Advertentie Sport. Damclub „Excelsior". Uitslag van de gehouden competitiewedstrijden: le klas: T. Hoogeveen—P. Woudstra 2-0 Bijisma—T. Hoogeveen O-2 P. Woudstra—L. Houtman O-2 2e klas: J. Tillema—M. de Rover --- Kerk, School,Benoemingen Politie. Met ingang van 15 Mei is benoemd tot gemeente-veldwachter te liavelte (Dr.) de heer B. Luppens, brigadier-rechercheur van politie te Harlingen. Machinist. De heer K. Zijlstra van Harlingen slaagde te Amsterdam voor het toelatings-examen machinist bij de Java-China-Japan lijn. Stuurlieden-examen& Geslaagd voor le stuurman groote handelsvaart: de heer H. S. J. Elfferich; voor 2e stuurman groote handelsvaart de heer W. Willems, (leerling van de W.8.- school te Terschelling) en voor 3e stuurman groote handelsvaart de h.h. W. H. A. van Meerkerk, N. Spiekman en W. J. Reverman; voor stuurman kleine handelsvaart de heer J. Kajuiter. Instandhouding van scholen. Ged. Staten van Friesland hebben goedgekeurd de raadsbesluiten van: Leeuwarderadeel tot instandhouding van de scholen te Britsum, liempens en Stiens (Tichelwerk). Nlenaldumadeel tot instandhouding van de school te Schingen. Ferwerderadeel tot instandhouding van de school te Blija. Baarderadeel tot instandhouding van de scholen te Britswerd en Winsum. Het Bildt tot instandhouding van de scholen te St. Annaparochie (Nieuwe Bildtdijk) en St. Jac. Par. (Oosthoek). Franekeradeel tot instandhouding van de scholen te Ilitzum en Dongjum. Zij hebben goedkeuring onthouden lande raadsbesluiten van: Leeuwarderadeel tot instandhouding van de scholen te Goutum en 1-Mum. Menaldumadeel tot instandhouding van de school te Engelum. Franekeradeel tot instandhouding van de school te lierbaijum. Zending. liet Zendingsbureau te Jegstgeest schrijft ons: De toestand van de financiën der Sanenwerkende Zendingscorporaties is weer zéér zorgelijk. In 't eerste kwartaal waren de inkomsten nog ongeveer gelijk aan die van het vorige jaar, toen zij ook reeds veel te laag waren. Maar inde maand April is het nog sterk achteruitgegaan. Bracht April 1937 nog f 44.000 op, wij zijn nu, nu het einde der maand reeds nabij is, nog niet verder dan f 26.000. Terwijl er ruim f 75.000 noodig is per maand en het eerste kwartaal in totaal slechts f 89.000 inbracht. Het is nu zóó, dat er vóór het einde van de maand nog f 50.000 noodig is, om aan de meest dringende verplichtingen hier te lande te voldoen en den voortgang van het werk in Indië inde maand Mei mogelijk te maken. Kerk en Sport. Wij lezen inde Sportwereld: Men zal zich wel herinneren, schrijft ~de N.A.C.-Klok", dat de derde klasser „York City" in dit seizoen een merkwaardig succes heeft gehad inde Engelsche cupwedstrijden. De ploeg heeft het tot de laatste acht gebracht. O.m. werd ook Middlesbrough, een eerste klasser, door York City geslagen. De dominee van York -City, Reverend G. C. Beach, was als student een bekend sportman en heeft o.m. in zijn universiteitsacht geroeid. Hij is dus wat men in Engeland noemt een „Old Blue", een eeretitel voor het geheele leven. De man was dus niet alleen predikant, maar ook sportman en als zoodanig een groot bewonderaar van York Cty. Omgekeerd was de sportieve predikant bij de voetballiefhebbers van York in hoog aanzien. Eiken Zondagmorgen waren er heel wat voetballers onder zijn gehoor. Na de overwinning op Middlesbrough was des Zondags het geheele elftal van York City inde kerk. Reverend Beach begon met eenige vriendelijke woorden aan ’t adres der spelers en stelde daarna de gemeente voor drie clieers uitte brengen voor de kranige voetballers. Toen klonken voor de eerste maal drie krachtige juichtonen van de geheele gemeente door de statige bogen van de St. Martinskerk! Als dank voor deze huldiging van liet elftal ging daarna de doelverdediger naar het orgel, waar hij eenige proeven van zijn bijzonder talent voor het orgelspel gaf. --- Dpbrengst Emmabloem-collecte. De opbrengst der Emmabloem-col'ecte bedroeg te Sexbierum-Pietersbierum 1. 42.79, Wijnaldum .f 18.40, Oosterbierum ƒ 14.30 totaal ƒ 75.49. --- Franekeradeelpartij. Franekeradeel. Woensdag"vond vergaderde de Federatie „Fraiekeradeel" onder leiding van den heer I. de Vries in het Stationskoffiehuis te 'r7raneker. In zijn openingswoord herdacht de voorzitter o.a. wijlen den heer Pieter lellema, in leven eere-voorzitter der afdeeling Peins. Ingekomen waren adressen van „Klaas Boorsma" te Zweins en „Ons Genoegen" te Schalsum, waarin bedankt werd als lid der Federatie. De verslagen van den secretaris, de heer D. Schoanderwald te Achlum werden onveranderd goedgekeurd. De rekening van den penningmeester den heer S. Faas te Dongjum, sloot met een voordeelig saldo van f 27.53. De inkomsten bedroegen j» 68.35, de uitgaven f 40.82. Het periodiek aftredend bestuurslid, de heer S. Faas werd als zoodanig herkozen. Waar de afdeeling Schalsum zich had teruggetrokken, zal de partij volgen rooster dit jaar worden gehouden te Herbaijum. Besloten werd aan de ontvangende afdeeling een bedrag toe le kennen uit de Federatiekas van f 25. Vertegenwoordigd waren de afd. Achlum, Dongjum. Midlum en Peins. --- Van de Eilanden TERSCHELLING Bevolking Terschelling. Ingekomen gedurende April 1938: M. J. van Leeuwen, Kaart B 14. V. Wortel, Langebuurtstraat A 45. Jac. Deelder, Formerum C 19a. N. P. de Jong, Intern. Zeev. school. R. v. Urk, Willem Barentszkade A 7. Vertrokken dezelfde maand: ü. Luidenga, naar Batavia. T. J. Spaan, naar ’s Gravenhage, v. Bleiswijkstraat 9. A. G. Carli, naar Batavia, J. W. Muijskens—Lodewijk, naar Lonstanza. G. Lieuwen, naar Vlaardinger Ambacht, Nassaulaan 31. C. Cupido, naar Singapore. H. J. Post, naar Heukelum, Gasthuisstraat A 90. Th. Boer, naar Amsterdam, Baweanstraat 15h. T. Krul, naar Tandjong Priok N.I. N. C. Wortel, naar Vlissingen, Korenstraat 1. W. J. Aarsman, naar Den Helder, Bassingracht 6. J. v.d. Laan, naar Groningen, Veemarkstraat 74. --- Ingezonden. (Buiten verantwoordelijkheid der Red.) Nationale Reclasseeringsdag. De gezamenlijke Reclasseeringsinstellingen van alle gezindten in Nederland doen Zaterdag 7 Mei een beroep op uw mildheid, daar er om het werk, dat zij doen mogelijk te maken, veel geld noodig is en zij ieder, die tot dit goede en nuttige werk wil bijdragen in de gelegenheid willen stellen hun gaven te geven. Want niet iedereen kan zijn tijd en kracht geven aan de Reclasseeringsarbeid, doch op de „Nationale Reclasseeringsdag kan een ieder iets doen tot instandhouding van dit niet alleen sociaal en humaan maar ook Christelijk werk door een kleine geldelijke bijdrage te geven voor het speldje dat te koop zal worden aangeboden. En daar. slechts 1 X per jaar de Reclasséering iets van u vraagt, durven ondergeteekenden met nadruk de collecte van 7 Mei ook op het eiland Terschelling warm aan te bevelen, in de hoop, dat evenals vorige jaren het succes groot zal zijn voor dit sympathieke doel. J. A. H. Rijnders, burgemeester. J. de Groot, dir. der W.B. School. N. L. Sieben, hoofd der B.L. School. D. den Boer, hoofd der Bijz. School. J. Jansma, hoofd der U.L.O. School. Ds. W. J. van Hoek. Ds. G. P. Klijn. Ds. G. M. Kosters. W. Sluiter, hoofd der U.L.O. School te Midsland. Ds. J. Visser. D. C. de Jong, hoofd der O.L. School, te Hoorn. A. Rietdijk, hoofd der Bijz. School, te Hoorn. Ds. P. W. B. Haseloop. --- Brand. Kim swer d. Maandagavond werd brand ontdekt ten huize van den landbouwer J. B. alhier. De brand, die in dien schoorsteen ontstond, liet zich een °ogenblik ernstig aanzien; het gelukte echter evenwel met emmers water het vuur meester te worden. De ontboden brandspuit uit Witmarsum behoefde geen dienst meer te doen. --- Weerbericht Vrijdag 6 Mei 1938. Verwachting: meest matige N.W. tot W. wind, betrokken. Zwaar tot half bwolkt. Waarschijnlijk eenige regen in 't Noorden. lets koeler. --- Provincie Nieuws De onderaardsche gangen te Sexbierum. Sex bier um. Den laatsten tijd scheen het opmerkelijk stil en voor den buitenstaander leek het alsof het onderzoek naar de onderaardsche gangen bij Liauckema-State te Sexbierum was doodgeloopen, aldus de „Leeuw. Crt." Dit is evenwel niet waar. De wichelroedelooper, de heer H. Zaagsma te Sexbierum, houdt hardnekkig vol, dat de gangen er zijn; vooral op de zathe zelf doet hij geregeld onderzoek om te 'rachten een ingang te vinden. Maandagmiddag meende men werkelijk, dat een ingang was gevonden. De heer Zaagsma gaf aanwijzingen en de gravers begonnen wederom hun werk. En na zeer korten tijd stiet men op steen, z.g. oude Friezen, en trapsgewijze ging men naar beneden. Vreugde heerschte er in 't kamp, men stelde zich al voor, dat men nu toch zeker resultaat zou 'lebben. Helaas! Ook deze hoop werd bedrogen, de trap hield op, maar er was geen ingang tot een gang te ontdekken. De komende dagen wordt het onderzoek en het graven evenwel voortgezet. Zeer waarschijnlijk zal dr. van Dam van Rauwerd nog eens met en specialen deskundige verschijnen er plaatse. De drukte op de boerderij 's momenteel niet groot en de bewoner van Liauckema-State houdt vol. Het vachten is nu in zekeren zin op dr. van Dam. --- Meifeest. Sex bier um. Zaterdagavond hield de 'afdeeling der S.D.A.P. haar 'lleifeest in de school te Pietersbierum, die door veel bloemen een feestelijke aanblik bood. Spreker was H. Kromkamp van Harlingen, die in een prach'ige rede de Meileuzen behandelde en daarna nog een drietal luimige voordrachten ten beste gaf. Verder bijdrazen van eenige leden in ernst zoowel als luim en een tooneelstukje „Maskerade", door een viertal leden van de Vrouwen,club opgevoerd. Het was een recht gezellige feestvergadering. Een 45-tal bezoekers was aanwezig. („Volksbl. v. Friesl."). --- Advertentie „ Wat is dat een verschil met de vorige keer! Maar nu heb ik ook weer Persil gebruikt. Eens pi heb ik me laten verleiden tot een goedkoop zelfwerkend waschmiddel... dat gebeurt me nooit kl meer! Voor de wasch gaat er niets boven Persilr Persii blijFt Persil --- Verkeersongeval. Te Ferwerd wilde de 6-jarige G- F. het nummer van een melkauto opschrijven, waarbij hij onder de zwaarbeladen auto terecht kwam, toen deze achteruit reed. De onmiddellijk ontboden gene heer, dr. A. H. Smit, constateerde ernstige verwondingen. Het ventje is naar de. ouderlijke woning vervoerd, waar het in den loop van den avond is overleden. --- Bejaarde dame te water gereden en verdronken. Te Heerenveen is de ruim 70-jarige mevrouw H. van der Meulen met haar driewieler, vermoedelijk d Dor -de harde wind, te water gereden en verdronken. --- Jacob Backer. MAURITS GOLDSMID. Sedert jaren verkeerde « men in het Onzekere wat betreft de afkomst en naam van den Harlinger kunstschilder Jacob. Backer, Het ging zelfs zoover, dat kunsthistorici en letterkundigen met internationale faam met stelligheid beweerden, dat Backer van Zuid-Nederlandsche afkomst is geweest. Dit 'is onjuist! De -vader van den schilder Adriaen Tjerksz. (of- Tjerkse), was afkomstig uit Harlingen en oefende aldaar, later te Amsterdam, het eerzaam beroep van bakker uit. Hij is minstens driemaal gehuwd geweest, hetgeen blijkt uit de volgende twee trouwacten uit 't archief der gemeente Amsterdam: (D.T.B. 666, 147) „den 'XXIe July 1611 extraord. compareerden Ariaén, tjerxz. van Harlingen bakker wed,- van Hilk folkertsdr. wonende tot Harlingen alwaer hem opgelegen is de geboden mede te laten gaen ende daer betooch in te brengen ter eenre ende Elsjen roelofs dr. wede van reyner Klaesz. vclarende bij 2 jaren wede geweest te hetthen wonen op de nieuwendijk ter andere zijde etc; (w.g.) Arien Tjerckx en elsjen roelofs". • (D.T.B. 763, 19) „XXV Aprilis 1615" de geboden ingewilligd te Hoorn van Ariaen Herkxz. (sic) bakker wedr. van elsjen roeloffs wonen op de nieuwendijk ende Anne Jans woonen tot Hoorn." De tweede vrouw van Adriaen Tjerksz., was de weduwe van een bakker, zooals de inteekening van haar eerste huwelijk ons mededeelt: (D.T.B. 665, 18) „Den VI Juny 1598 Compareerden R.eynier Claasz. van Middelstum in Groeningerst. Backer wedr. van Geert Jansdr wonende bij de haerlemerpoorte ter eenre ende Elsjen Roelofsdr. van Vorden oudt XXII jaeren woonende 16 ans (= gedurende 16 jaren) in de nieusijdsdwarsstraet geassisteert met Aefjen roelofs haere suster ter andere zijde etc.” Dus ligt het voor de hand, dat Adriaen Tjerksz. na zijn tweede huwelijk uit Harlingen wegtrok en bij zijn vrouw, die blijkbaar op den Nieuwendijk te Amsterdam een bakkerij had, ging inwonen. uit zijn eerste huwelijk met Hilk Folkertsdr. werd te Harlingen in het jaar 1609 o.a. een zoon geboren, de schilder Jacoh Adriaensz., die later het beroep van zijn vader als geslachtsnaam voerde. Volgens anderen echter aanschouwde Jacob Backer in 1608 het levenslicht, welk geboortejaar men meent af te leiden uiteen vers, waarin tevens gezegd wordt: „Was dertig jaren oud als hij ley ['t leven af; Als hem de bleeke dood kwam [rukk'en in het graf.” Dus zou Backer in 1638 overleden zijn. Maar onder zijn portret door T. de Keyzer geschilderd en door Theodoor Matham gesneden staat: OBIIT XXVII AUG. Anno MDCLI 2E T. XLII (overleden 27 Augustus Anno 1651, 42 jaar oud.) Jacob Backer bracht het grootste gedeelte van zijn leven te Amsterdam door. Hij wordt tot de voornaamste kunstschilders van zijn tijd gerekend. Hij muntte vooral uit door het schilderen van portretten en was zeer bedreven in die kunst. Bijna ongelooflijk klinkt het verhaal dat daarover een tijdlang in omloop_ is geweest, nl. dat hij een dame „van Haarlem gekomen om geschilderd te worden, met halskraag, kleederen en twee handen, levensgrootte, ruim ter halverlijve geschilderd, op één dag voltooid heeft, zoodat zij vóór den avond met het stuk naar Haarlem vertrok." Backer, die leerling was bij Lambert Jacobszen, theoloog en schilder te Leeuwarden en van + 1633 tot 1634 bij Rembrandt, schijnt zich reeds tijdens zijn leven zoo'n grooten naam verworven te hebben, dat prins Vrederig Hendrik hem in 1645 opdracht gaf tot het vervaardigen van een Allegorische voorstelling der Vrijheid. Volgens van der Aa en Immerzeel ontving hij welverdienden lof voor de kapitale schilderijen, die vroeger ondergebracht waren in de z.g. krijgsraadkamer van het voormalig Stadhuis te Amsterdam. Welke stukken dit zijn, konden wij niet ontdekken. Vooral is van hem bekend een groot schilderij („Laatste oordeel") dat hij voor de Kerk der Karmelieten te Antwerpen maakte. 1) Volgens Descarnps moeten vele kunstwerken van Backer in Spanje (geweest?) zijn. Dit lijkt ons echter een vergissing te zijn. Waarschijnlijk heeft Descamps Jacob Backer verward met Jacques de Bakker, eveneens kunstschilder. Wanneer wij de getuigenis van vroeere geslachten lezen, die toch zeker liet van pose beticht kunnen worden, dan zullen vele kunstminnende Har- • 'ingers trotsch zijn op hem, die „is berugt (beroemd) geweest, inzonderheid van wegen 't schilderen van Portretten, welke hij kunstig en vaardig opmaakte" ..., 1) De orde der Karmelieten ontleent laar oorsprong en naam aan den beroemden berg Karmel in Palestina. Hier zou de eerste bidplaats van Maria zijn opgericht. De orde bevá.t 2 soorten van kloosterlingen: koristen met -niesterlijke waardigheden en leekebroeders, die zich bezighouden met handenarbeid. --- Het auto-ongeluk te Huizum. Een personen-auto reed Op 25 April te Huizum eenige jongens aan, van wen één zoo ernsi-ig werd gewond, dat hij later overleed. D2 auto vloog na de aanrijcUng tegen een boom. Een der inzittenden, ids. H. Dethmers,lemeritus gereformeerd predikant te Sneek, w?,rd daarbij ernstig aan het hoofd gewond. Hij werd naar het DCakonessienhuis te Leeuwarden overgebrachtt, waar hij deze week is overleden. Ds. Dethmers was 72 jaar. In Friesland heeft Ds. Diethmers zich op velerlei gebied bewogen. In de A. R. Partij nam hij een vooraanstaande plaats in. Hij was tal van jaren voorzitter van de Centrale A. R. Kiesvereeniging, I'd van het provinciale comité der A. R. partij in Friesland, voorzitter van de, mede door hem opgerichte, provinciale persvereeniging, die het „Frieseh Dagblad" in het leven riep. --- De brugtol bij Galama-dammen. De beruchte brugtol bij de Galamadammen, onder Koudum, zal nu, na ten eeuwenlange strijd, hoogstwaarschijnlijk worden opgeheven, mits de Kroon het desbetreffende voorstel van de gemeenteraad van 'Hemelumer Oldephaert en Noordwolde, goedkeurt. • --- Schoolfonds voor Schipperskinderen in Friesland. Onder voorzitterschap van den heer Jhr. P. B. Vegelin van Claerbergen te Joure werd Dinsdag j.l. te Leeuwarden de Algemeene Ledenvergadering van het Fonds gehouden. De heer Wuite, directeur van het Fonds, gaf een overzicht van de verrichtingen over het afgeloopen jaar. Het Fonds werd door 't Rijk gesteund met een subsidie groot •• • • ƒ 5" De jaarlijksche bijdragen v. Leden en Begunstigers bedroegen – 1.484.50 Aan Hypotheekrente werd ontvangen – 285.71 Aan diverse renten – 767.64 Inkomsten derhalve Aan kosten voor uitbesteding, administratiekosten en kosten voor de corespondentschappen werd uitgegeven f 14.192.31. Omtrent de uitbesteding wordt medegedeeld, dat aan de ingekomen aanvragen om steun werd voldaan. 28 Kinderen verlieten de school of werden door de ouders weder aan boord genomen. 149 Kinderen (76 meisjes en 73 jongens) werden in totaal voor rekening van het Fonds uitbesteed. Voor 31 kinderen werd een wekelijksche steun gegeven van f 1, 2 van ƒ 1.50, 101 kinderen ,f 2 en 15 kinderen [ 2.75. In totaal werd aan steun uitgekeerd [ 11.938.32. Het aantal verpleegweken bedroeg volgens de tellingen in totaal 6171. Van de 149 kinderen bezochten 36 de openb. en 113 de bijzondere school. De ingekomen schoolraporten vermeldden de volgende gegevens: Schoolbezoek: Voor alle kinderen uitmuntend. Gedrag:. 25 kinderen uitmuntend, 102 zeer goed, 21 goed en 1 matig. Vlij: 17 kinderen uitmuntend, 101 zeer goed, 27 goed en 4 matig. Vorderingen: 3 kinderen uitmuntend, 62 zeer goed, 79 goed en 5 matig. De kinderen stonden onder toezicht van de na te noemen correspondenten: Akkrurn 4, Appelscha 2, Bakhuizen 5, Balk 2, Bergum 2, Birdaard 1, Bolsward 6, Bui+enpost 6, Dokkum 3, Drachten 9, Dronrijp 2, Eernewoude 4, Gaastmeer 1, Gorredijk 1, Harlingen 1, Heerenveen 1, Ytens 1, Kollum 1, Koudum 1, Langweer 1, Leeuwarden 21, Murmer-(Dantuma(woude 5, Oenkerk 1, Oostermeer 1, Oudega (sm.) 1, Roordahuizum 1, Sneek 16, Stavoren 1, Suawoude 2, Surhuisterveen 5, Ternaard 2, Tzummarum 7, Veenwouden 3, Warga 1, Wartena 3, Welsrijp 1, Witmarsum 1, Workum 1, Woudsend 2 en Kantoor Directeur 20. De balans, rekening en verantwoording over 1937 werd nagezien en goedgekeurd, en den directeur, de heer H. Wuite Jzn., onder dankzegging voor 't gevoerde beheer, volledige decharge verleend. ---