Advertentie Reclame. GROOTE KEUZE Spiegels, Schilderijen, Beelden, Reis- en Handkoffers, Boodschapmanden, Luieren Stofdoekmandjes, enz. enz. enz. Aanbevelend, BAZAR C 23. N ESTLEis KI NDU MEEL. Mol kvoedsel voor Kinderen enZiek en.l --- Vit de Provincie. Onder zeer veel blijken van belangstellino. heeft de heer G. E. Feringa j.l. Zaterdag zijn 25-jarig jubileum als hoofd der O.L. School te Herbaijum gevierd. Dien dag was het ook 25 jaren geleden, dat de heer Feringa zich in den echt verbond. Dat de jubilaris zich verheugen mag in de algemeene achting en zijn arbeid ten zeerste gewaardeerd wordt, bewezen de talrijke attenties, hem dien dag van verschillende zijde betoond. Ook de raad van Grouw gaat aan zijn gemeentewerklieden jaarlijksch vacantie geven: acht dagen met behoud van salaris. Een 19-jarig jongmensch te Boyl – had een klein puistje boven de bovenlip. Hij krabde het open, en dadelijk zwol het geheele gezicht op. In weerwil van spoedig verleende hulp door een geneeskundige, die bloedvergiftiging constateerde, was de jongeling binnen drie uren een lijk. De zeer arme 88-jarige weduwe Idsenga te St. Johannesga, in de gemeente Schoterland, wier man behoorde tot de oudstrijders 1830 '3l, is dezer dagen aangenaam verrast door een gift van f 25 uit het fonds voor oud-strijders. „Zooveel geld dat was enorm" zei het arme weeuwtje. De ruim 68-jarige veehouder L. J. te Oosterwolde, die Donderdag met een erge hoofdwonde in bewusteloozen toestand is gevonden tusschen zijn paarden in den stal, is Zondag overleden. Door den Raad van Commissarissen der Nederlandsche Tramweg-Maatschappij te Heerenveen is aangewezen als waarnemend directeur de heer F, H. W. de Buij, thans chef in algemeenen dienst dier Maatschappij. Aan de reederij van de stoomboot Sneek 2, kapt. Post, welke eenigen tijd geleden twee marine-sloepen had opgepikt, welke op de Zuiderzee drijvende waren gevonden, is door het departement als bergloon toegekend de som van f 1049. Het schijn% er aan te zitten bij de marine; men mocht willen dat er vaker zulke sloepjes op drift gingen. --- De ramp op de Noordzee. Omtrent het bombardement van de Engelsche visschersvloot door het Russische eskader op ongeveer 100 mijlen westwaarts van Terschelling, wordt uit Londen het volgende bericht: Het departement van buitenlandsche zaken biedt heden een zeer ongewoon tafereel; de gangen, waar anders een plechtige stilte heerscht zijn nu gevuld door matrozen en andere personen, die met de scheepvaart in verbinding staan. De Engelsche regeering laat allen getuigen een streng verhoor afnemen om een precies overzicht van de aanranding in de Noordzee te kunnen samenstellen. Reuter interviewde de kapitein van de vieschersboot Magpie, die verklaarde, dat de .Russische vloot midden door de visschersvloot ging welke uit 160 booten bestond, waarvan nog zes vermist worden. Hij bevestigde volkomen de vroegere berichten over de gebeurtenissen van Vrijdagnacht en zeide, dat niet de geringste reden bestond, welke het beweren der Russen kon rechtvaardigen, dat zij iets anders waren dan visschersbooten. De zoeklichten verlichtten alles binnen zes mijlen. In Londen heeracht de grootste verbazing; in het noorden van Engeland stijgt de verbittering reeds verontrustend. Uit latere berichten van het ministerie van buitenlandsche zaken blijkt dat, toen de Russische vloot aftrok, een oorlogsschip achtergelaten werd, dat de visschersvloot tot Zaterdagmorgen 6 uur bleef bewaken, doch geen enkele boot uitzette om de overlevenden van den zinkenden trawler te redden of hulp te bieden aan de gewonden. De Board of Trade gaf last de beschadigde schtpon te onderzoeken. Te Portsmouth inngekomen stoomschepen zagen gister 4 Russische pantserschepen en 4 torpedobooten, die in de richting van Cherbourg gingen. Een pantserschip scheen ontr( dderd te zijn. Later wordt gemeld: Het ministerie van buitenlandsche zaken heeft zich in verbinding gesteld met de vertegenwoordigers der visscherij te Hall en Grimsby en heeft een juist verslag van de bijzonderheden van den aanval gekregen. Een dringende nota, op deze inlichtingen gebaseerd, is tot de Russische regeering gericht met de vermelding, dat de toestand naar de meening van (le Engelsche regeering geen uitstel gedoogt. Het visschersvaartuig Swift kwam uit de Noordzee te Londen aan en meldt dat alle visschersschepen, die, volgens de berichten verdwenen waren na den aanslag van de Russische oorlogsschepen, in veiligheid zijn. De gezagvoerder van de Swift verklaart zelf 4 Russische schepen gezien te hebben die op de Engelsche schepen schoten. De Russische gezant werd te Londen door het publiek uitgejouwd. De verschillende bladen laten zich zeer heftig uit over het ongelukkige geval en eischen onmiddellijke voldoening. De Standard treedt het heftigst tegen Rusland op. Het blad noemt dit voorval een „internationale misdaad" en veronderstelt, dat aan boord van de Russische schepen een paniek moet geheerscht hebben, die hen tot een zoo onrechtvaardigen aanval deed overgaan. Er is genoeg bekend, zegt het blad 0.a., om zeker te maken, dat een weergalooze en geheel onverdedigbare beleediging is aangedaan. De trawlers branden de voorgeschreven lichten, „doch in deze verwarring en onwetendheid hebben de ongeoefende bemanningen en hun liefhebbers-officieren deze erkende taal van de zee zeker niet begrepen". Op deze wijze gaat het blad voort: „Aan admiraals en kapiteins, die zooveel last van zenuwen hebben, heet het verder, mag men deze doodelijke vechtmachines niet toevertrouwen. Officieren en soldaten, die zoo zeer het hoofd kwijt kunnen raken, dat zij bijna een half uur lang op ongewapende visschersschepen schieten, en vischtrawlers voor torpedobooten aanzien, behoorden aan land gehouden te worden. Zij zijn te gevaarlijk om in volle zee toegelaten te worden.' Ten slotte merkt de Standard op, dat de Tsaar zijn Baltisch eskader terug behoort te roepen. om twee redenen : le opdat een nauwkeurig onderzoek kan ingesteld worden naar de gebeurtenissen van Vrijdagnacht; 2e. om de vloot verhinderen in de toekomst nog meer onheil te stichten. Indien zulk een -vloot nog 2 of 3 maanden op zee blijft, loopen de schepen van alle natiën, loopt de internationale handel gevaar; weet men niet, gelijk het blad zich uitdrukt, welke dwaasheid of krankzinnigheid deze oorlogschepen nog begaan. „Wij wenschen niet den een of anderen morgen te hooren, dat vier of vijfhonderd mannen, vrouwen en kinderen naar den bodem der zee gezonden zijn door admiraal Rodjestvensky en het kanalje dat onder zijn bevelen staat." Voor zoover bekend is zijn er 2 trawlers in den grond geboord, verscheidene beschadigd, 2 personen gedood en 29 gewond, waarvan eenige zeer ernstig. --- Ingezonden. (Buiten verantwoording der Redactie.) HARLINGEN, 21 Oct. 1904. Mijnheer de Redacteur! Wetende, dat uw blad steeds de neutraliteit in acht neemt, vooral waar het geldt het opnemen van verslagen van gehouden redevoeringen en vergaderingen, kom ik met vrijmoedigheid tot u, verzoekende eenige ruimte in uw veel gelezen blad. In het verslag der vergadering van Volksonderwijs is aan het gevoerde debat zulk een klein gedeelte gewijd, dat zich onwillekeurig de indruk zal vestigen, dat de debaters al zeer slecht beslagen op het ijs zouden zijn gekomen. Om dit te voorkomen is het doel van mijn schrijven. Volgens uw verslaggever zou door mij niets ter zake zijn aangevoerd, dan alleen een stukje van dr. Kuyper uit 1875 en van Thorbecke uit 1852. Wat is evenwel het geval. Door voorzitter en spreker was gewezen op de reactie, die van onze partijen zou uitgaan. Ik haalde toen iets aan uit 1875, omdat dit Juist klopte op wat de sprekers hadden gezegd, daarmede bewijzende, dat niet wij, maar zij reactionairen waren en clericalen. Om aan 't geen ik wilde zeggen terstond den schijn te ontnemen, alsof wij zoo maar voor de leus onze eigene scholen begeeren stelde ik zes eischen, waaraan de 0. L. S. niet voldoet en waaraan een school moet voldoen, zal ze voor ons bruikbaar zijn. Daar de heer Zelvelder zich nog al eens beriep op grootheden uit onze staatspartijen, keende ik dit ook gerust te mogen doen, waar ik mij beriep op Thorbecke, den vader van het liberalisme, waaruit kortheidshalve dezen zin: liet onderwijs is geen taak van de regeering. De heer Zelvelder had gezegd, dat de Godsdienst uit de school moest blijven en alleen Was voor de kerk. Mijn antwoord was, dat zoomin een plant zonder voedsel kan, ook een kind niet zonder God. Later maakte de heer Zelvelder zich hier wel met een grapje af, door te zeggen, dat liet (openbaar) onderwijs moet Opleiden tot alle Christelijke en maatschappelijke deugden, maar zelve wist hij en wij allen wel, dat wat hij daarvan noemde alleen maatschap-Pelijk zijn en geen enkel specifiek Christelijk. Goeman Borgesius had gezegd, dat met zijn Wetje de grens van staatshulp was bereikt voor de Bijzondere school. Ziet gij, zegt de inleider dat is de grens. Als nu dr. Kuyper zegt van neen, dan peutert, knoeit, verknoeit hij, want de Liberaal (en die weet het alleen, daarom is hij ook zoo door en door clericaal) zegt het. Zoodra de bijzondere school in 'B9 geld kreeg, Werden de voorstanders echte geldwolven. Hier werd den heer Zelvelder tegengeworpen, dat hij dan de geschiedenis niet kende, want dat reeds bij het volkspetitionement de weg tot oplossing van den schoolstrijd was aangegeven, waarvan minister Kuyper thans één volgt, Daarbij werden ze alle opgesomd. De opvoeding van het kind zal zeer zeker van grooten invloed op het latere leven zijn, geeft spr. toe, maar als in één adem voegt hij er aan toe: En dat kunnen wij (lib.) alleen, Want uw onderwijs deugt niet, is slecht zeer slecht uitermate slecht. Toen ik hem zeide, dat wij nooit onze kinderen zouden toevertrouwen aan hen, die dachten als de onderwijzers van de anti-Bondsvereeniging, omdat die zoo rood is, (ook aan die rooden moesten wij ze dan natuurlijk geven) een bond dus, die wel den mildsten toon aanslaat en toch nog aldus spreekt: »baar ligt in uwen arm, mijn kind, een zuivre diamant; t en modelleerder bij de gratie Gods. Hij 's voorbeschikt In 't paedagogenkamp te schreeuwen als papa, enz. 1) kaakte de heer Zelvelder zich hieraf op Weinig afdoende wijze. Ook over de kweekscholen had de heer Zelvelder het zoo druk, ze zouden zoo slecht zijn of liever worden. Verbeeldt u vier (ferme) leeraars zouden daar les geven, Aan een normaal gaven tegenwoordig nog 5 á 6 (afgezwoegde) onderwijzers les. 2) Hiertegen werd ingebracht dat de Geref. kweekschool te Amsterdam, een inrichting, die zich werkelijk niet hoeft schuil te houden en waarvan de heer Zelvelder getuigde, dat hij er wel eens van gehoord had, die kweekschool, ,die met ioem bekend is door geheel ons land, 'leeft ook maar 4 leeraars. De heer Zelvelder Wilde dit weerspreken, maar werd geïnterrup-Peerd, dat ik er zelf was opgeleid en er dus Wel iets van wist. Dan vertelde de heer Zelvelder dat voor zchoolbouw aan de bijz. scholen bij deze wet keer zou worden uitgekeerd, dan aan gek, eentelijke. De openb. school werd stietkinderlijk behandeld. Ook ik had gerekend (niet liberaal, zooals de heer Zelvelder getuigde, maar A.-R., la minister Kuyper). Ziehier wat ik berekende. In 1902 werd uit de publieke kas uitgekeerd voor de 0. L. Sch. 18% millioen gld. Voor bijzonder onderwijs 1.706.795 gld. Voor onderwijzend personeel: 0. L. S. 131/2 millioen is f 24 per kind. Bijz. Sch. 1.857.968 is f 7.55 per kind. , Voor schoolbouw, rekende de heer Zelvelder, de men aan een school voor 150 kinderen, Y.,e 0. L. S. f 302.20 en een bijzondere school 875 rente per jaar. Dit werd geloochend. •Ile 0. L. S. krijgt alles uit de publieke kas, le bijzondere de rente voor 1/k. Wie wordt oevoordeeld ? Natuurlijk de bijzondere!! M. d. R. Ik zal niet voortgaan met het opsommen van punten, door mij in het debat ei_nengd, alle rakende de kwestie door den 'leer Zelvelder besproken. Ik zou nog kunnen ehrijven over schooltoezicht en leerplan, over Wirtz en het Nieuwe Schoolblad, doch het zij genoeg. De lezers kunnen nu oordeelen, of dit een verslag was, dat aan alle eischen van volledigheid voldoet. "IJ, Mijnheer, de Redacteur, dank zeggende Uw dw. dn. A. V. D. WAL JR. Ter wille van de beschikbare plaatsruimte koesten we over het gevoerde debat zeer kort Zijn, zooals we reeds in het verslag aanduidden en door die kortheid doet men licht af breuk a'an de volledigheid, wat we gaarne toegeven. Wij beschouwden de geannonceerde rede vaii den heer Zelvelder, welke rede we ook D2 zeer verkort hebben weergegeven (de heer 4elvelder sprak ongeveer anderhalf uur) als den hoofdschotel, waarom we deze de meeste Plaats deden beslaan. Over hoeveel ruimte zouden we niet hebben koeten beschikken, als we alles hadden weergegeven, wat door den heer Van der Wal in ›t rnidden werd gebracht, die ruim twi'..Y2,, kinuten aan 't woord werd gelaten? Dan haddll e aan het gesprokene van den heer Zijistri, ,gie ook geruimen tijd sprak en daarop aan d .11 'leer Zelvelder, die beide debaters moest bek, 1) Hoewel wij gaarne den geachten schrijver in ons ':^Jaci aan het woord laten, kunnen we onze gastvrijheid "MI niet zoo ver uitstrekken door het geheele „gedicht" °D te nemen. Waar ons blad in elke huiskamer komt en ter tafel ligt, achten wij het ver van paedagogisch kz" iets onder het bereik van de kinderhand te brengen; '.et kinderhart zou minder kunnen gaan gevoelen voor zijn onderwijzer, onverschillig van welke richting deze °ok zij, RED. 2) Aan de Rijks-Normaalschool te Harlingen zijn Werkzaam 11 onderwijzers en 1 onderwijzeres. RED. antwoorden, evenzeer veel plaats moeten geven. Dan hadden we ook niet mogen verZnimen melding te maken van de onderbreking van de rede des hoeren Van der W. door een der aanwezigen, eeue interruptie, die door velen, blijkens het applaus, ook als belangrijk zal zijn beschouwd. De geachte inzender zal mogelijk wel inzien, dat dit voor ons blad onmogelijk was. RED. --- Buitenlandsche Berichten. De Weener banklooper Jenner, die met een groot bedrag op den loop was, is gearresteerd en met hem twee medeplichtigen, van wie een als heler optrad en de ander den voortvluchtigen looper onderkomen had verleend. De politie zoekt nog naar een anderen looper van een mijn-maatschappij, die een bedrag van 137,000 kr. in bewaring had genomen. Jenner moet behalve bet bedrag van de bank, ook nog twee brieven met 40,000 kronen hebben verduisterd. Eene werkstaking van schoohneisjes is uitgebroken in het Fransche dorp St.- Maurice (dep. Isère). De meisjes staken omdat de juffrouw onder schooltijd kousen stopte en huiselijke bezigheden verrichtte. De onderwijzeres komt nu elken morgen op haar post maar voor ledige banken. De ouders steunen hunne kinderen en de werkstaking kan zoo nog wel een poos duren. Vrijdagmorgen te 1 uur heeft in Frankrijk een ernstig spoorwegongeluk plaats gehad tusschen Chouzy en Onzain. De sneltrein, die te ongeveer half elf des avonds Parijs verlaat naar Bordeaux, ontspoorde eenige minuten voorbij het station Blois. Het eerst ging de locomotief uit de rails, den kolenwagen meesleurend; een slaapwagen en 5 waggons eerste klas derailleerden eveneens doch alle reizigers kwamen met den schrik vrij. Dit ongeluk had dus geen slachtoffers veroorzaakt. Doch kort daarop moest de sneltrein uit Nantes op de andere, nu versperde, rails passeeren. De machinist en de stoker van den ontspoorden trein gingen den anderen met seinlichten tegemoet in de hoop de onveiligheid van den weg nog te kunnen aankondigen toen plotseling de trein uit Nantes in volle vaart aanstormde, in een dikke stofwolk gehuld, en de beide mannen voorbij vloog zonder dat zij zich verstaanbaar konden maken. Natuurlijk volgde een ontzettende botsing; de locomotief van den tweeden trein liep op die van den eersten en stortte daarna met den kolenwagen in een sloot. Vele wagens werden verbrijzeld of in elkaar geschoven. Met behulp van lantaarns en toortsen begon men met koortsachtige haast naar de gewonden rond te zien en ontdekte toen dat er 3 dooden onder de puinhoop lagen, twee kinderen, een jongen van 10 en een meisje van 8 jaar, en een sergeant uit Fontenay-le-Comte. Het aantal gewonden was belangrijk; de meesten konden echter hun reis naar Tours vervolgen. In den trein van Bordeaux bevond zich de heer Fallières, president van den Senaat en zijn Kabinetschef. Zij bekwamen geen letsel. Blijkbaar is het ongeluk aan kwaadwilligheid te wijten; inderdaad heeft men ontdekt dat op de plaats des onheils de rails zeer behendig losgeschroefd waren. _ --- Stedelijk Nieuws. Voor het beroep bij de Geref. gemeente alhier heeft bedankt ds. J. Westerhuis, pred. te Groningen. Blijkens achterstaande advertentie geeft het Stedelijk Muziekcorps a.s. Donderdagavond in de „Harmonie" zijn tweede donateurs-concert in dit jaar. Tot dit concert wordt welwillende medewerking verleend door den heer M. van Bonzel, die met den heer J. F. van Zutphen een drietal quatre-mains „Morgenstimmung," „Anitras-Tanz," beiden van Grieg en „Tanz" van Barn ten gehoore zal brengen. Behalve eenige ensemble-nummers meldt het programma twee fluitsoli en eene pistonsolo. De bijvoeging „Na afloop bal en voordrachten' zal zeker er mede toe bijdragen, dat dit concert door een talrijk publiek bezocht zal worden. -- De algemeene aandacht werd gisteren en heden getrokken door de reclame van de margarine-fabriek „Groningen", die haar uitstekend product „Gruno" in den handel brengt. De wagen, waarop een reusachtig pak margarine in origineele verpakking, getrokken door twee fraai opgetuigde paarden, werd op zijn tocht door de stad door een nieuwsgierige menigte gadegeslagen. Een der personen reikte aan elk huis een strooibiljet over, benevens een procfpakj e margarine, zoodat ieder in de gelegenheid werd gesteld om met de margarine „Gruno" kennis te maken. Dat deze kennismaking steeds goed uitviel, hieraan behoeft men niet te twijfelen. --- Van de Eilanden. Men meldt ons van Vlieland: Voor het herhalingsonderwijs hebben zich aangemeld 2 jongens en 6 meisjes. De Raad benoemde in zijne vergadering van 22 Oct. j.l. tot onderwijzer aan den herhalingscu: sus den heer G. Donia en tot onderwijzeres Mej. J. Visser. In dezelfde vergadering werd aan den heer J. A. Veurman eervol ontslag verleend als onderwijzer aan den Openbare school met ingang van 1 Jan. 1905. --- Gemengde Berichten. Men meldt uit Amsterdam: Zondagavond trachtte een troepje opgewonden jongelui, grootendeels militairen, een bierhuis binnen te dringen, waar hun de toegang werd ontzegd. Tijdens het relletje werd een schot gelost; de politie die op 't kabaal toekwam, nam een der belhamels, een 18-jarige jongen, in arrest, Een geladen revolver werd op hem gevonden. Een treurige gebeurtenis had op de Stadsbelt te Amsterdam plaats. Een der werklieden had een vuur aangelegd om hierin het vertinsel van oude blikjes te doen smelten. Terwijl hij hiermee bezig was, werd de man plotseling door een toeval getroffen en stortte voorover in het vuur. Gelukkig hadden andere werklieden het opgemerkt, dadelijk snelden ze toe en wierpen den man, wiens kleederen in brand waren geraakt in de vaart om daardoor de vlammen te dooven. Toen hij weer op het droge was, werd hij met ernstige brandwonden overdekt per raderbaar naar het Binnengasthuis vervoerd. Te Venlo° is aangehouden een Duitscher, die, als R.-K. priester gekleed, de omliggende kloosters bezocht en zich noemende Baron Otto von Dernbruch, geestelijke uit het Jezuïtenklooster te Innsbriick. Visitekaarten op dien naam had hij bij zich. Bij onderzoek is gebleken, dat hij heette J. H. en dat hij van beroep kleermaker is. Zondagnacht zijn van den 26-jarigen wisselwachter J. Vos op het stationsemplacement te Zwolle door een locomotief de beide beenen onder de knie afgereden; men zegt door eigen onvoorzichtigheid, daar een kameraad hem nog even te voren had gewaarschuwd. Per brancard is hij naar het Sophia-Ziekenhuis overgebracht. Zondagavond is de fruithandelaar Jongbloed te Helder door den laatsten trein, die binnenkwam, even voor den overweg, dien hij nog wilde oversteken, door den trein aangereden, doordat hij op de lijn kwam te vallen, met het noodlottig gevolg, dat aan de .bekomen wonden is overleden. Een 12-jarig zoontje van zekeren Van Bergen, uit Amsterdam, die bij zijn grootouders in Oude Pekela op bezoek was, kreeg met andere jongens eikels zoekende, van een der knapen een steen op het hoofd. ne knaap is aan de bekomen verwonding overleden. Te Barneveld ontstond tusschen een paar 8-jarige schooljongens twist, welke zoo hoog liep, dat de een den ander met een mes een lange snede over het gelaat toebracht. Donderdagavond laat is te Bergenop-Zoom op den Steenbergschen Straatweg een heer door een drietal tot nog toe onbekend gebleven personen aangerand. Men beroofde hem van zijn gouden horloge en portefeuille met ruim f 200 aan bankpapier. Een boer komt aan het keurlokaal in de Molenstroat te Enschedé om zijn geslacht varken de vereischte keuring te doen ondergaan. Na eenige minuten te hebben gewacht verlaat ons boertje het keurlokaal en vergeet het geheele zwijntje mee te nemen. Alle pogingen om den man op te sporen waren vruchteloos, waarom het dier aan den meest biedende is verkocht. Bij een troep Zigeuners van ruim 70 manschappen en 8 wagens, welke dezer dagen te Emmerik aankwamen, werden twee jongens broers van 13 en 14 jaren gevonden, die te Kevelaar waren vermist. De politie heeft hen naar hun ouders teruggebracht. Te Bladel (N.-Br.) heerschen in hevige mate de mazelen. De openbare school wordt thans door slechts de helft der kinderen bezocht. Op 19 October 1899 gingen twee personen te Best een weddenschap aan, dat de een den ander f 500 zou uitbetalen, wanneer deze gedurende 5 jaar geen sterken drank zou hebben gebruikt. De onthouder, die zich stipt aan de overeenkomst heeft gehouden, eischt nu de f5OO, die men hem weigert te betalen. Voorloopig is de zaak in de handen van een advocaat te Tiel. Een 18-jarig jongmensch, W. Jacobs, uit Eist (Betuwe) vertrok de vorigeweek naar Uerdingen bij Duisburg (Duitschland), waar hij werkzaam werd gesteld aan een kroetfe briek. Toen hij Zondag met twee anderen op een der persen stond, sprong de stoomklep eene machine. Door den heeten stoom en pap, werd een hunner, een Duitscher, terstond gedood, terwijl J. hevige brandwonden bekwam, waaraan hij na hevig lijden, is bezweken. Op kosten van den patroon is Woensdag het lijk naar Eist vervoerd en aldaar ter aarde besteld. ---