gekomen, zoodat de gevolgen thans niet te overzien zijn. Misschien is het wel beter ze alle af te wijzen, maar misschien zijn er bij, die voor inwilliging in aanmerking komen. Het lijkt mij daarom beter toe de beslissing aan te houden en daarom ondersteun ik het voorstel Bos, De VOORZITTER. Er zijn dus drie voorstellen: dat van B. en W. om af te wijzen, het voorstel Bos om f5O verhooging te geven en dat van Vonk en Lammers om de adressen aan te houden. Dat van B. en W. is van de verste strekking en zal ik dus het eerst in stemming brengen. Het voorstel van B. en W. wordt in stemming gebracht en aangenomen met 8 tegen 5 stemmen, Tegen stemmen de heeren Algra, Vonk, Lammers, Bos en Popperna. Nog is ingekomen een verzoek van Wieger van den Berg te Dr-Compagnie om eervol ontslag met ingang van 15 Mei a.s. als klokluider aldaar. Op voorstel van B. en W. wordt besloten het gevraagde ontslag te verleenen onder dankbetuiging voor de langdurige in die betrekking aan de gemeente bewezen diensten. Wijziging gemeentebegrooting 1916. Bouw nieuwe bruggen, — Aankoop rogge, Op voorstel van B. en W. wordt besloten op de begrooting 1916 te verhoogen de uitgaafposten; bouw van twee nieuwe bruggen te Drachten met f9400 (van f 12000 tot f 21400), en aankoop rogge met f 10,000 (van f30.000 op f40.000); de ontvangposten: geldleening voor diverse werken met f9400, opbrengst roggeverkoop met f 10.000. De balans zal dan in ontvang en uitgaaf worden f301.536,11. Verordening tot regeling der onderwijzersjaarwedden, (Zie voor het voorstel van B. en W. het vorig nummer,) De VOORZITTER. B. en W. wenschen uit de concept-verordening terug te nemen art, 7 (handelend over de onderwijzeressen in de nuttige handwerken) en dit bij afzonderlijke verordening te regelen. Tot zoolang blijft de thans bestaande regeling van kracht. De algemeene beschouwingen worden geopend. De heer VAN DER VEEN. Ik heb het aangenaam gevonden in het voorstel van B. en W. te lezen, dat het vette jaar het kohier van den hoofdelijken omslag had doen stijgen. Tegen de nieuwe regeling op zich zelf heb ik niets, ik gun het den onderwijzers best, maar het zal ,f 5000 per jaar moeten kosten en dit is een belangrijke som. Mijn vraag is: geeft het rijk hierin ook subsidie? De VOORZITTER. Neen, de bijdrage van het rijk is onafhankelijk van deze verhooging. Komt de door de regeering in uitzicht gestelde regeling, dan krijgt de gemeente misschien een hoogere bijdrage. De heer VAN DER VEEN. Dit bedrag wordt dus genomen uit de gemeentekas. 't Is een groote som, wij weten niet hoe de gemeentt het volgend jaar voor zal staan. Dan is er nog iets. Het is ons anti-revolutionairen moeilijk voor dit voorstel te stemmen. Ik zal niet zeggen dat ik tegen zal stemmen, maar het is wat hard. Dit meerdere geld wordt bijeengebracht door bijna alle gemeentenaren, ook door hen die voorstanders zijn van bijzonder onderwijs en dus niet van de regeling proiiteeren. Wij willen ons eigen onderwijs en moeten bijdragen in de kosten van het openbaar onderwijs, In Smallingerland gaan naar ik meen 900 kinderen op de bijzondere en 1200 op de openbare scholen. Een groot aantal kinderen zal hiervan dus niet profiteeren. Rechtsgelijkheid is er niet; was die er, dan zou de zaak in orde zijn. Ik ben een voorstander van goed onderwijs en dit brengt mee, dat aan de onderwijzers een goede belooning moet worden gegeven. Dit is ook ons beginsel. Ook bij onze scholen wordt dikwijls geklaagd over te lage bezoldiging van personeel. Wij kunnen echter niet meer betalen, •en toch moeten wij tot deze verhooging bijdragen. Dat wil wat zeggen voor ons als anti-revolutionairen. Ik heb gemeend dit hier in 't midden te moeten brengen. Begonnen wordt met de artikelsgewijze behandeling. (Art, 1 regelt de aanvangssalarissen, die voor de hoofden in 't algemeen met f 150 en voor de onderwijzers van bijstand met f 50 worden voorgesteld te verhoogen.) De VOORZITTER deelt mee, dat het aanvangssalaris van het hoofd van school I door H. en W. voorgesteld wordt niet op f 1300 zooals in het ontwerp staat, maar op ,f 1400. Dit is steeds hun bedoeling geweest. De heer Bos heeft een amendement ingediend, waarbij het aanvangssalaris der onderwijzers wordt gesteld niet op f 650 maar op f 675. De heer IJTSMA. Het salaris van het hoofd van school I bedraagt thans f 1800 naar ik meen; hoe hoog wordt het volgens de nieuwe regeling? De VOORZITTER, f 2050. De heer LAMMERS. Ik stel voor, art. 1 het laatst te behandelen; de ingediende amendementen kunnen van invloed zijn op het eindsalaris en wij kunnen hiermee rekening houden. De heer BOS. Ik voel veel voor het voorstel Lammers. Het eene zit vast aan 't andere, vooral bij mijn amendementen betreffende toelagen voor akten, tegemoetkoming huishuur enz. Ik zou ook nog graag mijn amendementen in hun geheel willen toelichten. Dit lijkt mij noodig omdat 't eene nauw in verband staat met 't andere. De VOORZITTER geeft hiertoe gelegenheid. De heer BOS. Het voorstel kwam voor ons en velen met ons geheel onverwacht. Ik moet eerlijk zeggen dat het mijn sympathie heeft en geloof gerust te mogen zeggen dat het bij velen uwer sympathiek zal zijn. Dat het noodzakelijk was met verhooging te komen, releveeren ook B. en W. in hun voorstel. Wij hebben ons steeds op 't standpunt geplaatst, dat gezorgd moet worden voor het op een goed peil staan van de salarissen der onderwijzers. Daarvan profiteert het kind, de school en als gevolg daarvan ook de gemeente. Ik moet evenwel er aanmerking op maken, dat B. en W. ons raadsleden zoo weinig tijd hebben gegeven om een ernstig voorstel als dit goed te bestudeeren. Ik meen te mogen zeggen dat wij de zaak ernstig hebben opgevat en onze amendementen hebben ingediend los van persoonlijke kwesties; wij hebben alleen het belang der gemeente op het oog gehad. Bij art. 1 stellen B. en W. voor, de salarissen van de hoofden van scholen I en II en die van de overige scholen f100 te doen verschillen. Daartegen hebben wij geen bezwaar. Later zeggen B. en W. dat niet overeenkomstig hun bedoeling voor het hoofd van school I f 1300 was geplaatst, dit moest zijn f 1400. Ik heb nog met geen enkel woord gehoord waardoor die vergissing heeft plaats gehad. Ik meen dat het oorspronkelijke bedrag voldoende is. De salarissen der onderwijzers zijn van dien aard, dat een belangrijke verhooging noodig is. Wanneer wij het ernstig met de onderwijzers rneenen, dan weten wij dat op hen een groote verantwoordelijkheid rust. Het hoofd heeft behalve zijn klasse ook de administratie te voeren. Hiervoor een meerdere belooning te geven is billijk. Wanneer wij echter daar tegenover stellen de salarissen van bekwame onderwijzers met dezelfde of meerdere bevoegdheden, dan is het verschil te groot en bij het ontwerp wordt het later nog vergroot. Wij hebben getracht dit verschil terug te brengen door de onderwijzers omhoog te schuiven, Ons voorstel is een aanvangssalaris van f 675 niet meerdere verhooging van f 25 bij 8-, 11- en 14-jarigen dienst, waardoor het eindcijfer f 1050 wordt, In elk bedrijf gaan de eischen omhoog, elke organisatie is op 't °ogenblik aktief inzake opvoeren van bonen. Ik meen dat wij in den onderwijzer kunnen zien een nuttig lid der maatschappij. Wij kunnen van hem in 't maatschappelijk leven wat meer vragen en hem hoogere eischen stellen en zij moeten dus ook in maatschappelijk opzicht mee kunnen komen en een voorbeeld kunnen geven, De verplichte taal-akten willen B. en W. van f 200 op ,f 250 brengen, evenals thans voor de verplichte hoofdakte geldt. Wij willen dit bedrag terugbrengen op f2OO. Het rijk geeft ook f2OO, Wij moeten zorgen dat de salarisregeling zoo goed is, dat die extra f5O niet noodig is. Het is in de verordening gekomen omdat geen voldoend aantal sollicitanten met verplichte hoofdakte waren te krijgen. De vergoeding voor de niet-verplichte akten willen B. en W. eensdeels uitbreiden en anderdeels inkrimpen. Wij willen die vergoeding geheel laten vervallen omdat wij meenen dat ze niet in het belang is van kind, school en gemeente, maar alleen van den betrokken onderwijzer. Een voorbeeld. Aangenomen dat het hoofd van school 111 een verbazend goede man is en in het bezit van verschillende akten, dan zou hij er natuurlijk werk van maken privaatlessen te geven. Hiervoor is tijd noodig, die hij waarschijnlijk anders aan de school zou wijden; inplaats van voordeel geeft het dus nadeel. B. en W. willen het thans belangrijk uitbreiden. Wij achten het een zuiverder standpunt, in 't geheel geen vergoeding er voor te geven. Het voorstel van B. en W. leidt er toe, dat er jacht wordt gemaakt op die akten om boven een ander uit te komen met salaris. Vrije woning en tegemoetkoming in de huishuur. Het is mijn bedoeling, dat het genot van vrije woning voor alle hoofden gelijk zal zijn en wel f 250, omdat dit bedrag later invloed heeft op de berekening van het pensioen. Wel zijn de huren in Drachten hooger dan in de buitendorpen, maar hier staan tegenover de ontberingen die de hoofden zich in de buitendorpen moeten getroosten. De tegemoetkoming in de huishuur voor de gehuwde onderwijzers wensch ik zoowel voor die in Drachten als voor die in de buitendorpen te bepalen op f 125. Hiermee kom ik tevens in de lijn van het amendement van den heer de Boer, Mijn berekening van de meerdere uitgaaf als gevolg mijner amendementen is niet ƒ 1350, zooals ik eerst heb opgegeven, maar ƒ 675. De leeftijdsgrens voor tegemoetkoming in de huishuur willen wij laten blijven op 24 jaar. Voorgesteld wordt door B. en W. 28 jaar om gelijk te blijven met de rijksregeling. Wij houden ons echter toch niet aan die regeling. Het feit doet zich voor dat een gehuwd è onderwijzer van bijna 24 jaar gehoopt had binnenkort van die tegemoetkoming te kunnen prof iteeren en thans nog 4 jaar zal moeten wachten. Bij de onderwijzers komt het evengoed als bij anderen voor, dat ze niet met trouwen kunnen wachten op een voldoende gesalarieerde betrekking. Wij zouden daarom liever den ouden toestand behouden. De heer STEENHUIZEN, Aan B. en W. wil ik een woord van hulde en dank richten voor de royale wijze waarop zij deze aangelegenheid tot een goed einde hebben gebracht. Ik had niet gedacht dat op het voorstel nog amendementen zouden inkomen, die zelfs hoogere uitgaven' vragen. De heer Bos heeft gepleit voor hoogere aanvangssalarissen, doch ik meen dat de door B. en W. voorgestelde voldoende zijn voor de pas beginnende onderwijzers. De heer Bos zegt ook, dat jonge onderwijzers hun verantwoordelijkheid hebben; zeer zeker, maar zij missen nog de ervaring wanneer ze worden aangesteld. De verhooging voor de oudere onderwijzers heeft meer mijn sympathie gewekt. Ik zou mij verder kunnen vereenigen met het voorstel van den heer Bos om de vergoeding voor bij-akten af te schaffen, mits de opleiding voor onderwijzer van dien aard was, dat de onderwijzer, die in de school komt, een flinke algemeene ontwikkeling heeft opgedaan. Dat dit niet het geval is bij een vierjarige opleiding op de normaalschool, zal de heer Bos met mij eens zijn. Volgens den heer Bos heeft de onderwijzer, die de akte gehaald heeft, genoeg gestudeerd om onze kinderen op te voeden. Juist het tegendeel is het geval, De VOORZITTER, Wanneer ik den heer Bos ga antwoorden, moet ik beginnen met te zeggen, dat het salaris van het hoofd van school I wel degelijk is besproken. Hoe wij in het oorspronkelijk ontwerp op ƒ 1300 zijn gekomen, weet ik niet; wij hebben gemeend ƒ 1400, omdat wij meenen dat de aard van de werkzaamheden aan een inrichting als deze een verschil van ƒ 200 wel billijkt. Op school I zijn 330 kinderen, waarvan 88 op de M. U. L. 0, school, De werkzaamheden en verantwoordelijkheid van het hoofd dezer school kunnen niet vergeleken worden met die van de andere hoofden. Bovendien moest dit hoofd bij zijn aanstelling aan de gecombineerde school de normaallessen opgeven. Ik ben het met den heer Bos eens, dat zijn toelichting noodig was om de door hem ingediende amendementen in hun samenhang te bekijken. Over de door hem voorgestelde verhoogingen behoef ik niet lang te spreken; 't is hier een kwestie van appreciatie. 't Is heel gemakkelijk boven de voorstellen van B. en W. in te gaan. Met de verlagingen echter ga ik absoluut niet accoord. Wat de vergoeding voor de verplichte hoofdakte betreft, is de door den heer Bos gegeven voorstelling niet juist. Deze vergoeding is vastgesteld in de vergadering van h 3 Sept.eerde Boer, eonp wƒe2lsmo,etopl3 vteogoernstell svtea den mn nadat de heer Kjelstra had voorgesteld de vergoeding enkel voor die akte van ƒ 100 op j` 200 te brengen, welk voorstel met 13 tegen 1 stem werd verworpen. Van een vacature was toen geen sprake. Wat betreft de vergoeding voor niet verplichte bij-akten vinden B. en W. het amendement van den heer Bos minder goed. Zij meenen dat hun voorstel meer is in den geest van den raad en dat de onderwijzers moeten streven naar meer ontwikkeling en dat zal gepaard gaan met het behalen van akten. Ik beschouw het voorstel Bos tot meerdere verhooging van het aanvangssalaris als een kwestie van loven en bieden of wel overbieden. B. en W. willen niet verder gaan dan ƒ 650, wat ,f 150 boven het wettelijk maximum is; temeer niet waar na 1, 2 en 5 jaar dienst telkens een verhooging van j' 50 volgt. Ook zijn voorstel tot meerdere verhooging bij 8, 11 en 14 jaar dienst achten wij niet gemotiveerd. Ook hier, een kwestie van overbieden. __ _ B. en W, wenschen ook hun voorstel omtrent vergoeding woninghuur van de hoofden te handhaven, Wij hebben eveneens geen enkel motief kunnen vinden om af te wijken van de wettelijke bepaling van 28-jarigen leeftijd voor tegemoetkoming (geen vergoeding) van huishuur, De tegemoetkoming in de huishuur willen de heeren Bos en de Boer zien gesteld op f 125 voor allen, mede met het oog op den pensioensgrondslag. Een onderwijzer met een hoogeren pensioensgrondslag kan dien grondslag echter behouden. Het verschil tusschen Drachten en de buitendorpen is echter duidelijk en staat vast als men de werkelijke cijfers neemt. shp t oeeonDl l fedv en n ke et Beschouwt men het effect van de amendee. menten Bos, dan zou men kunnen veronderstellen, ik zal het niet doen, dat hier een poging gewaagd wordt tot nivelleering van het verschil tusschen hoofden en onderwijzers. Voor de onderwijzers toch is het absoluut geen bezwaar dat de amendementen worden aangenomen, maar met de hoofden is dit anders. Voor hen zal het mindere varieeren van ƒ 100 tot ƒ 150 of meer, al naar gelang het aantal bij-akten. eef Brv d n Laee Adnn emdr Tree man e. Eodeonßl ndksi vnea, ern wr dooa i evnj vrzedeerrezrwres et gr met andael gingt c, eh mthe t Ik gaene verplichte De salarissen van de hoofden in de buitendortennevmokocenrn-. ik met de voorstellen van B. en W. meegaan. Maar ik acht het gewenscht, art. 1 niet te behandelen voordat de overige artikelen zijn vastgesteld. Als b,v, het amendement Bos om de vergoeding voor verplichte akten terug te brengen van f 250 tot f2OO wordt aangenomen, dan zou ik meegaan met het voorstel van B. en W. om het aanvangssalaris van het hoofd van school I op ,f 1400 te bepalen, De VOORZITTER, Ik acht het niet gewenscht, art, I 't laatst te behandelen. Wij dienen het aanvangssalaris vast te stellen onafhankelijk van al het andere en afgezien van alle bijkomstige omstandigheden. De heer STEENHUIZEN. Het verschil in verantwoordelijkheid van het hoofd van school I en van de andere hoofden is zoo oneindig groot, dat het door B. en W. voorgestelde zeker gemotiveerd is. Bovendien is aan dat hoofd de gelegenheid ontnomen om aan de normaallessen te verdienen. Er is, meen ik, absoluut geen motief om het voorstel Lammers aan te nemen. Het voorstel Lammers wordt verworpen met 9 tegen 4 stemmen, yoor de heeren Vonk, Lammers, Bos en Poppema. Thans wordt art, 1 in behandeling genomen. Aanvangssalaris hoofden. De heer LAMMERS stelt voor, het aanvangssalaris van het hoofd van school I te bepalen op fl3OO. De heer BOS. Het hoofd van school I heeft zijn betrekking aanvaard, wetende dat hij het salaris van de normaallessen moest derven. Daarom heeft het geen zin daarop terug te komen en dient dit salaris beschouwd te worden in verband met de andere. De VOORZITTER. Ik heb reeds duidelijk op den voorgrond gesteld het groote belang van die school; zij is gestegen tot een bloei, die men niet verwacht had; de M. U. L. 0. school bloeit als nooit te voren, zonder kunst- en vliegwerk. Dat eischt van 't hoofd verbazend veel en geeft hem een groote verantwoordelijkheid. Dat is 't groote motief. Het amendement Lammers wordt verworpen met 8 tegen 5 stemmen, Voor de heeren Lammers, Bos, van Manen, Vonk en Poppema. Aanvangssalaris onderwijzers. Amendement Bos om f 650 te veranderen in f 675. De heer STEENHUIZEN. Ik acht ƒ 650 voldoende en meen te weten dat dit in geen enkele soortgelijke gemeente wordt overtroffen. Wanneer de heer Bos anders zegt, wil ik van hem wel weten waar. Dat dit salaris dat in de meeste andere gemeenten moet overtreffen, zie ik niet in. De positie der jonge onderwijzers is hier zoo gunstig als elders niet bestaat. Het amendement Bos wordt verworpen met 9 tegen 4 stemmen. Voor stemmen de heeren Bos, Vonk, van Manen en Poppema. Art. 1 is thans ongewijzigd aangenomen. Art, 2, periodieke verhoogingen; voor de hoofden na 4,8, 12 en 16 jaar telkens f5O, voor de onderwijzers na 1,2, 5, 8 en 11 jaar telkens f5O, na 14 jaar f 75. Amendement Bos: voor de onderwijzers na 1, 2 en 5 jaar telkens f5O, na 8, 11 en 14 jaar telkens ƒ 75. De heer BOS. Wij hebben hier te doen met oudere leerkrachten; geen jonge broekjes meer, maar menschen in 't volle leven; met warmte beveel ik mijn voorstel aan. Het wordt verworpen met 9 tegen 4 stemmen. Voor de heeren van Manen, Bos, Vonk en Poppema. Art, 3, bepaling van diensttijd. Zonder hoofdelijke stemming aangenomen. Art. 4, le lid, vergoeding voor hoofdakte ,f 100 en voor verplichte hoofdakte f 250. Amendement Bos: voor f 250 te lezen ƒ 200. De heer STEENHUIZEN. Waar het amendement van den heer Bos alleen maar op twee van zijn geestverwanten van toepassing is, zouden we hem een pleizier doen, dit amendement te aanvaarden. De heer BOS. Zulk een zinspeling behoort hier niet thuis, 't Pleit voor die geestverwanten van mij, dat zij deze zaak in den breede overzien en zelf mee voorstellen het bedrag te verlagen. Maar die aangelegenheid behoort hier niet in 't debat en ik protesteer met nadruk tegen die opmerking van den heer Steenhuizen. Laat ons het salaris goed maken, onafhankelijk van het bezit van akten. De VOORZITTER. Dan is de heer Bos inconsequent met zijn voorstellen inzake huishuur. Het wettelijk bedrag hiervoor is slechts f 50 en de wettelijke leeftijdsgrens 28 jaar, Het gaat ook volstrekt niet op wat de heer Bos heeft opgemerkt; die twee onderwijzers verliezen ƒ 50 maar krijgen er weer f5O bij. De heer BOS. Er is een onderwijzer bij, die er voor is, .f 50 prijs te geven terwille van een goede regeling, De VOORZITTER, Dit is toch de consequentie van den heer Bos, dat een onderwijzer die de onderwijzersakte heeft, voldoende bekwaamheid voor zijn ambt bezit. De heer VONK. Meent u dan, dat de onderwijzers met het halen van bijaktes hun bekwaamheid als opvoeder verkrijgen? De VOORZITTER, B. en W. zijn met hun voorstellen meer in den geest van den raad. Hier in den raad is de vergoeding voor bijakten ingesteld, omdat niets dan de onderwijzersakte ge met energie toelegt op het halen van akten. Ike l juich het waarborgt is e alsvoor d e jonge voldoendeo o nde ntr w jizkeke lng r zichi. Het amendement Bos wordt verworpen met 7 tegen 6 stemmen. Voor de heeren Bos, van Manen, Vonk, LHsma, Algra en Poppema. Art. 4, 2e lid, vergoeding voor verplichte bijakten f 250. Amendement Bos: voor ƒ250 te lezen f2OO. Wordt verworpen met 9 tegen 4 stemmen. Voor de heeren Bos, Vonk, van Manen en Poppema. Art, 4,3 e lid zonder hoofdelijke stemming aangenomen. – Art. 4,4 e lid, vergoeding voor niet-verplichte biakten L, 0. en M. 0. f5O, Amendement Bos: dit geheele lid te laten vervallen. De heer LAMMERS stelt voor, van de akten M. 0. uit te zonderen de akte schoonschrijven, omdat deze in 2 á 3 maanden is te verkrijgen, wat er toe zou kunnen leiden, dat velen die akte gingen halen. Daarmee zou de gemeente duur uit komen en het belang der gemeente niet gediend worden, Het amendement Bos wordt verworpen met 8 tegen 3 stemmen. Voor de heeren van Manen, Bos, Kielstra, Vonk en Poppema. Het amendement Lammers wordt aangenomen met 9 tegen 4 stemmen. Tegen de heeren van Dijk, Bos, van der Veen en Steenhuizen. De heer STEENHUIZEN vraagt nog of, ingeval een onderwijzer voor hetzelfde vak (b.v. gymnastiek) de lagere en de middelbare akte heeft, voor beide akten vergoeding wordt gegeven. De VOORZITTER. Er is niets tegen om te bepalen, dat in dat geval slechts voor een akte vergoeding wordt gegeven. Ik geef in overweging een zoodanige bepaling alsnog op te nemen. Aldus besloten. Art. 4 is hierop vastgesteld. Art. 5, le lid: genot van vrije woning voor hoofden te Drachten ƒ 300, voor de anderen ƒ 200. Amendement Bos: voor alle hoofden f 250. De hetr STEENHUIZEN. Ik heb de huurwaarden der door de hoofden bewoonde perceelen nagegaan. Al zijn die huurwaarden reeds een tijd geleden vastgesteld, ze kunnen toch nog wel als maatstaf dienen. Ze zijn: huis Kalsbeek ƒ 160 (dit huis behoeft echter verbetering), Falkena f 285, Noorderhaven ,f 140, Gorter ƒ 125, Duursma f 100, Berghuis ,f 110, Schuurman flOO, le Fèbre ƒ 125, Biegel f 95. Wordt de vergoeding bepaald op J. 250, dan is dat dus niet overeenkomstig de werkelijkheid, wat de huizen in de buitendorpen betreft. De heer VONK. Het is een zekere onbillijkheid, als de hoofden in de buitendorpen zich moeten behelpen met woningen met weinig huurwaarde. Een huis met meer huurwaarde geeft meer genot. Maar ook heeft de huurwaarde invloed op het pensioen. Ik ben er daarom %oor, de vergoedingen alle op hetzelfde bedrag te bepalen. De VOORZITTER. De onderwijswet bepaalt de vergoeding op ƒ 150. Als wij alles op ƒ 250 stellen zullen Ged. Staten er toe kunnen komen dit niet goed te keuren en te eischen dat het verschil tusschen Drachten en de buitendorpen in de verordening wordt uitgedrukt. Het amendement Bos wordt verworpen met 8 tegen 5 stemmen. Voor stemmen de heeren van Manen, Vonk, de Boer, Bos en Poppema. Art. 5, 2e en 3e lid: voor onderwijzers, gehuwd of weduwnaar met een of meer kinderen, en voor onderwijzeressen, weduwen met een of meer kinderen, tegemoetkoming in de huishuur van ƒ 125 voor die aan scholen I, II en 111 te Drachten en van ƒ 100 voor die in de buitendorpen, als de leeftijd van 28 jaar is bereikt. Amendement Bos: 28 jaar terug te brengen tot 24 jaar, zooals in de oude verordening is bepaald. De VOORZITTER, De leeftijd van 28 jaar is in de wet bepaald. De heer STEENHUIZEN. Bij de administratie der belastingen zal een maatregel worden ingevoerd, dien ik niet toejuich: een surnumerair, die vóór zijn 30e jaar trouwt, zal geacht worden zijn ontslag te hebben gevraagd. Ik ben het er absoluut niet mee eens, doch wil er maar mee te kennen geven op welk standpunt de ontwerpers der rijksregeling zich stellen. Het amendement Bos wordt verworpen met 7 tegen 6 stemmen. Voor stemmen de heeren van Manen, Vonk, Lammers, Bos, van der Veen en Poppema. Amendement de Boer: de woorden „met een of meer minderjarige kinderen" te schrappen. De heer DE BOER. Volgens het voorstel van B. en W. wordt den onderwijzer die zijn vrouw verliest en geen kinderen heeft, ƒ 100 salaris ingehouden; dat is niet billijk en dienen we te veranderen. De VOORZITTER. B. en W. apprecieeren het gevoelen van den heer de Boer, maar kunnen zijn amendement niet overnemen. Als een onderwijzer zijn vrouw verliest, staat hij volkomen gelijk met den ongehuwden onderwijzer, 't Kan ook voorkomen, dat hij meerderjarige kinderen hceft die in goeden doen zijn. Hij kan zelf ook in goeden doen zijn en dan veel gemakkelijker op kamers gaan wonen. Waar de wet er geen aanleiding toe geeft, voelen B. en W. er niet voor. De heer DE BOER, U stelt 't uiterste voor, ik wil dat ook doen. De meerderjarige kinderen kunnen wel in slechten doen verkeeren; er kunnen drie, vier dochters in huis blijven. Het kosthuisleven weer beginnen is voor dergelijke onderwijzers praktisch onmogelijk. De heer STEENHUIZEN voelt ook iets voor het amendement de Boer. De moeilijkheid kan worden ondervangen als gelezen wordt: weduwnaars die hun huishouding aanhouden. De heer VONK kan best met den heer de Boer meegaan. Een hoofd der school zal in zoon geval in z'n woning blijven en een huishoudster nemen. In diezelfde positie komt een onderwijzer die zijn huis zou willen blijven bewonen. De heer VAN DER VEEN. Ik ben het eens met de heeren de Boer en Vonk. Een onderwijzer die zoo lang huiszittend is geweest, gaat niet weer op kamers wonen. Bij de ramp, zijn vrouw te verliezen, ook nog zijn salaris in te korten, gaat niet aan. De heer DE BOER. Ik neem de wijziging van den heer Steenhuizen over. De VOORZITTER. B. en W. nemen het gewijzigde amendement de Boer over. Zonder hoofdelijke stemming wordt het amendement thans aangenomen. Amendement de Boer en Bos: het bedrag der vergoeding vast te stellen op ƒ 125 voor alle onderwijzers. De heer STEENHUIZEN. De huren zijn voor de verschillende onderwijzers: D. Dijkstra ƒ 165, J. Durksz ƒ 135, L. de Vries f 120, P. J. H. Spans ƒ 115, R. v. d. Veen f 135, H. v. d. Heide en M. K. Zijlstra ƒ 110, L. Boskma ƒ 90, J. Groenewold ƒ 100, R. Sikkema fBO. De onderwijzers in de buitendorpen betalen dus niet boven de ƒlOO en die in Drachten (Dijkstra, die op een duren stand woont, niet meegerekend) van ,f 110 tot f 135. Waar de wet van een tegemoetkoming spreekt, kunnen wij moeilijk hooger gaan dan ,f 125 voor Drachten en ƒ 100 voor de buitendorpen. De heer VONK. Wij dienen er wel rekening mee te houden, dat de huren wel zullen stijgen. De heer BOS. Ik stel mij voor dat, als ook voor de buitendorpen ,f 125 wordt vastgesteld, enkele onderwijzers wel een betere woning zullen trachten te betrekken, 't Kan ook voorkomen dat er geen woning disponibel is en de onderwijzers zelf moeten laten bouwen; dan zijn ze er met ƒ 100 's jaars niet af. ƒ 90 huur voor een onderwijzerswoning is wel een zeer minieme prijs. Wij moeten bedenken dat een klasse menschen, die in loon opschuift, ook naar betere woningen zal omzien. De VOORZITTER. Het pleidooi is wel mooi, maar de wet spreekt van een tegemoetkoming en slechts van een minimum van f5O. Dat dit minimum zoo laag gesteld is, spreekt toch iets. Het is een vermomde vergoeding, en geen tegemoetkoming, als de gemeente op een paar gulden na de geheele huur betaalt. Waar wij nu blijkens de cijfers van den heer Steenhuizen al te hoog zijn, geef ik den raad in overweging, niet hooger te gaan. In Drachten moeten de onderwijzers meer huur betalen dan in de buitendorpen, dat staat onbetwistbaar vast. Ik zou liever zien dat de heeren Bos en de Boer hun voorstel introkken. De heer DE BOER trekt zijn voorstel in. De heer BOS handhaaft het. De heer VONK. In de buitendorpen zijn de onderwijzers niet in de gelegenheid zulke woningen te krijgen als in Drachten. Als ze die gelegenheid wel hadden, zouden ze er stellig gebruik van maken. De VOORZITTER. Daar hebben we niets mee te maken. Het geldt een tegemoetkoming in de huur die ze thans moeten betalen. Het amendement Bos wordt verworpen met 9 tegen 4 stemmen, Voor stemmen de heeren Bos, Vonk, van Manen en Poppema. De artikelen 6,8, 9, 10, 11 en 12, waarin door B. en W. geen belangrijke wijzigingen zijn voorgesteld en welker bepalingen geen invloed hebben op het bedrag der jaarwedden, worden zonder hoofdelijke stemming vastgesteld. De heer STEENHUIZEN stelt een nieuw artikel voor, art. 13, waarin bepaald wordt, dat onderwijzers, die bij het in werking treden dezer verordening gehuwd en nog geen 28 jaar oud zijn, hun aanspraak behouden op tegemoetkoming in de huishuur vanaf den 24-jarigen leeftijd, De VOORZITTER, B. en W. nemen dit amendement over. Het wordt zonder hoofdelijke stemming aangenomen. De geheele instruktie wordt thans zonder hoofdelijke stemming aangenomen. Verhooging van het maximum bedrag van den hoofdelijken omslag. B. en W. stellen voor, bij H. M. de koningin aan te vragen, het maximum te heffen bedrag van den hoofdelijken omslag te verhoogen van f 55000 tot f 65000. Bij het opmaken van het kohier is hun gebleken, dat het belastbaar inkomen hooger is dan waarop werd gerekend. Het meerdere bedrag moet o, m. dienen voor de volgende posten: Hoogere uitgaven in verband met de zooeven vastgestelde verordening â pl.m. ,f 5000, Eveneens in verband daarmee hoogere uitgaven voor tijdelijk onderwijzerspersoneel wegens ziekte en mobilisatie á pl.m. f 1000. Een half jaar rente geldleening bruggenbouw Boveneind á pl.m, f 500. Onvoorziene uitgaven te verhoogen van f 200 op 11000. Meerdere uitgaven tengevolge verhooging bonen gemeente-reinigers en timmerlieden á 360. Duurdere grint en sintels pl.m, f 1000. De verhooging van het maximum sluit natuurlijk niet uit, dat het kohier tot een lager bedrag wordt vastgesteld. Zonder hoofdelijke stemming wordt het voorstel van B. en W. aangenomen, ---